CODZIENNIE JEST ŚRODA

Jacek Środa (Kancelaria Środa)

Niuanse językowe i socjolingwistyka - co skrywają języki? Podcast o słowach, które robią wrażenie w rozmowie i w pracy – angielski, polski, inne języki. * Słowa mają moc, a my potrafimy się nimi bawić. Inteligentna rozrywka, żonglerka znaczeniami, językowe smaczki i humor. Języki Europy i Azji, wyjątkowi goście, lektor Kevin Aiston. Nowy odcinek w każdą środę – zaprasza Jacek Środa. Wydawca audycji: Kancelaria Środa. Ale tłumaczymy codziennie. www.sroda.com.pl.

  1. 4d ago

    Odcinek 60: Fake guard – strzeżmy się oszustów

    Co wspólnego ma pies ogrodnika z tym, który spoglądana nas ze żłobu (ang. manger)? Czy czarna owca będzie czarna, a biały kruk wciąż biały i w Polsce, i w Anglii? Pani Krystyna Czubówna i Kevin Aiston, rozwiną temat angielskich związków frazeologicznych, w których występują zwierzęta. Następnie trochę Państwa pooszukujemy, ale tylko językowo. Opowiemy o bardzo popularnych w internecie słówkach „fake” i „bait” oraz zjawiskach „fake news” i „clickbait”. Co znaczą, gdy już wyjdziemy z cyfrowego świata? Zebraliśmy kilka przynęt, podróbek, falsyfikatów i innych dzieł fałszerzy. W językowym koncercie życzeń wracamy do tematu określeń etnicznych: Cyganie, Romowie, Gypsies, Romany. Przyjrzymy się emocjonalnym zabarwieniom poszczególnych wyrazów w językach polskim i angielskim; spróbujemy rozstrzygnąć, który będzie najbardziej neutralny. Pod jednym względem zaskoczenia nie będzie – w każdym języku należy uważać, jeśli chce się pozostawać osobą kulturalną. Na koniec temat znacznie bardziej przyziemny: ochroniarze. Jak się okazuje, po angielsku ochroniarz ochroniarzowi równy nie jest; słówko „guard” nie będzie tożsame z „guardian”. Dalsze szczegóły zdradzą Kevin Aiston i Jacek Środa.   Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (00:46) It’s raining cats and dogs – zwierzęce frazeologizmy (02:22) Prawda o „fake” i „bait” (06:42) Językowy koncert życzeń: Gypsies vs Romany (10:23) Kevin Bodyguard Aiston (14:17) Bye, Środa!

  2. Sep 23

    Odcinek 59: Drunkorexia i Indianie z Indii

    Pierwszy dzień jesieni za nami i jakby tego było mało… No właśnie – dziś w audycji zajmiemy się między innymi tym wyrażeniem. W języku polskim na pewno można za jego pomocą utyskiwać, ale w języku angielskim wspięto się na znacznie wyższy poziom zgorzknienia – zaangażowano w nie zarówno słówko „insult”, jak i „injury”. Szczegóły zdradzi Kevin Aiston. Mała wskazówka: „insult” (zupełnie jak „export” czy „suspect”) może być i rzeczownikiem, i czasownikiem – zależnie od akcentowania. W językowym koncercie życzeń tym razem wyruszamy do Indii. Jako że statystycznie dość łatwo spotkać obywateli tego kraju również poza jego granicami, rodzi się pytanie: jak poprawnie ich nazwać? Skoro Indianie, przez pokutujący do dziś historyczny chochlik, nie mają z Indiami nic wspólnego – kim będzie mieszkaniec tego kraju: Hindusem, Indusem, czy może jednak mimo wszystko nadal Indianinem? Czy korporacje mogą cierpieć na anoreksję lub bulimię? Niestety tak. Kevin Aiston wyjaśni, które działania firm uzyskały tak groźne przydomki. Przy okazji wspomnimy również o jeszcze groźniejszym zjawisku o osobliwej nazwie „drunkorexia”.   Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (01:16) Obelgi, zniewagi i krzywdy, czyli „jakby tego było mało”… (04:50) Językowy koncert życzeń: Indianie w Indiach (10:38) Anorektyczne korporacje (11:46) Drunkorexia (13:52) Bye, Środa!

  3. Sep 9

    Odcinek 57: Joke, practical joke i trójka

    Czym różni się „joke” od „practical joke”? Zapewne już na pierwszy rzut oka żadna to tajemnica, ale ze słówkiem „shenanigans” nie będzie tak łatwo! Przy okazji usłyszą Państwo ranking pięciu biurowych kawałów. A jak określić, że coś jest po polsku… po angielsku? Co prawda tematów politycznych unikamy, bo nasza audycja ma przede wszystkim wprawiać Państwa w dobry nastrój, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by przyjrzeć się temu wyrażeniu od strony lingwistycznej. W drugiej części językowego koncertu życzeń pojawi się z kolei „fuss”. Ostrzegamy, że pomimo sposobu zapisywania nie ma ono najmniejszego związku z niemieckim „Fuß” (o ile cała afera nie skończy się rozwiązaniami siłowymi, bo ktoś nie będzie się ceregielić). Jak zawsze zaproponujemy także kilka przykładowych zdań, w których aż prosi się o użycie tego słówka. Przyjrzymy się też trójce. Bo przecież „do trzech razy sztuka”, kraje Trzeciego Świata, trzeci stopień zagrożenia, osoba trzecia... Niby taka zwykła liczba porządkowa, a w ilu związkach frazeologicznych udało jej się zrobić karierę! Kevin Aiston udowodni przy tym, że w dodatku międzynarodową, bowiem wszystkie powyższe określenia oraz wiele innych (np. third-rate, third person), da się przełożyć na angielski z użyciem tego samego liczebnika.   Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (01:03) Jokes, pranks and shenanigans (05:46) Językowy koncert życzeń: Polish style (08:05) Językowy koncert życzeń: awantura o „fuss” (10:13) Więcej niż trzy użycia trójki (13:37) Bye, Środa!

  4. Sep 2

    Odcinek 56: Mnożymy syndromy

    Dziś Marta Klubowicz i Kevin Aiston opowiedzą o osobliwych syndromach, których nazwy wiążą się z miastami. Syndrom sztokholmski, paryski, jerozolimski, Bullerbyn… – czym się charakteryzują? Do audycji zawita również syndrom chorych budynków (SBS) i syndrom oblężonej twierdzy (siege mentality). W językowym koncercie życzeń tłumaczymy etymologię słówka „nygus”, opisującego niepospolitego lenia. Skąd właściwie wzięło się w języku polskim? Co złośliwsi, poszukujący podobieństw do amerykańskiego słowa na „n”, będą mocno zaskoczeni: to słówko ma bardzo szlachetne pochodzenie – wręcz cesarskie. Jak jednak wiadomo, dawni monarchowie nie słynęli ze zbyt aktywnego życia. Wczoraj był 1 września, więc w związku z początkiem roku szkolnego mogli Państwo odczuwać dyskomfort, zawroty głowy i niepokój. Spokojnie – to zapewne absurdalna niedzielna (a w tym przypadku raczej pierwszowrześniowa) nerwica, o której opowie Kevin Aiston. Wyjaśni tajemnicze hasła typu „neurosis”, „obsessive”, „compulsive” i OCD. Czy mają Państwo 100-procentową pewność, że zamknęli Państwo drzwi?   Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (00:18) Mnożyć każdy… musi (02:55) Marta Klubowicz, Kevin Aiston oraz syndrom mówienia o syndromach (07:30) Językowy koncert życzeń: od cesarza do leniwca (09:45) Niedzielne nerwice, OCD… Czy aby na pewno zamknąłem drzwi? (14:12) Bye, Środa! (Wyłączyłem żelazko?)

  5. Aug 26

    Odcinek 55: Stereotypy i remonty (po angielsku)

    Dziś pobawimy się stereotypami. Jak na świecie kojarzy się nasza nacja? Pięć najbardziej rozpowszechnionych stereotypów o Polakach przytoczy Kevin Aiston. Zdradzimy, co Brytyjczycy sądzą o sobie samych – czym jest „understatement” i co oznacza określenie „stiff upper lip”. Nie ominiemy również mieszkańców USA i ich „American dream” oraz geograficznego egocentryzmu. Po kilku stereotypach o fachowcach i przypomnieniu, że życie jest jak trytytka (bo go nie cofniesz), przechodzimy do konkretów. W koncercie życzeń doradzimy, jak po angielsku mówić o domowym remoncie. Okazuje się, że dla użytkowników języka angielskiego „renovation” nie musi łączyć się z zabytkami. Pojawią się słówka „refurb”, „do-up” i domowy plac budowy (construction site). Remont skończony, na zegarze wybija „beer o’clock” – i co wtedy? Anglojęzyczni stereotypowi mężowie stawią się wówczas po „kitchen pass”. O tym osobliwym rodzaju przepustki opowie Kevin Aiston. Dowiemy się również, naczym polega współczynnik żoninej aprobaty (wife acceptance factor).   Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (01:00) Jak nas widzą, czyli trochę o stereotypach (05:35) Kto to panu tak spier….? – czyli jakie stereotypy cechują budowlańców (06:35) Językowy koncert życzeń: mówimy „remont” po angielsku (09:26) Kuchenne przepustki i współczynnik żoninej aprobaty (12:41) Bye, Środa!

  6. Aug 19

    Odcinek 54: Krystyny Czubówny koń mechaniczny

    W 54. odcinku Krystyna Czubówna i Kevin Aiston zabierają nas w podróż do czasów maszyn parowych – wyjaśnią, czym naprawdę jest ‘horsepower’: koń mechaniczny, który wcale nie odpowiada mocy jednego konia, tylko całego zaprzęgu. Po drodze pojawi się tajemniczy ‘foot-pound’ – jednostka energii, która brzmi jak coś wyjętego z podręcznika fizyki. Koń mechaniczny – jaka to moc? Czy dałoby się to wytłumaczyć po angielsku, używając staropolskich miar w rodzaju kopanki, staja czy koniuszki? W koncercie życzeń Jacek Środa odpowiada na pytaniesłuchacza dotyczące pochodzenia słówka ‘rock’ – nie chodzi tu o skałę, ale o gatunek muzyczny. Czy to naprawdę możliwe, że chodzony, krzesany i rock mają ze sobą coś wspólnego? Kevin Aiston udowadnia, że angielski zegar można nastawić na dowolną porę dnia i potrzebę ciała. Klasyczne ‘it's eleven o'clock’ to dopiero początek – bo istnieje też ‘beer o'clock’, ‘tea o'clock’, a nawet często znienawidzone ‘work o'clock’ – ta pora, o której raczej przewracalibyśmy się na drugi bok. Słuchacze dowiedzą się też, jaki stan opisuje wyrażenie‘cream-crackered’ – i dlaczego to jedno z tych określeń, które warto znać, zanim ktoś użyje go w rozmowie i trzeba będzie się domyślać z kontekstu. Kolejny odcinek dla wszystkich, którzy lubią, gdy język pokazuje im swoją nieoczywistą stronę.Rozkład jazdy: (00:00) Dzień dobry! (00:50) Krystyna Czubówna: koń mechaniczny (ang. horsepower) (03:41) Koncert życzeń: muzyka rockowa ze skałą nic wspólnego nie ma (04:41) Co znaczą ‘rock’ i ‘roll’ w rock’n’roll (07:02) Jakie rodzaje bujania opisuje słówko ‘rock’ (08:05) Kevin Aiston: It’s beer o’clock (09:30) Bye, Środa!

About

Niuanse językowe i socjolingwistyka - co skrywają języki? Podcast o słowach, które robią wrażenie w rozmowie i w pracy – angielski, polski, inne języki. * Słowa mają moc, a my potrafimy się nimi bawić. Inteligentna rozrywka, żonglerka znaczeniami, językowe smaczki i humor. Języki Europy i Azji, wyjątkowi goście, lektor Kevin Aiston. Nowy odcinek w każdą środę – zaprasza Jacek Środa. Wydawca audycji: Kancelaria Środa. Ale tłumaczymy codziennie. www.sroda.com.pl.

You Might Also Like