Çizmeliler

MuseBirds Media

Çizmeliler, afet psikolojisine farklı pencerelerden bakanların hazırladığı bir podcast serisi. Çizmeliler, afet sahasından gelen gerçek sesleri bir araya getiriyor. Psikologlar, arama kurtarma çalışanları, sağlıkçılar, gönüllüler ve uzmanlar; anılarını, deneyimlerini ve öğrendiklerini paylaşıyor. Sahada çalışanların anıları, uzman görüşleri, ilham veren uygulamaları ve sade bilgilerle afetlere dair ortak bir hafıza oluşturuyoruz. Çünkü afetler bu coğrafyanın gerçeği ve biz, birlikte dayanıklı olmayı öğrenmek zorundayız. Çizmeliler, Afet Psikolojisi Platformu tarafından üretilmektedir.

  1. 6 Şubat ve Sonrası | Tuğba Bilge

    FEB 12

    6 Şubat ve Sonrası | Tuğba Bilge

    Tuğba, İzmirli bir psikolog ve yüksek lisans öğrencisi. Depremden sonra çalıştığı kurumla Hatay’a geliyor ve bir süre sahada çalışıyor. 6 Şubat’a dair konuşurken kendini iki yerde bulduğunu söylüyor: Afetin doğrudan öznesi olmamanın eksikliğiyle ve tanık olmanın taşıdığı sorumlulukla. Bu yüzden bugün yaşadıklarını, “tanık olan” yerinden aktardığını vurguluyor.  İlk saha deneyimi İzmir depremiydi; Hatay’a gelirken zihninde buradan referansla bir çerçeve kurduğunu, ancak sahaya vardığında her şeyin değiştiğini anlatıyor. Herkesin aynı niyetle, aynı amaçla orada olmadığını fark etmenin onu sarstığını söylüyor. İzmir’e döndüğünde ise uzaktan bilinenle sahada yaşanan arasındaki uçurum daha da görünür oluyor. Zaman geçtikçe her şeyin daha iyiye gideceğini düşünürken, bunun gerçekleşmemesi onu en çok şaşırtan şeylerden biri oluyor. Tuğba’ya göre en büyük sorun, gerçek öznelere temas etmeden deprem bölgesine dair doğru bilgiye ulaşılamaması. Gündemin hızla değiştiğini, bölgenin sesinin duyulmadığını söylüyor. Yaşananları en doğru şekilde, orada yaşayanlardan dinlemenin hayati olduğunu vurguluyor. Tanık olanların sorumluluğunun da tam burada başladığını ekliyor: Bu sesin duyulmasına, aktarılmasına ve kaybolmamasına destek olmak. Çizmeliler Podcast’inin bu bölümü, APP – Afet Psikolojisi Eğitim Modülü (APEM) kapsamında Bursa’daki ileri düzey kış tatbikatı sırasında, Bursa’da tatbikat alanında kaydedilmiştir.

    6 min
  2. 6 Şubat ve Sonrası | Şükran Bahçel

    JAN 29

    6 Şubat ve Sonrası | Şükran Bahçel

    Şükran, İzmirli bir psikolog. 6 Şubat depremleri olduğunda İzmir’deyken kendini bir anda afet çalışanı olarak buluyor ve o günden beri bazen sahadan bazen uzaktan devam ediyor çalışmaya. Onun hafızasında en güçlü kalan anlardan biri, 6 Şubat’ta Hatay’da bir konteyner kentte yapılan anmada birlikte kavurulan helva. Helva kavurmanın sadece bir yemek yapmak olmadığını söylüyor. Kiminin şekeri getirdiğini, kiminin karıştırdığını, kiminin dağıttığını, kiminin bulaşığını yıkadığını… Bunun, acıyı birlikte kavurmak anlamına geldiğini anlatıyor. Yasın tek başına tutulamayacağını, bu kadar büyük bir acının ancak birlikte taşınabileceğini vurguluyor.  Üçüncü yıla yaklaşırken sorunların hâlâ çok çeşitli ve tek bir cevabı olmadığını ifade ediyor. Bunlardan biri adalet arayışı; yas tutabilmek ve kayıpları anabilmek için adaletin sağlanmasının çok kritik olduğunu söylüyor. Bir diğeri ise unutulmuşluk hissi. Afet çalışanları olarak sahada yaşananların farkında olduklarını, ancak dışarıdan bakıldığında her şeyin fazlasıyla görünmez kaldığını dile getiriyor. Bu görünmezliğin, birlikte yas tutamayışın bir göstergesi olduğunu ekliyor. Şükran’a göre herkesin yapabileceği bir şey, sofraya koyabileceği küçük de olsa bir katkı var. Asıl mesele, yan yana durabilmek ve dayanışmayı sürdürebilmek. Çizmeliler Podcast’inin bu bölümü, APP – Afet Psikolojisi Eğitim Modülü (APEM) kapsamında Bursa’daki ileri düzey kış tatbikatı sırasında, Bursa’da tatbikat alanında kaydedilmiştir.

    6 min
  3. Söyleşi: Yeşim Ünal | Afet Psikolojisi

    JAN 26

    Söyleşi: Yeşim Ünal | Afet Psikolojisi

    Yeşim Ünal bir afet psikoloğu. Uzun süredir sahada afet çalışanı olarak yer alan Ünal, 6 Şubat depremlerinin ardından kurulan Afet Psikolojisi Platformu’nun, sürecin devamında APP Derneği’ne dönüşen yapının kurucuları arasında yer aldı. Yeşim Ünal ile, Aralık 2025’te Bursa’da AFAD Bursa iş birliğiyle gerçekleştirdikleri tatbikatta; afet psikolojisini, afet psikoloğunun rolünü ve afet çalışanlarına yönelik psikolojik desteği konuştuk. Afet çalışanları neden bir psikolojik desteğe ihtiyaç duyar? Afet çalışanlarının insan onuruyla çalışabilecekleri ortamları üretebilmek için psikolojinin ne gibi marifetleri vardır? Ya da çalışanlarla çalışmak klasik psikoloji okuryazarlığında olmayan ne tür bir bilgi ve deneyimi, uzmanlığı gerektirir? Sorularımız çok, alandaki bilgi derin, anlaşılması gereken hususlar önemliydi. Afet psikolojisinin afet çalışanları (arama-kurtarma, itfaiye, UMKE, madenciler, psikososyal ekipler ve gönüllüler) için neden kritik olduğunu ve psikolojik desteğin sahadaki işlevini, afet psikolojisi alanında çalışan uzmanların kim olduğunu; afetten afete ortaya çıkan adanmış gönüllüler mi, kahramanlar mı, yoksa fedakâr insanlar mı olduklarını, afet psikolojisi alanının çalışanların gelirlerinin, ekonomisinin de gözetildiği bir profesyonel iş alanı olanağı barındırdığını konuştuk. Afet durumunda ve afet yönetiminde kamunun rolünü, Bursa’da gerçekleştirilen “APEM İleri Düzey Tematik Afet Psikolojisi Tatbikatı”nda olan biteni konuştuğumuz, Yeşim Ünal’ın kişisel yolculuğunun da eşlik ettiği söyleşide, afetlere hazır olmaya dair sorularımızın yanıtlarını aldık. Son sözümüz, Afet Psikolojisi çalışanlarına; söyleşinin sonunda Yeşim Ünal’ın, her bir afet psikolojisi çalışanının gözlerinin içine bakarak verdiği ve ancak böylesi geçmişe dönük tutarlı bir afet çalışanı deneyiminden süzülebilecek mesajı kaçırmayın.

    43 min
  4. 6 Şubat ve Sonrası | Mehmet Yüksel

    JAN 22

    6 Şubat ve Sonrası | Mehmet Yüksel

    Mehmet, Hataylı bir sosyal hizmet uzmanı ve hâlâ Hatay’da çalışıyor. 6 Şubat’tan sonra insani yardım deposunda, lojistik yönetim sürecinde görev alıyor. Hızla kurulan çağrı merkezinde gelen taleplere göre ihtiyaçların hazırlanıp sahaya gönderilmesini organize ediyor. Zaman zaman depodan çıkıp sahaya gittiği oluyor; onu en çok etkileyen anlardan biri de bu ziyaretlerden birinde yaşanıyor. Yeni doğum yapmış bir anneden bebek malzemesi talebi geliyor. Ulaşımı çok zor bir noktaya, yolların elverişsizliğine rağmen ihtiyaçlar ulaştırılıyor. Malzemeleri anneye verdiklerinde, annenin gözlerindeki ifadeyi hâlâ unutamadığını söylüyor. O bakışın, “her şeye rağmen burada kalmalıyım” demesine neden olan en güçlü içsel motivasyon olduğunu anlatıyor.  Hatay’da hâlâ pek çok altyapı ve üstyapı sorunu olduğunu söylüyor ama özellikle altını çizdiği başka bir ihtiyaç var: bireysel psikolojik görüşmeler. Temel ihtiyaçlar karşılandıkça yas ve travmatik belirtilerin daha görünür hâle geldiğini, talebin arttığını; buna karşın sahadaki kurum ve uzman sayısının giderek azaldığını vurguluyor. Bu ihtiyacı karşılamakta zorlandıklarını ifade ediyor. Afet sahasındaki güncel durumu gündemde tutması ve sahada çalışan uzmanların sesini duyurması nedeniyle Afet Psikolojisi Platformu’na da özellikle teşekkür ediyor.  Çizmeliler Podcast’inin bu bölümü, APP – Afet Psikolojisi Eğitim Modülü (APEM) kapsamında Bursa’daki ileri düzey kış tatbikatı sırasında, Bursa’da tatbikat alanında kaydedilmiştir.

    5 min
  5. 6 Şubat ve Sonrası | Ruveyda Taşkaya

    JAN 15

    6 Şubat ve Sonrası | Ruveyda Taşkaya

    Ruveyda, çocuk gelişim uzmanı. Afet çalışanı olmaya İzmir depremiyle başlıyor; Türkiye’de pek çok afette görev alıyor. 6 Şubat ise yaşadıklarının en büyüğü. İlk Malatya’ya gidiyor; eski görev yeri olduğu için duygusal bir bağı var. Şehrin yıkımını görmek onu derinden sarsıyor. 04.17’de Elazığ’dayken sabah Malatya’ya geçiyor ve öğlen olan depremi orada yaşıyor. İnsanların çaresizliği, yıkılan binalar, kaçışlar, toz bulutu, yağmur ve o anki kıpırdayamaz hâlleri hafızasında kalıyor. Yapabilecekleri olduğunu ama yapabilecek bir ortam olmadığını söylüyor. Sonrasında Adıyaman’a geçiyor. Kaldıkları yerler bile hasarlı binalar. Tüm bu ağır tablonun içinde onu ayakta tutan küçük bir an var. Psikososyal destek dışında ayni yardım götürdükleri bir köyde, yaşlı bir teyzenin gönderdiği 5 kilo sütle akşam ateş başında birlikte süt kaynatıyorlar. Teyzenin “siz çok yoruluyorsunuz, bu size şifa olsun” demesi, Ruveyda’yı en çok etkileyen anlardan biri oluyor. Biz kendimizi hatırlayamazken, bir başkasının bizi hatırlamasının ne kadar iyileştirici olduğunu anlatıyor. Daha önce çalıştığı afetlerde yıkım daha sınırlıydı; her seferinde eksikler vardı ama biraz daha toparlanabiliyorduk diyor. Bugün hâlâ gelişme olduğunu kabul ediyor ama insan kaynağının çok yetersiz olduğunu vurguluyor. “Yine böyle bir afet yaşarsak, yeter miyiz?” sorusuna hâlâ gönül rahatlığıyla evet diyemediğini söylüyor. Çizmeliler Podcast’inin bu bölümü, APP – Afet Psikolojisi Eğitim Modülü (APEM) kapsamında Bursa’daki ileri düzey kış tatbikatı sırasında, Bursa’da tatbikat alanında kaydedilmiştir.

    6 min
  6. 6 Şubat ve Sonrası | Özlem Çolak

    12/18/2025

    6 Şubat ve Sonrası | Özlem Çolak

    Özlem, 13 yıldır insani yardım alanında çalışan deneyimli bir psikolog. Çok sayıda afette görev aldı; 6 Şubat’tan sonra da bölgeye gelerek uzun süre sahada kaldı. Hafızasında yer eden pek çok karşılaşma anı olduğunu söylüyor. En sarsıcı anlarından biri, depremin ilk haftasında Nurdağı’nda evinin başında bekleyen bir adamla konuşmaya çalıştığı o an. Hazır olmakla gerçekten hazırlıklı olmak arasındaki farkı orada anladığını, acıyla bu kadar çıplak bir şekilde karşılaşmanın ne kadar deneyimli olursan ol zorlayıcı olduğunu anlatıyor.  Bir buçuk yıl sonra Antakya’da bir kafede yaşadığı başka bir karşılaşma ise etkisini hâlâ sürdürüyor: Hesabı öderken garsonun onu kayıp bir komşusuna benzetip “Belki bir haber alırız diye sevindik” demesi… Aradan bu kadar zaman geçmesine rağmen kayıpların gündelik hayatın içinde aniden karşına çıkması Özlem’i uzun süre sarsmış. Devam eden ihtiyaçlara baktığında en büyük eksikliğin “tanınma” hali olduğunu söylüyor. Depremin ve etkilerinin ülke ölçeğinde gerçekten tanınmadığını, görünür olmadığını… Bu yüzden bu kadar hızlı unutulduğunu düşünüyor. Oysa tanınmayan bir meseleye dair çözüm üretmek de zorlaşıyor.  Çözüme dair konuşurken en çok kendi üzerine düşünüyor Özlem: Gündelik sorunlarla mücadele ederken savunuculuk kapasitesinin azaldığını, öğrenilmiş çaresizliğin herkesi yorduğunu anlatıyor. Yine de gençlerle karşılaştıkça kendine sürekli şu soruyu sorduğunu söylüyor: “Neden bunu kabullendim? Neden başka türlüsünü düşünmeyi bıraktım?”  Bölümde, afetin ardından sahada kalan bir uzmanın hafızasında yer eden bu karşılaşmaları ve bugün hâlâ süren ihtiyaçlara dair gözlemlerini duyacaksınız.

    9 min

About

Çizmeliler, afet psikolojisine farklı pencerelerden bakanların hazırladığı bir podcast serisi. Çizmeliler, afet sahasından gelen gerçek sesleri bir araya getiriyor. Psikologlar, arama kurtarma çalışanları, sağlıkçılar, gönüllüler ve uzmanlar; anılarını, deneyimlerini ve öğrendiklerini paylaşıyor. Sahada çalışanların anıları, uzman görüşleri, ilham veren uygulamaları ve sade bilgilerle afetlere dair ortak bir hafıza oluşturuyoruz. Çünkü afetler bu coğrafyanın gerçeği ve biz, birlikte dayanıklı olmayı öğrenmek zorundayız. Çizmeliler, Afet Psikolojisi Platformu tarafından üretilmektedir.