Arkeo-Paradigma

Arkeo-Paradigma

Arkeo Paradigma – Mitos & Ritüel Arkeo Paradigma, antik tarih, arkeoloji, mitoloji ve ritüelleri akademik temellerle ele alan bir video podcast’tir. 🗓️ 2 haftada 1 • Cuma 18:30 (TR) Bizi dinleyebileceğiniz platformlar: YouTube, Apple Podcasts, Spotify

  1. 6d ago

    Troya Savaşı'nın Arkeolojik İzleri

    Hisarlık buluntuları Troya Savaşı hakkında ne söylüyor, ne söylemiyor? İlyada serisinin üçüncü bölümünde arkeolojik izleri inceliyor; Hektor’un ölümünü, Akhilleus’un öfkesini ve Priamos’la karşılaşmasını mimetik arzu ve kurban mekanizması üzerinden tartışıyoruz.#İlyada #Troya #Arkeoloji #Homeros #MitolojiBölümler00:00 Homeros'un Troyası hangi tabakada?00:54 Dörpfeld ve Blegen: Troya VI mı, VIIa mı?03:16 Akhilleus: kısa yaşam, kalıcı ün04:36 Patroklos'un ödünç zırhı07:09 Akhilleus'un dönüşü ve Hektor'un ölümü10:22 Priamos'un fidyesi ve ortak yas12:35 Troya düşmeden biten destan13:06 Girard üzerinden: mimetik arzu ve kurban16:44 Korfmann, Kolb ve aşağı kent18:17 Hitit metinlerinde Wilusa20:19 Homeros'un dünyası hangi çağa ait?21:01 Bir şiir, bir höyükKaynakça- Homeros, İlyada. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Can Yayınları, 24. basım, 2008. Özellikle IX, XVI, XVIII, XXII ve XXIV. kitaplar.- Jean-Pierre Vernant, Yunan Düşüncesinin Kökenleri.- René Girard, Günah Keçisi.- M. I. Finley, The World of Odysseus. İkinci gözden geçirilmiş basım, Pelican Books / Penguin Books, 1979.- Carl W. Blegen, “Excavations at Troy, 1936”. American Journal of Archaeology 41.1 (1937), s. 17–51.- Carl W. Blegen, Troy and the Trojans, 1963. Özellikle VII. bölüm, “Troy VIIa”.- Trevor Bryce, The Trojans and Their Neighbours. Özellikle “Troy's Role and Status in the Near Eastern World” bölümü.- Gary M. Beckman, Trevor Bryce ve Eric H. Cline, The Ahhiyawa Texts. Society of Biblical Literature, 2011.Videoda kullanılan görsellerin kaynak, atıf ve lisans bilgileri:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Ilyada3

  2. Oct 16

    Troya Savaşı'nda Akhilleus Neden Savaşmayı Bıraktı?

    İlyada'nın Troya Savaşı'ndan anlattığı bu kesitte Akhilleus ile Agamemnon'un Briseis yüzünden başlayan kavgasını, pay ve onur düzenini ve Akhaların kendi gemilerini savunmak zorunda kalışını konuşuyoruz.#İlyada #Akhilleus #Homeros #Troya #Mitoloji 00:00 Troya önlerinde dokuz yıl02:07 Helene, Khryseis ve savaşın çifte ölçüsü03:15 İlyada neden onuncu yılda başlar?03:55 Khryses'in fidyesi ve Agamemnon'un reddi04:53 Apollon'un salgını05:34 Kalkhas gerçeği açıklıyor06:22 Pay kavgası: Khryseis ve Briseis07:27 Athena Akhilleus'u durduruyor08:09 Pay neden onur demekti?08:48 Söz var, karar yok: Akha meclisi09:19 Akhilleus bu savaşa neden geldi?10:12 Akhilleus, Thetis ve Zeus'tan istenen karşılık12:02 Borçlar ve yeminler düzeni12:32 Zeus'un aldatıcı düşü12:56 Dokuz yıldır eve dönmek isteyen ordu13:20 Akhaların duvarı ve Hektor'un saldırısı14:08 Kuşatanlar nasıl kuşatıldı?15:02 Finley: İlyada hangi toplumu yansıtıyor?15:34 Oikos, timē ve geras16:31 Kişisel kavga mı, düzenin kurumsal zaafı mı?17:11 Armağan ekonomisi ve aristokratik rekabetKaynakça- Homeros, İlyada. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.- Homer, Iliad I: Books 1-12. Çev. A. T. Murray. Loeb Classical Library. Metin karşılaştırması ve doğrulama için kullanıldı.- M. I. Finley, The World of Odysseus. 2. gözden geçirilmiş basım, Penguin Books, 1972.Görsel Kullanım BildirimiPublic Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır.Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve lisans bilgileri, aşağıdaki "Görsel Kaynaklar" bağlantısında verilmiştir.Diğer bütün görseller temsilidir. Temsili görseller tarihsel olayların birebir yeniden üretimi değildir ve yalnızca kavramsal anlatımı desteklemek amacıyla kullanılmıştır.Bazı görseller anlatım doğrultusunda kırpılmış, düzenlenmiş veya yeniden bir araya getirilmiş olabilir.Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan görsellerin tam listesi burada:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Ilyada2Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir. Görsellerin dosya isimlerine yine aynı linkten ulaşılabilir.

  3. Oct 2

    Troya Savaşı'nı Başlatan Düğün

    İlyada, Troya Savaşı'nın onuncu yılından yaklaşık elli günlük bir kesiti anlatır. Peki altın elmayı, Paris'in seçimini, Helene'nin Sparta'dan ayrılışını ve Akha filosunun Aulis'ten yola çıkışını nereden biliyoruz? #İlyada #Troya #Homeros #Mitoloji #Arkeoloji 00:00 Peleus ile Thetis'in düğünü ve Paris'in seçimi 03:55 İlyada neyi anlatmıyor? 04:49 Homeros, sözlü gelenek ve destanların oluşumu 06:38 Tek bir Troya Savaşı metni yok 08:11 Düğünden açılan iki savaş hattı 10:15 Paris'in seçimi ve Helene 10:51 Paris Troya'ya nasıl döndü? 12:50 Troya neresiydi? 14:51 Hisarlık'tan önceki Troya arayışları 15:59 Schliemann'ın kazıları ve Büyük Yarma 16:36 Sözlü şiirden yazılı metne 17:51 Arkeoloji Troya Savaşı'nı kanıtlıyor mu? 18:28 Paris'in Sparta'ya gidişi 20:17 Tyndareos yemini ve Akha seferberliği 21:32 Aulis ve Iphigeneia Kaynakça - Homeros, İlyada. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. - Homeros, Odysseia. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. - Homer, The Iliad ve The Odyssey. Loeb Classical Library. - M. L. West (ed. ve çev.), Greek Epic Fragments: From the Seventh to the Fifth Centuries BC. Loeb Classical Library 497, Harvard University Press, 2003. - Hugh G. Evelyn-White (ed. ve çev.), Hesiod, the Homeric Hymns, and Homerica. Loeb Classical Library. - Apollodoros, Bibliotheke 3.10.8-9, 3.12.5 ve 3.13.5-6; Epitome 3.2-6. James G. Frazer (çev.), Loeb Classical Library. - Hyginus, Fabulae 91 ve 98. - Euripides, Troyalı Kadınlar 919-937 ve Iphigeneia Aulis'te.- Donald F. Easton, “The First Excavations at Troy: Brunton, Calvert and Schliemann”, Ernst Pernicka, Charles Brian Rose ve Peter Jablonka (ed.), Troia 1987-2012: Grabungen und Forschungen I, Teil 1: Forschungsgeschichte, Methoden und Landschaft, Studia Troica Monographien 5, Verlag Dr. Rudolf Habelt, 2014 içinde. - Milman Parry, The Making of Homeric Verse: The Collected Papers of Milman Parry. Adam Parry (ed.), Oxford University Press, 1971. - Albert Bates Lord, The Singer of Tales. Harvard University Press, 1971.- Corinne Ondine Pache (baş ed.), Casey Dué, Susan Lupack ve Robert Lamberton (yardımcı ed.), The Cambridge Guide to Homer. Cambridge University Press, 2020. - Jonathan L. Ready, Orality, Textuality, and the Homeric Epics: An Interdisciplinary Study of Oral Texts, Dictated Texts, and Wild Texts. Oxford University Press, 2019. - Egbert J. Bakker, Poetry in Speech: Orality and Homeric Discourse. Cornell University Press, 1997. - Rosalind Thomas, Literacy and Orality in Ancient Greece. Cambridge University Press, 1992. - M. L. West, The Making of the Iliad: Disquisition and Analytical Commentary. Oxford University Press, 2011. Görsel Kullanım Bildirimi Public Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır. Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve lisans bilgileri, aşağıdaki "Görsel Kaynaklar" bağlantısında verilmiştir. Antik eserler ile Rönesans, Barok ve modern dönem sanat eserleri, anlattıkları mitlerin tarihsel olarak doğru rekonstrüksiyonları değil, farklı dönemlerde üretilmiş görsel yorumlarıdır. Hisarlık fotoğrafları da Homeros'un anlattığı savaşın doğrudan kanıtı olarak kullanılmamıştır. Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan görsellerin tam listesi: https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Ilyada1 Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir.

  4. Sep 18

    Odysseus Ölümsüzlüğü Neden Reddetti?

    Bu bölümde Odysseus'un İthaka'ya dönüş yolculuğuna Kirke, Sirenler ve Kalypso durakları üzerinden devam ediyoruz. Ekmek, kurban ve konukluk kavramlarının İnsanlık sınırının nasıl kurduğu hakkında konuşuyoruz. #Odysseus #Odysseia #Homeros #Mitoloji #Arkeoloji00:00 İnsan kalmanın üç ölçütü00:55 Aiolos ve rüzgâr tulumu03:54 Laistrygonlar ve Kirke10:37 Nekyia: Ölüler Ülkesi ve Teiresias13:38 Seirenler, Skylla ve Helios'un sığırları20:54 Kalypso: Ölümsüzlüğü reddetmek26:00 Phaiaklar ve İthaka'ya dönüş30:56 İthaka, Penelope'nin sınavı ve talipler36:29 Odysseia'nın yazarı ve modern yorumlar38:01 Teiresias'ın son kehanetiKaynakça- Homeros, Odysseia. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. basım, Mart 2014.- Homer, The Odyssey ve The Iliad. Loeb Classical Library. Metin karşılaştırması ve doğrulama için kullanıldı.- Pierre Vidal-Naquet, "Land and Sacrifice in the Odyssey: A Study of Religious and Mythical Meanings", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Karl Reinhardt, "The Adventures in the Odyssey", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Michael N. Nagler, "Dread Goddess Revisited", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Jean-Pierre Vernant, "The Refusal of Odysseus", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Pietro Pucci, "The Song of the Sirens", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Charles Segal, "Kleos and Its Ironies in the Odyssey", Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996 içinde.- Steve Reece, The Stranger's Welcome: Oral Theory and the Aesthetics of the Homeric Hospitality Scene. University of Michigan Press, 1992.Görsel Kullanım BildirimiPublic Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır.Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve lisans bilgileri, aşağıdaki "Görsel Kaynaklar" bağlantısında verilmiştir.Bazı görseller anlatım doğrultusunda kırpılmış, düzenlenmiş veya yeniden bir araya getirilmiş olabilir.Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan görsellerin tam listesi:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Odysseus2Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir. Görsellerin dosya isimlerine yine aynı linkten ulaşılabilir.

  5. Sep 4

    Odysseia: Odysseus'un Yolculuğu Neden Uzadı?

    Odysseus'un dönüş yolculuğunu anlatmaya İsmaros adasından başlıyor, ardından lotus yiyenler ve Kyklopların adası ile devam ediyoruz. Homeros'un bu destanı kimin ağzından anlattığını, konukluğun nasıl işlediğini ve insan olmanın ne demek olduğunu anlamaya çalışıyoruz.#Odysseus #Odysseia #Homeros #Mitoloji #Arkeoloji00:00 Mythos: Troya'dan Polyphemos'un bedduasına06:59 Karşılama07:21 Açılış jeneriği07:36 Doğu, Batı, ben ve öteki10:31 Odysseus'un modern uyarlamaları12:32 Bunu bize kim anlattı?15:01 Odysseus güvenilir bir tanık mı?16:28 Homeros'un dünyası hangi dönem?20:12 İnsanı ayıran üç ölçüt21:11 İsmaros: ekmek, şarap ve emek22:08 Lotus yiyenler: unutmanın tehlikesi24:10 Kykloplar: insanlık sınırının ötesi26:31 Polyphemos ve tersine çevrilmiş konukluk27:14 Odysseus'un ihlalleri28:21 Öteki karşısında "Hiçkimse"29:20 Ara kapanışKaynakça- Homeros, Odysseia. Eski Yunanca aslından çev. Azra Erhat ve A. Kadir. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. basım, 2014.- Homer, The Odyssey ve The Iliad. Loeb Classical Library. Metin karşılaştırması ve doğrulama için kullanıldı.- Hesiodos, Kadınlar Kataloğu, frag. 68.89-100, çev. Hugh G. Evelyn-White, Hesiod, the Homeric Hymns and Homerica, Loeb Classical Library, 1914 içinde. Tyndareos yemini için kullanıldı.- Proklos, Khrestomatheia'daki Kypria özeti, çev. Hugh G. Evelyn-White, Hesiod, the Homeric Hymns and Homerica, Loeb Classical Library, 1914 içinde. Odysseus'un delilik taklidi ve Palamedes anlatısının kaynak katmanını belirlemek için kullanıldı.- Apollodoros, Bibliotheke ve Epitome. Odysseus'un savaşa çağrılması ve delilik taklidi geleneği için kullanıldı.- Hyginus, Fabulae 95. Odysseus'un savaştan kaçınma geleneğinin karşılaştırılması için kullanıldı.- M. I. Finley, The World of Odysseus. 2. gözden geçirilmiş basım, Pelican Books, 1979.- Pierre Vidal-Naquet, Homeros'un Dünyası. Çev. Devrim Çetinkasap. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2012.- Pierre Vidal-Naquet, "Land and Sacrifice in the Odyssey: A Study of Religious and Mythical Meanings", çev. Andrew Szegedy-Maszak, Seth L. Schein (ed.), Reading the Odyssey: Selected Interpretive Essays, Princeton University Press, 1996, s. 33-53.- Steve Reece, The Stranger's Welcome: Oral Theory and the Aesthetics of the Homeric Hospitality Scene. University of Michigan Press, 1992.Görsel Kullanım BildirimiPublic Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır.Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve lisans bilgileri, aşağıdaki "Görsel Kaynaklar" bağlantısında verilmiştir.Diğer bütün görseller temsilidir. Temsili görseller tarihsel olayların birebir yeniden üretimi değildir ve yalnızca kavramsal anlatımı desteklemek amacıyla kullanılmıştır.Bazı görseller anlatım doğrultusunda kırpılmış, düzenlenmiş veya yeniden bir araya getirilmiş olabilir.Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan görsellerin tam listesi burada:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Odysseus1Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir. Görsellerin dosya isimlerine yine aynı linkten ulaşılabilir.

  6. Jun 26

    Kast: Bir Bedenden Doğan Eşitsizlik!

    Hinduizm serisinin ikinci bölümünde, Purusha'nın parçalanan bedeniyle açtığımız soruyu sonuna kadar takip ediyoruz: Hinduizm'de bir şey neden kutsallaşır? Kutsal inek, kutsal su (Ganj) ve kutsal ağaç (pipal) örnekleri üzerinden, kutsalın metafizik bir armağan değil; yaşamı sürdüren, ekonomik-ekolojik olarak vazgeçilmez olanı koruma biçimi olduğunu konuşuyoruz. Ardından kast sistemine geçiyoruz: Karna ve Satyakama Jabala anlatıları sistemin istisnalara nasıl açık ama kuralda nasıl değişmez kaldığını gösterirken; paryalar, hazır bekleyen günah keçisi olarak tablonun en dibine yerleşiyor.Vedik dönemden günümüze uzanan örnekler; mitos, kast, ekonomi ve dinin yasa koyucu işlevi.#hinduizm #hindistan #antropoloji #arkeoloji #mitoloji00:00 Giriş ve karşılama00:30 Kurban zorunlu ama her şey kurban edilemez — Brahmanlar01:08 Kurban metinleri ve ineğin yasaklı kategoriye kayışı02:07 İneğin ekonomik temeli — Harris ve arkeoloji02:42 Kutsal inek ve Purusha bedeni03:53 Kutsallaştırma — yasağın norma dönüşmesi04:55 Ganj — kutsal su, yaşam ve ölüm06:55 Pipal — kutsal ağaç07:33 Kast: şiddeti dağıtan bir harita08:53 Karna — yanlış kasta doğan kahraman10:14 Satyakama Jabala — bilginin kaynağı11:00 Paryalar ve hazır bekleyen günah keçisi13:02 Hinduizm bir denge mekanizması14:19 Purusha'ya dönüş — kapanış ve iki soruGörsel Kullanım BildirimiBu video/podcast; mitolojik, kültürel, sanatsal ve tarihsel analiz amacıyla hazırlanmıştır.Public Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır.Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve kaynak bağlantıları açıklama kısmında verilmiştir.Diğer bütün görseller temsilidir. Temsili görseller tarihsel olayların birebir yeniden üretimi değildir ve yalnızca kavramsal anlatımı desteklemek amacıyla kullanılmıştır.Bazı görseller anlatım doğrultusunda kırpılmış, düzenlenmiş veya yeniden bir araya getirilmiş olabilir.Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan CC BY ve CC BY-SA lisanslı görsellerin tam listesi burada:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Hindistan2Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir. Görsellerin dosya isimlerine yine aynı linkten ulaşılabilir.Arkeo-Paradigma'da mitoloji, antropoloji, dinler tarihi ve sembollerin derin izlerini birlikte keşfediyoruz.Ayda iki yeni bölümle yayındayız.

  7. Jun 12

    Hinduizm: Din mi, Yoksa Sistem mi?

    Hindistan'ı yalnızca renkli bir mitoloji ülkesi olarak değil; mitos ile gündelik hayatın birbirinden ayırt edilemeyecek kadar iç içe geçtiği bir sistem olarak ele alıyoruz. Purusha mitosundan kast sistemine, kurban kavramından kutsal ineğin mantığına uzanan bir okuma yapıyoruz. Bu bölümde Hindistan'ın kurucu yatay düzlemine yerleşiyoruz: mitos, kast, Dharma ve "korunduğu için kutsal" olan.#hinduizm #hindistan #antropoloji #arkeoloji #mitoloji00:00 Giriş - Mitos (Purusha)01:32 Karşılama02:07 Hinduizm bir sistem mi?04:43 Mitos ve toplum — Purusha ve kast07:12 René Girard — günah keçisi mekanizması08:04 İçselleştirme ve Dharma10:46 Marvin Harris — toprak ve hayvan11:42 Kutsal inek — korunduğu için kutsal13:54 Hinduizm böyle ortaya çıkıyorGörsel Kullanım BildirimiBu video/podcast; mitolojik, kültürel, sanatsal ve tarihsel analiz amacıyla hazırlanmıştır.Public Domain eserler serbest kullanım kapsamındadır.Creative Commons lisanslı görseller için gerekli atıf ve kaynak bağlantıları açıklama kısmında verilmiştir.Diğer bütün görseller temsilidir. Temsili görseller tarihsel olayların birebir yeniden üretimi değildir ve yalnızca kavramsal anlatımı desteklemek amacıyla kullanılmıştır.Bazı görseller anlatım doğrultusunda kırpılmış, düzenlenmiş veya yeniden bir araya getirilmiş olabilir.Görsel Kaynaklar:Bu videoda kullanılan CC BY ve CC BY-SA lisanslı görsellerin tam listesi burada:https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Arkeo-Paradigma/Hindistan1Not: Public Domain ve CC0 görseller için atıf zorunlu değildir. Görsellerin dosya isimlerine yine aynı linkten ulaşılabilir.Arkeo-Paradigma'da mitoloji, antropoloji, dinler tarihi ve sembollerin derin izlerini birlikte keşfediyoruz.Ayda iki yeni bölümle yayındayız.

About

Arkeo Paradigma – Mitos & Ritüel Arkeo Paradigma, antik tarih, arkeoloji, mitoloji ve ritüelleri akademik temellerle ele alan bir video podcast’tir. 🗓️ 2 haftada 1 • Cuma 18:30 (TR) Bizi dinleyebileceğiniz platformlar: YouTube, Apple Podcasts, Spotify