Antik Önderlerden Dersler

C. Cengiz Çevik
  • 0.0 (0)
  • PHILOSOPHY
  • UPDATED WEEKLY

Bu podcast serisinde antik önderlerin sözlerini ve onlarla ilgili anekdotları ele alıyorum. Bunun için Plutarkhos'un "Kralların ve Komutanların Özlü Sözleri" adlı eserini temel alıyorum. Kendi zamanımızın karmaşasında, Plutarkhos bize şunu hatırlatıyor: Küçük bir söz, küçük bir jest, bazen bütün bir hayatın özeti olabilir. İşte bu yüzden, antik dünyaya dönmek yalnızca bir kaçış değil; aynı zamanda düşünce dünyamızın köklerine, medeniyetimizin damarlarına bir yolculuktur. Bu seride sadece bugünün önderlerine değil, her insana dersler var. Her Pazar yeni bir bölüm! Dr. C. Cengiz Çevik

  1. 3D AGO

    (21) Arkhelaos: Sağduyulu Yöneticilik Örneği

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde Plutarkhos'un Arkhelaos'la ilgili aktardığı beş anekdotu ele alıyorum. Bu anekdotların bütüncül bir okuması, modern liderlere gücün yalnızca dış dünyayı, kitleleri ve kaynakları yönetmekle değil; her şeyden önce kendi iç dünyasını ve çevresini saran insan doğasını doğru okumakla ilgili olduğunu gösterir. Liyakati cüretten, niyeti kazadan ve ahlaki eleştiriyi kişisel çıkardan ayırabilen bir yönetici, hangi çağda yaşarsa yaşasın otoritesini kaba kuvvet üzerine değil, adalet ve sarsılmaz bir zihinsel denge üzerine kurar.

    18 min

  2. FEB 8

    (20) Dion: Politikada Dost veya Düşman

    Merhaba değerli dostlar, Dionysios'u tiranlıktan deviren Dion, hem yerli hem de yabancı dostları arasında en çok güvendiği kişi olan Kallippos'un kendisine karşı komplo kurduğunu duyunca, bunu soruşturmaya yanaşmadı ve şöyle dedi: "Sadece düşmanlara karşı değil, dostlara karşı da sürekli tetikte bekleyerek yaşamaktansa ölmek daha iyidir." Dion'un bu trajik sözü ve duruşu, sadece bir yöneticinin yorgunluğunu değil, Antik Yunan dünyasında philia (dostluk) ve echthra (düşmanlık) kavramlarının ontolojik sınırlarının ihlal edilmesine duyulan derin bir tepkiyi yansıtır. Onun bu tavrını, sadece kişisel bir hayal kırıklığı olarak değil, "dostluğun doğasına" dair felsefi bir tutarlılık arayışı olarak okumalıyız. Dion’un reddettiği şey, dostun (philos) düşman (ekhthros) kategorisine indirgenmesidir. Politikada dost ve düşman birbirine karıştığında, vay politikacının haline! Bölümde bahsettiğim makalenin künyesi: Jeremy Engels, "Friend or Foe?: Naming the Enemy", Rhetoric and Public Affairs, 12.1 (2009): 37-64. Bahsettiğim NYT makalesi için bkz. Jamelle Bouie, "This Is Just Who Trump Is", NYT, 7 Şubat 2026. Dr. C. Cengiz Çevik

    19 min

  3. FEB 1

    (19) Çömlekçi Agathokles

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde "Çömlekçi" Agathokles'ten bahsediyorum. Rotamızı MÖ 300'lü yılların Syrakusai ve Sicilya'sına çeviriyoruz. Bir çömlekçinin oğlu olarak doğup ülkenin mutlak hakimi olan tiran Agathokles'in ibretlik yaşamına tanık olacaksınız. Plutarkhos'un Komutanların ve Kralların Deyişleri eserinden yola çıkarak, Agathokles'in iktidardayken kullandığı üç temel stratejiyi masaya yatırıyoruz: Çömlek ve Altın: Geçmişin fakirliği, nasıl geleceğin meşruiyet kaynağına dönüşür? Gülümseyen Tiran: En ağır hakaretler karşısında Stoacı bir sabır göstermek bize ne kazandırır? Mitolojik Savunma: Diplomatik bir krizde "Peki ya sizinkiler?" taktiği (Whataboutism) nasıl uygulanır? Antik siyaset felsefesini modern liderlik sırlarıyla harmanladığımız bu bölümde; Agathokles'in çömlek bardağının arkasına saklanmış mutlak gücün anatomisini inceliyoruz. İyi dinlemeler!

    15 min

  4. JAN 25

    (18) Genç Dionysios: İktidar ve Oğul

    Merhaba değerli dostlar, Antik Syrakusai'ın mutlak hakimi Genç Dionysios, tarihin en büyük "filozof kral" projesi olabilirdi; ancak o, iktidarın sarhoşluğu ve sürgünün bilgeliği arasında sıkışıp kalan trajik bir figüre dönüştü. Bu bölümde, Plutarkhos'un Genç Dionysios'a dair aktardığı çarpıcı anekdotları masaya yatırıyor ve antik metinleri modern siyaset felsefesinin merceğinden geçiriyoruz. Tiranın sarayındaki sofistlerden Edward Said'in "entelektüel" tanımına, Platoncu teoriden (logos) politik gerçekliğin (ergon) acımasızlığına uzanan bu sohbette şu soruların peşine düştük: Entelektüel ve İktidar açısından, bilgi, iktidarın bir süsü müdür, yoksa onu denetleyen bir güç mü? Edward Said'in perspektifiyle saray entelektüellerinin "ehlileştirilmesi." "Babam bana tiranlığı bıraktı, talihini değil" sözü üzerinden; kurumsallaşmış karizma, veraset sorunları ve modern diktatörlüklerin "halefiyet" krizi. Demokrasi ve Tiranlık Döngüsü bağlamında "kaostan düzen", düzenden haset nasıl doğar? Rejimlerin meşruiyet kaybı üzerine sosyolojik bir bakış. Düşüşün Estetiği: İktidardan düşen bir tiran, felsefeyle nasıl teselli bulur? Syrakusai'dan günümüze, değişen rejimler ama değişmeyen insan doğası üzerine derinlikli bir analiz sizi bekliyor. "Babadan oğula geçen tahtı korumak, babadan oğula geçmeyen 'talih'i (tykhe) yönetmekten daha zordur."

    22 min

  5. JAN 18

    (17) Yaşlı Dionysios'un Tiranlığı [2. Bölüm]

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde Yaşlı Dionysios'un tiranlığıyla ilgili anekdotları ele almaya devam ediyoruz. Antik dünyanın "en renkli tiranı" Yaşlı Dionysios'un zihin kıvrımlarında dolaşıyoruz. Plutarkhos'un bizlere ulaştırdığı bu anekdotların toplamı, sadece bir "tiranlık el kitabı" değil, aslında modern siyasetin ve insan psikolojisinin de DNA'sını oluşturuyor. Dionysios’tan Modern Siyasete 4 Başlıkta "Hayatta Kalma" Dersleri dinliyoruz. 1) Algı, Gerçeklikten Güçlüdür. 2) Sosyal Atomizasyon ve Kontrollü Kaos: Sokaktaki hırsızları serbest bırakmak mı? Kulağa çılgınca geliyor ama dâhice bir tiranlık hamlesi. İnsanları bir araya getiren sofraları (veya bugünün tabiriyle sivil toplumu) dağıtmak için güvensizlik iklimini kullanmak, tarihin en eski "böl ve yönet" taktiğidir. İnsanlar birbirine güvenmeyi bıraktığında, sadece "Düzen getireceğim" diyen otoriteye güvenirler. 3) Paratoner Siyaseti: Kendinden daha çok nefret edilen birini vitrine koymak, bugün "günah keçisi" dediğimiz mekanizmanın atasıdır. Dionysios bize şunu fısıldıyor: "Eğer halk senden nefret ediyorsa, onlara senden daha çok nefret edecekleri birini ver; böylece seni ehven-i şer (kötünün iyisi) olarak görsünler." 4) Fayda, Mülkiyetten Üstündür: Altını toprağa gömen adamın parasını müsadere edip, arazi aldığında geri vermesi aslında modern bir ekonomi dersidir. Para ancak dolaşımdayken ve üretimdeyken "para"dır. Tiranlık bile olsa, ekonominin çarklarının dönmesi iktidarın devamı için şarttır. Dr. C. Cengiz Çevik

    35 min

  6. JAN 11

    (16) Yaşlı Dionysios'un Tiranlığı [1. Bölüm]

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde Yaşlı Dionysios'un tiranlığıyla ilgili anekdotları ele alıyoruz. Plutarkhos'un metninin bu bölümünde bir bölümü aşacak kadar çok anekdot olduğu için, bunları birden fazla bölümde işleyeceğiz.

    22 min

  7. JAN 4

    (15) Hieron'un Parrhesia'sından Fellini'ye

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde Syrakusai tiranı 1. Hieron'la ilgili anekdotlara yer veriyorum. Bir "Tiran" eleştiriye ne kadar açık olabilir? Felsefe karın doyurur mu? Peki ya sırlar neden bazen taşıyıcısını da yakar? Hieron'un sarayında geçen diyaloglar, sadece antik tarihe değil, günümüzün liderlik krizlerine ve sosyal nezaket kurallarına da ışık tutuyor. Arada Fellini'den de bahsediyorum.

    23 min

  8. 12/27/2025

    (14) Ve Gelon Atına Biner

    Merhaba değerli dostlar, Bu bölümde Syrakusai tiranı Gelon'la ilgili anekdotlara yer veriyorum.

    19 min
See All (21)

About

Bu podcast serisinde antik önderlerin sözlerini ve onlarla ilgili anekdotları ele alıyorum. Bunun için Plutarkhos'un "Kralların ve Komutanların Özlü Sözleri" adlı eserini temel alıyorum. Kendi zamanımızın karmaşasında, Plutarkhos bize şunu hatırlatıyor: Küçük bir söz, küçük bir jest, bazen bütün bir hayatın özeti olabilir. İşte bu yüzden, antik dünyaya dönmek yalnızca bir kaçış değil; aynı zamanda düşünce dünyamızın köklerine, medeniyetimizin damarlarına bir yolculuktur. Bu seride sadece bugünün önderlerine değil, her insana dersler var. Her Pazar yeni bir bölüm! Dr. C. Cengiz Çevik

Information

  • Creator
    C. Cengiz Çevik
  • Years Active
    2025 - 2026
  • Episodes
    21
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © C. Cengiz Çevik
  • Show Website
    Antik Önderlerden Dersler