Polskie demo

Polityka

Polskie demo to wspólny podkast tygodnika „Polityka” i Fundacji Batorego, w którym mówimy o Polsce naszych marzeń, ale i koszmarów. Jak budować lepszą demokrację i jakie przed nią stoją wyzwania? O tym rozmawiamy z gośćmi: ekspertami politycznymi i samymi politykami. Zapraszają: Michał Tomasik („Polityka”), Anna Materska-Sosnowska i Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Do widzenia i usłyszenia w każdy piątek!

  1. Polskie demo: Jakub Wiech o cenach paliw w Polsce. Dlaczego tak rosną? Czy elektrownia atomowa i OZE wzmocnią nasze bezpieczeństwo energetyczne?

    5D AGO

    Polskie demo: Jakub Wiech o cenach paliw w Polsce. Dlaczego tak rosną? Czy elektrownia atomowa i OZE wzmocnią nasze bezpieczeństwo energetyczne?

    Ceny paliw w Polsce rosną, odczuwamy też podwyżki cen prądu. Czy to dopiero początek kryzysu energetycznego? Gościem najnowszego odcinka wideokastu „Polskie demo” jest Jakub Wiech (autor: Elektryfikacja – podcast Jakuba Wiecha). Wspólnie analizujemy, jak zmienia się światowa energetyka i co to oznacza dla Polski. Rozmawiamy o tym, czy elektrownia atomowa w Polsce i generalnie atom w Polsce może być fundamentem stabilności w czasach konfliktów. Czy planowana elektrownia jądrowa (w gminie Choczewo), którą nadzoruje Państwowa Agencja Atomistyki, realnie zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski? Punktem odniesienia pozostaje wojna w Ukrainie, która pokazuje, jak istotna jest dziś energetyka jądrowa. Badamy także przyszłość surowców: czy węgiel w Polsce, polskie kopalnie i węgiel brunatny mają jeszcze ekonomiczny sens w świecie, w którym paliwa kopalne przegrywają z rynkiem i polityką klimatyczną? Wyjaśniamy, czym jest system ETS2 oraz czy zielona transformacja może ograniczyć podwyżki cen prądu. Analizujemy, czy fotowoltaika się opłaca, jaką rolę odegrają wiatraki i odnawialne źródła energii (OZE) w czasie narastającego kryzys energetyczny oraz dlaczego inwestycje w Chiny i elektromobilność zmieniają globalny układ sił. W kontekście napięć takich jak wojna USA–Iran, roli, jaką odgrywa ropa naftowa, oraz presji na ceny paliw w Polsce pytamy też o to, czy grozi nam recesja, i czy polityka klimatyczna staje się dziś narzędziem realnego bezpieczeństwa państwa.
Z Jakubem Wiechem rozmawiają Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski, „Polskie demo”.

    59 min
  2. Polskie demo: Czego Polacy potrzebują w czasach populizmu? I dlaczego nie znosimy polityki? Wyjaśnia prof. Sadura

    MAR 27

    Polskie demo: Czego Polacy potrzebują w czasach populizmu? I dlaczego nie znosimy polityki? Wyjaśnia prof. Sadura

    Czy polaryzacja w Polsce osiągnęła punkt, z którego nie ma już powrotu? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” gościem jest prof. Przemysław Sadura, socjolog i współautor raportu „Ludzie bezwstydni”. Rozmawiamy o tym, dlaczego radykalizacja polityki sprawia, że elektorat łyka wszystko, a debata polityczna zmienia się w starcie dumy ze wstydem. Czy elity w Polsce i ich klasizm doprowadziły do tego, że jako społeczeństwo zamieszkujemy dziś dwa różne światy i dwie Polski? Pytamy wprost: czy Polska jest bezpieczna lub czy Polska jest zagrożona wojną w sytuacji, gdy radykalne partie i wszechobecny populizm rozbijają nas od środka? Czym jest dzisiejsza skrajna prawica w Polsce, jak zachowuje się elektorat PiS, a jak elektorat Brauna i jak na ich działania reaguje opinia publiczna? Analizujemy głośne incydenty medialne: to, jak ostatnio odezwał się prezydent Nawrocki do dziennikarza, to, jak elity w Polsce odebrały szeroko komentowany wywiad Marty Nawrockiej, którego udzieliła stacji TVN. Dlaczego państwo polskie wydaje się bezsilne wobec postaci takich jak Grzegorz Braun czy Robert Bąkiewicz. Analizujemy, dlaczego wyborcy Brauna postrzegają radykalne gesty jako dowód sprawczości, a nie powód do wstydu. Przemysław Sadura tłumaczy, jak populizm żeruje na dynamice wstydu i dumy, co ma wspólnego z tym obronność państwa oraz dlaczego opinia publiczna coraz częściej akceptuje język wykluczenia. Zapraszamy do rozmowy o emocjonalnych fundamentach polskiej polityki. Z prof. Przemysławem Sadurą rozmawiają Michał Tomasik i Anna Materska-Sosnowska, „Polskie demo”.

    41 min
  3. Polskie demo: Będą dwa Trybunały Konstytucyjne w Polsce, czyli jaki mamy stan praworządności

    MAR 20

    Polskie demo: Będą dwa Trybunały Konstytucyjne w Polsce, czyli jaki mamy stan praworządności

    Dzisiaj w odcinku „Polskie demo” Michał Tomasik z tygodnika „Polityka” oraz Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego zaprosili do studia prawnika: Maciej Nowicki, prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, analizuje, co właściwie dzieje się z polskim państwem prawa i czy w obliczu chaosu nowa ustawa o praworządności jest w stanie realnie uzdrowić system. Głównym tematem jest trwający od dekady spór o Trybunał Konstytucyjny, który wchodzi właśnie w nową fazę. Czy możliwe jest sprawne funkcjonowanie tej instytucji, gdy awantura o Trybunał Konstytucyjny i jego skład nie może ucichnąć? Niemal codziennie możemy obserwować Trybunał Konstytucyjny jako arenę politycznych manifestacji, a nie organ sprawiedliwości. Zastanawiamy się, jaką realnie rolę odgrywają sędziowie Trybunału oraz czy mamy już do czynienia z ostatecznym i pełnoprawnym kryzysem konstytucyjnym. Analizujemy, czy Sejm zmierza do odblokowania TK i jakie stanowisko w tej sprawie ma prezydent Karol Nawrocki. Maciej Nowicki wskazuje, że fundamentem problemu jest zachwiany trójpodział władzy w Polsce, który przez lata był systemowo osłabiany. Rozmówcy ustalają, co doprowadziło do obecnego paraliżu państwa. Nowicki podkreśla, że demokracja w Polsce zależy dziś od skuteczności wdrażania standardów europejskich. Szczegółowo omawiamy każdy istotny wyrok TSUE (Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) oraz orzeczenia ze Strasburga, które są kluczowe dla przywracania stabilności. Zastanawiamy się ponadto, jak sądy i trybunały mają radzić sobie z chaosem i jaki wpływ na kwestie praworządności mają neosędziowie. W tym kontekście przywołujemy postulaty i przypominamy walkę o niezależność, której twarzą został m.in. sędzia Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości. Czy bez minimalnego porozumienia ponad podziałami da się odbudować trójpodział władzy i poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli? Jak w każdym odcinku „Polskiego demo” pytamy, czy Polska wyjdzie z tego kryzysu silniejsza, czy też grozi nam dalsza, niebezpieczna eskalacja i trwałe pęknięcie porządku prawnego.

    56 min
  4. Polskie demo: Mirosław Oczkoś: polska polityka to wielki chaos. Czy mamy szansę na zmianę z Nawrockim?

    MAR 13

    Polskie demo: Mirosław Oczkoś: polska polityka to wielki chaos. Czy mamy szansę na zmianę z Nawrockim?

    W najnowszym odcinku „Polskie demo” Michał Tomasik i dr Anna Materska-Sosnowska do studia zaprosili wyjątkowego gościa. Dr Mirosław Oczkoś (twórca na YouTubie znany jako Mirosław Oczkoś Kanał Oficjalny) to ekspert od języka i komunikacji politycznej, specjalista od marketingu politycznego i wizerunku. Rozmowa dotyczy tego, jak zmienia się polska polityka dzisiaj i czy polska polityka to stan umysłu – rzeczywiście żyjemy dziś w epoce chaosu, w której forma coraz częściej wypiera treść? Zastanawiamy się, czy polityka nadal potrafi wyznaczać cele i kierunki, czy raczej skupia się na bieżących sporach i przekazie dnia. Czy właśnie dlatego Polska jest podzielona? Punktem wyjścia jest diagnoza dr Mirosława Oczkosia dotycząca języka polityki, roli mediów społecznościowych i sposobu, w jaki kolejne pokolenia odbiorców konsumują informacje. Dyskusja dotyczy też wpływu mediów społecznościowych – tego, jak polityka jest odbierana przez nowe pokolenia. Jak różne media społecznościowe, w tym jak TikTok, niszczą poziom debaty publicznej? Prowadzący spierają się o to, czy polityka w Polsce rzeczywiście utraciła dawny sens, czy nadal chodzi w niej o konkretne wartości, takie jak demokracja, bezpieczeństwo i uczciwość państwa, tylko trudniej dziś o atrakcyjny język opisu tych spraw. Jakie cele operacyjne w polityce mają Jarosław Kaczyński, Donald Tusk i Przemysław Czarnek? I dlaczego prezydent Nawrocki o SAFE wypowiada się w sposób nader ostrożny? Dlaczego 500 plus „zażarło” jako pomysł na kampanię? W końcowej części zastanawiają się, jak doszło do obecnego stanu, mówią o tym, jaki jest dziś kryzys autorytetów, o zaniedbaniach edukacyjnych i braku konsekwencji wobec nadużyć w polityce, ale mimo pesymistycznej diagnozy próbują zostawić widzów z ostrożnym optymizmem.

    38 min
  5. Polskie demo: dlaczego świat jest w chaosie? Atak na Iran, sytuacja w Strefie Gazy a prawa człowieka - wyjaśnia prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala

    MAR 6

    Polskie demo: dlaczego świat jest w chaosie? Atak na Iran, sytuacja w Strefie Gazy a prawa człowieka - wyjaśnia prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala

    Wojna na Bliskim Wschodzie, atak na Iran Stanów Zjednoczonych i Izraela oraz dramatyczna sytuacja w Strefie Gazy ponownie stawiają w centrum debaty pytanie, czym są dziś prawa człowieka i ich ochrona oraz prawo międzynarodowe – dlaczego świat jest w chaosie? Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski rozmawiają z ekspertką z Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala wyjaśnia, czy prawa człowieka rzeczywiście są dziś w odwrocie (także prawa człowieka w Polsce) i jak zmienia się ich znaczenie w świecie rosnących konfliktów. W rozmowie pojawia się kontekst ostatnich wydarzeń, czyli protesty w Iranie, atak Izraela na Iran i dlaczego Izrael walczy ze wszystkimi. To szerszy problem tego, dlaczego państwa w sytuacji zagrożenia często stawiają interesy bezpieczeństwa ponad ochroną praw człowieka. Dyskusja dotyka też tego, jak wygląda obecnie wojna w Strefie Gazy i kto powinien wziąć odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Rozmawiamy o tym, jak obecnie działa Międzynarodowy Trybunały Karny i jaka jest rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w dokumentowaniu naruszeń prawa międzynarodowego. Omawiana jest też Rada Pokoju Trumpa. Nie zapominamy też o tym, jak nowe technologie i sztuczna inteligencja łączą się z obroną praw człowieka. W rozmowie pojawia się również wątek pomocy humanitarnej, bezpieczeństwa pracowników organizacji pomocowych oraz roli społeczeństwa obywatelskiego i młodego pokolenia w obronie praw człowieka w czasach, gdy konflikty zbrojne na świecie stały się codziennością. Na koniec rozmowy pojawia się także polski kontekst – jak Polska powinna reagować na konflikty na Bliskim Wschodzie, zbrodnie wojenne w Strefie Gazy oraz dlaczego dla średnich i mniejszych państw szczególnie ważne jest przestrzeganie prawa międzynarodowego? To rozmowa o tym, czy światowy system ochrony praw człowieka wciąż działa, jaką rolę odgrywa w nim Zachód oraz dlaczego demokracja, społeczeństwo obywatelskie i aktywność obywateli są kluczowe dla ich przyszłości.

    50 min
  6. Polskie demo: Exposé Sikorskiego w Sejmie komentuje Jacek Czaputowicz: „Rząd ma kompleksy wobec USA”

    FEB 27

    Polskie demo: Exposé Sikorskiego w Sejmie komentuje Jacek Czaputowicz: „Rząd ma kompleksy wobec USA”

    W najnowszym odcinku „Polskiego demo” rozmawiamy na gorąco o sejmowym wystąpieniu szefa MSZ i analizujemy, co naprawdę oznaczało exposé Radosława Sikorskiego w Sejmie. Na pytania Michała Tomasika i Krzysztofa Izdebskiego odpowiada były minister spraw zagranicznych w rządzie PiS prof. Jacek Czaputowicz. Wyjaśnia m.in., jak powstają takie wystąpienia i czym powinno być doroczne przemówienie w Sejmie na temat polityki zagranicznej – dokumentem skierowanym do zagranicy czy elementem krajowej politycznej gry? Zastanawiamy się, czy przemówienie Radosława Sikorskiego było przede wszystkim sygnałem do partnerów międzynarodowych, czy raczej mocnym wejściem w spór wewnętrzny, oraz jakie konsekwencje dla wizerunku Polski może mieć tak sformułowane exposé Sikorskiego w Sejmie. Duża część rozmowy dotyczy wojny w Ukrainie i jej wpływu na bezpieczeństwo Polski. Analizujemy, jak dziś wygląda bezpieczeństwo Polski w stosunkach międzynarodowych, czy zmienia się układ sił między USA, Chinami i Rosją oraz co dalej z Rosją w kontekście ewentualnego nowego „koncertu mocarstw”. Wraca też pytanie, które coraz częściej pojawia się w debacie publicznej: czy Rosja zaatakuje Polskę i czy Europa jest gotowa wziąć większą odpowiedzialność za własną obronę. Rozmawiamy również o napięciach na linii Warszawa–Bruksela i o tym, czy wyjście Polski z Unii to realny scenariusz. Polexit: czy to możliwe, czy grozi nam polexit na raty, czy jednak – mimo ostrych słów na prawicy – polexit nie przejdzie, bo większość sceny politycznej i społeczeństwa pozostaje jednoznacznie proeuropejska. Zastanawiamy się przy tej okazji, czym dziś jest polska racja stanu – czy polega na twardym sporze z instytucjami unijnymi, czy na szukaniu wpływu od środka. Przyglądamy się też sporom o nominacje ambasadorskie i napięciom między rządem a prezydentem – analizujemy, jakie znaczenie ma każda kolejna konferencja prasowa prezydenta Nawrockiego dla kształtu polskiej dyplomacji. Osobny fragment poświęcamy europejskiemu programowi zbrojeniowemu. Czym w praktyce jest pożyczka SAFE – czy to realne wsparcie dla modernizacji armii i przemysłu obronnego, czy raczej kolejny element politycznej polaryzacji?

    1h 8m
  7. Polskie demo: Polska 2050 się rozpada, czyli nowy klub Centrum, kryzys u Hołowni i rozłam w Polsce

    FEB 20

    Polskie demo: Polska 2050 się rozpada, czyli nowy klub Centrum, kryzys u Hołowni i rozłam w Polsce

    Czy Polska 2050 się rozpada? W najnowszym odcinku „Polskiego demo” podsumowujemy głośny rozłam w Polsce 2050. Część posłanek i posłów opuściła szeregi partii Szymona Hołowni i utworzyła nowy klub parlamentarny: Centrum. Rozmawiamy o tym, co oznacza ten polityczny kryzys dla projektu Szymona Hołowni, jakie role mają do odegrania Paulina Hennig-Kloska i Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz i czy podział P2050 może wpłynąć na stabilność koalicji rządowej i przyszłość rządu Donalda Tuska przed kolejnymi wyborami. W drugiej części odcinka przechodzimy do tematu, który coraz mocniej rezonuje w polskiej polityce: czyli kryzys w PiS i napięcia na prawicy. Zastanawiamy się, czy Jarosław Kaczyński traci kontrolę nad swoim obozem i jaką rolę zaczyna odgrywać Karol Nawrocki jako potencjalny nowy lider prawicy. Pytamy o plany i znaczenie takich osób jak Mateusz Morawiecki i Przemysław Czarnek, analizujemy konflikty związane z partią, jaką jest Suwerenna Polska, a także rosnące znaczenie środowisk takich jak Konfederacja i to, które skupił wokół siebie Grzegorz Braun. W rozmowie pojawiają się także ważne wątki dotyczące prezydenckich wet, sporów o wolność słowa, regulacji DSA. Badamy związki Karola Nawrockiego z rynkiem kryptowalut i jego stosunek do programu SAFE. Zastanawiamy się nad przyszłością instytucji państwa i praworządności. Czy demokracja liberalna w Polsce wymaga dziś szczególnej obrony? To odcinek o tym, jak zmienia się polska scena polityczna, czy kończy się duopol PiS–PO, czy przed nami era nowych partii i nowych konfliktów w centrum i na prawicy. Rozmawiają dr Anna Materska-Sosnowska, Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik, a towarzyszy im pies Wandal.

    59 min
  8. Polskie demo: jaki jest układ sił w Europie i czy Niemcy zbudują najsilniejszą armię świata? Wyjaśnia ambasador Janusz Reiter

    FEB 13

    Polskie demo: jaki jest układ sił w Europie i czy Niemcy zbudują najsilniejszą armię świata? Wyjaśnia ambasador Janusz Reiter

    Czy Unia Europejska sobie radzi i nam sprzyja, czy może Unia Europejska zniszczyła rozwój Europy? Coraz częściej słychać pytania o to, czy Unia Europejska się rozpadnie oraz czy Europa upada na naszych oczach. W świecie, w którym polityka międzynarodowa coraz bardziej opiera się na sile, a nie tylko na wartościach, Europa musi na nowo odnaleźć swoje miejsce w globalnym układzie sił. W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” Michał Tomasik i ambasador Janusz Reiter, nasz gość, snują rozważania na temat takich spraw jak bezpieczeństwo międzynarodowe i przyszłość NATO. Analizują też, jak zmienia się równowaga sił na kontynencie. Punktem wyjścia jest Konferencja Bezpieczeństwa w Monachium. Opublikowany przy okazji raport wskazuje na zagrożenie dla międzynarodowego ładu i rosnące ryzyko rozmontowywania istniejących instytucji zamiast ich reformowania. Widać, że tradycyjny porządek po 1945 r. traci skuteczność w obliczu nowych napięć i niepewności strategicznej. Rozmawiamy o tym, dlaczego Europa skręca w prawo, skąd bierze się rosnące poczucie zagrożenia i jaką rolę mogą odegrać Niemcy. Czy armia niemiecka stanie się fundamentem europejskiej obrony? Czy wojsko niemieckie może zbudować jedną z najsilniejszych armii Europy, a nawet jedną z najsilniejszych armii NATO? A może silniejsze Niemcy zachwieją delikatną równowagą sił? Mówimy też o roli Niemiec po II wojnie światowej oraz ich historycznym lęku przed własną potęgą. Zastanawiamy się, jak dziś wygląda odpowiedzialność Niemiec za bezpieczeństwo Europy. To rozmowa o obronności państwa, o przyszłości Unii Europejskiej i o tym, czy Europa potrafi odnaleźć się i przetrwać w nowym, coraz brutalniejszym układzie sił.

    55 min

About

Polskie demo to wspólny podkast tygodnika „Polityka” i Fundacji Batorego, w którym mówimy o Polsce naszych marzeń, ale i koszmarów. Jak budować lepszą demokrację i jakie przed nią stoją wyzwania? O tym rozmawiamy z gośćmi: ekspertami politycznymi i samymi politykami. Zapraszają: Michał Tomasik („Polityka”), Anna Materska-Sosnowska i Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Do widzenia i usłyszenia w każdy piątek!

You Might Also Like