Fixdit - Historische Klassiekers

Fleur Speet

Schrijvers en wetenschappers verwonderen zich over Nederlandstalige vrouwelijke auteurs die schreven tussen 1500 en 1800

Episodes

  1. 5 Ellen Deckwitz en Marijke Meijer Drees over Katharina Lescailje

    5D AGO

    5 Ellen Deckwitz en Marijke Meijer Drees over Katharina Lescailje

    Stel je voor: een zakenvrouw die in 1672, middenin het Rampjaar, de machtigste mannen van Amsterdam tartte: niet met zwaarden, maar met woorden. Terwijl de Republiek wankelde - de Fransen en Engelsen stonden aan de grenzen, Johan de Witt werd vermoord - formuleerde Katharina Lescailje haar mening. Ze was dichter, drukker, uitgever, en bovenal: zakenvrouw. Met haar gedichten verdedigde ze de vrijheid van de stad, loofde ze strategisch de elite en bouwde ze een netwerk op waar zelfs de machtigste heren jaloers op zouden zijn. Maar hier is het vreemde: haar naam staat niet in de geschiedenisboeken. Terwijl ze buitenlandse toneelstukken omwerkte, politieke pamfletten schreef en een kloeke driedelige bundel achterliet die vrouwen inspireerde om de pen op te pakken, is ze bijna vergeten. Waarom? In deze aflevering duiken we in het leven van Katharina Lescailje en ontdekken we hoe ze met inkt en papier een plek veroverde. Wat als we ook haar - en niet alleen de mannen - beschouwen als architect van de Gouden Eeuw? Katharina Lescailje (1649-1711) woonde in Amsterdam. Op de website van Fixdit vind je negen hertaalde gedichten van Katharina Lescailje door Ellen Deckwitz, waaruit een aantal worden voorgelezen in deze podcast. Fijn om ernaast te houden tijdens het luisteren. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Katharina Lescailje in haar drukkerij.  In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Katharina Lescailje. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen. Credits Host: Fleur Speet Gasten: Ellen Deckwitz en Marijke Meijer Drees Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen). Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs. Meer informatie over de serie op de site van fixdit. Verder lezen Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn: Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen enhet Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek. Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen:  Ariadne Schmidt, Manon van der Heijden, Elise van Nederveen Meerkerk, 'Terugkeer van het patriarchaat? Vrije vrouwen in de Republiek'Ellen Grabowsky 'Katharina Lescailje (1649-1711) en de "vrouwenzucht". Schijn of werkelijkheid?'

    54 min
  2. 4 Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

    JAN 30

    4 Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

    Was Hobius een Dolle Mina avant la lettre? Dat klinkt misschien vreemd voor een vrouw die schrijft dat vrouwelijke kennis de man tot eer strekt. Maar juist dáár wordt het zo spannend, want Hobius morrelt slim, geestig en soms schrijnend aan de patriarchale grenzen van haar tijd, vertelt hertaler Maud Vanhauwaert. Ik kán lezen en leren, ik kán studeren, laat ons vrouwen dat doen, zegt Johanna Hobius in 1643. Ze voert een stoet bijzondere vrouwen op als bewijs, net zoals Christine de Pisan dat eeuwen eerder deed. In De Lof voor alle Eerbare Vrouwen en jongh-vrouwen, en een tegenwerpinge aen alle verachters der selver bewijst Hobius zelf hoe goed ze de retorica beheerst. Het gedicht klinkt simpel, maar zoals Vanhauwaert concludeert: dat is schijn, het zit gehaaid in elkaar. Vanhauwaert had graag een kop koffie met Hobius gedronken. Luister maar. Johanna Hobius (1614-1642) woonde in Brouwershaven. Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Maud Vanhauwaert, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Fijn om ernaast te houden tijdens het luisteren. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Johanna Hobius bij haar raam.  In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Johanna Hobius. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen. Credits Host: Fleur Speet Gasten: Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen). Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs. Meer informatie over de serie op de site van fixdit. Verder lezen Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn: Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen enhet Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek. Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen:  Christine de Pisan Het boek van de stad der vrouwen 1405: Lees dat boek!!Simone Veld Tot lof van vrouwen? Retorica, sekse en macht in paradoxale vrouwenloven in de Nederlandse letterkunde (1578-1662) 2004Charlotte de Huybert, 'Lofdicht ter eren van den heer mijnheer Johan van Beverwijck, op dit zijner achtb. tegenwoordig werk. Ingesteld ter ere van de ed. welgeleerde juffrouw, juffr. Anna Maria van Schurman' in: Van de wtnementheyt des vrouwelicken geslachts Johan van Beverwijck, hier op de DBNL te vinden.Joyce Pijnenburg 'Wat wij nog van Johanna Coomans kunnen leren', de Volkskrant 7 januari 2024Judith Brouwer en Harm Nijboer, Johanna Hobius en Arnoud van Beyeren: De koude kant van een vrouwenlof. Gen. Tijdschrift voor familiegeschiedenis, 2025, 48-53. Nina Geerdink hierover op Neerlandistiek 17 juli 2025Fleur Speet 't Lof der vrouwen op literatuurgeschiedenis.org

    47 min
  3. 3 Ilja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers (1594-1649)

    JAN 15

    3 Ilja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers (1594-1649)

    In deze aflevering van Historische Klassiekers beklimmen we de smalle trappen van het Muiderslot. Boven, op de galmende, krakende zolder, wacht Tesselschade Roemers: dichter, denker, musicus. Buiten strijken kauwen neer in de boomgaard, binnen klinken woorden die vier eeuwen trotseerden. Hier ontvouwt zich een bestaan vol hartstocht, verlies en scherpzinnig taalspel. Zinderend liefdesverlangen botst met stoïcijnse beheersing, troostpoëzie snijdt diep, ironie blijkt een wapen. Wie goed luistert, hoort hoe Roemers haar stem verheft in een wereld die haar liever bewonderde dan begreep. Schrijver Ilja Leonard Pfeijffer hertaalde haar geraffineerde poëzie, letterkundige Olga van Marion ontrafelt het spel van paradoxen, ironie en emotie. Wie was Tesselschade Roemers werkelijk: muze, mythe, of een van de grootste dichters van haar tijd? Luister mee en laat je overtuigen door haar stem: helder, scherp en verrassend dichtbij. Tesselschade Roemers (1594-1649) groeide op in Amsterdam en woonde in Alkmaar. Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Ilja Leonard Pfeijffer, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Tesselschade Roemers.  In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Tesselschade Roemers. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen. Credits Host: Fleur Speet Gasten: Ilja Leonard Pfeijffer, Olga van Marion Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen). Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs. Meer informatie over de serie op de site van fixdit. Verder lezen Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn: Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen enhet Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek. Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen:  De gedichten van Tesselschade Roemers, A.Agnes Sneller en Olga van Marion, Verloren Hilversum 1994, op DBNLMaria Tesselschade. Leven met talent en vriendschap, Mieke Smits-Veldt, Walburg Pers Zutphen 1994.Met man en macht. Analyse en interpretatie van teksten van en over vrouwen in de vroegmoderne tijd, A.Agnes Sneller, Kok Agora Kampen 1996'Zij die geen Latijn kende?' Fleur Speet en Pieta van Beek, Neerlandistiek 23 juni 2025

    52 min
  4. 2 - Alfred Schaffer en Lieke van Deinsen over Anna Roemers (1583-1651)

    JAN 2

    2 - Alfred Schaffer en Lieke van Deinsen over Anna Roemers (1583-1651)

    Anna Roemers, dichter, netwerker en glasgraveerder, adoreerde met flair. Met een kwinkslag zette ze net zo makkelijk een ander in z'n hemd, en zichzelf incluis. In de tweede aflevering van Historische Klassiekers horen we hoe Alfred Schaffer Roemers speelse, eerlijke en soms uitbundige poëzie met liefde en plezier moderniseert. Letterlijk zelfs door te verwijzen naar Virginia Woolf. Lieke van Deinsen onthult hoe Roemers opgroeide in een koopmansgezin, meerdere talen beheerste en een centrale plek veroverde in de literaire wereld. Van Roemers postume poëziebrief aan de zo bewonderde Georgette de Montenay tot haar over-the-top hulde aan Jacob Cats en Daniël Heinsius: Roemers laat zien dat hoe je de regels beheerst én naar je hand zet. Wat gewaagd is, maar ook hartveroverend humoristisch.  Anna Roemers (1584 en 1651) leefde in Amsterdam, Alkmaar en Leiden. Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Alfred Schaffer, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Anna Roemers.  In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Anna Roemers. Daarop kun je je abonneren wil je geen informatie over deze serie missen. Credits Host: Fleur Speet Gasten: Alfred Schaffer, Lieke van Deinsen Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen). Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs. Meer informatie over de serie op de site van fixdit. Verder lezen Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn: Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen enhet Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek. Genoemde boektitels in deze aflevering, en verder lezen:  Georgette de Montenay, Emblemes ou devises christiennes, 1567.Gedichten van Anna Roemersdochter Visscher, Riet Schenkeveld- van der Dussen, Annelies de Jeu, 1999.M.A. Schenkeveld-van der Dussen, 'De canonieke versus de ‘echte’ Anna Roemersdochter Visscher' DBNLMarie le Jars de Gournay, Les Advis Ou Les Présens de la Demoiselle De Gournay, 1634, zie ook: Filosofie MagazineAnne Carson, bijvoorbeeld Men in the Off Hours, Autobiography of Red, of Antigonic

    46 min
  5. 1 - Joke van Leeuwen en Herman Pleij over Anna Bijns (1493-1575)

    12/18/2025

    1 - Joke van Leeuwen en Herman Pleij over Anna Bijns (1493-1575)

    Hoe klinkt een vrouw die in de zestiende eeuw veertig woorden voor 'bibs' uit haar mouw schudt, rederijkers tart en tegelijk de eerste Nederlandse dichter is die onomwonden over verlangen en verraad schrijft? In deze openingsaflevering van Historische Klassiekers duiken we in het vurige, spitsvondige en soms ronduit hilarische oeuvre van Anna Bijns. Hertaler Joke van Leeuwen toont hoe Bijns’ taal vandaag nog springlevend is en Herman Pleij schetst de wereld waarin een ongetrouwde, onafhankelijke Antwerpse dichter haar stem liet schallen - tegen Luther, tegen liefdesleed, tegen alles wat haar dwarszat. Luister mee naar een vrouw 'met pit', wier werk eeuwenlang in druk bleef en die nog altijd verbaast. Als ze nu leefde, zou ze zich bij Extinction Rebellion aansluiten! Anna Bijns leefde van 1493-1575 in Antwerpen. Op de website van Fixdit vind je de volledige hertaling door Joke van Leeuwen, waaruit een deel wordt voorgelezen in deze podcast. Neem daar ook een kijkje voor uitgebreid lesmateriaal voor de middelbare school en een literair portretje van Anna Bijns.  In de Historische Klassiekers-nieuwsbrief vind je meer informatie over Anna Bijns. Daarop kun je je abonneren om geen informatie over deze serie te missen. Credits Host: Fleur Speet Gasten: Joke van Leeuwen, Herman Pleij Deze podcast wordt gemaakt door Fleur Speet (script en presentatie, productie, regie en redactie, logo, literaire luisterfragmenten), Annelore van Gool (opname en montage), Seppe Roosen (muziek), Idriss Rouchiche en David Krooshof (mastering), Joke Brasser en Marie-José Klaver (lesmateriaal), Evi Dijcks (bonusauteurs) en Vera Anna Mae Polkamp (pentekeningen). Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, het Cultuurfonds, Literatuur Vlaanderen, de dr. C. Louise Thijssen-Schoute Stichting, het Hendrik Mullerfonds en de Carla Atzema Soroptimist Prijs. Meer informatie over de serie op de site van fixdit. Verder lezen Van onschatbare waarde voor deze 11-delige podcast-serie zijn: Met en zonder lauwerkrans van Riet Schenkeveld van der Dussen enhet Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland van Els Kloek. Genoemde boektitels in deze aflevering:  Judith Kessler Princesse der rederijkers. Het oeuvre van Anna Bijns Verloren 2013.Herman Pleij Anna Bijns van Antwerpen Bert Bakker 2011.Herman Pleij Meer zuurs dan zoets. Refreinen & rondelen van Anna Bijns Prometheus 2013.

    41 min

About

Schrijvers en wetenschappers verwonderen zich over Nederlandstalige vrouwelijke auteurs die schreven tussen 1500 en 1800

You Might Also Like