Tolgaca

Tolgaca

Bir sanatçı ve sanat tarihçisi gözüyle kente ve sanata dair akla geldik gelmedik her şey

  1. 2d ago

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı: 6 Şehir Efsanesi ve Tarihsel Gerçekler #Harfİnkılabı #1Kasım #TOLGACA

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı yıldönümünde her yıl tekrarlanan "Bir gecede cahil kaldık", "Dedemizin mezar taşını okuyamıyoruz", "Japonlar alfabesini değiştirmedi" ve "Kültürel hafızamız silindi" gibi 6 popüler şehir efsanesini doğrulanabilir tarihsel veriler, istatistikler ve keskin bir mantıkla inceliyoruz. 1927 Genel Nüfus Sayımı verilerine göre nüfusun %90'ının, kırsaldaki kadınların ise binde 996'sının okuma yazma bilmediği bir tabloda Harf İnkılabı gerçekten bir kopuş muydu, yoksa asırlık okuryazarlık engelini aşan devasa bir aydınlanma seferberliği mi? Ahmet Cevdet Paşa ve Münif Paşa'nın 19. yüzyıldaki alfabe uyarılarından Enver Paşa'nın I. Dünya Savaşı'ndaki "Hurûf-ı Munfasıla" girişimine, İbrahim Müteferrika matbaasından Millet Mektepleri'ne uzanan sürecin tüm gerçekleri bu bölümde. 📌 Bu Bölümde Ele Alınan Temel Konular: 1927 Nüfus Sayımı okuryazarlık oranları (Genel nüfusta %10, kırsal kadınlarda binde 4) Türkçenin fonetik yapısı ve K-V-L harflerinin bağlam olmadan okunamaması Osmanlı döneminde Ahmet Cevdet Paşa, Münif Paşa ve Enver Paşa'nın alfabe ıslahı girişimleri 1727-1928 yılları arasında Osmanlı matbaasında basılan toplam kitap sayısı (~30.000) Harf İnkılabı ile Dil Devrimi arasındaki yapısal farklar TOLGACA kanalına abone olarak yeni tarihsel incelemelerden haberdar olmayı unutmayın! #Harfİnkılabı #1Kasım1928 #Tarih #Cumhuriyet #BirGecedeCahilKaldık #TürkAlfabesi #HarfDevrimi #MilletMektepleri #OsmanlıTarihi #YakınTarih #TarihEfsaneleri #TOLGACA

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı: 6 Şehir Efsanesi ve Tarihsel Gerçekler #Harfİnkılabı #1Kasım #TOLGACA
  2. 2d ago

    İpek Yolu'nda Yamyam Kabile Androfaglar ve Parinirvana Buda | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 4)

    TOLGACA'nın epik belgesel serisi "Maniakh'ın Yolu", entrika ve hayatta kalma mücadelesinin zirveye tırmandığı 4. bölümüyle devam ediyor! Suyab'ın tehlikeli gölgelerinde sızdırılan ihanet fısıltısı, İstemi Yabgu'nun büyük elçisi Maniakh'ın kusursuz zekasıyla bir ölüm tuzağına dönüştürülüyor. Çin'den Bizans'a uzanan 6. yüzyılın en geniş Soğd sivil istihbarat ağı sayesinde hain dilmaç susturulurken, düşman casusları sahte bir haritayla Aral'ın kuzeyindeki yamyam "Androphagi" kabilelerinin yaşadığı tuz çöllerine sürükleniyor. Çölde toynak izlerini silmek için develerin arkasına bağlanan ağır odunsu "Seksevil (Saksaul)" çalıları, kervanı adeta bir hayalete çevirerek sırlara karıştırıyor. Kavurucu çöllerden sonra ulaşılan "Zümrüt Koridor" Çu Vadisi'nde, kurak bozkırı devasa tarım arazilerine dönüştüren Soğd mühendisliği "Arık" sulama sistemlerine tanık oluyoruz. Zırhlı şövalyelere ve özel ordulara sahip bağımsız toprak ağaları "Dihkan"ların penceresiz, devasa kerpiç şatoları (Kurgan-Kaleler) bozkırın feodal yüzünü gösteriyor. Ticaretten ziyade sanatın, tarımın ve çok kültürlülüğün başkenti olan "Yeni Şehir" Navekat'ta ise (bugünkü Krasnaya Rechka) inançların estetiğiyle büyüleniyoruz. Işık ve karanlık ikiliğine inanan minyatür ustası Maniheist mülteciler, ölümü topraktan uzak tutmak için cesetleri vahşi hayvanlara yedirip kemikleri süslü kerpiç kutulara (Astodan / Ossuary) koyan Zerdüştler ve 8 metrelik devasa kırmızı kil Buda heykeliyle Kuzey İpek Yolu sanatının anıtsal boyutlarını keşfediyoruz. Serinin yeni bölümlerini kaçırmamak için kanala abone olmayı unutmayın! #ManiakhınYolu #TOLGACA #Göktürkler #İpekYolu #ÇuVadisi #Androphagi #Navekat #Maniheizm #Zerdüştlük #TarihiBelgesel

    İpek Yolu'nda Yamyam Kabile Androfaglar ve Parinirvana Buda | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 4)
  3. 5d ago

    Tebaadan Yurttaşa Dönüşümün Dört Sütunu:: Dil, Yüz, Mekân ve Hukuk | 29 Ekim Özel Belgeseli

    29 Ekim 1923’te bu topraklarda gerçekleşen devrimi yalnızca takvim yapraklarındaki askeri zaferlerle veya değişen sınır çizgileriyle anlayamayız. Gerçek devrim, insanın devlet ve iktidar karşısındaki varoluş biçiminde gerçekleşti. Yüzyıllar boyunca bu coğrafyada yaşayan insan kimdi ve Cumhuriyet onu neye dönüştürdü? Bu özel belgeselde, padişahın "kulu ve tebaası" olmak ile Türkiye Cumhuriyeti’nin "özgür ve eşit yurttaşı" olmak arasındaki o devasa tarihsel uçurumu; DİL, YÜZ, MEKÂN ve HUKUK olmak üzere 4 keskin kırılma üzerinden, yalnızca arşiv belgeleri, nüfus istatistikleri, kanun maddeleri, sanat ve mimarlık tarihi kanıtlarıyla inceliyoruz. 📚 BELGESELDE KULLANILAN BAŞLICA TARİHSEL KAYNAKLAR VE BELGELER: • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Arzuhal, Muhallefat ve Müsadere Defterleri • 1831 Osmanlı Nüfus Sayımı (Ceride Defterleri) ve 28 Ekim 1927 T.C. İlk Genel Nüfus Sayımı İstatistikleri • 1876 Kanun-i Esasi (Madde 7 ve Madde 113) & 1924 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (491 Sayılı Kanun) • 1353 Sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun (1 Kasım 1928) • 2525 Sayılı Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934) & 2590 Sayılı Unvanların Kaldırılması Kanunu (26 Kasım 1934) • 552 Sayılı Aşarın İlgası Hakkında Kanun (17 Şubat 1925) & 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi (17 Şubat 1926) • 3803 Sayılı Köy Enstitüleri Kanunu (17 Nisan 1940) • Zeki Faik İzer, "İnkılap Yolunda" (1933, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Koleksiyonu) Kimsesizlerin kimsesi olan Türkiye Cumhuriyeti’nin 103. yılı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. #29Ekim #CumhuriyetBayramı #Cumhuriyet #Tarih #SanatTarihi #MimarlıkTarihi #HukukTarihi #Atatürk #KöyEnstitüleri #İkonografi #VideoEssay #Belgesel #AnadoluTarihi #29Ekim1923 #29Ekim2026 #TOLGACA

    Tebaadan Yurttaşa Dönüşümün Dört Sütunu:: Dil, Yüz, Mekân ve Hukuk | 29 Ekim Özel Belgeseli
  4. Oct 23

    Doğu Batı'yı Suyab'da Nasıl Sattı? | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 3)

    İpek Yolu'nun kalbine inen "Maniakh'ın Yolu" belgesel serisi, entrika ve tehlike dolu 3. bölümüyle TOLGACA'da! Sessiz ve dondurucu bozkırın ardından, kerpiç surlarıyla devasa bir serap gibi yükselen Suyab şehrine adım atıyoruz. Bu kozmopolit vahada; Anadolu'dan dışlanan Süryanice konuşan Nasturi Hıristiyanlar, safran renkli cübbeleriyle Budist keşişler ve Zerdüştler olağanüstü bir barış içinde bir arada yaşıyor. Zanaatkarların ve dev kervansarayların bulunduğu Rabad mahallesinden geçerek, ekonominin kalbi olan Sarraflar Çarşısına giriyoruz. Burada standart ölçülerdeki "Kuanpu" isimli ipek balyalarının resmi banknot olarak kullanıldığına tanık olacaksınız. Çin imparatorlarının uğruna savaşlar çıkardığı ince bacaklı, kuğu boyunlu efsanevi "Kan Terleyen Fergana Atları", tüccarların acımtırak enerji kaynağı "Tuğla Çay" ve istihbaratın en büyük silahı olan dut kabuğundan üretilmiş katlanabilir "Semerkant Kağıdı" bu pazarın en değerli ürünleri arasında. Üzerinde Göktürk beylerinin yüzü bulunan Soğdca yazılı gümüş sikkeler ve kadınları, çocukları koruyan "Umay Ana" motifli gümüş pandantifler Türk-Soğd sanatının kusursuz estetiğini yansıtıyor. Ancak şehrin gölgelerinde, pislik ve kanalizasyon kokusunu bastırmak için ağır Misk ve Amber kokuları sürünen gizli kimlikli casuslar ve "Dilmaç" adı verilen sadakati altına bağlı ajanlar dolaşıyor. Çin'den her yıl 100 binden fazla ipek haracı alan Doğu Göktürkleri, Maniakh'ın Bizans'la kuracağı yeni ticaret ağının kendi ipek stoklarını değersizleştireceğinden korkuyor. Savaş esirlerinin satıldığı köle pazarının karanlık dehlizlerinde Tardu, elçilik kervanının kuzeydeki yamyam kabilelerin bulunduğu tuzlu çöllere, yani "Sarı Okyanus"a doğru ölümcül bir tuzağa çekildiğini öğreniyor. Serinin yeni bölümlerini kaçırmamak için kanala abone olmayı unutmayın! #ManiakhınYolu #TOLGACA #Göktürkler #İpekYolu #SuyabŞehri #UmayAna #FerganaAtları #TarihiBelgesel

    Doğu Batı'yı Suyab'da Nasıl Sattı? | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 3)

About

Bir sanatçı ve sanat tarihçisi gözüyle kente ve sanata dair akla geldik gelmedik her şey