Kanat ile Tayga'yla Türk Mitolojisi

Sercan Çağlarca
  • 0.0 (0)
  • History
  • Biweekly

Ağzına çamur dolduran tanrılar, insanoğlunun gözyaşlarından oluşan yeraltı nehirleri, tek gözüyle obayı haraca bağlayan devler ve kutupyıldızında bir at otoparkı... Türk mitolojisi, kitaplardaki o donuk ve steril anlatıların çok ötesinde, içinde antropoloji, kozmoloji, felsefe ve bolca absürtlük barındıran devasa bir evren tasarımı. Kanat ile Tayga çizgi roman serisinin yazar-çizeri Sercan Çağlarca, yanına genç bir çoban olan Kanat ile tanrıların bir hatası sonucu canlanmış bir kımız tulumu olan Tayga’yı alıyor. Akademik notları mizahla harmanladığımız bu ateş başı sohbetimizde bize katılın!

Episodes

  1. 6d ago

    Bölüm 5 | Kubayko: Yeraltı Kağanlığına Diş Geçiren Kız

    Ağabeyinin kesik başını geri getirmek için yeraltına tek başına inen bir kız, kırk demirci ve yedi boynuzlu bir koç... Beşinci durağımızda ne şaman ne de donanımlı biri olan Kubayko'nun Erlik Han'ın kağanlığındaki yolculuğunu konuşuyoruz. Kanat ve Tayga'yla Castrén'in Sibirya'dan derleyip Harva'nın aktardığı Tatar efsanesini, yeraltında Kubayko'nun karşılaştığı süt boşaltan kadını, çorak yerdeki besili atı, yarım bedenli adamı, on odayı ve onların açıklamalarını, Erlik'in yedi boynuzlu koç şartını ve hayat suyunu anlatıyoruz. Orpheus, Inanna ve Herakles'le karşılaştırıyoruz. 📚 Bölümde bahsi geçen "Kanat ile Tayga: 1. Ülgen'in Oku" çizgi romanına buradaki linkten, çizgi roman satan kitapçılardan veya online mağazalardan ulaşabilirsiniz. Kaynaklar Uno Harva — Altay PanteonuBahaeddin Ögel — Türk Mitolojisi I, II Bölümde Öne Çıkan Kavramlar Mitolojik Figürler: Kubayko, Komdei Mergen, Çılbegen, Erlik Han (İrle Han), yeraltı beyleri, AtamanMekanlar: Yeraltına giden geçit, kırk köşeli taş saray, dokuz karaçam, on odaEfsaneler & Motifler: Kesik baş, yedi boynuzlu koç, kırk demirci, dokuz ve tek kuzu derisi, hayat suyu, görünmez ellerKarşılaştırmalı Mitoloji: Orpheus, Inanna, Herakles, Tartaros, Sisyphos ve Tantalos, Osset yeraltı efsanesi

    Bölüm 5 | Kubayko: Yeraltı Kağanlığına Diş Geçiren Kız

  2. Oct 13

    BÖLÜM 4 | Erlik Han ve Yeraltı Dünyası: Örs Üstünde Kurbağa Yaratan Tanrı, Gözyaşı Nehri ve Dinozora Verilen İsim

    Adını söylemeye kimsenin cesaret edemediği bir hakan, çekiçle kurbağa yapan bir tanrı ve ateşi düşmeyen bir çocuğun canını geri almak için yeraltına inen bir kara kam... Dördüncü durağımızda Erlik Han'ın kağanlığını durak durak geziyoruz. Kanat ve Tayga'yla Erlik'in adını anmanın neden tehlikeli olduğunu, Ülgen'in "kendin yarat" demesiyle Erlik'in nasıl demirci olduğunu, kamın kemik yığınlarının yanından geçip gözyaşı nehrini aşarak dans eden kara kızlardan sıyrılıp, Erlik'in oğullarının arasından Erlik'in tahtına nasıl ulaştığını konuşuyoruz. Kamın kıyafetinde taşıdığı Yutpa ve Abra'dan, zanaatkârları seven yeraltı hakanından, Yunan Sirenlerinden Orpheus'a, Erlikosaurus'tan Jung'un gölge kavramına kadar uzanıyoruz. Abone olmayı ve anketi cevaplamayı unutmayın: Erlik Han gerçekten kötü mü, yoksa evrendeki dengenin gerekli bir parçası mı? 📚 Bölümde bahsi geçen "Kanat ile Tayga: 1. Ülgen'in Oku" çizgi romanına buradaki linkten, çizgi roman satan kitapçılardan veya online mağazalardan ulaşabilirsiniz. Kaynaklar: Uno Harva — Altay PanteonuYaşar Çoruhlu — Türk Mitolojisinin Ana HatlarıAbdülkadir İnan — Tarihte ve Bugün ŞamanizmBahaeddin Ögel — Türk Mitolojisiİbrahim Dilek — Altay Destanları IIWeb: Wikipedia, Journal of Vertebrate Paleontology) Mitolojik Figürler: Erlik Han (Kara Nämä, Erlik Baba), Bay Ülgen, Kara Kam, Yutpa ve Abra, Aldaçı, Erlik'in oğulları ve kızları Mekanlar: Yeraltı Dünyası, Örgö, Toybadım Irmağı, Dünyanın Bacası Kavramlar & Ritüeller: Kamlama (davul, dans, vecd), Çalu, Kara Nämä (tabu adlar), Ayı için şifreli adlar Karşılaştırmalı Mitoloji & Bilim: Orpheus ve Hades, Sirenler, Tartaros, Erlikosaurus, Carl Jung'un gölge kavramı ⚠️ Mizahi İçerik Uyarısı: Bu bölümde adını söylemeye kimsenin cesaret edemediği bir hakan, çekiçle kurbağa yapan bir tanrı, gözyaşından akan bir nehir, kamların dikkatini dağıtmakla görevli dokuz kız, son derece şüpheli bir tilki ve sırtınıza giydiğiniz iki canavar var. Korkuyorsanız ışıkları açık tutun. Gerçi canavarların bir kısmı bu sefer bizim tarafta. Bölümler: 00:00 Kara Nämä: Adı Anılmayan Hakan 04:34 Yolculuğa Çıkmadan Önce 05:08 Erlik Yeraltının Sahibi Nasıl Oldu 08:34 Birinci Durak: Çadırın Kapısı 09:36 İkinci Durak: Kemiklerin Yolu 10:15 Üçüncü Durak: Yeraltına Açılan Delik 12:25 Dördüncü Durak: Koruyucu Canavarlar 14:09 Beşinci Durak: Gözyaşı Irmağı 16:02 Sponsor Arası 17:10 Altıncı Durak: Erlik'in Kızları 19:14 Yedinci Durak: Divan ve Zanaatkârlar Salonu 21:15 Sekizinci Durak: Taht ve Pazarlık 24:14 Orpheus ve Yunan Mitolojisiyle Karşılaştırma 25:21 Erlikosaurus: Dinozora Verilen İsim 25:58 Jung ve Gölge Kavramı

    BÖLÜM 4 | Erlik Han ve Yeraltı Dünyası: Örs Üstünde Kurbağa Yaratan Tanrı, Gözyaşı Nehri ve Dinozora Verilen İsim

  3. Oct 6

    Bölüm 3 | Tepegöz ile Basat: Bozkır Mowgli’si, Kör Edilen Tek Gözlü Dev ve Homeros’un Sırrı

    Üçüncü durağımızda Dede Korkut’un en popüler ve aksiyon dolu efsanesine dalıyoruz. Çoban Konur Koca’nın perilerle imtihanından doğan Tepegöz, koca obayı haraca bağlarken, aslanların büyüttüğü Basat intikam yeminiyle üvey kardeşi, tek gözlü devin karşısına dikiliyor. Kızgın demir şişler, koç derisine saklanarak yapılan kaçışlar ve kendi kendine kafa kesen efsunlu kılıçlar eşliğinde bozkırın ortasında amansız bir hayatta kalma mücadelesi izliyoruz. Kanat ve Tayga'yla birlikte olayın arka planına geçiyoruz; Dede Korkut ile Homeros’un Odysseia destanındaki Kiklop (Polyphemus) arasındaki 2000 yıllık devasa paralelliği inceliyoruz. Prehistorik fil kafataslarından Carl Jung’un arketiplerine kadar insanoğlunun kaba güce karşı zekayı neden her çağda zaferle taçlandırdığını tartışıyoruz. ⚠️ Mizahi İçerik Uyarısı: Bu bölümde insanları ikindi atıştırmalığı yapan devler, kızgın demir şişler, koç derisine saklanan kahramanlar ve göz yuvarı için çok talihsiz bir gün var! 📚 Bölümde bahsi geçen "Kanat ile Tayga: 1. Ülgen'in Oku" çizgi romanına aşağıdaki linkten, çizgi roman satan kitapçılardan veya online mağazalardan ulaşabilirsiniz: https://amzn.eu/d/06Hm2AVv Kaynaklar: Orhan Şaik Gökyay — Dedem Korkudun Kitabı, Kabalcı Muharrem Ergin — Dede Korkut Kitabı, TDK. Homeros —Odysseia IX Bölümde Öne Çıkan Kavramlar: Mitolojik Figürler & Kahramanlar: Basat, Tepegöz, Korkut Ata, Salur Kazan, Aruz Koca Efsaneler & Motifler: Aslan Tarafından Büyütülen Çocuk (Bozkır Mowgli'si), Tılsımlı Yüzük, Efsunlu Kılıç, Haraç Pazarlığı Karşılaştırmalı Mitoloji: Homeros (Odysseia / Polyphemus), Carl Jung Arketipleri, Prehistorik Fil Kafatası Teorisi, Zekanın Kaba Güce Üstünlüğü

    Bölüm 3 | Tepegöz ile Basat: Bozkır Mowgli’si, Kör Edilen Tek Gözlü Dev ve Homeros’un Sırrı

  4. Oct 5

    Bölüm 2 | Ulu Kayın: Evrenin Üç Katı, Süt Beyazı Göl ve Gökyüzü Otoparkı

    Evreni ayakta tutan şey yerçekimi değil de devasa bir ağaç olsaydı ne olurdu? Üstelik dalları sütten bir göle, kökleri ise tamamen insan gözyaşlarından oluşan bir nehre uzansaydı... İkinci durağımızda Kanat ve Tayga ile Türk kozmolojisinin omurgası olan Ulu Kayın'a tırmanıyoruz. Bulutların üzerinde Umay Ana'nın ruh üflediği Süt-Ak Göl'den, ölen atalarımızın atlarını bağladığı Kutupyıldızı'na (Demirkazık); oradan Orta Dünya'ya ve oradan da yerin 9 kat altındaki Erlik Han'ın çamurdan ve balçıktan sarayına iniyoruz. "Yarug ve Kararıg" felsefesi üzerinden, aydınlık ile karanlığın neden birbirini yok etmeye değil de tamamlamaya muhtaç olduğunu keşfediyoruz. ⚠️ Mizahi İçerik Uyarısı: Bu bölümde uzaya at bağlayan şamanlar, sütten yapılmış göller, gözyaşlarından oluşmuş nehirler ve yeraltının bencil hükümdarı Erlik Han var. Emniyet kemerlerinizi bağlayın! 📚 Bölümde bahsi geçen "Kanat ile Tayga: 1. Ülgen'in Oku" çizgi romanına aşağıdaki linkten, çizgi roman satan kitapçılardan veya online mağazalardan ulaşabilirsiniz: https://amzn.eu/d/06Hm2AVv Kaynaklar: İnan, Abdülkadir. (1995). Tarihte ve Bugün Şamanizm. Uno Harva — Altay Panteonu Yaşar Çoruhlu — Türk Mitolojisinin Ana Hatları Bölümde Öne Çıkan Kavramlar: Mitolojik Mekanlar: Ulu Kayın (Bay Terek), Üst Dünya (Uçmag), Orta Dünya (Yer-Su), Yeraltı Dünyası: Tamag (Kara Tamu) Kavramlar & Felsefe: Yarug ve Kararıg, Süt-Ak Göl, Doymadım (Toybadım) Irmağı, Demirkazık, Tözler Tanrılar & Ruhlar: Umay Ana, Erlik Han, Gök Tengri Kayrakan, Doğanın İyeleri

    Bölüm 2 | Ulu Kayın: Evrenin Üç Katı, Süt Beyazı Göl ve Gökyüzü Otoparkı

  5. Oct 5

    Bölüm 1 | Yaratılış: Erlik'in Ağzındaki Çamur ve İlk Kardeş Kavgası

    Başlangıçta sadece uçsuz bucaksız bir okyanus ve o okyanusun üzerinde kara kaz formunda süzülen iki kardeş tanrı vardı: Bay Ülgen ve Erlik Han. İlk bölümde, evrenin yaratılışına ve mitoloji tarihinin muhtemelen en absürt ihanetlerinden birine tanık oluyoruz. Bay Ülgen'in yeryüzünü kurması için sulara dalan Erlik Han'ın yanaklarında sakladığı çamur nasıl oldu da kutsal bildiğimiz ulu dağlara dönüştü? Dağlar kusursuz bir tasarım mı, yoksa ilahi bir rezalet mi? Kanat ve Tayga'yla ateş başında oturup sohbet ediyoruz. Mircea Eliade'nin anlattığı "Earth-diver" motifi üzerinden Türk kozmolojisine dalıyoruz. Ülgen ve Erlik arasındaki o bitmeyen çatışmanın sandığımız gibi basit bir "iyi-kötü" savaşı değil de, evrenin dönmesi için şart olan hassas bir mimari denge olduğunu keşfediyoruz. ⚠️ Mizahi İçerik Uyarısı: Bu bölümde yeraltına izinsiz sapanlar, ağzına çamur dolduran tanrılar ve Erlik'in balgamıyla oluşan dağlar var. Eğer kutsal dağların bir kaza eseri oluştuğunu duymaya hazır değilseniz, bu bölümü hemen atlayın! 📚 Bölümde bahsi geçen "Kanat ile Tayga: 1. Ülgen'in Oku" çizgi romanına aşağıdaki linkten, çizgi roman satan kitapçılardan veya online mağazalardan ulaşabilirsiniz: https://amzn.eu/d/06Hm2AVv Kaynaklar: Abdülkadir İnan — Tarihte ve Bugün Şamanizm Mircea Eliade — Şamanizm Bölümde Öne Çıkan Kavramlar: Mitolojik Figürler: Gök Tengri, Bay Ülgen, Erlik Han, Ak Ana Kavramlar & Temalar: Türk Şamanizmi, Tengrizm, Kozmoloji, Yaratılış Miti Tarih & Coğrafya: Altay Mitolojisi, Hun Kağanlığı, Orta Asya Bozkır Kültürü Teori & Akademik: Mircea Eliade, Earth-Diver (Toprak Dalgıcı) Motifi

    Bölüm 1 | Yaratılış: Erlik'in Ağzındaki Çamur ve İlk Kardeş Kavgası
  • 5 Episodes

About

Ağzına çamur dolduran tanrılar, insanoğlunun gözyaşlarından oluşan yeraltı nehirleri, tek gözüyle obayı haraca bağlayan devler ve kutupyıldızında bir at otoparkı... Türk mitolojisi, kitaplardaki o donuk ve steril anlatıların çok ötesinde, içinde antropoloji, kozmoloji, felsefe ve bolca absürtlük barındıran devasa bir evren tasarımı. Kanat ile Tayga çizgi roman serisinin yazar-çizeri Sercan Çağlarca, yanına genç bir çoban olan Kanat ile tanrıların bir hatası sonucu canlanmış bir kımız tulumu olan Tayga’yı alıyor. Akademik notları mizahla harmanladığımız bu ateş başı sohbetimizde bize katılın!

Information