Wetenschap

•

Canal • 2 programas

Ciência

Ciência

Atualizado a 10/01/2024
Astronomia

Astronomia

Semanalmente

-3 DIAS

Wacht even... was het wel een zwart gat?

U herinnert zich vast wel die oranje-zwarte foto van het superzware zwarte gat in het midden van ons melkwegstelsel, genaamd Sagittarius A*. In deze aflevering willen we beweren dat dit misschien helemaal geen zwart gat was. Maar wat was het dan wel? Een zwart gat van donkere materie? https://news.mit.edu/2024/exotic-black-holes-could-be-dark-matter-byproduct-0606 Could the Milky Way galaxy's supermassive black hole actually be a clump of dark matter? https://www.space.com/astronomy/dark-universe/could-the-milky-way-galaxys-supermassive-black-hole-actually-be-a-clump-of-dark-matter The dynamics of S-stars and G-sources orbiting a supermassive compact object made of fermionic dark matter: https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf1854/8431112?login=false Dark matter, not a black hole, could power Milky Way's heart: https://ras.ac.uk/news-and-press/research-highlights/dark-matter-not-black-hole-could-power-milky-ways-heart Imaging fermionic dark matter cores at the centre of galaxies: https://academic.oup.com/mnras/article/534/2/1217/7759710?login=false Quasars Have Always Had Dark Matter Halos: https://www.universetoday.com/articles/quasars-have-always-had-dark-matter-halos Subaru High-z Exploration of Low-Luminosity Quasars (SHELLQs). XVIII. The Dark Matter Halo Mass of Quasars at z ∼ 6: https://arxiv.org/pdf/2307.02531 Dark matter halos measured around ancient quasars: https://www.u-tokyo.ac.jp/focus/en/press/z0508_00310.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

-3 dias

•

12 min
4/01

Artemis 2

Het ziet er naar uit dat we binnen enkele weken gaan meemaken dat astronauten voor het eerst sinds 1972 verder de ruimte in zullen reizen dan alleen in een baan rond de aarde. Om goed voorbereid te zijn als u binnenkort met de borrelnootjes achter de tv of laptop zit, leek het me aardig om in deze aflevering wat feiten op een rijtje te zetten. Artemis (NASA): https://www.nasa.gov/humans-in-space/artemis/ NASA Moon to Mars architecture: https://www.nasa.gov/moontomarsarchitecture/ Over the moon: How the Trump-Musk feud helps the lunar mission: https://www.politico.com/news/2025/06/06/musk-trump-nasa-spacex-moon-00391742 Here's how Artemis 2 astronauts will exercise, sleep and use the toilet on their moon mission: https://www.space.com/artemis-2-orion-spacecraft-moon-astronaut-mockup Stuur uw naam (of die van uw (klein)kind) mee naar de maan: https://www3.nasa.gov/send-your-name-with-artemis/ Trajectories in the Earth-Moon space with symmetrical free return properties: https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19630007117/downloads/19630007117.pdf Free return trajectories: https://en.wikipedia.org/wiki/Free-return_trajectory Voedsel in de ruimte: https://www.nasa.gov/ochmo/food-in-space/ Fabrique des Lumières Amsterdam: https://www.fabrique-lumieres.com/nl De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

4/01

•

19 min
2/02

Wintersporten op een andere planeet

Eind januari van dit jaar, 2026, lazen we in het nieuws over de vondst van een ietwat koude exoplaneet, die grote gelijkenis vertoont met onze planeet aarde. Luisteraar Bert attendeerde mij erop. De grote vraag is dus... moeten we onze koffers gaan pakken? En nog belangrijker: moeten de ski-spullen mee. Laten we in deze aflevering de feiten eens langslopen. Kepler ruimtetelescoop: https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_space_telescope Frosty Candidate Planet 150 Light-Years Away Might Be Remarkably Similar To Earth: https://www.iflscience.com/frosty-candidate-planet-150-light-years-away-might-be-remarkably-similar-to-earth-82392 Discovery Alert: An Ice-Cold Earth? https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/discovery-alert-an-ice-cold-earth/ A Cool Earth-sized Planet Candidate Transiting a Tenth Magnitude K-dwarf From K2: https://arxiv.org/pdf/2601.19870 PLATO - Terrestrial planet hunter: https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Plato Planet Hunters TESS (Zooniverse): https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tess Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/Keith Miller (Caltech/IPAC). De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

2/02

•

18 min
25/11/2025

Maar waar komt die mysterieuze interstellaire komeet 3I/ATLAS vandaan?

Onze derde bekende interstellaire bezoeker, 3I/ATLAS, is de laatste tijd flink aanwezig in het nieuws. Luisteraar van deze podcast Chris vraagt zich af of we niet terug kunnen rekenen waar dit object vandaan komt. Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System: https://atlas.fallingstar.com/ JUICE and 3I/ATLAS: An Unexpected Encounter in Space: https://www.mps.mpg.de/juice-and-3iatlas-an-unexpected-encounter-in-space NASA’S STEREO Observes Interstellar Comet 3I/ATLAS: https://science.nasa.gov/blogs/3iatlas/2025/11/19/nasas-stereo-observes-interstellar-comet-3i-atlas/ JWST detection of a carbon dioxide dominated gas coma surrounding interstellar object 3I/ATLAS: https://arxiv.org/pdf/2508.18209 All The Real Science of 3I/ATLAS. The Ultimate Guide: https://www.youtube.com/watch?v=hZWKAxFeNp8 The Kinematic Age of 3I/ATLAS and its Implications for Early Planet Formation: https://arxiv.org/pdf/2507.08111 3I/ATLAS: In Search of the Witnesses to Its Voyage: https://arxiv.org/pdf/2509.07678 Search for Past Stellar Encounters and the Origin of 3I/ATLAS: https://arxiv.org/pdf/2509.03361 Thick disk: https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/t/thick+disk Spying Interstellar Comet 3I/ATLAS Near Perihelion: https://www.universetoday.com/articles/spying-interstellar-comet-3iatlas-near-perihelion Newly-Discovered Interstellar Comet is Billions of Years Older Than the Solar System: https://www.universetoday.com/articles/newly-discovered-interstellar-comet-is-billions-of-years-older-than-the-solar-system From a Different Star: 3I/ATLAS in the context of the Otautahi–Oxford interstellar object population model: https://arxiv.org/pdf/2507.05318 Foto credit: International Gemini Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/Shadow the Scientist. De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

25/11/2025

•

16 min
09/12/2025

Mars sample return

Ja, hoe zit dat eigenlijk met die buisjes die momenteel op Mars verzameld worden door de Perseverance rover? Dat hoort u in deze aflevering. Vision and Voyages for planetary science in the decade 2013-2022: https://science.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/Planetary_DS.pdf Mars rock samples: https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance/mars-rock-samples/ Mars sample return: https://science.nasa.gov/mission/mars-sample-return/ NASA ziet op dit moment twee opties: https://www.nasa.gov/news-release/nasa-to-explore-two-landing-options-for-returning-samples-from-mars/ Mars Rock Samples: The Stories They Could Tell: https://www.youtube.com/watch?v=iIJcqiqYXG8 Earth Return Orbiter – the first round-trip to Mars: https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Earth_Return_Orbiter_the_first_round-trip_to_Mars Funding levels for fiscal year (FY) 2026: https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/05/Fiscal-Year-2026-Discretionary-Budget-Request.pdf Bringing Mars rock samples back to Earth: https://www.youtube.com/watch?v=YPNVVDphQVc De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

09/12/2025

•

17 min
29/12/2025

De Oortwolk

Ver voorbij de baan van Neptunus, zelfs nog verder weg dan de Kuipergordel, vinden we - waarschijnlijk - de Oortwolk, genoemd naar Jan Hendrik Oort (1900 - 1992). Maar kunnen we objecten in die "Oortwolk" eigenlijk waarnemen? Het antwoord daarop hoort u in deze laatste aflevering van 2025. Jan Hendrik Oort: https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Hendrik_Oort Origin And Evolution Of The Unusual Object 1996 Pw: Asteroids From The Oort Cloud? https://sci-hub.se/10.1086/310940 1996 PW in het Minor Planet Center (klik vooral ook op Interactive Orbit Sketch): https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=1996+PW Angular Diameters and Fundamental Parameters of Forty-Four Stars from the Navy Precision Optical Interferometer: https://arxiv.org/pdf/2211.09030 An Efficient Observational Strategy for the Detection of the Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ad644b Detectability Of Oort Cloud Objects Using Kepler: https://iopscience.iop.org/article/10.1088/2041-8205/711/1/L7 Detectability Of Occultations Of Stars By Objects In The Kuiper Belt And Oort Cloud: https://iopscience.iop.org/article/10.1086/521396/pdf Report on Three Stellar Occultations by the Excited Kuiper Belt Object 2002 MS4: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2515-5172/ac5f3b International Occultation Timing Association (IOTA): https://occultations.org/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

29/12/2025

•

19 min
02/12/2025

Zijn wij eigenlijk buitenaards leven? Of anders geformuleerd: komen de bouwstenen van ons leven van elders?

De ontdekking van tryptofaan op een ander hemellichaam dwingt ons na te denken over de geschiedenis van leven op onze aarde. Scientists found tryptophan, the ‘sleepy’ amino acid, in an asteroid. Here’s what it means: https://edition.cnn.com/2025/11/27/science/tryptophan-asteroid-bennu-nasa-sample Prebiotic organic compounds in samples of asteroid Bennu indicate heterogeneous aqueous alteration: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2512461122 Hayabusa 2: https://en.wikipedia.org/wiki/Hayabusa2 OSIRIS-REx: https://nl.wikipedia.org/wiki/OSIRIS-REx Tryptofaan: https://nl.wikipedia.org/wiki/Tryptofaan Nucleobase: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nucleobase Nucleobase synthesis in interstellar ices: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/S41467-019-12404-1.pdf Could nucleobases form in the ISM? A theoretical study in the horsehead nebula: https://arxiv.org/pdf/2303.03963 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

02/12/2025

•

19 min
12/01

Waaruit ontstond ons zonnestelsel?

De titel is kort gezegd de vraag van de vader van Jan. In deze aflevering zullen we proberen samen te vatten wat onze oorsprong is. We hebben het daar natuurlijk wel vaker over gehad, maar hopelijk wordt het zo wat duidelijker! Periodic Table of the Elements: Origins of the Elements: https://svs.gsfc.nasa.gov/13873/ Synthetic elements: https://en.wikipedia.org/wiki/Synthetic_element Triggered Star Formation Inside The Shell Of A Wolf-Rayet Bubble As The Origin Of The Solar System: https://arxiv.org/pdf/1712.10053 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

12/01

•

17 min
16/12/2025

Monstersterren in GS 3073

Gigantische sterren tijdens de begindagen van ons heelal. Hoe zit dat nou weer? Astronomers find first direct evidence of “Monster Stars” from the cosmic dawn: https://www.port.ac.uk/news-events-and-blogs/news/astronomers-find-first-direct-evidence-of-monster-stars-from-the-cosmic-dawn 1000–10,000 M⊙ Primordial Stars Created the Nitrogen Excess in GS 3073 at z = 5.55: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ae1a63 Astronomen vinden eerste directe bewijs voor ‘monstersterren’ in het vroege heelal: https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-vinden-eerste-directe-bewijs-voor-monstersterren-in-het-vroege-heelal-4773 GA-NIFS: An extremely nitrogen-loud and chemically stratified galaxy at z ∼ 5.55: https://arxiv.org/html/2404.04148v1 Afbeelding: © Nandal et al De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

16/12/2025

•

11 min
10/01/2024

Grote vragen aflevering 10: Hoe komt het heelal aan zijn einde?

Hoe komt het heelal aan zijn einde? Dat is de grote vraag van astronaut André Kuipers. Theoretisch natuurkundige Jan Pieter van der Schaar legt uit dat we met de kennis die we nu hebben de toekomst van het heelal over miljarden jaren kunnen voorspellen. Maar uitspraken doen over hoe het heelal eindigt is veel moeilijker. Volgens wetenschapsfilosoof Henk de Regt roept theoretisch onderzoek naar het lot van het heelal vragen op over waar de grens ligt wat we met wetenschappelijk onderzoek kunnen doen.

10/01/2024

•

22 min

Echte wetenschap