Macro met Boot en Mujagić | BNR

BNR Nieuwsradio

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

  1. −4 h

    ‘Miljardairsbelasting in Californië is pure populisme’

    In de Amerikaanse staat Californië wordt mogelijk een referendum gehouden over de vraag of er een aparte miljardairsbelasting ingevoerd moet worden. Deze staat huisvest veel grote techbedrijven, volgens  de Financial Times zijn er genoeg handtekeningen verzameld om een referendum te houden. Het gaat om een eenmalige heffing van 5 procent voor de rijkste inwoners van Californië. Een slecht plan, denkt macro-econoom Arnoud Boot. ‘Dit is populisme.’ Het gaat om een eenmalige belasting voor inwoners van Californië met een nettovermogen van meer dan één miljard dollar. Gehuwde stellen tellen als één belastingplichtige. De stemming over de wet vindt gelijktijdig plaats met de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten, de midterms.   Wat is hier populistisch aan?   De vermogensongelijkheid in de Verenigde Staten heeft onacceptabele proporties aangenomen. Vanuit die gedachte is dit initiatief ontstaan. Maar als je mij vraagt of dit de juiste manier is om dat probleem aan te pakken, dan is mijn antwoord: absoluut niet. Het belastingstelsel is niet bedoeld voor willekeurige ingrepen. Het moet zo worden ingericht dat iedereen een eerlijk deel aan belastingen betaalt. Dat kun je niet achteraf met een eenmalige maatregel proberen te corrigeren.  Volgens Forbes steeg het gezamenlijke vermogen van miljardairs in Californië van ongeveer 700 miljard dollar in 2009 naar 2,1 biljoen dollar eind vorig jaar. Zij gaan die 5 procent extra belasting niet merken. Maar het gaat niet om de vraag of deze mensen te veel vermogen hebben, dat is wel duidelijk. Het fundamentele probleem zit volgens critici echter in het belastingstelsel.  Maar dat geld gaat dan naar verbetering van de gezondheidszorg, dat is toch goed?  Dat is zeker goed. Ik ben ook geen verdediger van de enorme vermogens die sommige mensen hebben; die zijn moeilijk te bevatten. Maar je kunt niet elke belastingmaatregel koppelen aan een specifiek goed doel. De overheid heeft democratisch vastgestelde verantwoordelijkheden, waaronder het innen van belastingen via een evenwichtig belastingstelsel. Het argument dat een belastingverhoging gerechtvaardigd is omdat de opbrengst naar een goed doel gaat, is in feite een populistisch argument. We hebben een evenwichtig belastingsysteem nodig, wat niet gedreven wordt door populisten en populisme.  Het belastingsysteem moet dus hervormd worden? Het verleden kun je niet veranderen. Dat sommige mensen extreem rijk zijn geworden, daar kun je nu weinig meer aan doen. Die ambitie moet je ook niet hebben. Maar de belastingdruk in de Verenigde Staten is ongelijk verdeeld. Zeer vermogende mensen kunnen hun inkomen en vermogen vaak goed afschermen van belastingen, er is nauwelijks sprake van een belasting op grote erfenissen, waardoor vermogen generaties lang kan worden doorgegeven. Zo creëer je een samenleving met een steeds grotere kloof tussen arm en rijk, en dat is uiteindelijk onhoudbaar. Met een populistische, eenmalige vermogensheffing kun je misschien tijdelijk de onvrede onder de bevolking verminderen, maar daarmee los je het onderliggende probleem niet op. Het belastingstelsel moet fundamenteel worden hervormd en evenwichtiger worden gemaakt. Een eenmalige vermogensbelasting is willekeurig.   See omnystudio.com/listener for privacy information.

  2. −2 d

    Fed-baas Kevin Warsh staat voor lastige rentekeuze na inflatiedaling

    De Amerikaanse inflatie is gedaald van 4,2 naar 3,5 procent. Ook de kerninflatie viel met 2,6 procent lager uit dan de verwachte 2,8 procent. Dat zorgt voor opluchting in de Verenigde Staten, maar zet de centrale bank voor een lastige keuze: wat moet er met de rente gebeuren? ‘Voor een centrale bankier is dat best lastig. Je bepaalt de rente nu, maar de gevolgen daarvan worden pas over ongeveer anderhalf jaar echt zichtbaar’, zegt Menno Middeldorp van RaboResearch. De reden dat de inflatie zo sterk daalde, was een sterk dalende benzineprijs. De vraag is echter hoe duurzaam dat effect is omdat de dieselprijs alweer stijgt. Het is dan ook niet alleen de Amerikaanse economie die ook last heeft van de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en in het bijzonder de Straat van Hormuz. Raffinaderijen hebben ook weinig capaciteit om naast brandstoffen andere olieproducten te produceren. ‘De olieprijs is wel wat gestegen, maar wat nog harder is gestegen, zijn alle distillaten: de producten die uit olie worden gemaakt’, merkt Middeldorp op. ‘Dat zal waarschijnlijk weer voor extra inflatie zorgen.’ De financiële markten waren volgens Middeldorp desondanks ‘opgelucht’ omdat er op korte termijn ‘niet al te veel renteverhogingen te verwachten’ zijn. ‘Misschien pas in december weer.’  Tijdens zijn verhoor in het Amerikaanse Congres wilde Fed-baas Kevin Warsh daar echter niet ingaan. Een bewuste keuze, zegt Middeldorp. ‘Hij wil een andere manier van communiceren.’ Warsh is benoemd door de Amerikaanse president Donald Trump, die openlijk en al geruime tijd hamert op een verlaging van de rente.  Voor het communicatiebeleid heeft Warsh een werkgroep in het leven geroepen, met onder meer de voormalige president van de Bank of England. ‘Zij vinden het belangrijker dat je begrijpt hoe wij denken dan dat ik je precies vertel wat we gaan doen’, legt Middeldorp uit. ‘Niet je eigen beleid voorspellen, maar begrip kweken voor de manier waarop je beslissingen neemt zodat de markt beter begrijpt hoe je tot die besluiten komt.’  Warsh is van begin af aan duidelijk geweest dat het primaire doel van de Fed moet zijn de inflatie terugbrengen naar 2 procent, ‘consistent met wat hij vroeger als Fed-gouverneur ook al zei’. De vraag is wat het effect van zijn besluiten als hoofd van de Fed op langere termijn zal zijn. ‘Dat is voor een centrale bankier best lastig’, zegt Middeldorp.  ‘Want als je nu de rente bepaalt, dan beïnvloedt die pas over anderhalf jaar of zo wat de economie gaat doen’, legt hij uit. Daarnaast heeft een rentebesluit doorgaans effect op de vraag in de economie, maar de huidige inflatie wordt bepaald door een gebrek aan aanbod. ‘Daar kunnen ze dus niets aan doen.’ Daarmee draait het debat binnen de Fed op dit moment niet zozeer over de vraag of de rente omhoog of omlaag moet, maar over hoe om te gaan met het aanbodprobleem. ‘Als economische schokken de inflatie omhoog duwen en mensen het vertrouwen verliezen, dan wordt het lastig om dat te negeren.’   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om

Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić.

Mer från BNR Nieuwsradio

Du kanske också gillar