Stair agus Firicí

Parlaimint na hEorpa

0.0 (0)
Politics

Cuir eolas ar stair an Aontais Eorpaigh Faigh amach faoi na hócáidí cinniúnacha, na daoine tábhachtacha agus na cinntí móra a leag síos bunchlocha an Aontais Eorpaigh. Sa phodchraoladh seo, nochtar scéalta na bhfear agus na mban a leag bunchloch an Aontais Eorpaigh mar is eol dúinn inniu é, lena misneach agus lena bhfís. Is féidir éisteacht le tuilleadh podchraoltaí ar Europarl Radio, raidió gréasáin Pharlaimint na hEorpa.

10/11/2025

Alcide De Gasperi, údar den Aontas

Rugadh Alcide De Gasperi in 1881 i gceantar Iodálach den chuid is mó san Impireacht Ostra-Ungárach; chuir sé i gcoinne an fhaisisteachais go mór. In 1943, bhunaigh sé Páirtí an Daonlathais Chríostaí agus ba é an chéad Phríomh-Aire ar Phoblacht na hIodáile é go dtí 1953. I dteannta Konrad Adenauer agus Robert Schuman, bhí ról lárnach aige i gcur chun cinn na lánpháirtíochta Eorpaí.

9 min
07/10/2025

Parlaimint na hEorpa, titim Bhalla Bheirlín agus athaontú na Gearmáine

San oíche idir an 9 agus an 10 Samhain 1989, osclaíodh gan choinne ar bith Balla Bheirlín ag an am céanna ar chlis ar rialtas cumannach Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine (GDR). Agus an Cogadh Fuar ar an dé deiridh, bhí athrú mór ag tarlú i stair na hEorpa. Mí ina dhiaidh sin, rinneadh Geata Brandenburg a oscailt go hoifigiúil agus, leis sin, athbhunaíodh go cinnte an tsaorghluaiseacht idir an dá chríoch sa Ghearmáin. Ar an 3 Deireadh Fómhair 1990, baineadh aontú na Gearmáine amach – rud a d’fhág go raibh athrú ó bhonn i ndán do lánpháirtiú na hEorpa.

9 min
08/05/2025

Konrad Adenauer, comhartha na haontachta agus na síochána

Bhí ról lárnach ag Konrad Adenauer, an chéad seansailéir a bhí ag Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, in atógáil na tíre tar éis an dara cogadh domhanda agus i gcothú na haontachta Eorpaí. Thug sé tús áite don athmhuintearas leis an bhFrainc agus thacaigh sé le lánpháirtiú Eorpach trí thionscnaimh amhail an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach. D’ainneoin saincheisteanna amhail Balla Bheirlín, lean sé de dhua a chaitheamh leis an tsíocháin agus an aontacht a chur chun cinn san Eoraip.

8 min
08/04/2025

Simone Veil, duine de na mná a bhunaigh an tAontas Eorpach

Bhí ról tábhachtach ag Simone Veil, duine de na mná a bhunaigh an tAontas agus an chéad Uachtarán ar Pharlaimint na hEorpa a toghadh go díreach, ó thaobh aontacht na hEorpa agus cearta an duine a chur chun cinn. D’oibrigh sí ar son chearta na mban, bhí ról lárnach aici sa chomhrac chun ginmhilleadh a dhéanamh dleathach sa Fhrainc, agus réitigh sí an bealach do mhná i róil cheannaireachta. Mar dhuine a tháinig slán ón Uileloscadh, thuig sí an tábhacht a bhain le tabhairt le chéile na hEorpa. Is léiriú é mana an Aontais, ‘aontaithe san éagsúlacht’, ar an oidhreacht a d’fhág sí againn, trína dúthracht i leith an cheartais agus chearta an duine, atá fós ina spreagadh dúinn.

9 min
06/03/2025

Lá Idirnáisiúnta na mBan

Cuireadh tús le Lá Idirnáisiúnta na mBan sna laethanta tosaigh de ghluaiseachtaí an lucht oibre sna 19ú céad. Ba lá é chun aird a tharraingt ar na bearnaí idir na hinscní agus comóradh a dhéanamh ar an dul chun cinn i dtreo an chomhionannais inscne, agus is amhlaidh atá fós. Tá Parlaimint na hEorpa ar cheann de na hurlabhraithe is glóraí ar son an chomhionannais inscne san Aontas Eorpach. Tá rúin agus dlíthe tábhachtacha curtha i bhfeidhm aici chun cearta ban a chosaint, deiseanna comhionanna a chur chun cinn agus idirdhealú a chomhrac.

6 min
31/10/2024

Conradh Maastricht agus an fhorbairt atá tagtha air

An 7 Feabhra 1992, shínigh an dá Bhallstát déag a bhí ag na Comhphobail Eorpacha ag an am Conradh Maastricht, arb é an Conradh ar an Aontas Eorpach an t-ainm oifigiúil atá air, in Maastricht na hÍsiltíre. Tháinig sé i bhfeidhm an 1 Samhain 1993, nuair a bhí na Ballstáit go léir tar éis é a dhaingniú. Tharla bunú oifigiúil an Aontais Eorpaigh le Conradh Maastricht, nuair a rinneadh aontas níos comhtháite agus níos cuimsithí de Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa. Tugadh isteach saoránacht den Aontas leis chomh maith.

8 min
11/07/2024

I gcuimhne ar Srebrenica

An 11 Iúil 1995, ghabh fórsaí Seirbiacha ón mBoisnia, faoi cheannas an Ghinearáil Ratko Mladić, baile Srebrenica in oirthear na Boisnia, ceantar a bhí fógartha mar Limistéar Sábháilte ag na Náisiúin Aontaithe. Sna laethanta ina dhiaidh sin, dúnmharaíodh níos mó ná 8 000 Moslamach go córasach, fir agus buachaillí den chuid is mó, agus cuireadh in olluaigheanna iad. Rinneadh na mílte ban, leanaí agus daoine aosta a dhíbirt le lámh láidir. D’fhulaing idir 20 000 agus 50 000 bean agus cailín foréigean gnéasach. Dúirt na Náisiúin Aontaithe gurbh é an cinedhíothú in Srebrenica an choir is measa a tharla ar chríoch na hEorpa ó tharla an Dara Cogadh Domhanda.

9 min
29/04/2024

Comóradh 20 bliain ar an méadú is mó a tháinig ar an Aontas Eorpach

San eagrán seo, caithfimid súil siar ar stair na hEorpa chun cloch mhíle mhór a cheiliúradh: comóradh 20 bliain ar an méadú is mó a tháinig ar an Aontas Eorpach. Ar an gcéad lá de mhí Bealtaine 2004, tháinig deich dtír atá i gcroílár na hEorpa isteach san Aontas Eorpach, ag tabhairt naoi dteanga oifigiúla oibre nua leo don Aontas. Ba thráth ceiliúrtha, aontachta agus deiseanna gan teorainneacha é.

4 min

Cuir eolas ar stair an Aontais Eorpaigh Faigh amach faoi na hócáidí cinniúnacha, na daoine tábhachtacha agus na cinntí móra a leag síos bunchlocha an Aontais Eorpaigh. Sa phodchraoladh seo, nochtar scéalta na bhfear agus na mban a leag bunchloch an Aontais Eorpaigh mar is eol dúinn inniu é, lena misneach agus lena bhfís. Is féidir éisteacht le tuilleadh podchraoltaí ar Europarl Radio, raidió gréasáin Pharlaimint na hEorpa.

Creator

Parlaimint na hEorpa
Years Active

2024 - 2025
Episodes

13
Rating

Clean
Copyright

© Copyright European Parliament Gaelic
Show Website

Stair agus Firicí