Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcasti

Emrah Hatipoğlu

Türk musikisi nazariyatını makamlar, terkibler, seyir, perde ve tarihî kaynaklar üzerinden ele alan; Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu tarafından hazırlanan bir podcast dizisi.

Episodes

  1. 2 Jun

    S01B04: Neva Makamı

    Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin bu bölümünde Nevā makāmı ele alınmaktadır. Nevā, Türk mûsikîsinde dikkatle anlaşılması gereken temel makāmlardan biridir. Bu bölümde Nevā makāmı önce kendi yapısı içinde tanıtılır; Uşşāk ve Bayātî ile kıyaslama ise bölümün sonunda yapılır. Nevā makāmında belirleyici olan, seyre nevādan başlamak değil; nevā perdesinin seyirde merkez hâline gelmesidir. Bu sebeple Nevā’yı anlamak için yalnızca başlangıca veya karāra değil, seyrin nerede ağırlık kazandığına bakmak gerekir. Bölümde Kantemiroğlu’nun Nevā anlayışı, Abdülbākî Nāsır Dede’nin Nevā tarifi, hicāz perdesinin verdiği renk, nazarî seyir ve lâhnî seyir ayrımı üzerinde durulur. Nazarî seyirde Nevā, nevā merkezli sade bir yapı gösterirken; lâhnî seyirde acem ve zaman zaman hicāz perdeleri makāma ayrı renkler katar. Bölümün sonunda Uşşāk, Nevā ve Bayātî arasındaki farklar da ele alınır. Uşşāk’ta merkez dügâh, Nevā’da merkez nevādır. Bayātî ise yalnızca Uşşāk’ın bir seyir şekli olarak değil, öncelikle terkîb olarak düşünülmelidir. Bayātî; nîm hisār perdesiyle, çargâh üzerindeki Nikrîz yahut nevā üzerindeki Hicāz nağmesiyle Uşşāk ve Nevā’dan ayrılır. Bu bölümün ana cümlesi: Nevā makāmında belirleyici olan, seyre nevādan başlamak değil; nevā perdesinin merkez hâline gelmesidir. Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu Bu podcast, zaman içinde güncellenen Makamlar ve Terkibler kitabındaki nazarî yaklaşımı dinleyiciye ulaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap güncellemeleri ve bölüm notları için: ⁠akademik.emrahhatipoglu.com⁠

    12 min
  2. 17 May

    S01B01: Makamlar ve Terkibler’de Temel Esaslar

    Makamlar ve Terkibler: Bir Nazariyat Podcastinin ilk bölümünde, bu serinin dayandığı temel esaslar ele alınmaktadır. Bu bölüm, genel bir nazariyat özeti olmaktan çok, Makamlar ve Terkibler kitabında takip edilen yöntemin girişidir. Makāmın yalnızca bir dizi olmadığı; perde, seyir, merkez, āgāz, kutb ve karār ilişkisi içinde anlaşılması gerektiği açıklanır. Ayrıca makam ve terkîb ayrımı üzerinde durulur. Eski kaynaklarda makam ve terkîb adları zaman içinde birbirine karışmış; bazı terkîbler makam adıyla anılmış, bazı makamlar da daha geniş yapılar içinde değerlendirilmiştir. Günümüz nazariyesinde ise geçerliliğini sürdüren bu isimlerin tamamı çoğunlukla “makam” başlığı altında toplanmıştır. Bu podcastte ise Makamlar ve Terkibler kitabının yaklaşımı takip edilerek makam ve terkîb iki ayrı sınıf olarak ele alınacaktır. Böylece bir nağmenin kendi başına bir makam mı, yoksa birden fazla makamın birleşimi veya bir makama eklenen nağmelerle oluşmuş bir terkîb mi olduğu daha açık biçimde değerlendirilecektir. Bu bölümde ele alınan başlıca konular: Makam nedir?Terkîb nedir?Perde ve seyir ilişkisiĀgāz, kutb ve karār perdeleriNazarî seyir ve lâhnî seyir farkıMakam ve terkîb ayrımıBu podcast serisinin yöntemi Hazırlayan ve sunan: Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu Jenerik müzik: Emrah Hatipoğlu Bu podcast, zaman içinde güncellenen Makamlar ve Terkibler kitabındaki nazarî yaklaşımı dinleyiciye ulaştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap güncellemeleri ve bölüm notları için:akademik.emrahhatipoglu.com

    13 min

About

Türk musikisi nazariyatını makamlar, terkibler, seyir, perde ve tarihî kaynaklar üzerinden ele alan; Prof. Dr. Emrah Hatipoğlu tarafından hazırlanan bir podcast dizisi.