Wetenschap

•

Kênh • 2 chương trình

Thiên văn học

Thiên văn học

Hằng tuần
Khoa học

Khoa học

10/01/2024

26 THG 1

Metalen balk in Ringnevel

Onlangs werd een "metalen balk" in de beroemde Ringnevel M57 in sterrenbeeld de Lier waargenomen. Wat moeten we daar nou weer van denken? Messier challenge: https://britastro.org/section_information_/observing-challenges/the-messier-challenge Astronomers Spot Surprising Iron ‘Bar’ at Heart of Ring Nebula: https://www.sci.news/astronomy/iron-bar-ring-nebula-14488.html WEAVE imaging spectroscopy of NGC 6720: an iron bar in the Ring: https://academic.oup.com/mnras/article/546/1/staf2139/8425243?login=false WEAVE: https://www.ing.iac.es/astronomy/instruments/weave/weaveinst.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

26 thg 1

•

14 phút
3 NGÀY TRƯỚC

De donkere eeuwen en MoM-z14

Luisteraar Joost vroeg of ik eens een aflevering kon besteden aan de donkere eeuwen, the dark ages, van ons heelal. Dat is een heel mooi onderwerp, omdat het juist in deze tijd enigszins onder vuur ligt door de waarnemingen die met de Webb ruimtetelescoop worden gedaan. Ask Ethan: What were the “dark ages” of the Universe? https://bigthink.com/starts-with-a-bang/what-were-dark-ages/ The cosmic dark ages: Everything you need to know: https://www.space.com/what-are-the-cosmic-dark-ages NASA Webb Pushes Boundaries of Observable Universe Closer to Big Bang: https://science.nasa.gov/missions/webb/nasa-webb-pushes-boundaries-of-observable-universe-closer-to-big-bang/ A Cosmic Miracle: A Remarkably Luminous Galaxy at z = 14.44 Confirmed with JWST: https://arxiv.org/pdf/2505.11263v2 GN-z11: https://en.wikipedia.org/wiki/GN-z11 Z calculator: https://www.astro.ucla.edu/%7Ewright/CosmoCalc.html De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

3 ngày trước

•

12 phút
2 THG 2

Wintersporten op een andere planeet

Eind januari van dit jaar, 2026, lazen we in het nieuws over de vondst van een ietwat koude exoplaneet, die grote gelijkenis vertoont met onze planeet aarde. Luisteraar Bert attendeerde mij erop. De grote vraag is dus... moeten we onze koffers gaan pakken? En nog belangrijker: moeten de ski-spullen mee. Laten we in deze aflevering de feiten eens langslopen. Kepler ruimtetelescoop: https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_space_telescope Frosty Candidate Planet 150 Light-Years Away Might Be Remarkably Similar To Earth: https://www.iflscience.com/frosty-candidate-planet-150-light-years-away-might-be-remarkably-similar-to-earth-82392 Discovery Alert: An Ice-Cold Earth? https://science.nasa.gov/universe/exoplanets/discovery-alert-an-ice-cold-earth/ A Cool Earth-sized Planet Candidate Transiting a Tenth Magnitude K-dwarf From K2: https://arxiv.org/pdf/2601.19870 PLATO - Terrestrial planet hunter: https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Plato Planet Hunters TESS (Zooniverse): https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tess Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/Keith Miller (Caltech/IPAC). De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

2 thg 2

•

18 phút
06/01/2025

Oer zwarte gaten

Een hele categorie zwarte gaten waar we het nog nauwelijks over hebben gehad. Oer zwarte gaten zijn een hypothetisch concept. Dat wil zeggen dat ze nog niet - bewust - zijn waargenomen. Toch gaan er een hoop stemmen op in wetenschappelijke kringen om deze objecten serieus te nemen. Gravitationally Collapsed Objects of Very Low Mass: https://academic.oup.com/mnras/article/152/1/75/2604549 Hubble finds more black holes in the early Universe: https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Hubble_finds_more_black_holes_in_the_early_Universe Glimmers in the Cosmic Dawn: A Census of the Youngest Supermassive Black Holes by Photometric Variability: https://stsci-opo.org/STScI-01J7K772FQG13DWH00M42FDPY8.pdf Little red dot (galaxy): https://en.wikipedia.org/wiki/Little_red_dot_(galaxy) The ‘Beautiful Confusion’ of the First Billion Years Comes Into View: https://www.quantamagazine.org/the-beautiful-confusion-of-the-first-billion-years-comes-into-view-20241009/ Primordial Black Holes - Sixty Symbols: https://www.youtube.com/watch?v=gs3mtZPySeM Primordial black hole origin for thermal gamma-ray bursts: https://academic.oup.com/mnras/article/506/1/806/6308375 Gamma-ray bursts from the final stage of primordial black hole evaporations: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S027311779800204X Primordial Black Holes as All Dark Matter: https://arxiv.org/pdf/1001.2308 Primordial Black Hole Scenario for the Gravitational-Wave Event GW150914: https://arxiv.org/abs/1603.08338 Primordial black hole: https://en.wikipedia.org/wiki/Primordial_black_hole De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

06/01/2025

•

19 phút
01/09/2025

Een nieuw type supernova: I E.N.

Op 7 september 2021 werd een nieuwe flits zichtbaar in de Northern Sky Survey van de Zwicky Transient Facility. Het gebeuren kreeg de naam SN 2021 yfj. Wat daar speciaal aan was, hoort u in deze aflevering. New type of supernova ‘looks like nothing anyone has ever seen before,’ astronomer says: https://edition.cnn.com/2025/08/22/science/new-supernova-discovery Extremely stripped supernova reveals a silicon and sulfur formation site: https://www.nature.com/articles/s41586-025-09375-3 Supernova SN2021yfj biedt sterrenkundigen unieke kijk op het binnenste van een stervende zware ster: https://www.astroblogs.nl/2025/08/21/supernova-sn2021yfj-biedt-sterrenkundigen-unieke-kijk-op-het-binnenste-van-een-stervende-zware-ster/ A cosmic formation site of silicon and sulphur revealed by a new type of supernova explosion: https://arxiv.org/pdf/2409.02054v1 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

01/09/2025

•

15 phút
11/02/2025

Twee enorme littekens op de achterzijde van onze maan

Die titel klinkt een stuk spannender dan dat deze aflevering waar kan maken. Dan bent u vast gewaarschuwd. Maar toch een interessant stukje wetenschap, enigszins vooruit lopend op de toekomstige Artemis III maan-missie. Far side of the Moon: https://en.wikipedia.org/wiki/Far_side_of_the_Moon Grand Canyons of the Moon: https://www.lpi.usra.edu/features/2025/020425/grand-canyons-of-the-moon/ Grand canyons on the Moon (Nature Communications artikel): https://www.nature.com/articles/s41467-024-55675-z The Scientific Context for Exploration of the Moon: https://doi.org/10.17226/11954 Grand Canyon: https://nl.wikipedia.org/wiki/Grand_Canyon LRO Observes the LCROSS Impact: https://svs.gsfc.nasa.gov/10686/ De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

11/02/2025

•

15 phút
19/11/2024

Een buitenaards bericht van aardse makelij

Op 24 mei vorig jaar werd een testbericht uitgezonden vanuit een baan rond de planeet Mars. Een en ander gebeurde ter voorbereiding op de dag dat we daadwerkelijk een buitenaards signaal ontvangen. Eerder dit jaar werd de boodschap eindelijk ontcijferd. Trace Gas Orbiter: https://exploration.esa.int/web/mars/-/46475-trace-gas-orbiter A Sign In Space: https://asignin.space/ Can You Decode an Alien Message? https://www.scientificamerican.com/article/can-you-decode-an-alien-message/ Decryption of Messages from Extraterrestrial Intelligence Using the Power of Social Media - The SETI Decrypt Challenge: https://arxiv.org/abs/1706.00653 Testing SETI Message Designs: https://arxiv.org/pdf/0911.3976 YouTube over het bericht van Daniela de Paulis: https://www.youtube.com/watch?v=gly2NoqRFi0 SETI Live: A Sign in Space - Simulating First Contact: https://www.youtube.com/watch?v=zgQq36IR-Lk De originele boodschap van de Trace Gas Orbiter (binair): https://github.com/BatchDrake/ASignInSpace/blob/master/Candidates/artifacts/data17.bin De originele boodschap van de Trace Gas Orbiter (text): https://github.com/BatchDrake/ASignInSpace/blob/master/Candidates/artifacts/data17.txt Discord van A Sign In Space: https://discord.com/invite/2upxzmZkqY Arecibo message: https://en.wikipedia.org/wiki/Arecibo_message Phase Shift Keying (PSK): https://en.wikipedia.org/wiki/Phase-shift_keying Python script om de boodschap hoorbaar te maken op een enigszins wetenschappelijk verantwoorde wijze: # Sonification of the TGO message. # Hens Zimmerman, 18-11-2024. # There exist two equal length wav files: # 1.wav is a short beep # 0.wav is silent import wave # Open and read original text version of the TGO message. # https://github.com/BatchDrake/ASignInSpace/blob/master/Candidates/artifacts/data17.txt with open('data17.txt') as f: msg = f.read() # The whole beepy sonification will be constructed here. data = [] # Read the two sound files into buffers. w = wave.open('0.wav', 'rb') zero = [w.getparams(), w.readframes(w.getnframes())] w.close() w = wave.open('1.wav', 'rb') one = [w.getparams(), w.readframes(w.getnframes())] w.close() # Append a beep for every '1' and silence for every '0'. for c in list(msg): if c == '1': data.append(one) elif c == '0': data.append(zero) # Write the output file to disk. output = wave.open('sonification.wav', 'wb') output.setparams(data[0][0]) for idx in range(len(data)): output.writeframes(data[idx][1]) output.close() De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

19/11/2024

•

17 phút
04/11/2024

Een supernova uit 1181

In het jaar 1181 AD werd een "gast ster" waargenomen. Pas in 2024 beginnen we te begrijpen wat er eigenlijk gebeurde op die plek aan de hemel en waarom het restant zo'n rare vorm heeft. SN 1181: https://en.wikipedia.org/wiki/SN_1181 Expansion Properties of the Young Supernova Type Iax Remnant Pa 30 Revealed: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ad713b The Remnant and Origin of the Historical Supernova 1181 AD: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/ac2253 Krabnevel: https://en.wikipedia.org/wiki/Crab_Nebula SN 1054: https://en.wikipedia.org/wiki/SN_1054 Rayleigh-Taylor instabiliteit experiment: https://www.youtube.com/watch?v=yabqo7VFTYs Hemelkalender 2025 bestellen: https://www.vvs.be/bestel-de-hemelkalender De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

04/11/2024

•

14 phút
23/02/2025

Tijdelijke atmosferen en geluid in de ruimte

Er wordt wel eens gezegd "In de ruimte hoort niemand je schreeuwen". Dat klopt natuurlijk wel, maar zijn er geen uitzonderingen? In deze aflevering onderzoeken we wat plaatsen in het heelal waar tijdelijk sprake van een atmosfeer kan zijn en buigen we ons over de vraag of er werkelijk geen propagatie van geluid in de ruimte mogelijk is. Dat alles en twee tips! Destination Cosmos tot en met 2 maart 2025 te zien: https://www.fabrique-lumieres.com/nl/destination-cosmos Podcast Verrekijkers van het Rathenau Instituut: https://www.rathenau.nl/nl/nieuwe-podcast-verrekijkers Ceres' Temporary Atmosphere Linked to Solar Activity: https://www.jpl.nasa.gov/news/ceres-temporary-atmosphere-linked-to-solar-activity/ Temporary atmospheres produced by human activities on the Moon: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0273117724008615 A deep Chandra observation of the Perseus cluster: shocks and ripples https://academic.oup.com/mnras/article/344/3/L43/1015198 Human Activities Might Create Temporary Atmospheres on the Moon: https://eos.org/articles/human-activities-might-create-temporary-atmospheres-on-the-moon Physicists demonstrate how sound can be transmitted through vacuum: https://phys.org/news/2023-08-physicists-transmitted-vacuum.html At what altitude would the air be too thin to carry a sound wave? https://physics.stackexchange.com/questions/192996/at-what-altitude-would-the-air-be-too-thin-to-carry-a-sound-wave/ The Dependence of the Cerean Exosphere on Solar Energetic Particle Events: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/aa66cd/meta De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

23/02/2025

•

16 phút
15/09/2025

Nieuw licht op het mysterie van de merkwaardige rode stippen

In 2022 legde de Webb ruimtetelescoop merkwaardige rode stippen vast. Er is veel gespeculeerd over de ware aard van deze stippen, die trouwens minstens 12 miljard jaar oud moeten zijn. Onlangs publiceerden astronoom Anna de Graaff en collega's een opmerkelijke nieuwe theorie. “Black Hole Stars” could solve JWST riddle of overly massive early galaxies: https://www.mpia.de/news/science/2025-06-black-hole-stars A remarkable Ruby: Absorption in dense gas, rather than evolved stars, drives the extreme Balmer break of a Little Red Dot at z = 3.5: https://arxiv.org/pdf/2503.16600 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

15/09/2025

•

15 phút

Echte wetenschap