Crazy Nauka

Ola i Piotr Stanisławscy

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

  1. 163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

    19H AGO

    163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

    Ta katastrofa zmieniła świat, w którym żyjemy, choć wydarzyła się 271 lat temu i dotknęła niewielkiego kawałka Europy i Afryki. Opowiadamy o wielkim trzęsieniu ziemi, które w 1755 roku zdemolowało Lizbonę, a przy okazji wywołało wielką aferę na najwyższych szczeblach. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.researchgate.net/publication/4853462_The_Lisbon_earthquake_and_the_scientific_turn_in_Kant's_philosophy https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8222-1_13 https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-39603-8_5 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264370797000197 https://sos.noaa.gov/catalog/datasets/tsunami-historical-series-lisbon-1755/ https://en.wikipedia.org/wiki/1761_Lisbon_earthquake https://www.nature.com/articles/s41561-025-01781-6 https://www.academia.edu/13613056/Source_of_1755_Lisbon_earthquake_and_tsunami_investigated https://www.europeana.eu/en/stories/what-was-the-impact-of-the-great-lisbon-earthquake-in-1755 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1040618221005474 https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,31238006,markiz-pombal-byl-okrutnikiem-i-tyranem-ale-to-on-odbudowal.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Poemat_o_zag%C5%82adzie_Lizbony https://en.wikipedia.org/wiki/Parochial_Memories_of_1758 https://en.wikipedia.org/wiki/Gorringe_Ridge https://pl.wikipedia.org/wiki/Pra%C3%A7a_do_Com%C3%A9rcio https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_nakazane https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Ribeira https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JB003931 https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1759.0057/119685/LV-Conjectures-concerning-the-cause-and https://pl.wikisource.org/wiki/Kandyd

    1h 32m
  2. 162. Pluskwiaki, mumie i arszenik. Pokręcona historia barwników

    APR 22

    162. Pluskwiaki, mumie i arszenik. Pokręcona historia barwników

    Kilka barwników, które zmieniły historię malarstwa. Brzmi mało porywająco? A jednak za kolorami, które trafiały na obrazy dawnych mistrzów i na tkaniny noszone przez elity, kryją się historie zaskakujące, momentami wręcz absurdalne. Są tu niezwykłe źródła barwników, wielkie pieniądze, ludzkie cierpienie, a nawet wzloty i upadki całych imperiów. Opowiadamy o tym, co naprawdę kryło się za pięknymi kolorami.  Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: “Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Kody kolorów, o których mówimy w tym odcinku: #7B4726 #B0002A #960018 #478800 #50C878  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Dzieła sztuki, które omawiamy: Mumiowy brąz: https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399  Czerwień / karmin: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stefan_Czarniecki_by_Brodero_Matthiesen.PNG  https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBydowska_narzeczona#/media/Plik:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_-_Het_Joodse_bruidje.jpg https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anthony_van_Dyck_-_Portrait_of_Agostino_Pallavicini_-_Google_Art_Project.jpghttps://en.wikipedia.org/wiki/Portrait_of_John_Burgoyne#/media/File:General_John_Burgoyne_-_Reynolds_c._1766.jpg Zieleń Schelego / paryska: https://en.wikipedia.org/wiki/Georg_Friedrich_Kersting#/media/File:Kersting_Embroidery_woman.jpg https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Monet_-_Bathers_at_La_Grenouill%C3%A8re.jpg  https://artdone.wordpress.com/2016/11/03/pointylizm-albertina/vincent-van-gogh-interior-of-a-restaurant-1887-kroller-muller-museum-otterlo/ Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.hki.fitzmuseum.cam.ac.uk/archives/roberson https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399  https://books.google.pl/books?id=ooYZAAAAYAAJ&lpg=PA318&ots=8sZkcYsWsO&dq=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&pg=PA318&redir_esc=y#v=onepage&q=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&f=false  https://www.eternalgoddess.co.uk/posts/the-deadly-history-of-green-victorian-gowns https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris https://colourlex.com/pigments/pigments-colour/ https://www.nga.gov/research/publications/artists-pigments-handbook-their-history-and-characteristics-volume-1 https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/brown-and-black-organic-glazes-pigments-and-paints https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/the-technology-of-eighteenth-and-nineteenth-century-red-lake-pigments https://smarthistory.org/making-purple-science-of-art/ https://smarthistory.org/cochineal/ https://www.smithsonianmag.com/innovation/bug-had-world-seeing-red-180961590/ https://www.theparisreview.org/blog/2018/05/02/scheeles-green-the-color-of-fake-foliage-and-death/ https://cen.acs.org/analytical-chemistry/art-&-artifacts/Chemical-clue-suggests-spurned-account/96/i36

    52 min
  3. 161. Dlaczego posiłki dla astronautów to kosmiczne wyzwanie?

    APR 14

    161. Dlaczego posiłki dla astronautów to kosmiczne wyzwanie?

    Co i w jaki sposób jada się w kosmosie? Jak skomponować jadłospis, kiedy brak miejsca, lodówki i warunków, a ludziom nie działa zmysł smaku? I po co astronautom aż pięć ostrych sosów i niemało słodyczy? Tak, wiemy, że ostatnio było sporo o Artemis II. Dziś zahaczamy również o tę misję, ale skupiamy się na ewolucji podejścia do żywienia w kosmosie w ciągu ostatnich 60 lat.  Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:“Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Fot. NASA Nutella moment: https://www.youtube.com/watch?v=Ii4fa4M74fU https://www.nasa.gov/missions/artemis/artemis-2/artemis-ii-whats-on-the-menu/ https://www.space.com/space-exploration/artemis/moon-menu-heres-what-the-artemis-2-astronauts-will-eat-during-their-historic-mission-video https://www.salon.com/2026/04/10/heres-what-the-artemis-ii-crew-is-eating-aboard-the-orion-spacecraft/ https://rarehistoricalphotos.com/apollo-8-christmas-dinner/ https://swampland.time.com/2013/07/20/the-secret-communion-on-the-moon-the-44-year-anniversary/ https://en.wikipedia.org/wiki/Apollo/Skylab_spacesuit https://airandspace.si.edu/explore/stories/apollo-astronaut-life https://ntrs.nasa.gov/api/citations/19760005602/downloads/19760005602.pdf https://en.wikipedia.org/wiki/Space_food https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2015/05/167750main_fs_spacefood508c.pdf

    1h 12m
  4. 160. Nauka na czasie: I po co znowu lecieć na Księżyc?

    APR 7

    160. Nauka na czasie: I po co znowu lecieć na Księżyc?

    Niewidoczna strona Księżyca, hel-3, taikonauci, awaria kosmicznego sedesu i pytanie: po co tam wracamy? Misja Artemis II pokazuje, jak bardzo współczesny podbój Srebrnego Globu różni się od epoki Apollo. A my rozbieramy ten lot na czynniki pierwsze. Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka! Ilustracja: ESA-D. Ducros Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: “Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ https://www.cbsnews.com/chicago/news/jim-lovell-wakeup-message-artemis-ii/  https://www.csis.org/analysis/why-go-back-moon  https://spaceflightnow.com/2022/08/23/europe-plays-key-role-in-nasas-epic-return-to-the-moon/ https://www.airbus.com/en/products-services/space/space-exploration/moon-missions/orion-european-service-module https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/European_Service_Module_engines_powering_Artemis_II  https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no https://www.nytimes.com/2026/04/01/science/artemis-ii-bathroom-toilet.html https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/02/artemis-ii-flight-update-crew-and-ground-teams-successfully-troubleshoot-orions-toilet/

    1h 11m
  5. 159. Sąd potwierdził - Big Techy celowo uzależniają dzieci

    MAR 31

    159. Sąd potwierdził - Big Techy celowo uzależniają dzieci

    Czy platformy społecznościowe uzależniają tak jak papierosy? I w jaki sposób wykorzystują metodę dezinformacji, wymyśloną przez przemysł tytoniowy kilkadziesiąt lat temu? Przyglądamy się wyrokowi sądu, który może przygwoździć gigantów technologicznych zarabiających na celowym uzależnianiu dzieci od ich usług.  A następnie rozmawiamy z Sylwią Czubkowską, dziennikarką technologiczną, współautorką podcastu Techstorie i autorką książki “Bóg Techy”. Pytamy ją, czy da się jakoś ograniczyć samowolkę Big Techów, skoro nawet z unijnego Aktu o usługach cyfrowych, póki co, niewiele sobie robią.  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.nytimes.com/2026/03/25/technology/social-media-trial-verdict.html https://www.nytimes.com/2026/01/27/technology/social-media-addiction-trials.html https://kancelaria-skarbiec.pl/proces-facebook/ https://panoptykon.org/vlop https://www.iflscience.com/social-media-is-making-teens-miserable-in-the-english-speaking-world-but-not-everywhere-heres-why-82909 https://en.wikipedia.org/wiki/Tobacco_industry_playbook https://www.desmog.com/s3ep7-john-hill-and-tobacco-oil-plastic-triangle/ https://www.jneurosci.org/content/26/25/6885 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28918269/ https://www.worldhappiness.report/ https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-explains/why-are-children-and-adolescents-vulnerable-social-media_en https://pl.wikipedia.org/wiki/Akt_o_us%C5%82ugach_cyfrowych

    1h 23m
  6. 158. Co łączy polskie złoża helu z AI, Iranem i Zderzaczem Hadronów?

    MAR 24

    158. Co łączy polskie złoża helu z AI, Iranem i Zderzaczem Hadronów?

    Co ma wojna w Iranie do polskich złóż helu, sztucznej inteligencji, produkcji chipów, działania szpitali i Wielkiego Zderzacza Hadronów? Opowiadamy o kryzysie, który po raz pierwszy w historii obnażył to, jak bardzo nasz świat zależy od helu. Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Zdjęcie na okładce: Matthew Smith @ Flickr (CC BY 2.0) Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://en.wikipedia.org/wiki/Helium https://home.cern/science/engineering/cryogenics-low-temperatures-high-performance https://pubs.usgs.gov/periodicals/mcs2025/mcs2025.pdf https://www.rsna.org/news/2023/january/helium-shortage-for-mri https://www.pgi.gov.pl/surowce/energetyczne/hel.html https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/co-robimy/polskie-aktywa-upstream/zespol-oddzialow-upstream-polska/oddzial-w-zielonej-gorze/bezpieczenstwo/odazotowania-w-odolanowie https://www.messer-us.com/press-releases/messer-completes-acquisition-of-federal-helium-system-from-blm https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/qatar-says-iran-missile-attack-sparks-fire-causes-damage-at-gas-facility https://www.gasworld.com/story/damage-to-qatar-lng-trains-will-cut-helium-output-by-14-for-many-years/2174708.article/ https://finance.yahoo.com/news/iran-war-disrupts-global-helium-153800382.html

    1h 7m
  7. 157. Nauka na czasie - przepychanie planetoidy i wojna jądrowa AI

    MAR 17

    157. Nauka na czasie - przepychanie planetoidy i wojna jądrowa AI

    Pierwszy raz w historii świadomie zmieniliśmy ruch ciała niebieskiego - okazuje się, że nawet drobne „szturchnięcie” planetoidy może uchronić Ziemię przed katastrofą. W tym samym odcinku zaglądamy do niepokojących symulacji, w których modele AI w sytuacjach kryzysowych niemal automatycznie eskalują konflikty aż do poziomu nuklearnego — i robią to bez ludzkich hamulców.  To jest odcinek z cyklu “Nauka na czasie”, w którym omawiamy dwa wybrane newsy naukowe. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę (albo psie smaczki), to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aea4259 https://science.nasa.gov/solar-system/asteroids/didymos/ https://neo.ssa.esa.int/documents/d/guest/newsletter-january-2026 https://neo.ssa.esa.int/risk-list https://pl.wikipedia.org/wiki/Double_Asteroid_Redirection_Test https://www.heramission.space/ https://www.kcl.ac.uk/news/artificial-intelligence-under-nuclear-pressure-first-large-scale-kings-study-reveals-how-ai-models-reason-and-escalate-under-crisis https://arxiv.org/pdf/2602.14740 https://www.nytimes.com/2026/02/20/podcasts/the-pentagon-vs-anthropic-an-ai-agent-slandered-me-hot-mess-express.html https://audycje.tokfm.pl/podcast/189240,154-Oni-postawili-sie-Pentagonowi-Poznajcie-Anthropic-najwiekszego-rywala-OpenAI https://www.implicator.ai/ai-models-deployed-nuclear-weapons-in-95-of-war-game-simulations-study-finds/ https://winbuzzer.com/2026/03/16/palantir-demos-military-ai-war-plans-xcxwbn/ https://www.thestack.technology/palantir-boasts-of-military-ai-target-detection-wins-as-growth-surges/ https://time.com/article/2026/03/11/anthropic-claude-disruptive-company-pentagon/ https://www.nist.gov/caisi/cheating-ai-agent-evaluations/2-examples-cheating-caisis-agent-evaluations

    1h 13m
  8. 156. Ołowiane epidemie: od kopalń po krany

    MAR 3

    156. Ołowiane epidemie: od kopalń po krany

    Największe katastrofy wywołane przez ołów – od australijskiego Broken Hill, przez Zambię i Nigerię, po amerykańskie Flint. Ostrzeżenia lekarzy i naukowców były ignorowane, a toksyczny metal trafiał do gleby, powietrza i wody pitnej. To historie zatrutych dzieci, społeczności pozostawionych bez ochrony i decyzji podejmowanych w imię zysku lub oszczędności. Historie, których większość wciąż trwa. Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: Zambia: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935117316614 https://childrenofkabwe.com/wp-content/uploads/2020/10/Bose-OReilly-et-al.-2018-published-.pdf https://phys.org/news/2020-11-effects-pollution-kabwe.html https://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-03/SacrificeZones-userfriendlyversion.pdf https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/58817/1/Chemosphere%20v.119%20p.941-947.pdf https://www.aljazeera.com/news/2023/1/20/mining-giant-turned-blind-eye-to-lead-poisoning-in-zambia https://en.wikipedia.org/wiki/Kabwe_mine Flint: https://www.pbs.org/newshour/science/study-confirms-lead-got-flints-water https://www.consumernotice.org/environmental/water-contamination/flint-michigan/ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28145123/ https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.6b04034 https://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/acs.est.6b04034?ref=article_openPDF https://edition.cnn.com/2025/08/03/us/flint-michigan-clean-water-crisis Nigeria: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26745642/ https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60332-8/fulltext https://en.wikipedia.org/wiki/Zamfara_State_lead_poisoning_outbreak https://www.pureearth.org/project/zamfara-nigeria-lead-poisoning/ https://www.msf.org/nigeria-prevention-key-stop-children-dying-lead-poisoning https://www.cdc.gov/one-health/php/stories/lead-poisoning.html https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2010_07_07-en Australia: https://en.wikipedia.org/wiki/Broken_Hill https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935120302504 https://www.epa.nsw.gov.au/sites/default/files/2025-09/BH_Pb_State_of_Science_FINAL-19-June-2020-Accessible-V2.0.pdf https://www.researchgate.net/publication/23672235_Managing_environmental_lead_in_Broken_Hill_a_public_health_success https://theconversation.com/toxic-playgrounds-broken-hill-kids-exposed-to-poisonous-dust-32325

    1h 27m
See All (162)

Ratings & Reviews

About

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

Information

  • Creator
    Ola i Piotr Stanisławscy
  • Years Active
    2022 - 2026
  • Episodes
    162
  • Rating
    Explicit
  • Copyright
    © Crazy Nauka
  • Show Website
    Crazy Nauka

You Might Also Like