Czesak. Varia

Artur Czesak

Artur Czesak, Kraków, Polska Polszczyzna poprawna i sprawna; kultura języka; dubia i varia. Artur Czesak, Cracovia, Polonia Culture of speech. Polish language.

  1. 07/23/2025

    NA DNIACH, czyli kiedy

    NA DNIACH – dla jednych zwykłe i oczywiste, dla innych nieco podejrzane, ale nie bardzo wiadomo, o co konkretnie podejrzane. Przykłady najnowsze i dawniejsze, słowniki poprawnościowe i inne, polskie i nie tylko.Gawęda w przeddzień rekonstrukcji. Miało być jeszcze wideo z moją twarzą i mimiką, alechyba utknęło w jakiejś chmurze i się w niej rozpuściło.

    19 min

  2. 02/08/2024

    COMBER. Wyczesane rozmowy

    Ależ się to splata. Comber, cumper, camper. Ciekawe słowo, ale wcale nie tylko krakowskie! Import z zachodu Słowiańszczyzny.

    4 min

  3. 02/01/2024

    Wyczesane rozmowy: CONDICIO SINE QUA NON

    W lutym kondycja to condicio sine qua non Jedni humaniści piszą uczenie, że „stosowność to warunek sine qua non kompetencji komunikacyjnej”, a prof. Albert Gorzkowski, m.in. znawca literatury polsko-łacińskiej, że „konstrukcja warunek sine qua non jest niepoprawną hybrydową (łacińsko-polską) kontaminacją powstałą w wyniku skrzyżowania wyrażeń: condicio sine qua non oraz warunek konieczny (nieodzowny); niepoprawną także z tego względu, że rzeczownik warunek jest w języku polskim rodzaju męskiego, zaś łac. qua to narzędnik rodzaju żeńskiego zaimka quae ‘która’. W języku łacińskim konstrukcja jest oczywista, ponieważ rzeczownik condicio ‘warunek’ posiada rodzaj żeński, a następujący potem przyimek sine ‘bez’ łączy się zawsze z ablatiwem, stąd forma qua. Nie będzie więc, moim zdaniem, puryzmem, stwierdzenie, że mamy do czynienia z podwójnym błędem językowym: gramatycznym (na poziomie składni) oraz leksykalnym (na poziomie frazeologicznym)”. Tak, condicio, nie conditio. Zatem jeśli już chcemy sobie i swoim odbiorcom podarować trochę snobizmu, to mówmy i piszmy w całości po łacinie condicio sine qua non.

    4 min

  4. 01/25/2024

    WARCHOŁ. Wyczesane rozmowy

    Czart WARCHOŁY sieje, a testament spisuje się dla uniknięcia WARCHOŁU. WARCHOLSTWO i zrywanie sejmów zgubiło Rzeczpospolitą (z niemałą pomocą naszych nieprzyjaciół). Dlaczego WARCHOŁ jest jak anioł? Co o WARCHOLE (przeciwstawionym SPOKOJNEMU) pisał Mikołaj Rej? O tym wszystkim w Wyczesanych rozmowach w Radiu Kraków w nader spokojnym dialogu z redaktorem Pawłem Sołtysikiem.

    5 min

  5. 01/18/2024

    Kompoty, cukry i śliwki

    Wpaść jak śliwka w kompot – według słownika frazeologicznego Stanisława Skorupki to najpierw ‘przyjść nie w porę’, a dopiero wtórnie ‘znaleźć się w trudnej sytuacji, w położeniu bez wyjścia’. Skupiłem się na konsystencji kompotu, ale tematu nie da się wyczerpać w 3,5-minutowych Wyczesanych rozmowach w Radiu Kraków.

    4 min

  6. 01/11/2024

    Wyczesane rozmowy. KABAT, PRZEKABACIĆ

    A Górale, bywa, chodzą nie w kabatach, ale w kabotach. Wyraz tego samego pochodzenia co ogólnopolski KABAT. O tym, co może znaczyć PRZEKABACIĆ, mówiłem w Radiu Kraków.

    4 min

  7. 01/04/2024

    Rympał, na rympał. Wyczesane rozmowy

    Mili Państwo, dziś w @Radio Kraków o jakże często dziś powtarzanym słowie RYMPAŁ. Mnie bardziej – jak zawsze – interesuje, co to słowo znaczy źródłowo. Tu bym prosił o pomoc germanistów i specjalistów od górnictwa, bowiem pierwsze znane mi poświadczenia słowa rympał, wcześniejsze niż złodziejskie ‘łom’, pochodzi z czasopisma „Górnik” wydawanego w Gorlicach.

    6 min

  8. 12/28/2023

    Wyczesane rozmowy. Rzeź niewiniątek

    O ambiwalencji we frazeologii, czyli od zgrozy z powodu okrucieństw do wisielczego humoru.

    5 min
See All (50)

About

Artur Czesak, Kraków, Polska Polszczyzna poprawna i sprawna; kultura języka; dubia i varia. Artur Czesak, Cracovia, Polonia Culture of speech. Polish language.

Information

  • Creator
    Artur Czesak
  • Years Active
    2020 - 2025
  • Episodes
    50
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Artur Czesak
  • Show Website
    Czesak. Varia