Het begon zoals zoveel avonturen in Dungeons & Dragons beginnen: een paar vrienden rond een tafel en een dungeon master die een wereld voor ze verzint. Alleen bleef het daar voor Jarl Versavel niet bij. “Er is een grote grap onder dungeon masters: we moeten ons eigen boek schrijven. We zeggen dat al vaker.” Zijn medespelers vonden zijn campagne goed genoeg om daadwerkelijk op papier te zetten. Jarl nam hun advies iets serieuzer dan ze hadden verwacht. “Ze geloofden niet dat ik het gedaan had tot ik drie boeken in mijn handen had.” Inmiddels is de Vlaamse auteur alweer een paar stappen verder. De wereld die ooit ontstond voor zijn D&D-campagne vormt het decor voor steeds nieuwe verhalen. In oktober verschijnt bij uitgeverij Read More zijn nieuwe boek De Premiejagers van Barbon Lane, waarin hij een heel andere kant van die wereld laat zien: komische fantasy. Via mijn gratis nieuwsbrief hou ik je wekelijks op de hoogte van nieuwe artikelen en podcasts! Een klassieke fantasywereld Voor zijn oorspronkelijke trilogie koos Jarl bewust voor herkenbare high fantasy. Mensen, elfen en dwergen bevolken zijn wereld Thaxadar. De dwergen wonen onder de grond en in de bergen, de elfen in de bossen. Daar voegde hij één zelfbedacht volk aan toe: de Outcasts, of verstotelingen. Ooit waren zij dienaren van de Duistere Heer, maar ze hebben zich aan zijn invloed ontworsteld en leven nu voornamelijk als zeevaarders. Daarbij liet Jarl zich onder meer inspireren door de Vikingen. Heel toevallig is dat niet. Zijn eigen voornaam is Scandinavisch. Een jarl was een edelman of belangrijke bestuurder in de Vikingwereld. “In mijn hoofd is het zo dat mijn ouders dachten toen ze mijn naam kozen: die gaat vast fantasy schrijven.” Vijf tegen vijf Ook het conflict waarmee zijn boeken begonnen, klinkt op het eerste gezicht vertrouwd: licht tegenover duisternis. Maar in Jarls wereld draait het uiteindelijk om de balans tussen beide. De godin van het licht accepteert dat duisternis bestaat, zolang het evenwicht maar bewaard blijft. De god van het duister wil dat evenwicht juist doorbreken. Hun strijd wordt uiteindelijk niet langer alleen door de goden zelf uitgevochten. Ook de bewoners van de wereld raken erbij betrokken. Centraal staat Talina, een jonge vrouw die door de godin van het licht wordt uitgekozen om haar krachten te dragen. Ze moet vier andere uitverkorenen vinden en de wereld verenigen tegen het oprukkende duister. Maar als er vijf uitverkorenen van het licht zijn, vereist de balans ook een tegenhanger. Vijf tegen vijf. Het kleine gezelschap groeit uiteindelijk uit tot een conflict van leger tegen leger. De oorsprong in Dungeons & Dragons is daarin nog goed zichtbaar. Talina heeft bijvoorbeeld eigenschappen die doen denken aan een paladin. Een elf in het gezelschap gebruikt natuurkrachten zoals een druïde. Bovendien verschijnt magie voor het eerst in de wereld dankzij deze uitverkorenen. Wat als je spelers iets totaal anders doen? Toch is het niet alleen aan de personages en hun vaardigheden te merken dat Jarls schrijverschap bij D&D begon. Misschien belangrijker is wat hij achter het scherm als dungeon master leerde: je verhaal loopt bijna nooit zoals je had bedacht. Stel dat je urenlang een avontuur in een duister bos hebt voorbereid. En vervolgens zeggen je spelers: “Ik wil eigenlijk liever naar de hoofdstad.” Daar zit je dan met je donkere bos. Als dungeon master moet je razendsnel kunnen schakelen. Jarl geeft een voorbeeld: misschien wordt de duistere invloed die oorspronkelijk in het bos zat ineens een sekte in de hoofdstad, met connecties in de hoogste kringen van de adel. “Je pakt elementen die je al hebt en je steekt ze gewoon in een ander jasje.” Die manier van denken nam hij mee naar zijn boeken. Hij plant zijn verhalen niet van begin tot eind uit, maar kijkt tijdens het schrijven waar ze hem brengen. Dungeons & Dragons noemt hij dan ook een goede leerschool voor improviseren binnen een verhaal. Als je personages geesteskinderen worden Er bleek wel een belangrijk verschil tussen een spel leiden en een roman schrijven. Hoe langer Jarl met zijn personages bezig was, hoe moeilijker het soms werd om ze iets aan te doen. Een hoofdpersoon moet nu eenmaal tegenslagen krijgen. Personages worden gevangengenomen, verslagen of raken op andere manieren in de problemen. Maar als schrijver weet je precies wie daarvoor verantwoordelijk is. “Dan merk je dat je daar soms wel moeite mee hebt. Ik denk dan: ah, het doet wel pijn. Ik wil ook rap door dit hoofdstuk zijn, want hoe rapper het gedaan is, hoe beter.” Zijn personages werden een soort geesteskinderen. En uiteindelijk kwam het moment waarop hij afscheid van ze moest nemen. “Je typt ‘einde’ en dat is ook eventjes van: en nu?” Een wereld hoeft niet te eindigen Het antwoord bleek eenvoudig: Thaxadar bestond nog. De oorspronkelijke strijd was voorbij, maar waarom zou daarmee ieder verhaal in die wereld verteld zijn? Jarl schreef inmiddels Het ontwakende vuur, dat zich vierhonderd jaar later afspeelt. Geen nieuwe epische strijd om het lot van de wereld, maar een persoonlijker wraakverhaal. Voor De Premiejagers van Barbon Lane maakt hij een nog veel grotere sprong. Meer dan duizend jaar na zijn oorspronkelijke trilogie keert hij opnieuw terug naar Thaxadar, maar dit keer met een totaal ander soort verhaal. “In een wereld kunnen niet alleen maar de grote dingen gebeuren, maar er gebeuren ook kleine dingen in de wereld, zoals de bakker die zijn brood bakt.” Dat besef gaf Jarl de vrijheid om zich af te vragen hoe het gewone leven in zo’n fantasywereld eruitziet. Want ook als er geen oorlog tussen licht en duisternis woedt, moeten mensen nog steeds hun brood verdienen, hun problemen oplossen en zich blijkbaar verzekeren tegen de risico’s van het dagelijks leven. Daar komt Jarls liefde voor Britse humor goed van pas. Voor De Premiejagers van Barbon Lane liet hij zich inspireren door Monty Python, ‘Allo ‘Allo!, Fawlty Towers, Douglas Adams en Terry Pratchett. Die droge en soms absurdistische humor probeert hij te vertalen naar een Nederlandstalige fantasywereld. Een van de vondsten in het boek is een verzekeringsmaatschappij. Want hoe werkt een verzekering eigenlijk in een wereld waarin draken en goblins echt bestaan? “Hoe werkt dat met een brandverzekering? Heb je een drakenclausule? Of tegen goblinplunderingen, ben je daar wel tegen verzekerd?” Het is een heel andere manier om naar Thaxadar te kijken. Niet langer vanuit uitverkorenen die de wereld moeten redden, maar vanuit mensen die in die wereld gewoon hun werk proberen te doen. Juist daardoor kan Jarl een wereld die ooit voor een epische D&D-campagne ontstond telkens opnieuw gebruiken voor een ander soort verhaal. De Premiejagers van Barbon Lane verschijnt in oktober bij uitgeverij Read More. Van dungeon master naar auteur Die stap naar een uitgever betekent ook een nieuwe fase in Jarls schrijverschap. Zijn eerdere boeken gaf hij zelf uit, zowel in het Nederlands als in het Engels. Daarbij moest hij niet alleen schrijven, maar ook zelf mensen zoeken voor de cover, de vormgeving verzorgen, boeken laten produceren en vervolgens proberen ze te verkopen. Voor een beginnende selfpublisher zijn fantasybeurzen en comic cons belangrijk, maar een stand kost geld. Je moet dus voldoende boeken meenemen en verkopen om zo’n weekend rendabel te maken. Tegelijkertijd ontstond juist daar een kleine groep lezers die hij regelmatig opnieuw tegenkwam. Bij een uitgever wordt een deel van dat werk overgenomen. Vormgeving, covers, distributie en aanwezigheid op evenementen hoeven niet langer allemaal op zijn eigen schouders terecht te komen. Voor Jarl is het nog nieuw terrein. “Ik heb nog geen ervaring met een uitgeverij, dus we zien dan wel wat dat geeft.” Geen Netflix-serie nodig Aan het einde van ons gesprek vraag ik Jarl wie hij over tien jaar hoopt te zijn. Het is een vraag waarop fantasyauteurs gemakkelijk kunnen beginnen over internationale bestsellers, Netflix-series en Hollywoodverfilmingen. Jarl niet. “Ik hoop iemand te zijn zoals ik nu nog altijd ben.” Natuurlijk zou succes leuk zijn. Maar zijn ideale toekomstbeeld blijkt verrassend bescheiden. Een stapel boeken. Goede recensies. Mensen die langskomen om een praatje te maken en zeggen dat ze van zijn verhalen hebben genoten. “Dan ben ik zeker tevreden.” Misschien past juist die bescheiden ambitie goed bij een schrijver die ooit helemaal niet van plan was om auteur te worden. Het begon met een Dungeons & Dragons-campagne voor een paar vrienden. Daaruit groeide een trilogie, en uit die trilogie een fantasywereld waarin Jarl steeds weer nieuwe verhalen blijkt te kunnen ontdekken. Soms zijn dat grote verhalen over licht en duisternis en het lot van de wereld. Soms over verzekeringen tegen drakenschade. En ondertussen blijft Jarl eigenlijk doen wat hij ooit als dungeon master al deed: kijken waar zijn fantasie hem deze keer naartoe brengt. Links: * Website en webwinkel van Jarl Versavel * Facebook | TikTok * Uitgeverij ReadMore Get full access to Father Roderick at fatherroderick.substack.com/subscribe
