Godar | گُدار

گُدار

0.0 (0)
Politics
Updated Daily

آن‌سوی هیاهــــــــــــــــــــــو

May 13

چالش‌ها و بحران‌های گذار

این قسمت گدار به یکی از دشوارترین پرسش‌های سیاست ایران می‌پردازد. آیا در وضعیتی که جنگ، سرکوب، بحران اقتصادی، فرسایش اعتماد اجتماعی و ضعف سازماندهی هم‌زمان عمل می‌کنند، هنوز می‌توان از گذار دموکراتیک سخن گفت. گفت‌وگو از نسبت عاطفه، خشم و همبستگی آغاز می‌شود و سپس به موقعیت انقلابی، نقش سپاه، بحران مشروعیت، جامعه مدنی و ضعف بدیل دموکراتیک می‌رسد. در این بحث، بهروز خلیق بر تفاوت راهبرد گذار با اصلاح‌طلبی و سرنگونی تاکید می‌کند. مهرداد درویش‌پور از عروج مردانگی اقتدارگرا و بحران اعتماد در اپوزیسیون می‌گوید. محمدرضا نیکفر مفهوم بحران را باز می‌خواند و میان بحران و بزنگاه تفاوت می‌گذارد. صابر عباسیان بر ضرورت دموکراتیک بودن خود فرایند گذار تاکید دارد و امین بزرگیان خطر تبدیل سیاست به نمایش قدرت و گسترش فرهنگ فاشیستی در فضای پساجنگ را برجسته می‌کند. محور مشترک گفت‌وگو این است که گذار نه یک لحظه نجات‌بخش، بلکه فرایندی اجتماعی و دشوار است. فرایندی که بدون تشکل، آگاهی، خیر عمومی، جامعه مدنی و پرهیز از جنگ و وعده‌های سریع نجات به دموکراسی نمی‌رسد.
May 6

سیاست زندگی در برابر سیاست مرگ | مهرداد درویش‌پور | ۵.۵

مهرداد درویش‌پور در این گفت‌وگو از شکست توهم‌های سیاسی در ایران می‌گوید؛ از امید به انقلاب فوری و فروپاشی ناگهانی حکومت تا امید به دخالت خارجی و «رخداد نجات‌بخش». او با بازخوانی اعتراضات دی‌ماه، جنبش «زن، زندگی، آزادی» و جنگ اخیر، استدلال می‌کند که جامعه ایران بارها میان چرخه امید و سرخوردگی حرکت کرده و بسیاری از نیروهای سیاسی، ظرفیت حکومت و محدودیت‌های واقعی جامعه را دست‌کم گرفته‌اند. بحث همچنین به پیامدهای جنگ بر جنبش‌های اجتماعی می‌پردازد؛ از گسترش گفتمان امنیتی، سرکوب و تعلیق جمعی تا انتقال مقاومت از خیابان به شبکه‌های کوچک، مقاومت‌های روزمره و سیاست تاب‌آوری. درویش‌پور معتقد است جامعه خاموش نشده، بلکه شکل کنشگری‌اش تغییر کرده و امروز بیش از هر زمان دیگری، حفظ سرمایه اجتماعی، شبکه‌سازی، سیاست مراقبت و دفاع از صلح اهمیت پیدا کرده است. در بخش پایانی، گفت‌وگو بر ضرورت «فمینیستی کردن سیاست»، نقد اقتدارگرایی مردانه، و فاصله گرفتن از رؤیای سرنگونی فوری تأکید می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا تغییر تدریجی، انباشت مقاومت‌های اجتماعی و آنچه درویش‌پور «انقلاب مولکولی» می‌نامد، می‌تواند افق تازه‌ای برای گذار دموکراتیک در ایران ایجاد کند یا نه.
May 6

بن‌بست استراتژی‌های تغییر در ایران |‌بهروز خلیق | ۵.۴

بهروز خلیق در این گفتگو دو تجربه مهم ماه‌های اخیر ایران، یعنی اعتراضات دی‌ماه و جنگ، را به‌عنوان دو لحظه تعیین‌کننده برای ارزیابی استراتژی‌های سیاسی بررسی می‌کند. او استدلال می‌کند که هم راهبرد براندازی مبتنی بر «موقعیت انقلابی» و هم راهبرد متکی بر مداخله خارجی، در عمل ناکام مانده‌اند و نتوانسته‌اند تغییری پایدار در ساختار قدرت ایجاد کنند. بحث همچنین به پیامدهای اجتماعی و سیاسی جنگ می‌پردازد؛ از گسترش فقر، سرکوب و فضای امنیتی تا تغییر توازن قدرت به سود سپاه و شکل‌گیری اشکال تازه‌ای از هم‌بستگی اجتماعی. خلیق در کنار این تحولات، بر مفهوم «جامعه جنبشی» تأکید می‌کند و جنبش‌های اجتماعی را، با وجود ضعف سازمان‌یابی و محدودیت جامعه مدنی، همچنان مهم‌ترین نیروی محرکه تغییر در ایران می‌داند. در بخش پایانی، گفت‌وگو به «گفتمان گذار» می‌رسد؛ افقی که نه بر انقلاب کلاسیک متکی است، نه بر اصلاحات درون ساختار و نه بر حمله خارجی. پرسش اصلی این است که آیا جنبش‌های اجتماعی و اشکال متکثر کنش مدنی می‌توانند زمینه‌ساز گذار دموکراتیک در ایران شوند یا نه.
May 6

چرا جنبش دموکراتیک نمی‌تواند «سیاست بزرگ» بسازد؟ | محمدرضا نیکفر | ۵.۳

محمدرضا نیکفر در این گفتگو از جایی وارد می‌شود که آصف بیات متوقف شده بود. پرسش از اینکه چرا ایده گذار «نمی‌گیرد». نیکفر پاسخ را در نظریه سیاسی جستجو می‌کند. با استناد به گرامشی و لاکلا، استدلال می‌کند که «ایده بزرگ» به تنهایی «سیاست بزرگ» نمی‌سازد. برای هژمونیک شدن یک ایده، دو شرط لازم است: اول، آن ایده باید به «عقل سلیم» تبدیل شود، به زندگی روزمره مردم نفوذ کند. دوم، یک «بلوک تاریخی» باید پشت آن شکل بگیرد. ائتلافی از نیروهای متفاوت که با انگیزه‌های متفاوت، دور یک خواست مشترک جمع شوند. جنبش زن، زندگی، آزادی لحظه‌ای بود که این دو شرط به‌طور ناقص و لرزان همزمان شدند. جنبش دی‌ماه، در تحلیل نیکفر، نشان داد که راست افراطی توانست این منطق را — هرچند موقت و شکننده — اجرا کند، اما نیروهای دموکراتیک هنوز از آن عاجزند. نیکفر تصویری از جامعه ایران در دوران پس از جنگ ترسیم می‌کند که در آن شبکه‌های اجتماعی گسترش یافته‌اند اما محور این همبستگی دیگر جنبش نیست، بقاست. مردم به هم چسبیده‌اند نه برای تغییر، بلکه برای زنده ماندن. این تفاوت ظریف اما تعیین‌کننده است. پرسش نهایی نیکفر این است که چگونه ایده‌ها و ارزش‌های دموکراتیک می‌توانند به یک بلوک تاریخی واقعی تبدیل شوند؟
May 6

جنگ جنبش‌ها را تضعیف می‌کند؟ | آصف بیات | ۵.۲

آصف بیات در این گفت‌وگو از نسبت جنگ، خیزش‌های اجتماعی و امکان گذار دموکراتیک در ایران سخن می‌گوید؛ از جامعه‌ای که میان استبداد داخلی و فشار خارجی گرفتار شده و در عین حال هنوز در جست‌وجوی راهی کم‌هزینه برای تغییر است. او با مرور پیامدهای جنگ، خیزش‌های دی‌ماه، رشد جریان سلطنت‌طلب، سیاستِ استیصال، و فرسایش جامعه مدنی، تلاش می‌کند توضیح دهد چرا بخشی از جامعه به ایده «رهایی از بیرون» نزدیک شد و چرا این مسیر، به‌جای همگرایی، شکاف‌های تازه‌ای ایجاد کرده است. در ادامه، بحث به مسئله «گذار» می‌رسد؛ این‌که آیا می‌توان بدون فروپاشی و خشونت گسترده، نظمی دموکراتیک را متصور شد؟ و اگر چنین امکانی وجود دارد، چه نوع قدرت اجتماعی، چه نوع سازماندهی و چه نوع همگرایی سیاسی برای آن لازم است؟ این گفت‌وگو همچنین به تفاوت میان «زن، زندگی، آزادی» و خیزش اخیر می‌پردازد؛ به تغییر گفتمان اعتراض، بازگشت خشونت و مردسالاری در بخشی از فضای سیاسی، و این پرسش که چرا ایده‌های دموکراتیک، با وجود مقبولیت اجتماعی، هنوز به نیرویی هژمونیک تبدیل نشده‌اند. گفت‌وگویی درباره بن‌بست، امید، و آینده‌ای که هنوز شکل نگرفته است.
May 6

جنبش‌های اجتماعی و استراتژی سیاسی | ۵.۱

این اپیزود به مسئله جنبش‌های اجتماعی ایران در لحظه‌ای می‌پردازد که بحران داخلی، فرسایش سیاسی، و تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بیش از هر زمان دیگری در هم تنیده شده‌اند. گفت‌وگو با محور نامه‌های سعید مدنی و آصف بیات، به این پرسش می‌رسد که آیا هنوز می‌توان از «گذار دموکراتیک» سخن گفت؛ و اگر بله، این گذار در شرایط امروز چه نسبتی با خیابان، جامعه مدنی، رهبری سیاسی و خشونت‌پرهیزی پیدا می‌کند. در این میان، بحث فقط بر سر شیوه تغییر سیاسی نیست، بلکه بر سر صورت‌بندی آینده‌ای است که بتواند هم‌زمان از استبداد داخلی، مداخله خارجی، و دوگانه‌های ساده‌ساز فاصله بگیرد. گفت‌وگو نشان می‌دهد چگونه تجربه جنبش‌های دو دهه اخیر ایران، از ۸۸ تا «زن، زندگی، آزادی»، همچنان بر تخیل سیاسی جامعه سایه انداخته و پرسش‌هایی تازه درباره امکان سازمان‌یابی، استراتژی، و افق دموکراسی ایجاد کرده است. این اپیزود همچنین به مسئله فرسایش جامعه، خطر سیاست‌ورزی واکنشی، و دشواری حفظ استقلال جنبش‌های اجتماعی در بستر جنگ و قطبی‌سازی می‌پردازد؛ جایی که مرز میان مقاومت، مداخله، و وابستگی هر روز پیچیده‌تر می‌شود. پرسش اصلی این است: چگونه می‌توان در دل این وضعیت، هنوز به پروژه‌ای برای آزادی، عدالت، و دموکراسی فکر کرد بدون آنکه به بازتولید خشونت یا وابستگی سیاسی تن داد؟ میزبان: مریم شیرین‌سخن مهمانان: آصف بیات، محمدرضا نیکفر، بهروز خلیق و مهرداد درویش‌پور
Apr 29

جنگ چگونه به سفره مردم می‌رسد؟ | امین بزرگیان

امین بزرگیان در این گفت‌وگو از اقتصاد سیاسی جنگ سخن می‌گوید؛ از پیوند جنگ، تحریم، فساد، خصوصی‌سازی و فقر، و از تأثیری که این فرآیندها بر زندگی روزمره مردم می‌گذارند. او استدلال می‌کند که جنگ تنها در میدان نبرد رخ نمی‌دهد، بلکه پس از خاموش شدن سلاح‌ها نیز در سفره، کار، مسکن و امکان اعتراض اجتماعی ادامه پیدا می‌کند.
Apr 29

جنگ چگونه طبقه کارگر را تضعیف می‌کند؟ | روزبه بوالهری | ۴.۴

جنگ معمولا با تصاویر ویرانی، خسارت‌های انسانی و تخریب زیرساخت‌ها شناخته می‌شود. اما پیامدهای آن به همان‌جا محدود نمی‌ماند. در این گفت‌وگو، روزبه بوالهری از زاویه زندگی کارگران و مزدبگیران به آثار اجتماعی و اقتصادی جنگ نگاه می‌کند؛ از بیکاری گسترده و اخراج‌های پس از جنگ گرفته تا کاهش دستمزدها، ناامنی شغلی و دشوارتر شدن شرایط معیشت برای میلیون‌ها نفر. او توضیح می‌دهد که چگونه تعطیلی یا آسیب‌دیدن واحدهای بزرگ صنعتی، زنجیره‌ای از پیامدها را در صنایع وابسته ایجاد می‌کند و بحران را به بخش‌های مختلف اقتصاد گسترش می‌دهد. در این میان، مسئله تنها از دست رفتن شغل نیست؛ بلکه از بین رفتن شبکه‌های همبستگی، پراکندگی کارگران و تضعیف ظرفیت تشکل‌یابی نیز بخشی از تأثیرات بلندمدت جنگ است. این گفت‌وگو همچنین به رابطه میان وضعیت اقتصادی و جامعه مدنی می‌پردازد. وقتی فشار معیشتی افزایش می‌یابد و اعتراض صنفی پرهزینه‌تر می‌شود، چه بر سر تشکل‌های کارگری، معلمان، بازنشستگان و دیگر نهادهای مدنی می‌آید؟ آیا جنگ فقط یک بحران نظامی است یا می‌تواند بنیان‌های همبستگی اجتماعی را نیز فرسوده کند؟

آن‌سوی هیاهــــــــــــــــــــــو

Creator

گُدار
Years Active

2026
Episodes

34
Rating

Clean
Copyright

© گُدار
Show Website

Godar | گُدار