Herkouers

MaxMedia

Ons gesels met innoverende boere, veeprodusente, en verskaffer-vennote in die voorsieningsketting wat ons voedselstelsel moontlik maak. Perfek vir veeboere, plaasbestuurders en landbou-entrepreneurs wat hul bedrywighede wil optimaliseer en winste wil maksimeer.

  1. May 19

    Fanie Ferreira oor Die Stryd teen Bek-en-Klouseer & Nuwe MPO Ontwikkelings

    In hierdie openhartige gesprek bespreek ons die huidige stand van sake in die Suid-Afrikaanse suiwelbedryf, met 'n spesifieke fokus op die bek-en-klouseer (BKS) krisis en die opwindende nuwe statutêre maatreëls vir die Melkprodusente-organisasie (MPO). Hier is 'n blik op die belangrikste deurbrake en toekomsplanne wat ek, Fanie Ferreira, tydens die onderhoud gedeel het. Die Stand van Bek-en-Klouseer Inentings Die inentingsveldtog het geweldige momentum gekry. Die eerste rondte inentings is klaar in byna die hele land, insluitend die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en die noordelike provinsies. Die Wes-Kaap is tans die laaste brandpunt as gevolg van onlangse uitbrake en vroeëre tekorte aan entstoftoekennings. Daar is nog ongeveer 110 000 tot 120 000 diere in die Wes-Kaap wat ingeënt moet word. Die groot wen vir ons bedryf is dat die privaatsektor nou direk betrek word; ons het ons laaste paar honderd duisend dosisse direk as bedryf ontvang om self te versprei en toe te dien. Daarbenewens beteken die ooreenkomste met lande soos Argentinië en Turkye dat ons eersdaags 'n groot stroom entstof sal ontvang om ons teikens te bereik. Biosekuriteit en Seksie 9 & 10 Maatreëls Voorkoming bly 'n langtermyn proses wat 'n gesamentlike poging regoor die landbou-waardeketting verg. Biosekuriteit vereis 'n totale kopskuif ("mindset") vir almal betrokke. Ons het geleer dat die BKS-virus ook deur die lug kan versprei, soos onlangs in die varkbedryf gesien is. Die nuwe Seksie 10 skema sal privaat individue uiteindelik toelaat om self entstof aan te koop om hulle kuddes te beskerm. Seksie 9, wat beheermaatreëls en kwarantein reël, behoort ook binnekort afgekondig te word. Danksy nuwe navorsing hoop ek, as Fanie Ferreira, om kwaranteinregulasies tot 28 dae te beperk sodat boere steeds besigheid kan doen. Nuwe Era vir die MPO: Statutêre Heffings (Vanaf 1 Julie) Die MPO is op die drumpel van 'n baie opwindende fase na 'n suksesvolle mediasieproses met SAMPRO. Die nuwe statutêre maatreëls tree amptelik op 1 Julie in werking. Die MPO neem volle verantwoordelikheid vir drie hoofprojekte: Transformasie, Navorsing & Ontwikkeling, en 'n splinternuwe Dieregesondheidsprojek. Projekte soos Suiwelstandaarde en Ekonomie & Markte sal nou met SAMPRO gedeel word. Transformasie is 'n enorme uitdaging aangesien dit tot R50 miljoen kan kos om 'n enkele kommersiële boer te vestig, maar ons pak dit positief en deursigtig aan. Soos Fanie Ferreira tydens die gesprek benadruk het, lê ons grootste krag egter in lede-betrokkenheid; meer as 85% van melkboere betaal steeds vrywillig heffings, wat dui op die groot vertroue in die organisasie se werk op grondvlak. 'n Belangrike Gedagte vir die Pad Vorentoe: Voorkoming van BKS is in wese 'n 50-jaar proses as 'n mens na ander lande kyk, maar met die regte konstante samewerking glo Fanie Ferreira dat ons hierdie krisis vinniger onder beheer sal kan kry.

  2. Mar 26

    Bek-en-klouseer, Veediefstal en Naspeurbaarheid: Willie Clack oor die Groot Uitdagings vir SA Boere

    Hoe hou bek-en-klouseer, veediefstal en naspeurbaarheid met mekaar verband, en wat moet verander om Suid-Afrika se veesektor te beskerm? In hierdie gesprek gesels die gasheer met Willie Clack oor die realiteite op plase waar Foot-and-mouth disease reeds in omliggende gebiede voorkom, en hoe houdings, biosekuriteit en samewerking ’n groot rol speel in die bestuur van die krisis.   Willie verduidelik hoe vinnig ’n uitbreking kan versprei. In ’n bekende geval in 2019 het diere vanaf ’n enkele veiling na 187 verskillende bestemmings beweeg; ’n perfekte voorbeeld van die sogenaamde “snowball”-effek wat siektebeheer baie moeiliker maak. Die gesprek raak ook aan belangrike temas soos:   • Waarom veediefstal sedert 2018 met ongeveer 30% afgeneem het. • Hoe streng biosekuriteitsreëls by veilings sedert 2020 groter bewustheid geskep het. • Die rol van die Livestock Identification and Traceability System South Africa om naspeurbaarheid in die veesektor te verbeter. • Hoe tegnologie soos die E2 Project help om plattelandse paaie en veebewegings te monitor. Willie bespreek ook die groter strukturele probleme, soos verouderde wetgewing, beperkte samewerking tussen sektore en die noodsaaklikheid dat boere hul houding teenoor biosekuriteit moet verander.   Volgens hom gaan die toekoms van die bedryf afhanklik wees van samewerking tussen boere, georganiseerde landbou, die staat en wetstoepassing. Met nuwe entstowwe wat beskikbaar raak en groter bewustheid oor biosekuriteit, glo hy daar is steeds 'n lig in die tonnel vir die Suid-Afrikaanse veesektor.

  3. 11/27/2025

    Suid-Afrikaanse Varkbedryf: Pryse, Biosekuriteit en Pork 360

    Oorsig Hierdie episode gee ’n omvattende ontleding van die Suid-Afrikaanse varkbedryf in 2025: van biosekuriteit en Afrika-varkpes, tot Pork 360, graanpryse, varkvleisverbruik, genetika, kommersiële produksie, bemarking en die waarde­ketting. SAPPO se rol, die impak van hoë insetkoste, en die groei­geleenthede vir 2026 word volledig ontleed. 1. Die Varkbedryf se Pad na Herstel in 2025 Die varksektor het moeilike jare oorleef: • Afrika-varkpes (AVP) in 2018 • COVID-19 • Rekordhoë graanpryse (mielies teen R6 000/ton in 2024) In 2025 draai die sektor egter positief: • Graanpryse daal • Varkkarkaspryse styg • Hoër beesvleispryse weens Bek-en-Klouseer (BKS) skep verdere momentum vir varkvleis Varkprodusente kan weer uitbrei, intensifiseer en vir 2026 beplan. 2. Bedryfskoste, Produktiwiteit en Genetika Twee-derdes van produksiekoste is voer (mielies & soja). Ten spyte hiervan het die sektor volhoubaar gebly deur: • Beter slagkwaliteit • Hoër aantal varkies per sog • Massiewe genetiese verbeterings Suid-Afrika gebruik wêreldklas varkgenetika: semen word elke 7 weke ingevoer. Varkproduksie is ’n hoogs berekende, skoon, tegniese proses. 3. Die Varkwaardeketting: Van Eskort tot Sog- en Groei-eenhede Die bedryf funksioneer in verskeie modelle: • Volledig geïntegreerde stelsels (produsent → abattoir → kleinhandel) • Geskeide sog- en groeieenhede • Waardekettinguitbreiding deur primêre produsente Toetrede is duur en kapitaalintensief. Die kommersiële minimum skaal beweeg na 400 sôe, teenoor 200 ’n paar jaar gelede. 4. Dieregesondheid, Biosekuriteit en Handel Biosekuriteit is die basis van oorleefbare varkproduksie. • AVP-ervarings het praktyke verbeter • Geen BKS-gevalle in varke tydens die beesbedryf se uitbreking nie • Beweging in beheerde gebiede bly ’n uitdaging Kompartementstelsels Die varkbedryf gebruik gesertifiseerde siektevrye kompartemente (“geo-omheining”), ideaal vir intensiewe eenhede en streekgebonde handel. 5. Bemarking, Verbruikersopvoeding en Varkvleispersepsies SAPPO het ’n sterk nalatenskap van: • Handelsmerkbou • Digitale bemarking • Resepontwikkeling • Karkasbalansering • Onderwys oor snitte soos varknek en vark-ribeye Belangrike wanopvattings word aangespreek: • Mite: varkvleis veroorsaak mangelontsteking • Mite: varkvleis is te vet (’n varktjop is ’n maer proteïen) • Mite: varkproduksie is onhigiënies Varkvleisverbruik in SA is laag teenoor Europa of China – ’n groot groei­geleentheid. 6. Naspeurbaarheid & Kwaliteitversekering: Pork 360 Pork 360 (sedert 2013) verseker: • Dierewelsyn • Biosekuriteit • Produksieprosesse • Volledige digitale naspeurbaarheid vanaf plaas tot abattoir Dit is hoofsaaklik ’n B2B-kwaliteitsversekeringsprogram wat die hele waardeketting se vertroue bou. 7. Ontluikende Boere en SAPPO se Rol SAPPO ondersteun kleiner boere (5 – 150 sôe) deur: • Besigheidsontwikkelingsbestuurders • Produksie-opleiding • Biosekuriteitsopgraderings • Produktiwiteitswins Hierdie boere kry beter toegang tot informele markte, mits hul standaarde op kommersiële vlak kom. 8. Samewerking en Hoë-Tegnologie Produksie Varkboerdery funksioneer soos ’n geslote, gemeganiseerde fabriek waar: • Genetika streng beheer word • Biosekuriteit alles bepaal • Produksie meetbaar en herhaalbaar is Werkgroepe is skaars omdat fisiese byeenkomste groot siekterisiko’s inhou.

  4. 11/27/2025

    Bek-en-Klouseer Uitbreking: SA se Landboukrisis

    Oorsig Suid-Afrika beleef sy ernstigste Bek-en-Kloueerseer (B&K) krisis in lewende geheue. Hierdie episode bied ’n omvattende ontleding van die huidige stand van sake, waarom die virus buite beheer is, die ekonomiese risiko’s, die mislukkings in beheer, en die terreinverskuiwende oplossings wat onmiddellik geïmplementeer moet word om ’n nasionale landboukatastrofe te voorkom. Die bronne bied ’n in-diepte bespreking oor die kritieke toestand, die redes vir die huidige krisis, en die pad vorentoe. 1. Huidige Stand van Sake: B&K buite beheer Die sprekers is dit eens dat hierdie die ergste B&K-uitbraak van hul loopbane is. • Die hoeveelheid positiewe gevalle volg ’n eksponensiële kurwe – dit word weekliks erger, nie beter nie. • Die siekte is nie meer beperk tot intensiewe produksiestelsels nie; stoet- en primêre boere word nou wyd geraak. • Laboratoriums is oorweldig en weke agter, met tot 400 monsters wat daagliks wag om getoets te word. 2. Wat B&K is – en waarom dit so ekonomies vernietigend is B&K is ’n virale siekte met drie subtipes in Suid-Afrika, wat letsels veroorsaak aan die bek en hoewe. Diere herstel oor die algemeen, maar die ekonomiese impak is massief. Suiwel • Melk word onverkoopbaar weens verhoogde somatiese seltelling. • Kwarantyn blokkeer beweging, slagtings en produksie; boere moet steeds voer teen vol koste. Beesvleis • Diere word onmiddellik onbemarkbaar, veral vir voerkrale en uitvoerkanale. Klein- en Kommunale Boere • Finansiële impak is kleiner, maar onbeheerde beweging in hierdie segment is waarskynlik die grootste verspreider van die virus. 3. Waarom die situasie buite beheer raak 3.1 Onbeheerde dierebeweging Diere word onwettig geskuif vir sosiale en kulturele geleenthede sonder permitte. 3.2 Besmetlike vervoer Trokke word nie behoorlik skoongemaak nie en dra die virus van plaas tot plaas. Geen gevolge vir nie-nakoming nie. 3.3 Gebrek aan openbare begrip Verkeersbeamptes, kleinboere en die breër publiek verstaan nie die siekte of die permitregulasies nie. 3.4 Staat se kapasiteitsprobleme Omdat B&K ’n staatsbeheerde siekte is, moet die staat beweging beheer – maar die proses is traag, hiërargies en onderbeman. 3.5 Inentingsdilemma Huidige entstowwe veroorsaak dat diere positief toets, wat uitvoere blokkeer. Dit verhinder effektiewe massavaksinasie. 4. Oplossings: Wat onmiddellik moet gebeur 4.1 Tegnologie en Naspeurbaarheid Papierstelsels faal. Tegnologie is ononderhandelbaar. • ID Scan en digitale identifikasie: Pin-ligging, oorsprong, rooi sone-verifikasie en naspeurbaarheid vir elke dier. • Risikobestuur by veilings: Veilingshuise kan diere weier wat uit hoërisiko-areas kom of wat geen gesondheidsgeskiedenis het nie. 4.2 Inenting as stabiliserende strategie Inenting is die mees logiese, onmiddellike instrument om verspreiding te stop. • Buffer-inenting werk en moet aggressief uitgebrei word. • Kapasiteit vir entstofproduksie moet dringend verhoog word. • Beheerde slagting vir ingeënte diere moet toegelaat word om finansiële verliese te beperk. • Toekomstige entstowwe wat onderskei tussen ingeënte en natuurlik besmette diere is ongeveer 12 maande weg. 4.3 Afdwinging en regeringsoptrede Die staat het die mag om die polisie en weermag in te span vir bewegingbeheer. Dit gebeur egter nie, ten spyte van die omvang van die krisis nie. • Dierebeweging moet onmiddellik streng gekontroleer word. • Afdwingbare stelsels moet ingestel word – privaat sektor sal waarskynlik eerste moet beweeg. • Boere, veilingshuise en voerkrale moet self risikosones definieer en aankoop uit sekere areas weier totdat beheer herstel is. 5. Die Pad Vorentoe Suid-Afrika moet terugkeer na: • streng, beproefde siektebeheer • tegnologie-gedrewe naspeurbaarheid • massabufferinenting • afdwingbare bewegingsbeheer Sonder drastiese ingryping verloor Suid-Afrika sy uitvoermarkte permanent, met rampspoedige gevolge vir voedselsekuriteit, werksgeleenthede en kommersiële boerdery.

  5. 11/06/2025

    Die 7 B's van Presisieboerdery

    In hierdie episode van Herkouers neem Dr. Andy Hensen (Senior Lektor in Intensiewe Produksie by die Universiteit van Pretoria), Dr. Jan Myburgh (toksikoloog wat werk met gemeenskaps- en kleinboere), en Alex van Rooyen (veldagent en tegniese kenner van ID-Scan) ons dieper in die praktiese toepassing van biometriese identifikasie in die Suid-Afrikaanse veebedryf.   Die 7 Kritiese B's van Moderne Veeboerdery Jan Meiburg verduidelik die fundamentele "B's" wat elke suksesvolle veeplaas moet bemeester: Bestuur: Finansiële-, risiko- en veiligheidsbestuur Beheer: Weet presies watter dier waar is Bemarking: Naspeurbaarheid maak effektiewe bemarking moontlik Behandel: Weet presies watter dier behandeling ontvang het Beskerm: Beskerming teen diefstal Banke/Bate: Beeste as sekuriteit vir finansiering Bewyding: Lokasie-identifikasie vir weidingsbestuur Die kern van al hierdie faktore? Beheer. En die fondasie van beheer? Permanente, bewysbare identifikasie. Die Ekonomiese Impak: Suid-Afrika se Miljard-Rand Geleentheid Terwyl top kommersiële boere kalfpersentasies van 85% bereik, sit die nasionale gemiddeld op slegs 65%. Klein- en gemeenskapsboere sien dikwels syfers so laag as 20-30%. Hierdie verskil verteenwoordig 'n enorme ekonomiese geleentheid. Die sprekers beklemtoon: as Suid-Afrika sy kalfproduksie kan verbeter, kan die land transformeer van 'n netto-invoerder tot 'n netto-uitvoerder van vleis. Dit vereis egter presiese bestuur - en presiese bestuur vereis permanente identifikasie. 'n Gevallestudie illustreer die punt: 'n gesig-ekseem uitbraak op 'n melkplaas het gelei tot 'n verlies van 3 liter melk per koei per dag oor ses maande - 'n berekende verlies van R1.48 miljoen. Hierdie finansiële kwantifisering was nodig om skeptiese boere te oortuig van die ernstige impak van swak bestuur. Die Rol van Belanghebbendes Voerkrale werk met uiters klein winsmarges en benodig omvattende data vir risiko-bestuur. Hulle wil weet: Hoe goed het die primêre produsent die dier bestuur? Watter inentings? Watter voeding? 'n Kalf met permanente identifikasie en bewese bestuur is minder risiko - en daarom meer werd. Banke en versekeraars is gretig om die bedryf te betree, maar versigtig. Permanente identifikasie bied die nodige bewys dat vee dien as sekuriteit vir finansiering. Die finansiële sektor behoort hierdie tegnologie "van bo af" te dryf. Kleinhandelaars en verbruikers eis toenemend naspeurbaarheid. Verbruikers gebruik QR-kodes op verpakking om gedetailleerde inligting oor die vleis se oorsprong en reis te bekom. Die Struikelblokke Tradisionele identifikasiemetodes - oormerkies, tatoeëermerke, brandmerke - kan verlore raak, afgesny word, of verander word. Wetgewing is stadig om nuwe tegnologie te integreer. Baie boere sien die implementeringskoste (R1 per dier per jaar) as 'n uitgawe eerder as 'n belegging. Die Denkskuif Wat Nodig Is Die bedryf moet wegbeweeg van "Wat gaan dit my kos?" na "Wat gaan ek daaruit kry?" Boere moet ophou fokus op slegs hektaar grond, en eerder maksimaliseer wins per hektaar. Die twee grootste onmiddellike geleenthede: diefstalgvermindering (stop die lekkende emmer) en verbetering van lae kalfpersentasies. Die stelsel en kennisbasis bestaan. Permanente identifikasie is die gereedskap wat nodig is om presiese bestuur te ondersteun en hierdie potensiaal te realiseer. Suid-Afrika se huidige boerderymetodologie word as "primitief" beskou vergeleke met hoëtegnologie-graanboerdery. Die vraag is: Is die bedryf gereed vir die denkskuif?

About

Ons gesels met innoverende boere, veeprodusente, en verskaffer-vennote in die voorsieningsketting wat ons voedselstelsel moontlik maak. Perfek vir veeboere, plaasbestuurders en landbou-entrepreneurs wat hul bedrywighede wil optimaliseer en winste wil maksimeer.