Podcast Lepiej Teraz

Radosław Budnicki

„Lepiej Teraz” – inspirujące historie, które zmieniają życie (teraz!)   🎧 Każdy czwartek to świeży odcinek, w którym opowiadam o ludziach i ideach, które mogą wstrząsnąć Twoim myśleniem: Życiowe historie – od zapomnianych bohaterów, poprzez myślicieli, do współczesnych liderów – wciągająca narracja, która działa.Z książek do codzienności – konkretne lekcje z biografii i literatury, które możesz zastosować tu i teraz.Rozwój osobisty z perspektywy praktyka – pomysły, które dają sens, porządkują życie i dają moc działania.☕ Spodobał Ci się ten odcinek? Będzie mi ogromnie miło za symboliczną kawę: → suppi.pl/lepiejteraz 🤝 Zostań Mecenasem Podcastu! (osobiście podziękuje Ci w odcinku): → patronite.pl/podcastlepiejteraz

  1. Jul 22

    PLT #428 Benjamin Franklin (Cz. 6) Przygody i walka z pokusami Londynu

    Grudzień 1724. Osiemnastoletni chłopak klęczy na kołyszącym się pokładzie i przekłada listy w worku pocztowym. Szuka swojego nazwiska. Za kilka godzin zejdzie na ląd w największym mieście zachodniego świata. Sam. W Wigilię.  Co znajdzie w tym worku? A raczej: czego w nim nie znajdzie? To odcinek o najniższym punkcie młodego życia i o człowieku, który pokazał Benowi, czym naprawdę jest słowo honoru. O obietnicach, które nic nie kosztują, i o tym, ile są warte.  O mieście, które mogło pochłonąć chłopaka bez grosza, i o czterech zdaniach spisanych na oceanie, które przetrwały sześćdziesiąt lat.  ✍️Jak Ben trafił na dno? Kto go z niego wyciągnął?  I co takiego zapisał na powrotnym rejsie, że trzymał się tego do starości?  Jeśli lubisz moje podcasty „Lepiej Teraz” — pomóż mi dzielić się tymi historiami dalej: Wesprzyj moją pracę na Patronite: patronite.pl/podcastlepiejteraz lub postaw na suppi.pl/lepiejteraz  Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady. Źródła pierwotne:Benjamin Franklin, „The Autobiography of Benjamin Franklin” (Część I), tekst w domenie publicznej, Project Gutenberg (wydania nr 148 i 20203, za edycją Bigelowa z oryginalnego rękopisu). Wszystkie cytaty w cudzysłowach to przekłady własne z angielskiego oryginału. Z autobiografii pochodzą: rejs London Hope, zwolnione miejsca po Hamiltonach, przyjaźń z Denhamem; worek pocztowy i wybranie listów po charakterze pisma; scena u księgarza i list Riddlesdena; wyjaśnienia Denhama i werdykt „Chciał zadowolić wszystkich; a mając niewiele do dania, dawał oczekiwania”; wyważona ocena Keitha; wdzięczność Hamiltona; kwatera przy Little Britain, praca u Palmera; jeden list do Deborah („kolejne z wielkich errat mojego życia”); broszura z 1725 r. jako erratum, Lyons, Mandeville, niedoszłe spotkanie z Newtonem; sir Hans Sloane i sakiewka z azbestu; wątek Ralpha i pani T., posada nauczyciela pod nazwiskiem Franklin, dług ok. 27 funtów; drukarnia Wattsa: „Piłem tylko wodę…”, sześć kufli dziennie, dwie kaszty na schodach, „I tak te biedne diabły wiecznie trzymają się na dnie”, bien venu, duszek drukarni, „głupota pozostawania w złych stosunkach…”, kleika i „święty poniedziałek”; gospodyni z Duke Street; Wygate, przepłynięcie Tamizy z Chelsea do Blackfriars, podręcznik Thevenota; historia Denhama (bankructwo w Bristolu, obiad dla wierzycieli, przekazy pod talerzami z odsetkami) i jego oferta (kancelista za 50 funtów rocznie); propozycja sir Williama Wyndhama i myśl o szkole pływania; „pożegnałem się z drukarstwem, jak sądziłem, na zawsze”; komentarz do planu życia; późniejsze losy Deborah Read i Johna Rogersa.Benjamin Franklin, „Journal of a Voyage, 1726″ oraz „Plan of Conduct, 1726″, Founders Online, National Archives (founders.archives.gov, za: The Papers of Benjamin Franklin, t. 1, red. L.W. Labaree, Yale University Press 1959). Stąd: daty rejsu Berkshire (Gravesend 23 lipca 1726, Filadelfia 11 października 1726), treść dziennika podróży oraz pełny tekst Planu postępowania (przekład własny). Nota redakcyjna potwierdza postać Thomasa Denhama (zm. 1727) i posadę Franklina za 50 funtów rocznie.Biografie (fakty i kontekst; cytowane oszczędnie w ramach prawa cytatu): 3. Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”, Simon & Schuster 2003 (chronologia pobytu w Londynie 1724–1726, losy Deborah Read i Johna Rogersa). 4. H.W. Brands, „The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin”, Doubleday 2000 (realia drukarni Palmera i Wattsa, Londyn lat 20. XVIII w.). 5. Nick Bunker, „Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity”, Knopf 2018 (tło handlowe Londynu, sylwetki Denhama i Keitha). 6. Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”, Viking 1938 (rekonstrukcja epizodu londyńskiego i powrotu z Denhamem).Archiwa i internet: 7. Founders Online, National Archives: founders.archives.gov 8. Project Gutenberg: gutenberg.org (Autobiography, wydania nr 148 i 20203) 9. Historical Society of Pennsylvania (księga handlowa Denhama 1726–1728, wzmiankowana w aparacie Founders Online)

  2. Jul 8

    PLT #427 Benjamin Franklin (Cz. 5) Brutalne lekcje dorosłości

    Filadelfia, 1723 rok. 17-letni chłopak schodzi ze statku z jednym dolarem w kieszeni i trzema bułkami pod pachą. 8 miesięcy później je obiady u gubernatora prowincji. Co się wydarzyło pomiędzy?  I dlaczego ta znajomość zmieni jego życie w sposób, którego się nie spodziewa?  W 5-tej części opowieści o Benjaminie Franklinie zobaczysz, jak nastolatek bez pleców, koneksji i grosza w ciągu roku wpada w orbitę najpotężniejszego człowieka w kolonii. Jak wraca do Bostonu, żeby zatańczyć na nerwach starszego brata. I jak wsiada na statek do Londynu, wioząc w ładowni pewien worek pocztowy, od którego zależy cała jego przyszłość. To odcinek o pierwszych brutalnych lekcjach dorosłości: o tym, komu ufać, komu pożyczać, kiedy milczeć i kiedy walczyć. O młodości, która myśli, że wszystko rozgryzła. I o świecie, który cierpliwie czeka, żeby to zweryfikować. Zapraszam na piątą część serii. Słuchaj i ucz się na błędach wielkich ludzi Jeśli lubisz moje podcasty „Lepiej Teraz” — pomóż mi dzielić się tymi historiami dalej: Wesprzyj moją pracę na Patronite: patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę na: suppi.pl/lepiejteraz Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady. Źródła pierwotneBenjamin Franklin, „The Autobiography of Benjamin Franklin” (Część I), tekst w domenie publicznej, Project Gutenberg (wydania nr 148 i 20203, tekst za edycją Bigelowa z oryginalnego rękopisu). Wszystkie cytaty w tym odcinku to przekłady własne z angielskiego oryginału. Z autobiografii pochodzą: scena snu w domu modlitwy kwakrów i gospoda Pod Krzywą Szczapą; scena u Bradforda i Keimera („szczwany stary sofista i zwykły nowicjusz”; „gapił się jak otrute prosię”; „miał spory zapas łajdactwa w swoim składzie”; „Sąsiedzie, przyprowadzam ci młodego człowieka…”); opis drukarni Keimera i elegii na śmierć Aquili Rose; kwatera u Readów i pierwsze uczucie do Deborah; list Holmesa i reakcja Keitha; wizyta gubernatora i madera na rogu Third Street; podróż do Bostonu i scena w drukarni Jamesa (garnitur, zegarek, srebro, sztuka ośmiu reali) oraz słowa Jamesa o zniewadze; ocena Josiaha („człowiek małej roztropności…”) i jego warunki pomocy; pieniądze Vernona i „jedno z pierwszych wielkich errat mojego życia”; ostrzeżenie kwakierki na statku i kradzież srebrnej łyżki; upadek Collinsa i scena na rzece Delaware („Zawieziecie mnie do domu”); obietnica Keitha („A skoro on nie chce cię urządzić, zrobię to sam…”) i sugestia podróży do Anglii; pytanie Keimera „A co zamierzasz z tego wywnioskować?”, projekt wspólnej sekty, trzymiesięczny post i pieczone prosię; zaloty do Deborah i stanowisko pani Read; anegdota o psalmie Ralpha („wielki Boże, jak on pisze!”) oraz pożegnalne losy Watsona i Osborne’a; odwlekane listy, doktor Bard i scena w Newcastle.Biografie (fakty i kontekst; cytowane w ramach prawa cytatu)Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”, Simon & Schuster 2003 (rozdz. 2–3: kontekst Filadelfii lat 20. XVIII w., charakterystyka Keitha i Keimera, tło rodziny Read).H.W. Brands, „The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin”, Doubleday 2000 (rozdziały o młodości: Boston 1724, kontekst polityczny rządów Keitha).Nick Bunker, „Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity”, Knopf 2018 (szczegóły biografii Keitha i Keimera, tło handlowe Filadelfii lat 1723–1724).Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”, Viking 1938 (klasyczna rekonstrukcja epizodu filadelfijskiego).Archiwa i internetProject Gutenberg: gutenberg.org (Autobiography, wydania nr 148 i 20203).Founders Online, National Archives: founders.archives.gov (aparat krytyczny The Papers of Benjamin Franklin, t. 1, red. L.W. Labaree, Yale University Press 1959; stąd potwierdzenie nazwy statku London Hope, której Franklin w autobiografii nie podaje).

  3. Jun 24

    PLT #426 Benjamin Franklin (Cz. 4) Ucieczka, która zmieniła wszystko

    Późnym latem 1723 roku 17-letni chłopak wymyka się z domu w środku nocy. Sprzedał część swoich ukochanych książek, żeby zebrać na bilet. W kieszeni ma kilka monet. Przed nim 500 km otwartej wody i ani jednej znajomej twarzy. To opowieść o 3 dniach, które zmieniły wszystko.Będzie sztorm, który nikomu nie wróży nic dobrego. Człowiek za burtą, którego nikt by sobie nie wymyślił. Oraz marsz w ulewnym deszczu, moment zwątpienia i noc, której Ben nigdy nie zapomni.A na końcu niedzielny poranek w obcym mieście. I ktoś, kto patrzy na brudnego chłopaka i jeszcze nie wie, kim się dla niego okaże. Czwarta część serii o Benjaminie Franklinie. Odcinek o tym, jak naprawdę wygląda nowy początek, nie ten z poradników, czysty i zaplanowany, tylko ten prawdziwy. I o cenie, jaką trzeba zapłacić za wolność. Jeśli lubisz moje podcasty „Lepiej Teraz”, pomóż mi dzielić się tymi historiami dalej: Wesprzyj moją pracę na Patronite: patronite.pl/podcastlepiejteraz lub postaw kawę na suppi.pl/lepiejteraz Subskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady. Źródło główne (pierwotne):Benjamin Franklin, The Autobiography of Benjamin Franklin, część I (napisana w Twyford, Anglia, 1771). Wszystkie cytaty w tym odcinku pochodzą z rozdziałów II-IV (wg podziału redakcyjnego Franka W. Pine’a) i zostały przetłumaczone z oryginału angielskiego na potrzeby podcastu „Lepiej Teraz”. Tekst oryginalny: wydanie Johna Bigelowa (1868), domena publiczna, Project Gutenberg, ebook nr 20203 (gutenberg.org/files/20203); także Founders Online (founders.archives.gov).Tłumaczenie: Wszystkie polskie wersje cytatów Franklina w tym odcinku to przekład własny z oryginału angielskiego, wykonany na potrzeby „Lepiej Teraz”, nie pochodzą z żadnego opublikowanego polskiego tłumaczenia.Fakty kontekstowe potwierdzone w źródłachData przybycia do Filadelfii: niedziela, 6 października 1723, ustalona przez Claude-Anne Lopez (redaktor The Papers of Benjamin Franklin, Yale University Press) na podstawie własnoręcznej notatki Franklina; Founders Online.Postaci: William Bradford (drukarz w Nowym Jorku) i jego syn Andrew Bradford (drukarz w Filadelfii); Aquila Rose, zmarły główny pracownik Andrew Bradforda. Wszystkie postacie i fakty z Autobiografii, część III, oraz potwierdzone w: J.A. Leo Lemay, The Life of Benjamin Franklin, Vol. 1: Journalist, 1706-1730, University of Pennsylvania Press, 2006.Deborah Read: przyszła żona Franklina; jej dom przy Market Street; pierwsze spotkanie opisane w Autobiografii, część III.Trasa: Boston → Nowy Jork (statkiem, „blisko 300 mil”); Nowy Jork → Perth Amboy (łodzią, sztorm); Amboy → Burlington (pieszo, „pięćdziesiąt mil”); Burlington → Filadelfia (łodzią, w nocy, przez Cooper’s Creek). Wszystko wg Autobiografii, część III.Źródła pomocnicze (biografie do dalszej lektury) Nick Bunker, Young Benjamin Franklin, Knopf, 2018. Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life, Simon & Schuster, 2003, rozdz. 2-3. H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin, Doubleday, 2000. Carl Van Doren, Benjamin Franklin, Viking, 1938. Edmund S. Morgan, Benjamin Franklin, Yale University Press, 2002.

  4. May 27

    PLT #424 Benjamin Franklin (cz. 2) Wegetarianizm, 6-stopniowa metoda pisania prozy i stosunek do szczepień

    Boston, 1720. 14- letni Benjamin pochyla się nad książką pożyczoną na jedną noc. Świeca dogasa. Jeśli zaśnie, brat go znowu zbije. Jeśli ojciec zobaczy światło, zacznie się to wszystko od nowa. W drugiej części serii o Benjaminie Franklinie opowiadam, jak chłopak bez szkoły, bez pieniędzy i bez wolności stał się w 5 lat mistrzem prozy, wegetarianinem szokującym purytański Boston i świadkiem epidemii, która rozdarła miasto na pół. Czego się dowiesz: 6- stopniowa metoda nauki pisania, którą szesnastoletni Franklin wymyślił sam, w pustej drukarni o piątej rano. Metoda, która działa do dziś i nie wymaga ani nauczyciela, ani kursów.Wegetariańska herezja Franklina – dlaczego przestał jeść mięso w mieście, gdzie to był społeczny skandal. Jak chleb z rodzynkami i szklanka wody dały mu dwie rzeczy, których nikt się nie spodziewał.Epidemia ospy 1721 roku, która podzieliła Boston na dwa wrogie obozy. Spór o szczepienia, granat rzucony w okno i pierwsza naprawdę wolna gazeta w Ameryce. 3 lekcje z tego odcinka możesz zastosować u siebie jeszcze w tym tygodniu. Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz   Postaw kawę: suppi.pl/lepiejteraz ŹRÓDŁA ODCINKA Źródła główne (pierwotne): Benjamin Franklin, The Autobiography of Benjamin Franklin, część I (napisana w Twyford, Anglia, 1771). Wydanie autorytatywne: J.A. Leo Lemay & P.M. Zall (red.), Benjamin Franklin’s Autobiography: An Authoritative Text, W.W. Norton, 1986. Polskie tłumaczenie: Żywot własny, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960.„Silence Dogood, No. 1–14″ (2 IV – 8 X 1722), pełne teksty w: The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1, ed. L. W. Labaree, Yale University Press, 1959. Online: Founders Online (founders.archives.gov).„The Printer to the Reader”, New-England Courant, No. 80, 11 II 1723. Online: Founders Online.Diary of Cotton Mather, vol. II (Massachusetts Historical Society Collections, 7th Series, vol. VIII).Journal of the House of Representatives of Massachusetts, sesja 1722, s. 21 (postanowienie Council z 12 VI 1722 o uwięzieniu Jamesa Franklina).Massachusetts House Journals, sesja styczeń 1723 (postanowienie z 15 I 1723 o zakazie druku New-England Courant).Zabdiel Boylston, An Historical Account of the Small-Pox Inoculated in New England, Londyn 1726.Boston News-Letter, 14 VIII 1721 (potwierdzenie pierwszego numeru Couranta) i 20 XI 1721 (relacja z zamachu na Mathera).Źródła wtórne: J.A. Leo Lemay, The Life of Benjamin Franklin, Volume 1: Journalist, 1706–1730, University of Pennsylvania Press, 2006.Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life, Simon & Schuster, 2003, rozdziały 2–3.H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin, Doubleday, 2000.Carl Van Doren, Benjamin Franklin, Viking, 1938 (Pulitzer).Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity, Knopf, 2018.Gordon S. Wood, The Americanization of Benjamin Franklin, Penguin, 2004.Edmund S. Morgan, Benjamin Franklin, Yale University Press, 2002.Claude-Anne Lopez, „Three Buns at a Time: When Did Benjamin Franklin Arrive in Philadelphia?”, Yale Library Gazette, 1980 (ustalenie daty 6 X 1723 jako niedzieli przybycia).David Larson, „Benjamin Franklin’s Youth, His Biographers, and the Autobiography”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, vol. CXIX, no. 3 (lipiec 1995).Źródła internetowe i archiwalne: Colonial Williamsburg — „The Printer in Eighteenth-Century Williamsburg”. Founders Online — founders.archives.gov (wszystkie 14 listów Silence Dogood; pełna korespondencja Franklina). Massachusetts Historical Society — masshist.org (Cotton Mather Diary; mapy Bostonu z 1722). American Antiquarian Society, Worcester (oryginalne numery New-England Courant). Library of Congress, Research Guides — New-England Courant. Harvard University, „Contagion” Digital Exhibits — „The Boston Smallpox Epidemic, 1721″. Colonial Society of Massachusetts — „Bibliographical Notes: New-England Courant” (colonialsociety.org).

  5. May 13

    PLT #423 Benjamin Franklin (Cz. 1): Chłopiec, który kradł kamienie i wynalazł płetwy

    Boston, 17 stycznia 1706. W warsztacie mydlarza, w którym rok wcześniej utopił się w kadzi z wodą mydlaną 16-miesięczny brat, rodzi się 15. dziecko Josiaha Franklina. Najmłodszy syn najmłodszego syna, od pięciu pokoleń.  Nikt nie postawiłby na niego ani grosza. Ten chłopak ma jednak coś, czego nikt mu nie odbierze: matkę z rodu buntowników i ojca, który zamiast pieniędzy daje mu coś cenniejszego - spacery po warsztatach rzemieślniczych i lekcje przy stole. W odcinku usłyszysz:   Jak 11-letni Ben wymyślił pierwsze w Ameryce ręczne płetwy pływackie Co widział 5-latek podczas Wielkiego Pożaru Bostonu w 1711 roku Dlaczego gwizdek za wszystkie pieniądze nauczył go więcej niż rok w szkole Co działo się w domu, gdzie liczyła się treść rozmowy, nie treść talerza Jak prymus klasy wylądował przy przycinaniu knotów świec I dlaczego umowa, którą podpisał w wieku 12 lat, była jednocześnie klatką i kluczemTo opowieść o tym, jak wygląda PRAWDZIWY początek drogi człowieka, który wymyślił siebie od zera. Bez pieniędzy, czy znanego nazwiska.  Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz   Postaw kawę: suppi.pl/lepiejteraz ŹRÓDŁA ODCINKA  Źródła pierwotne Benjamin Franklin, Żywot własny (Autobiography), Część I (Twyford, 1771). Polskie tłumaczenie: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960Benjamin Franklin, The Whistle — list do Madame Brillon, 10 listopada 1779 (jedna z paryskich „bagatelles”)Benjamin Franklin, On the Art of Swimming – opis ręcznych płetw pływackichCotton Mather, Bonifacius, or Essays to Do Good (Boston, 1710)Relacja Williama Temple’a Franklina (wnuka) – żart o solonych rybachAkta Old South Meeting House – rejestr chrztów; głosowanie na diakona (odkryte przez Nicka Bunkera)Wzorcowa umowa czeladnicza z 1742 roku – Gilder Lehrman Institute of American HistoryBiografie i opracowania historyczne Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life (Simon & Schuster, 2003), rozdz. 1-2Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity (Knopf, 2018), część IH.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin (Doubleday, 2000), część ICarl Van Doren, Benjamin Franklin (Viking, 1938) – nagroda PulitzeraNian-Sheng Huang, Franklin’s Father Josiah: Life of a Colonial Boston Tallow Chandler, 1657–1745 (American Philosophical Society, 2000)Archiwa i źródła internetowe AmericanLiterature.com – pełny tekst eseju The Whistle Massachusetts Historical Society (masshist.org) – rejestry chrztów Old South, korespondencja Franklina Benjamin Franklin Historical Society (benjamin-franklin-history.org) International Swimming Hall of Fame (ishof.org) – wprowadzenie pośmiertne, 1968 American Battlefield Trust – „Boston and Benjamin Franklin” (battlefields.org) Boston Public Library – Research Guide „Great Fires of Boston” Leventhal Map & Education Center – mapa kapitana Johna Bonnera z 1722 roku Bostonian Society / Old State House – kolekcja oryginalnego szyldu Niebieskiej Kuli TOTA – „The Boston of Franklin’s Boyhood” (tota.world) EH.net – „Apprenticeship in the United States” USHistory.org – biografia Franklina i historia New-England Courant

  6. Apr 29

    PLT #422 Tadeusz Kościuszko (Cz. 7): Krytyk Napoleona. Przyjaciel biednych.

    Siódmy i ostatni odcinek serii o Tadeuszu Kościuszce. 1798 rok. Kościuszko wraca potajemnie z Ameryki do Europy z fałszywym paszportem. W Paryżu czeka na niego Napoleon Bonaparte z propozycją nie do odrzucenia. A w Berville pod Fontainebleau czeka na niego coś zupełnie innego. 15 lat ciszy, które zmienią jego legendę na zawsze.  Naczelnik kontra cesarz Francuzów Sfałszowany manifest, który wywołał burzę Obietnica cara, która skończyła się milczeniem Szwajcaria, której Kościuszko nie planował Serce, które przeżyło więcej niż jego właściciel Jak wygląda życie bohatera, którego nikt już nie potrzebuje? Co robi generał, który nie może walczyć? I dlaczego to właśnie te lata, a nie bitwy, decydują o tym, kim Kościuszko jest dla nas dzisiaj? Finał serii. Przygotuj się na zakończenie, którego się nie spodziewasz. Słuchaj, inspiruj się i żyj lepiej teraz. Jeśli cenisz moją pracę nad tą serią: Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę na suppi.pl/lepiejteraz ŹRÓDŁA ODCINKA Biografie podstawowe: Alex Storozynski, The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution (St. Martin’s Press, 2009)Monica M. Gardner, Kościuszko: A Biography (1920, dostępna na Wikisource), zwłaszcza rozdział 9Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta (1894/1896)Feliks Koneczny, Święci w dziejach Narodu Polskiego (dostępne na NonPossumus.pl)James S. Pula, Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty (Hippocrene Books, 1998)Sławomir Leśniewski, Kościuszko. Rysa na pomniku? (Wydawnictwo Literackie, 2023)Gary Nash i Graham Russell Gao Hodges, Friends of Liberty: Thomas Jefferson, Tadeusz Kosciuszko, and Agrippa Hull (Basic Books, 2008)Korespondencja i źródła pierwotne: Founders Online, National Archives (founders.archives.gov)List Tadeusza Kościuszki do Thomasa Jeffersona, kwiecień 1816List Pierre’a Josepha Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 30 października 1818List Franza Xavera Zeltnera do Thomasa Jeffersona, 29 października 1817List Kościuszki do A. J. Czartoryskiego, Wiedeń 1815 (cyt. za Gardner)Spotkania z Napoleonem: napoleon.org, biografia: Kosciuszko, Tadeusz Andrzej Bonawenturatadeuszkosciuszko.com, „The difficult story of Tadeusz Kosciuszko and Napoleon Bonaparte”WielkaHistoria.pl, „Kościuszko i Napoleon. Cesarz Francuzów gotował się ze złości, gdy usłyszał warunki polskiego bohatera”WP Film, „To niebezpieczny despota. Posłał na śmierć ponad 100 tys. Polaków”Barbara Grochulska, Księstwo Warszawskie (PWN)Odezwa Dąbrowskiego i Wybickiego do Wielkopolan z 6 XI 1806, historia.interia.plBerville i Zeltnerowie: Wikipedia, Peter Josef ZeltnerDziennik Polski, „Tadeusz Kościuszko prywatnie”Historia Poszukaj, „Czy Tadeusz Kościuszko lubił haftować?”tombeauxpolonais.eu, „gen. Kościuszko”fr-academic.com, biografia KościuszkiKongres Wiedeński i Aleksander I: Tygodnik Powszechny, prof. Franciszek Ziejka, „Naczelnika życie po życiu”TheCollector.com, „Tadeusz Kościuszko: 6 Facts You Didn’t Know”Solura, choroba, śmierć: dr Liliana Narkowicz, Rocznik SNPL, t. 17, Wilno, 2017, s. 596–603prawdajestciekawa.pl, „Kościuszko w Solurze”Schweizerbote, 10 kwietnia 1817 (cyt. za Muzeum Kościuszki w Solurze)mabpz.org, „Muzeum Kościuszki w Solurze”kosciuszko-solothurn.ch, oficjalna strona Kosciuszko Gesellschaft SolothurnWikipedia, Kościuszko Museum, Solothurndzieje.pl, „200 lat temu w Solurze zmarł Tadeusz Kościuszko”Pochówek na Wawelu, serce, kopiec: dzieje.pl, „200 lat temu Tadeusz Kościuszko został pochowany na Wawelu”pai.media.pl, „Ostatnia droga Tadeusza Kościuszki”Muzeum Historii Polski, kalendariumkopieckosciuszki.pl, oficjalna strona Kopca Kościuszki w KrakowieTestament siechnowicki i amerykański: Wikipedia, Wills of Tadeusz KościuszkoWikicytaty (pl), Tadeusz Kościuszkopolonika.pl, „Niezrealizowany testament Tadeusza Kościuszki”Smithsonian Magazine, „The Polish Patriot Who Helped Americans Beat the British” (2017)Pamięć i upamiętnienia:American Battlefield Trust, Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszkokosciuszkoheritage.com, „Thaddeus Kosciuszko Memorialised Worldwide”Wikipedia, Commemoration of Tadeusz KościuszkoBritannica, Tadeusz Kosciuszko

  7. Apr 15

    PLT #421 Tadeusz Kościuszko (Cz. 6): Niewola, podziw cara i tryumfalny powrót do Ameryki

    Petersburg, 1796. Car Rosji osobiście przychodzi do celi polskiego generała. Nie po to, żeby go upokorzyć. Po to, żeby mu się pokłonić. W szóstej części serii o Tadeuszu Kościuszce opowiadam o człowieku, którego podziwiał nawet jego wróg. O drodze z wilgotnego lochu do Filadelfii, gdzie tłumy witały go salwami z dział, a Thomas Jefferson nazwał go „najczystszym synem wolności”. Będzie o godności, której nie można odebrać. O odwadze, która nie pyta o wynik. I o jednym dokumencie napisanym o czwartej nad ranem, który mógł zmienić historię Ameryki. Jeśli cenisz moją pracę nad tą serią: Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę na suppi.pl/lepiejteraz ŹRÓDŁA ODCINKA: Biografie podstawowe Alex Storozynski, The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution, St. Martin’s Press, 2009Monica Gardner, Kościuszko: A Biography, 1920 (Wikisource)Tadeusz Korzon, Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta, 1894/1896Tadeusz Korzon, Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta, t. IVJames S. Pula, Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty, Hippocrene Books, 1998Miecisław Haiman, Kosciuszko: Leader and Exile, 1946/1977Gary Nash, Graham Russell Gao Hodges, Friends of Liberty: Thomas Jefferson, Tadeusz Kosciuszko, and Agrippa Hull, Basic Books, 2008Źródła pierwotne i pamiętniki Julian Ursyn Niemcewicz, Notes of My Captivity in Russia, tłum. Alexander Laski, 1844 (Wikisource)Founders Online, National Archives (founders.archives.gov): korespondencja Jefferson-Kościuszko, testament z 5 maja 1798The Papers of Thomas Jefferson, t. 30, red. Barbara B. Oberg, Princeton UP, 2003Insurekcja kościuszkowska i Uniwersał Połaniecki Kazimierz Bartoszewicz, Dzieje Insurekcji Kościuszkowskiej, 1913 (reprint 2002)Bartłomiej Szyndler, Powstanie kościuszkowskie 1794, 2001Wikipedia: Kościuszko Uprising, Battle of Maciejowice, Battle of Szczekociny, Proclamation of Połaniec, Warsaw Uprising (1794)Kresy.pl: „Wynikał z Konstytucji 3 Maja. 7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił Uniwersał połaniecki”Wprost Historia: „Kościuszko obiecał chłopom wolność”Ośrodek Myśli Obywatelskiej i Patriotycznej: „Uniwersał połaniecki, 7 maja 1794 r.”„Finis Poloniae”, analiza źródłowa Józef Tretiak, O Finis Poloniae, 1921Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie: „Finis Poloniae! Kościuszko w niewoli”Wikipedia (pl): Finis PoloniaeNiewola, uwolnienie i car Paweł I Edward P. Alexander, „Jefferson and Kosciuszko: Friends of Liberty and of Man”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, XCII, nr 1, 1968Bibliotekarz Podlaski: „Prisons, politics and the gift of freedom: Kosciuszko, Niemcewicz and Paul I”Muzeum Historii Polski / Google Arts & Culture: „Tadeusz Kościuszko, a man of vision”Encyclopedia Britannica: Paul IWikipedia: Paul I of Russia, Peter and Paul FortressPrawa kobiet i Emilia Zeltner Dr Liliana Narkowicz, Rocznik SNPL, t. 17, Wilno 2017, s. 596-603Muzeum Kościuszki w SolothurnGeni.com: Emilia Taddea Zeltner (1804-1875)Wikimedia CH: Emilia Morosini ZeltnerAlex Storozynski, wywiad dla Polish WeeklyPowrót do Ameryki i testament abolicjonistyczny NPS: Thaddeus Kosciuszko National Memorial (nps.gov/thko)ushistory.org / Independence Hall AssociationAmerican Battlefield TrustThe Philadelphia Inquirer: „Jefferson’s missed opportunity to free his slaves”, 2017New Eastern Europe: „General Kosciuszko, a man ahead of his time”, 2018Kontekst historyczny: III rozbiór i Legiony Jerzy Lukowski, Hubert Zawadzki, A Concise History of Poland, Cambridge UP, 2001Norman Davies, God’s Playground: A History of Poland, Oxford UP, 2005Wikipedia: Third Partition of Poland, Mazurek DąbrowskiegoMuzyka KościuszkiAleksander Janta, Polski Ośrodek Muzyczny USC (polishmusic.usc.edu)

5
out of 5
9 Ratings

About

„Lepiej Teraz” – inspirujące historie, które zmieniają życie (teraz!)   🎧 Każdy czwartek to świeży odcinek, w którym opowiadam o ludziach i ideach, które mogą wstrząsnąć Twoim myśleniem: Życiowe historie – od zapomnianych bohaterów, poprzez myślicieli, do współczesnych liderów – wciągająca narracja, która działa.Z książek do codzienności – konkretne lekcje z biografii i literatury, które możesz zastosować tu i teraz.Rozwój osobisty z perspektywy praktyka – pomysły, które dają sens, porządkują życie i dają moc działania.☕ Spodobał Ci się ten odcinek? Będzie mi ogromnie miło za symboliczną kawę: → suppi.pl/lepiejteraz 🤝 Zostań Mecenasem Podcastu! (osobiście podziękuje Ci w odcinku): → patronite.pl/podcastlepiejteraz

You Might Also Like