Crazy Nauka

Ola i Piotr Stanisławscy

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

  1. 169. Skąd te upały, jak sobie z nimi radzić - naukowo

    1d ago

    169. Skąd te upały, jak sobie z nimi radzić - naukowo

    Dlaczego Europa znów znalazła się pod kopułą ciepła? Skąd bierze się fala gorąca, która właśnie teraz paraliżuje Francję, a niedługo pojawi się też u nas? Oraz co podczas upału dzieje się z ludzkim ciałem: kiedy pocenie przestaje wystarczać, jak upał wpływa na sen, mózg i serce oraz które metody chłodzenia naprawdę działają? To wszystko w nowym odcinku Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Prognoza pogody 2026 vs 2050: https://www.facebook.com/jakub.wiech.mikroblog/posts/pfbid0227Es1pN8jJnavkBNKsZPPDGhe4kiPeqd4JtTrDfyDrg51THvZU5ZndAKU3rzPBS9l?locale=pl_PL  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://imgw.pl/aktualna-i-prognozowana-sytuacja-meteorologiczna-i-hydrologiczna-raport-nr-134/  https://www.meteo.pl/2026-06-23  https://www.france24.com/en/europe/20260623-france-issues-red-alert-as-heatwave-breaks-records-and-death-toll-mounts https://www.euronews.com/2026/06/22/heatwave-france-faces-a-historically-hot-day  https://www.ecmwf.int/en/about/media-centre/2026/global-heat-stress-intensifies https://www.theguardian.com/world/2026/jun/23/heatwave-france-spain-italy-europe https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/physrev.00038.2020 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9394784/ https://journals.physiology.org/doi/full/10.1152/japplphysiol.00738.2021 https://www.nature.com/articles/s41467-023-43121-5 https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aaw1838 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40516396/ https://www.nature.com/articles/s41598-025-15636-y https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1087079224000194 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10988689/ https://www.nature.com/articles/s41467-023-42143-3 https://www.nature.com/articles/s41558-019-0637-z https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29933347/ https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0031938418308618

    53 min
  2. 168. Wulkan, który powstał w ciągu jednej nocy

    Jun 16

    168. Wulkan, który powstał w ciągu jednej nocy

    Jak rodzi się wulkan? Parícutin wyrósł w 1943 roku na polu kukurydzy w Meksyku i w ciągu kilku lat zmienił życie całej okolicy. Ponad 80 lat później nieopodal w podobnym tempie pojawił się wulkan błotny. W odcinku: magma, trzęsienia ziemi, ogniste erupcje i najlepiej udokumentowany cykl życia wulkanu w historii nauki. Zdjęcie okładkowe: K. Segerstrom, U.S. Geological Survey / PD-USGov-NOAA Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://wulkanyswiata.blogspot.com/ https://en.wikipedia.org/wiki/Par%C3%ADcutin  https://en.wikipedia.org/wiki/Michoac%C3%A1n%E2%80%93Guanajuato_volcanic_field  https://pl.wikipedia.org/wiki/Erupcja_wulkanu  https://academic.oup.com/petrology/article/62/4/egaa112/6066217 https://volcanoes.sdsu.edu/Paricutin.html  https://siris-sihistory.si.edu/ipac20/ipac.jsp?profile=all&uri=full%3D3100001~%2114845~%210  https://siarchives.si.edu/collections/fbr_item_modsi9654  https://watchers.news/2026/05/27/hydrothermal-venting-at-residential-property-prompts-evacuations-in-el-salitre-michoacan-mexico/  https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/05/26/estados/nace-geiser-en-el-patio-de-una-casa-de-el-salitre-michoacan-autoridades-resguardan-zona  https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yta_tektoniczna https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=d4e5914420a349dc8575ae08601d004f&extent=-22747787.2872%2C-3697983.7041%2C7308475.227%2C10508296.6249%2C102100 https://pl.wikipedia.org/wiki/Subdukcja https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0377027306002046 https://www.geosociety.org/gsa-today/february-2023/new-insights-into-feeder-dike-swarms-in-scoria-cones-and-their-structural https://www.researchgate.net/publication/248795719_Shape_of_the_subducted_Rivera_and_Coco_plates_in_southern_Mexico_Seismic_and_tectonic_implications https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JB015783 https://www.volcanosatlas.com/volcano/michoacan-guanajuato

    50 min
  3. 167. Nauka na czasie: Co z tym ekstremalnym El Niño i jak wydłużyć psom życie?

    Jun 2

    167. Nauka na czasie: Co z tym ekstremalnym El Niño i jak wydłużyć psom życie?

    Silne El Niño może oznaczać więcej pogodowych ekstremów: upałów, susz, powodzi i gwałtownych zjawisk na Ziemi. Skąd wiemy, że nadchodzi? Dlaczego tak mocno wpływa na klimat całej planety? I czy jego skutki mogą być odczuwalne także w Polsce? W tym odcinku mówimy też o pierwszych lekach, które mogą wydłużać życie psom. Dlaczego duże rasy starzeją się szybciej? I czy badania nad psami mogą kiedyś pomóc także ludziom? Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://wmo.int/news/media-centre/wmo-prepare-el-nino https://wmo.int/media/update/global-seasonal-climate-update-june-july-august-2026 https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/piec-pytan-o-enso-el-nino-i-la-nina-469 https://www.reuters.com/business/environment/un-warns-possibly-strong-el-nino-could-push-global-temperatures-higher-2026-06-02/  https://www.theatlantic.com/science/2026/05/celine-halioua-loyal-pet-longevity/687005/ https://www.axios.com/2023/11/29/dogs-drug-extend-longevity https://www.avma.org/news/7m-grant-rescues-dog-study-investigating-rapamycin-canine-aging https://puppylongevity.com/science/loyal-drug-loy-001-loy-002-update/ https://trial.medpath.com/news/fda-backed-anti-aging-drug-for-dogs-targets-2026-launch-following-efficacy-approval

    57 min
  4. 165. Hantawirus na wycieczkowcu - co wiemy do tej pory?

    May 19

    165. Hantawirus na wycieczkowcu - co wiemy do tej pory?

    Co wiadomo o epidemii groźnego hantawirusa, która wybuchła na pokładzie statku wycieczkowego Hondius? Zebraliśmy najbardziej aktualne informacje o przebiegu zdarzeń oraz o tym, czy istnieją powody do obaw.  Czym jest hantawirus, jak się przenosi, dlaczego w aż 30 krajach są osoby objęte obserwacją? Dla jasności - nie dzieje się nic strasznego, ale lepiej wiedzieć, jak się sprawy obecnie mają.  Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.cdc.gov/hantavirus/situation-summary/index.html https://www.nytimes.com/2026/05/16/world/europe/hantavirus-hondius-cruise.html  https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zakazne,hantawirusy---drogi-zakazenia--choroby--diagnostyka--leczenie,artykul,57270703.html https://www.nytimes.com/article/hantavirus-cruise-ship-outbreak-hondius.html  https://www.ecdc.europa.eu/en/infectious-disease-topics/hantavirus-infection/surveillance-and-updates/andes-hantavirus-outbreak  https://oko.press/hantawirus-wycieczkowce-inkubatory-epidemii  https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,nowe-wiesci-o-statku-z-hantawirusem--pacjenci-i-zaloga-objeci-kwarantanna,artykul,19206833.html  https://www.cdc.gov/media/releases/2026/2026-cdc-provides-update-on-hantavirus-outbreak-linked-to-m-v-hondius-cruise-ship.html https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/one-canadian-tests-positive-hantavirus-bc-officials-say-2026-05-16/ https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-is-hantavirus-that-killed-three-cruise-ship-passengers-2026-05-04/ https://www.gov.pl/web/mswia/unijny-mechanizm-ochrony-ludnosci

    1h 3m
  5. 163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

    May 5

    163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

    Ta katastrofa zmieniła świat, w którym żyjemy, choć wydarzyła się 271 lat temu i dotknęła niewielkiego kawałka Europy i Afryki. Opowiadamy o wielkim trzęsieniu ziemi, które w 1755 roku zdemolowało Lizbonę, a przy okazji wywołało wielką aferę na najwyższych szczeblach. Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:  1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109   Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!  Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.researchgate.net/publication/4853462_The_Lisbon_earthquake_and_the_scientific_turn_in_Kant's_philosophy https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8222-1_13 https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-39603-8_5 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264370797000197 https://sos.noaa.gov/catalog/datasets/tsunami-historical-series-lisbon-1755/ https://en.wikipedia.org/wiki/1761_Lisbon_earthquake https://www.nature.com/articles/s41561-025-01781-6 https://www.academia.edu/13613056/Source_of_1755_Lisbon_earthquake_and_tsunami_investigated https://www.europeana.eu/en/stories/what-was-the-impact-of-the-great-lisbon-earthquake-in-1755 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1040618221005474 https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,31238006,markiz-pombal-byl-okrutnikiem-i-tyranem-ale-to-on-odbudowal.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Poemat_o_zag%C5%82adzie_Lizbony https://en.wikipedia.org/wiki/Parochial_Memories_of_1758 https://en.wikipedia.org/wiki/Gorringe_Ridge https://pl.wikipedia.org/wiki/Pra%C3%A7a_do_Com%C3%A9rcio https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_nakazane https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Ribeira https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JB003931 https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1759.0057/119685/LV-Conjectures-concerning-the-cause-and https://pl.wikisource.org/wiki/Kandyd

    1h 32m
  6. 162. Pluskwiaki, mumie i arszenik. Pokręcona historia barwników

    Apr 22

    162. Pluskwiaki, mumie i arszenik. Pokręcona historia barwników

    Kilka barwników, które zmieniły historię malarstwa. Brzmi mało porywająco? A jednak za kolorami, które trafiały na obrazy dawnych mistrzów i na tkaniny noszone przez elity, kryją się historie zaskakujące, momentami wręcz absurdalne. Są tu niezwykłe źródła barwników, wielkie pieniądze, ludzkie cierpienie, a nawet wzloty i upadki całych imperiów. Opowiadamy o tym, co naprawdę kryło się za pięknymi kolorami.  Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! Zachęcamy też do posłuchania dwóch serii podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: “Laboratorium zbrodni” https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac “Sekcji teorii spiskowych” https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv  https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu  Kody kolorów, o których mówimy w tym odcinku: #7B4726 #B0002A #960018 #478800 #50C878  Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:  https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka  A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 Dzieła sztuki, które omawiamy: Mumiowy brąz: https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399  Czerwień / karmin: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stefan_Czarniecki_by_Brodero_Matthiesen.PNG  https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBydowska_narzeczona#/media/Plik:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_-_Het_Joodse_bruidje.jpg https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Anthony_van_Dyck_-_Portrait_of_Agostino_Pallavicini_-_Google_Art_Project.jpghttps://en.wikipedia.org/wiki/Portrait_of_John_Burgoyne#/media/File:General_John_Burgoyne_-_Reynolds_c._1766.jpg Zieleń Schelego / paryska: https://en.wikipedia.org/wiki/Georg_Friedrich_Kersting#/media/File:Kersting_Embroidery_woman.jpg https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Monet_-_Bathers_at_La_Grenouill%C3%A8re.jpg  https://artdone.wordpress.com/2016/11/03/pointylizm-albertina/vincent-van-gogh-interior-of-a-restaurant-1887-kroller-muller-museum-otterlo/ Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.hki.fitzmuseum.cam.ac.uk/archives/roberson https://news.artnet.com/art-world/mummy-brown-edward-burne-jones-2439399  https://books.google.pl/books?id=ooYZAAAAYAAJ&lpg=PA318&ots=8sZkcYsWsO&dq=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&pg=PA318&redir_esc=y#v=onepage&q=delacroix%2520salon%2520de%2520la%2520paix%2520palette%2520mummy&f=false  https://www.eternalgoddess.co.uk/posts/the-deadly-history-of-green-victorian-gowns https://www.musee-delacroix.fr/en/collection/new-acquisitions/hercules-binds-nereus-sketch-for-the-salon-de-la-paix-in-the-hotel-de-ville-in-paris https://colourlex.com/pigments/pigments-colour/ https://www.nga.gov/research/publications/artists-pigments-handbook-their-history-and-characteristics-volume-1 https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/brown-and-black-organic-glazes-pigments-and-paints https://www.nationalgallery.org.uk/research/publications/technical-bulletin/the-technology-of-eighteenth-and-nineteenth-century-red-lake-pigments https://smarthistory.org/making-purple-science-of-art/ https://smarthistory.org/cochineal/ https://www.smithsonianmag.com/innovation/bug-had-world-seeing-red-180961590/ https://www.theparisreview.org/blog/2018/05/02/scheeles-green-the-color-of-fake-foliage-and-death/ https://cen.acs.org/analytical-chemistry/art-&-artifacts/Chemical-clue-suggests-spurned-account/96/i36

    52 min

About

Podcast Crazy Nauka - zdobywca Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego 2024 w kategorii „Autor Internetowy” oraz Podcast Roku 2023 w kategorii nauka, edukacja, technologie.  Opowiadamy o wielkich osiągnięciach i głębokich porażkach, procesach i zdarzeniach, które zmieniają losy społeczeństw i pojedynczych osób.  Pokazujemy, jaką rolę odgrywa w tych zjawiskach nauka, gdzie pomaga wyjaśnić zagadki lub ocalić życie, a gdzie pozostaje jej tylko analizować skutki zdarzeń.  Mówimy o zadziwiających metodach badawczych i szkodliwych mitach, które domagają się obalenia. I nie próbujemy ukrywać, jak bardzo nas opowiadanie o nauce kręci.

You Might Also Like