OVT

NPO Radio 1 / VPRO
  • 4.0 (7)
  • HISTORY
  • UPDATED WEEKLY

OVT is een podcast over de actualiteit van de geschiedenis. Met historische achtergronden bij het nieuws, recensies van boeken, films en tentoonstellingen, aandacht voor geschiedenis in de wetenschap en spraakmakende verhalende documentaires. Presentatie: Laura Stek. Abonneren op onze documentaires kan ook. Ga dan naar de podcast OVT Doc. Of ga naar de OVT-podcastseries zoals De plantage van onze voorouders, Liefste Lies, De elf stemmen van Srebrenica en Kweekje.

  1. 1D AGO

    OVT | Russische parade zonder tanks, Transgender pioniers, Maniakale Mozart in ‘Amadeus’

    (01:34) Poetin viert een versoberd feestje. Jaarlijks vindt op 9 mei in Moskou de militaire parade plaats waarbij de overwinning op de nazi’s wordt gevierd. Maar dit jaar zullen er geen tanks, trucks, raketten en pantservoertuigen meerollen met de militairen. En dat terwijl de onvrede over de Russische oorlog in Oekraïne groeit en die oorlog niet bepaald lekker verloopt voor de Russen.    Heeft zo’n uitgeklede optocht nog wel het beoogde resultaat? En waar komt het fenomeen van de militaire parade eigenlijk vandaan? We vragen het aan Mart de Kruif, Ruslandkenner en voormalig commandant Landstrijdkrachten.  (11:38) Miloš Forman's Oscarwinnende biopic Amadeus, over de geniale componist Wolfgang Amadeus Mozart, is opnieuw te zien in de Nederlandse bioscopen. Een wervelende, extravagante film met daarin een Mozart die even briljant als kinderlijk is, en daarbij de starre, Apollinische huiscomponist Antonio Salieri tegenover zich moet dulden. In het 18e eeuwse Wenen ontvouwt zich een tweestrijd die draait om geestesdrift, jaloezie en de vraag wat het met een mens doet om in de omloop van een uitzonderlijk talent terecht te komen.  Te gast is Claudia Rumondor, componist en musicoloog. Rumondor studeerde af op de film en heeft hem net weer in 4K bewonderd.  (24:34) Honderd jaar geleden bood de arts Magnus Hirschfeld in het Berlijnse Institut für Sexualwissenschaft revolutionaire hulp aan transgender personen. Dit eerste seksuologisch onderzoekscentrum ter wereld werd een toevluchtsoord voor wat toen bekendstond onder de naam ‘travestie’, en hielp de eerste mensen aan geslacht veranderende operaties.  Alex Bakker is historicus en zelf transman, en schreef in zijn nieuwe boek Transgender pioniers over dit revolutionaire instituut en de eerste mensen die daar een transitie ondergingen. Hij is te gast om te vertellen hoe dit instituut ruimte kreeg in Berlijn, maar ook hoe het net zo snel weer kon verdwijnen.  (37:50) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Sanne Frequin. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  We moeten het over de klassieken hebben - Mary Beard (vert. Marga Blankestijn  De limes als legende - Koen Ottenheym  Gerard van Honthorst - In alles anders dan Rembrandt - Tentoonstelling (https://www.centraalmuseum.nl/nl/nu-te-zien/tentoonstellingen/gerard-van-honthorst-in-alles-anders-dan-rembrandt) in het Centraal Museum  (51:38) Het waren historische excuses op 1 juli 2023, toen Koning Willem Alexander spijt betuigde voor het Nederlandse slavernijverleden. In veel opzichten was dit het resultaat van een steeds groter groeiend bewustzijn van het reusachtige onrecht van de transatlantische slavenhandel en het grote aandeel van Nederland daarin. Maar toch wringt er volgens sommige mensen nog genoeg aan dit verhaal.  Leendert van der Valk is zo iemand. Hij is journalist en schreef het boek Vergeten plekken, vergeten mensen – Atlas van het Nederlandse slavernijverleden. Met dat boek wil hij laten zien hoeveel breder, langer en ook grootschaliger het Nederlandse slavernijverleden was dan we over het algemeen denken.  (01:04:09) OVT Doc: Chanel Nº 5: spiegel van de tijd  Geen parfum is zo beroemd als Chanel Nº 5. Sinds het ontstaan 105 jaar geleden doen er veel verhalen de ronde over het parfum. Dat Marilyn Monroe 's nachts een paar druppels droeg bij wijze van onzichtbare nachtjapon, dat er wereldwijd iedere 30 seconden een fles wordt verkocht, dat Coco Chanel de geur liet maken om het verdriet over haar verongelukte minnaar te verwerken.  Samen met vier kenners probeert documentairemaker Laura Stek de ontstaansgeschiedenis te achterhalen en feit van fictie te scheiden. Zo stuit ze op verhalen over de positie van de vrouw aan het begin van de twintigste eeuw, over modernisering in de parfumindustrie, maar ook op de zwarte bladzijden van Chanels biografie. Met kunsthistoricus en geurwetenschapper Caro Verbeek, geurontwerper Frank Bloem, 'Perfume Professor' Jessica Murphy en boekontwerper en Chanel Nº 5-drager Irma Boom.  Een documentaire van Laura Stek.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-10-mei-2026   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-10-mei-2026%20 )

    1h 43m

  2. MAY 3

    OVT | OPEC in crisis, Het bloedige verhaal achter 1 mei, Henna als cultureel erfgoed

    (02:10) Deze week stapten de Verenigde Arabische Emiraten na bijna 60 jaar uit OPEC. En dat zou het einde in kunnen luiden van dit kartel van olieproducerende landen. In 1960 werd het opgericht door voormalig gekoloniseerde landen als tegenhanger van Westerse oliebedrijven, en het is bedacht door een zuinige Venezolaan. Wat is de invloed van OPEC geweest, en hoe nabij is het einde? Te gast is Lucia van Geuns, energiedeskundige bij het The Hague Center for Strategic Studies.  (12:26) Het is dit weekend precies 140 jaar geleden: de Haymarket-affaire. Wat klinkt als een onschuldig akkefietje, was in werkelijkheid een escalerende reeks protesten en geweldsincidenten tussen stakende arbeiders en de politie in Chicago. Op 1 mei 1886 begon het als een arbeidersstaking voor de 8-urige werkweek, en op 4 mei eindigde het in een bloedbad — én het vormde de aanleiding voor de internationale Dag van de Arbeid, die bijna overal jaarlijks op 1 mei wordt gevierd.   Waarom waren die vroege meidagen zo belangrijk, en wat zegt dit over de Amerikaanse arbeidersbeweging van toen? Daarover hebben we het met Dennis Bos, sociaal historicus.    (24:22) Henna wordt vaak over het hoofd gezien  als drager van Marokkaanse cultuur. En ook Abdelkader Benali maakte zich hieraan schuldig, schrijft hij in zijn nieuw verschenen boek Henna. Deze zondag is de auteur bij ons te gast. Hij vertelt over een geschiedenis van cultureel erfgoed, onderdrukking, vrouwelijke weerbaarheid en kracht.  (37:03) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar. Hij bespreekt twee boeken en een podcast:  Hoop doet leven - Maarten de Wit  Mussert, reis naar het kwaad - Auke Kok  De Joodse Raad van Twente (https://npo.nl/luister/podcasts/1379-de-joodse-raad-van-twente) – EO  (53:42) De Deltawerken, de elektrische auto en de fasecontrastmicroscoop. Drie hele verschillende uitvindingen die één ding gemeen hebben. Ze zijn bedacht door iemand uit Noord-Nederland: Groningen, Friesland of Drenthe. Door de geschiedenis heen zijn er veel meer gouden vondsten gedaan in onze bovenste provincies. Dat vinden de vier makers van het boek Geluid van het Noorden, dat deze week uitkomt. Te gast zijn de Groninger broers Thijs en Wijnand Helfrich. Thijs is muzikant en historicus, en Wijnand is muzikant en Hoogleraar Chirurgische Oncologie.  (01:09:52) OVT Doc: De laatste der Franciscanen  In de moerasjungle van de zuidkust van West Papoea leven stammen als de Asmat en de Marind. Zij kregen hier in de koloniale tijd, toen het gebied nog Nederlands Nieuw Guinea heette, vooral bekendheid door verhalen over koppensnelpraktijken en kannibalisme. En juist daar streken na de oorlog verschillende katholieke bedelordes neer. Vooral Franciscaner missionarissen waren goed vertegenwoordigd. Zij gingen een dans aan met de lokale stammen die verrassend uitpakte.  Luister naar: De laatste der Franciscanen. Een documentaire van Jan Maarten Deurvorst.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-3-mei-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-3-mei-2026)

    1h 44m

  3. APR 26

    OVT | 250 jaar Illuminati, Het einde van pacifistisch Japan, Hoe franchises Hollywood overnamen

    (01:31) “Dear God, I wonder can you save me / Illuminati want my mind, soul and my body”, rapte Jay Z in 1996. Het is een referentie die de oprichter van de Illuminati, Adam Weishaupt, ongetwijfeld verbaasd zou hebben. Op 1 mei is het precies 250 jaar geleden dat Weishaupt zijn herenclub oprichtte in Beieren. Hoe kan een klein historisch genootschap zo’n lange schaduw werpen op het heden? En wie waren die ‘schimmige’ Illuminati nou in de werkelijkheid?   Historici Hanne Nijtmans, gespecialiseerd in Amerikaanse complottheorieën en Helmer Helmers, kenner van vroegmoderne complottheorieën, vertellen meer.  (18:58) Deze week maakte de Japanse premier Sanae Takaichi bekend dat Japan voortaan de export van dodelijke wapens toestaat. Het was decennialang ondenkbaar voor een land dat bij wet het recht op oorlog had afgezworen. Dat verbod gaat terug tot de zomer van 1945, toen Japan in puin lag en er onder de hoede van de Amerikaanse generaal MacArthur een pacifistische grondwet uit de grond werd gestampt. Generaties Japanners groeiden op met het idee dat ze een vredesnatie waren, en waren daar trots op. Wat gebeurt er wanneer die nationale identiteit na 80 afgepeld wordt?  Te gast is Casper Wits, sinoloog en japanoloog aan Universiteit Leiden.  (30:19) De succesformule achter de grote blockbusters uit Hollywood is in de recente geschiedenis enorm veranderd. Waar de filmzalen in de jaren negentig volstroomden voor films zoals Titanic, leven we nu al even in het ‘franchise’-tijdperk van Marvel, Star Wars en Harry Potter. Dan Hassler-Forest, mediawetenschapper verbonden aan de Universiteit Utrecht, laat met zijn nieuwe boek Fast and Furious Franchising zien hoe het medialandschap de afgelopen 25 jaar is opgeschoven, met de even oude Fast and Furious-filmreeks als case study. Zondag praat hij ons bij over de grote transformatie van de filmindustrie van begin 21e eeuw.  (44:49) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  - The Secret History of the Mongols – Onbekend (vert. Christopher P. Atwood)  - Autisme, een biografie - Niels Springveld  - Vorm en vaderland (https://designmuseum.nl/tentoonstellingen/vorm-en-vaderland/) - Design Museum Den Bosch (57:15) Wat valt er te zien als we uitzoomen op Nederland? Een trotse kleine natie die al eeuwen zijn eigen koers vaart, of toch eerder een regionale entiteit?  Louis Sicking stelde het boek Nederland als provincie samen en beslaat daarmee de grote breedte van onze geschiedenis: van het Romeinse Rijk tot de Europese Unie. Hij laat zien dat zelfstandigheid eerder uitzondering dan regel was, en dat veel van wat wij ‘typisch Nederlands’ noemen juist van buiten onze landsgrenzen komt.  (01:07:15) OVT Doc: Post uit Parijs  Sanne Bruinier was een eigengereide kunstenares uit Den Haag die eind 19e eeuw tegen alle conventies in alleen naar Parijs reisde om daar schilderlessen te nemen. Ze bewoog zich in artistieke kringen waar alles gebeurde. Dat het voor haar als vrouw een stuk ingewikkelder was dan voor mannelijke kunstenaars vond ze onaanvaardbaar. Dat ze bijvoorbeeld twee keer zoveel moest betalen voor de kunstacademie.  Hoe zat dat? En wie was deze vrouw over wie pas onlangs meer bekend is geworden door twee spectaculaire vondsten.  Luister naar: Post uit Parijs. Het kunstenaarsleven van Sanne Bruinier. Een documentaire van Renate van der Zee  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-april-2026   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-april-2026%20 )

    1h 44m

  4. APR 19

    OVT | Paus Leo en ‘Jezus’ Trump, Hannie Schaft herleeft, Shere Hite’s seksuele revolutie

    (01:43) Washington en het Vaticaan liggen met elkaar in de clinch. In zijn paastoespraak riep de Amerikaanse paus Leo XIV op tot vrede in het Midden-Oosten. Ook zei hij dat God nooit oorlogen zou zegenen. Daarop noemde Trump de paus "vreselijk wat betreft internationale betrekkingen”, en dreigde vicepresident Vance dat de paus "voorzichtig moet zijn.” Als kers op de taart twitterde Trump een afbeelding van zichzelf als Jezus, die hij daarna weer verwijderde. Daarna hervatte het gevecht weer.  Is dit nou een unieke clash, of zijn er vergelijkbare voorbeelden uit het verleden waarin de wereldlijke macht de geestelijke macht de les te las? Te gast is oud-OVT-collega en paus-kenner Jos Palm.  (17:49) Het was tijdens de Gouden Eeuw en vogue: in de ontvangsthallen van paleizen en herenhuizen liet je afbeelden welke veldslagen je had gewonnen en met welke werelddelen je contact had. Met als summum de wandschildering rondom de grote trap in Paleis het Loo in Apeldoorn. Op deze muren ontvouwt zich het één na grootste schilderij van Nederland. Het is een bijzonder kleurrijk schouwspel: met papegaaien, Oriëntaalse vergezichten én maar liefst zeven weelderig uitgedoste edellieden uit het Ottomaanse Rijk.   Maar hoe zijn deze heren in Apeldoorn beland? Deze vraag hield Museumcurator en kunsthistoricus Hanna Klarenbeek al even bezig, en was de aanleiding voor een nieuwe tentoonstelling in Paleis het Loo. Deze zondag is Hanna te gast om haar bevindingen te delen.  (25:31) Het meisje met het rode haar is vanaf volgende week weer in de bioscoop te zien. De klassieker uit 1981 maakte van Hannie Schaft een nationale held, maar deed ook veel stof opwaaien bij het brede publiek. Regisseur Ben Verbong is te gast om te vertellen over de impact van zijn film. Net als schrijver Sophie Poldermans: zij raakte op de middelbare school al geïnteresseerd in het verhaal van Hannie Schaft en andere verzetsvrouwen, en schreef over haar het boek Desnoods met wapens.  (41:02) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan gastrecensent Eva Peek. Zij bespreekt twee boeken en een podcast:     De leeuw en de eenhoorn – George Orwell (vert. Thomas Heij)  Rusland, Een strijd tegen moderniteit - Alexander Etkind  Monster van de maand: Cycloop (https://www.rmo.nl/podcast/verleden-verteld-monster-van-de-maand-cycloop/) - Verleden Verteld  (52:49) In 1976 verscheen een boek dat Amerika deed schrikken. The Hite Report liet onomstotelijk zien: de meeste vrouwen komen niet klaar van penetratie. Er werden miljoenen exemplaren van het boek verkocht en de vrouw erachter, Shere Hite, werd ongevraagd het gezicht van een seksuele revolutie. Maar daarna verdween ze. Rosa Campbell heeft haar verhaal opgeschreven in The Book That Taught the World to Orgasm and Then Disappeared. Waarom moest Shere Hite verdwijnen? En wat zegt het over hoe we met vrouwelijke seksualiteit omgaan, toen en nu? Daarover praten we met historicus Lotte Houwink ten Cate.  (01:07:10) OVT Doc: Gevaarlijke boeken!  In de historische bibliotheek van Teylers Museum staan verschillende wetenschappelijke boeken die door de eeuwen heen verboden zijn door de Kerk of de Staat. Maar de laatste jaren worden weer steeds meer boeken verboden – en niet alleen in het Amerika van Donald Trump. Wat zijn de gevolgen van het uitwissen van informatie? En welke boeken liggen onder vuur?   De tentoonstelling Gevaarlijke boeken – 500 jaar Wetenschap onder vuur in Teylers Museum gaat over de geschiedenis van censuur in Amerika en Europa.    In OVT Doc daarom de documentaire ‘Gevaarlijke boeken!’ die programmamaker Dide Vonk maakte voor het Museum.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-april-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-april-2026)

    1h 44m

  5. APR 12

    OVT | Historische verkiezing Hongarije, Poetins tsaristische droom, Ommen als esoterisch bedevaartsoord

    (01:44) Deze zondag mogen de Hongaren naar de stembus, en verrassend genoeg staat Viktor Orbán niet aan kop. De Minister-president van Hongarije verscheen in 1989 ten tonele als jonge oppositieleider, die tegen de Sovjets in pleitte voor nationale onafhankelijkheid. Ruim drie decennia later lijkt diezelfde erfenis hem in te halen, nu demonstranten zijn eigen woorden tegen hem gebruiken en zijn relatie met Rusland onder een vergrootglas ligt. Wordt dit het einde van Orbán? Cultuurhistoricus Krisztina Lajosi-Moore belt in vanuit Boedapest, historicus Marijn Kruk schuift aan in de studio.  (17:03) Hij begon als een leider die wilde dat de wereld Rusland serieus nam, en eindigde met een oorlogsverklaring aan het Westen, gewapend met tsarenmythen en orthodoxe symboliek. Beatrice de Graaf, hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen in Utrecht, en Niels Drost, Rusland-analist bij Clingendael, zagen hoe Poetin vanaf 2000 steeds radicaler werd. Ze zijn te gast met hun nieuwe boek Poetins tsaristische droom – Geschiedenis als wapen in de Russische politiek.  (33:40) Je hebt Mekka, Jeruzalem, Rome en… Ommen. Vanaf zo’n honderd jaar geleden kwamen hier duizenden theosofen en esoterici tezamen voor de jaarlijkse Sterkampen, om daar te luisteren naar hun nieuwe wereldleider: Krishnamurti. Hoe kwam deze Goeroe in Ommen terecht, en hoe was het voor de Ommenaren om opeens in een bedevaartsoord te wonen? Na jaren onderzoek schreef Rick Nieman het boek De goeroe en de baron, en over die zoektocht maakte zijn partner Sacha de Boer een podcast. Beide journalisten zijn bij ons te gast.  (47:36) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een podcast:  * Het Rode Noorden (https://npo.nl/luister/podcasts/1373-het-rode-noorden) - Kim van den Bergh * Grenzend aan liefde - Karin Amatmoekrim * Yalla - Hasna El Maroudi (59:32) Slechts één gehaktbal per week: de vernieuwde Schijf van Vijf is strenger dan ooit. Maar het land laten eten wat het moet, blijkt al sinds 1953 een vergezicht. Voedselhistoricus Jon Verriet onderzocht de geschiedenis van het Voedingscentrum en is bij ons te gast.   (01:08:48) OVT Doc: De belofte van het zout  Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen.    En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen in verzet. En dat terwijl de vondst van zout in de naoorlogse periode werd gezien als dé oplossing voor de armoede en achterstand van het gebied. Zout was namelijk het witte goud.   Katinka Baehr en Jille Smilda maakten een documentaire over de zoutgeschiedenis van Oost-Groningen. Met Martijn Folkers van RTV Noord, die al jaren in het zoutdossier zit, praten we na de documentaire verder over wat er nu speelt.   Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026 )

    1h 43m

  6. APR 5

    OVT | Gaza-blauwdruk in Libanon, Simone en de Roofstaat, De jazzscène van jaren dertig Amsterdam

    (01:33) Gaza moet het model worden voor een grondoperatie in Libanon, dat zei de Israëlische defensieminister Katz afgelopen week. Het roept herinneringen op aan de eerdere bezetting van Zuid-Libanon, tussen 1982 en 2000. Antropologe en Israël-kenner Erella Grassiani van de UvA legt uit hoe en waarom de Israëlische samenleving opnieuw lijkt mee te gaan in deze oorlogsretoriek.  (15:59) Er lopen inheemse Amerikanen rond met namen als 'De Vries' en 'De Groot', leerde  Journaalpresentator Simone Weimans. Zij reisde voor haar nieuwe serie Simone en de Roofstaat van Omroep ZWART naar New York, Brazilië, Zuid-Afrika en Indonesië, en is bij OVT om onbekende verhalen uit het Nederlandse koloniale verleden uit te diepen.  (28:27) De oude Egyptenaren konden niet alleen piramides bouwen en vorsten mummificeren. Ze hadden ook een rijke schrijftraditie, uitgestrekt over meer dan dertig eeuwen. Veel van deze verhalen, gedichten en persoonlijke geschriften zijn nooit eerder naar het Nederlands vertaald. Tot de nieuwe bloemlezing Schrijven voor de Farao van Hans D. Schneider, die wordt besproken door Egyptoloog Daniel Soliman van het Rijksmuseum van Oudheden.  (39:21) Vakbonden hadden lang nauwelijks oog voor arbeidsmigranten, terwijl die juist de drijvende kracht bleken achter succesvolle stakingen. Stakingshistorica Rosa Kösters promoveerde op de onderbelichte rol van zelforganisatie in de Nederlandse arbeidersbeweging en is te gast.  (52:35) Surinaamse matrozen die muzikant werden, een Joodse trompettiste, Jamaicaanse pianisten, en zelfs Louis Armstrong waren te vinden in het Amsterdam van de jaren dertig — een stad in diepe economische crisis, onder de schaduw van het opkomende fascisme. Onderzoeker Mark Ponte maakte Jazz-jaren over de vergeten jazzscène van de jaren dertig, nu te zien in Stadsarchief Amsterdam.  (01:11:32) OVT Doc: Over oude apparaten die niet sterven  Waren handmixers, stofzuigers en radio's vroeger robuuster en beter dan nu? Iedereen heeft daar wel anekdotisch bewijs voor in huis; de elektrische boor die nog van opa was, of een cassetterecorder die al vijftig jaar braaf zijn rondjes draait. Maar wat zeggen de experts die heden en verleden met elkaar kunnen vergelijken?  Met: Martine Postma, oprichter van de Repair Cafés waar jaarlijks een miljoen kapotte apparaten worden nagekeken, van stokoud tot nog gloednieuw.  De Duitse filosoof Gabriel Yoran, auteur van het boek: Waarom je nieuwe mixer kapot gaat en die van je oma het nog steeds doet:Over de verrotzooiing van de wereld.  Kris de Decker van online Low-tech Magazine, een magazine dat draait op zonne-energie en alleen online is als de Spaanse zon schijnt. Hij breekt een lans voor het herontdekken van oude, beproefde maar vergeten technieken.  En de apparaten zelf laten van zich horen, met in een glansrol de zowat antieke stofzuiger van Simon Vestdijk.  Over de maker: Marten Minkema (1968), is schrijvend journalist en radiomaker/podcastmaker voor de VPRO, en werkt voor musea en culturele projecten.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-5-april-2026   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-5-april-2026%20 )

    1h 44m

  7. MAR 29

    OVT | Graf van d'Artagnan, Johnny & Jones, 25 jaar homohuwelijk

    (01:48) Wereldnieuws uit Maastricht: mogelijk is het graf van d'Artagnan ontdekt. De vierde musketier heeft echt bestaan en stierf in 1673 bij het beleg van Maastricht. Nu is er onder een voormalig altaar een skelet gevonden. Wie was Charles de Batz de Castelmore graaf van Artagnan eigenlijk? We spreken erover met militair historicus Olaf van Nimwegen.    (14:46) Meneer Dinges weet niet wat Swing is — dé hit van Johnny & Jones, het Nederlandse jazzduo dat in de jaren dertig razend populair werd. Max Kannewasser en Nol van Wesel: twee Joodse jongens, geïnspireerd door Amerikaanse swing. Tot de oorlog hun leven een onvoorstelbaar duistere wending gaf. Historicus en theatermaker Tijmen Dokter brengt hun verhaal in zijn voorstelling In Vredesnaam.    (29:30) Komende woensdag is het 25 jaar geleden dat het allereerste homohuwelijk ter wereld werd voltrokken. En wel hier, in Nederland. Minder bekend is hoe dominees en gelovigen binnen de Protestantse kerk al vanaf de jaren '80 de weg bereidden. Oud-voorzitter van het Werkverband Homotheologen Bert Kuipers is te gast.    (45:18) OVT-recensent Fresco Sam-Sin bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  Moderne geschiedenis van het sociaal werk – Jos van der Lans  Gravenberch Een Surinamer in Nederlands-Indië - Paul van der Heijden  BEN IK MANNELIJK? – Het Noordbrabants museum    (57:30) In het archief van Eye Filmmuseum liggen zo'n tweeduizend films uit de koloniale tijd. Beelden die lange tijd vooral één verhaal vertelden: dat van vooruitgang en orde. Maar wie goed kijkt, ziet ook uitbuiting en ongelijkheid. Vanaf 3 april opent de tentoonstelling Eye(s) Open, waarin kunstenaars dat archief van nieuwe perspectieven voorzien. We spreken met curator Hicham Khalidi en kunstenaar Sabine Groenewegen.    (01:09:05) OVT Doc: Rolschaatsen op de snelweg  Deze week debatteerde de Tweede Kamer over oplossingen voor de energiecrisis die is ontstaan door de oorlog met Iran. In dat debat werd ook de link gelegd met de oliecrisis in de jaren ’70 en er werd door de SGP zelfs geopperd opnieuw autoloze zondagen in te voeren. Dat voorstel werd niet erg serieus genomen, of zelfs als schrikbeeld afgeschilderd.       Maar hoe ging dat in 1973, toen autoloze zondagen wel werden ingevoerd? Hoe reageerden de Nederlanders, en was het achteraf eigenlijk wel nodig? Michal Citroen maakte in 2013 een tweedelige documentaire waarin ze onder andere sprak met Ruud Lubbers, in 1973 minister van Economische Zaken.     In deze uitzending een hermontage, gemaakt door Katinka Baehr.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-29-maart-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-29-maart-2026)

    1h 44m

  8. MAR 22

    OVT | Historische opmars van lokale partijen, Musical over Aletta Jacobs, en EU-architect Jean Monnet

    (1:24) Richard de Mos leidde zijn partij Hart voor Den Haag naar een monsterzege in de gemeenteraadsverkiezingen, en hij is niet de enige. Terwijl landelijke partijen steeds meer worstelen hun gemeenteraadszetels te behouden, lijken lokale spelers precies te weten waar ze moeten zijn: dicht bij de buurt, dicht bij de ergernissen, dicht bij de kiezer. We hebben het over die opmars van lokale partijen en de spanning tussen lokale zorgen en landelijke idealen met Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis.    (12:30) Aletta Jacobs (1854-1929) is hét icoon van de Nederlandse feministische geschiedenis. Ze was de eerste vrouw die mocht studeren, de eerste vrouwelijke arts van Nederland en ze streed voor het vrouwenkiesrecht. Toch heeft ze in het collectieve geheugen een stoffig imago. Dat wordt op kop gezet in de gloednieuwe ALETTA de musical van Theater Oostpool. Aletta-historicus Mineke Bosch was bij de première en vertelt over deze nieuwe Aletta-interpretatie.    (27:35) De Spaanse koning heeft deze maand toegegeven dat er veel misstanden zijn begaan door de Spanjaarden die het huidige Mexico veroverden. Ruim 500 jaar na deze conquistadores is dit de eerste keer dat Spanje een stap in de richting van excuses zet. Hoe hebben de Spanjaarden zich in Mexico misdragen, en wat betekent het voor Mexicanen dat Spanje nu toch deze stap zet? We vragen het Wil Pansters, hoogleraar sociale en politieke antropologie van Latijns-Amerika en in het bijzonder Mexico aan de Universiteit Utrecht.    (37:35) OVT-recensent Nadia Bouras bespreekt twee boeken, en twee films die te zien op het Movies that Matter Festival (20-28 maart):  Stakkers en wolven. In de schaduw van Gaza - Lotfi El Hamidi  De donkere kamer (Een geschiedenis van migraine) - Celia Svedhem (vert. Hans Kloos)  Cutting through rocks - Sara Khaki, Mohammadreza Eyni  Voix Invisibles - Bart van den Aardweg    (52:20) Het recht van de sterkste #7: Jorrit Steehouder, historicus en expert op het gebied van de Europese eenwording over Jean Monnet — de stille architect van de Europese Unie.    (1:08:40) OVT Doc: Amrita Sher-Gil  “Europa is van Picasso, Matisse, Braque en vele anderen. India behoort alleen mij toe.” Met deze woorden beschreef Amrita Sher-Gil (1913–1941) haar positie in de kunstwereld. Ze wordt beschouwd als een van de grootste vrouwelijke avant-gardekunstenaars van het begin van de 20e eeuw. Een pionier op het gebied van moderne Indiase schilderkunst. Uniek is haar transculturele stijl; een vermenging van Europese technieken en Indiase thema’s. Amrita betekent ‘onsterfelijkheid’, toch overleed ze op 28-jarige leeftijd. Wie was deze eigenzinnige kunstenaar? En wat moeten we weten om haar werk te begrijpen?  Een portret gemaakt door Laura Stek, met Barnita Bagchi, Annemiek Rens en Laxmi Manuela.    Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-22-maart-2026   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-22-maart-2026%20 )

    1h 44m
See All (376)

Ratings & Reviews

4
out of 5
7 Ratings

About

OVT is een podcast over de actualiteit van de geschiedenis. Met historische achtergronden bij het nieuws, recensies van boeken, films en tentoonstellingen, aandacht voor geschiedenis in de wetenschap en spraakmakende verhalende documentaires. Presentatie: Laura Stek. Abonneren op onze documentaires kan ook. Ga dan naar de podcast OVT Doc. Of ga naar de OVT-podcastseries zoals De plantage van onze voorouders, Liefste Lies, De elf stemmen van Srebrenica en Kweekje.

Information

  • Creator
    NPO Radio 1 / VPRO
  • Years Active
    2017 - 2026
  • Episodes
    376
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © NPO Radio 1 / VPRO
  • Show Website
    OVT

You Might Also Like