SBS Karen - အဲးစ်ဘံအဲးစ် ကညီ

Independent news and stories from SBS Audio, connecting you to life in Australia and Karen-speaking Australians. - တၢ်လၢအလီၢ်အိၣ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤခဲလၢာ် ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်မူဖဲကီၢ်အီစ-တ့လယါအပူၤ- တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်၊ တၢ်သံကွၢ်သံဒိးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး နၦၤတ၀ၢ သ့ၣ်တဖၣ်။

  1. 1d ago

    တၢ်သမံသမိးကသံၣ်မူးဘှီးဖျၢၣ်ဖဲတၢ်မၤဘူၣ်မူးပွဲအပူၤန့ၣ် NSW ကမၤအီၤထီဘိလီၤစိၤ

    ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါတဘျီအံၤ တၢ်သမံသမိးကွၢ်တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးဖျၢၣ်န့ၣ် တၢ်ကစးထီၣ်မၤအီၤဖဲ ညူဆီၣ်သ်ဝံ တၢ်ဒ့တၢ်အူ တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢ မူးပွဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဘၣ်ဃးဒီး အီစထြ့လယါကီၢ် အတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤန့ၣ် တၢ်သံကွၢ်အိၣ်ထီၣ်တနီၤ — လၢအမ့ၢ် တၢ်ဟံးဂ့ၢ်ဝီအံၤ မ့ၢ်အဆူၣ်တလၢကွံာ်အခၢးဧါ မ့တမ့ၢ် တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးတအိၣ်ဒံးဘၣ်ခီဧါန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါတဘျီအံၤ တၢ်သမံသမိးကွၢ်တၢ်သူကသံၣ်မူးဘှီးဖျၢၣ်န့ၣ် တၢ်ကစးထီၣ်မၤအီၤဖဲ ညူဆီၣ်သ်ဝံ တၢ်ဒ့တၢ်အူ တၢ်သူၣ်ဝံၣ်သးဆၢ မူးပွဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဘၣ်ဃးဒီး အီစထြ့လယါကီၢ် အတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤန့ၣ် တၢ်သံကွၢ်အိၣ်ထီၣ်တနီၤ — လၢအမ့ၢ် တၢ်ဟံးဂ့ၢ်ဝီအံၤ မ့ၢ်အဆူၣ်တလၢကွံာ်အခၢးဧါ မ့တမ့ၢ် တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးတအိၣ်ဒံးဘၣ်ခီဧါန့ၣ်လီၤ.

  2. 2d ago

    မူဟီၣ်ကယၢအပူၤအံၤမ့ၢ်အအိၣ်ထဲဒၣ်ပဝဲလီၤဧါ. ပကသ့ၣ်ညါအီၤအဂီၢ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ခီၣ်ခါဘူးထီၣ်တခါလံ

    မူဟီၣ်ကယၢအပူၤအံၤမ့ၢ်အအိၣ်ထဲဒၣ်ပဝဲလီၤဧါ. တၢ်သံကွၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်သံကွၢ်အရ့ဒိၣ်မးအကျါတခါန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ NASA န့ၣ်နာ်ဝဲလၢ ခီၣ်ခါဟဲဘူးထီၣ်ဝဲတခါ လၢကစံးဆၢတၢ်သံကွၢ်အံၤအဂီၢ် ဒီး ဆှၢဖျိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ထဲးလံးစကိးဖ်— မဲာ်ကွီၤကွၢ်တၢ်ယံၤ အသီတခါ လၢအဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢအကွၢ်ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဖဲ မူဟီၣ်ကယၢအပူၤ လၢအပှဲၤဒီးတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မူဟီၣ်ကယၢအပူၤအံၤမ့ၢ်အအိၣ်ထဲဒၣ်ပဝဲလီၤဧါ. တၢ်သံကွၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်သံကွၢ်အရ့ဒိၣ်မးအကျါတခါန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ NASA န့ၣ်နာ်ဝဲလၢ ခီၣ်ခါဟဲဘူးထီၣ်ဝဲတခါ လၢကစံးဆၢတၢ်သံကွၢ်အံၤအဂီၢ် ဒီး ဆှၢဖျိးထီၣ်ဝဲဒၣ် ထဲးလံးစကိးဖ်— မဲာ်ကွီၤကွၢ်တၢ်ယံၤ အသီတခါ လၢအဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢအကွၢ်ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဖဲ မူဟီၣ်ကယၢအပူၤ လၢအပှဲၤဒီးတၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

  3. 3d ago

    Prostate cancer in Australia: Testing, treatment and support - အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤစၢၤဆံၣ်ချံခဲစၢၣ်: တၢ်မၤကွၢ်, တၢ်ယါဘျါ ဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွ

    About one in five Australian men will be diagnosed with prostate cancer in their lifetime. Understanding the prostate, your risk and the options for testing can help with early detection and treatment. In this episode of Australia Explained, learn about prostate cancer, PSA testing, treatment and support. - အီစထြ့လယါပိာ်ခွါယဲၢ်ဂၤအကျါ တဂၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူတစိၤအပူၤ—တဘျီန့ၣ်အိၣ်ဒီး ဖြီးစတ့းခဲစၢၣ်-စၢၤဆံၣ်ချံခဲစၢၣ် သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် ဖြီးစတ့း—စၢၤဆံၣ်ချံ, နတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် ဒီး တၢ်မၤကွၢ်အဂီၢ် တၢ်ဃုထၢအကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤစၢၤနၢၤလၢ နကဃုထံၣ်န့ၢ်ဒီး မၤန့ၢ်တၢ်ယါဘျါသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်တၢ်ပာ်ဖျါအကူာ်အံၤ, မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤလိဘၣ်ဃး ဖြီးစတ့းခဲစၢၣ်—စၢၤဆံၣ်ချံခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ, တၢ်မၤကွၢ် PSA, တၢ်ယါဘျါဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါပိာ်ခွါယဲၢ်ဂၤအကျါ တဂၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်မူတစိၤအပူၤ—တဘျီန့ၣ်အိၣ်ဒီး ဖြီးစတ့းခဲစၢၣ်-စၢၤဆံၣ်ချံခဲစၢၣ် သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် ဖြီးစတ့း—စၢၤဆံၣ်ချံ, နတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် ဒီး တၢ်မၤကွၢ်အဂီၢ် တၢ်ဃုထၢအကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤစၢၤနၢၤလၢ နကဃုထံၣ်န့ၢ်ဒီး မၤန့ၢ်တၢ်ယါဘျါသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.

  4. 5d ago

    နံးပီလ်သရၣ်ကၠိခိၣ်လၢအမၤပူၤဖျဲးဖိသၣ် ၉ဝဝ ဂၤအသးသမူ

    ဖဲနံးပီလ်န့ၣ် တၢ်မၤပူၤဖျဲးတၢ်ဒီး တၢ်က့ၤသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤက့ၤတၢ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဆဲးမၤအီၤအဖၢမုၢ်အခါ, ကၠိသရၣ်အိၣ်ဝဲတဂၤ ဘၣ်တၢ်ပတြၢၤအီၤဒိၣ်မး မ့ၢ်လၢအဝဲမၤတၢ်ဆၢတဲာ်လၢအဆိအချ့ဒီး မၤပူၤဖျဲးဝဲဒၣ်ကၠိဖိလၢအကယၤအါမးသးသမူအဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲထံလုၢ်ဘၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်ကဲထီၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ် ပှၤသံနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ, တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဟးကွၢ်ဃုက့ၤ ပှၤအိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနံးပီလ်န့ၣ် တၢ်မၤပူၤဖျဲးတၢ်ဒီး တၢ်က့ၤသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤက့ၤတၢ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဆဲးမၤအီၤအဖၢမုၢ်အခါ, ကၠိသရၣ်အိၣ်ဝဲတဂၤ ဘၣ်တၢ်ပတြၢၤအီၤဒိၣ်မး မ့ၢ်လၢအဝဲမၤတၢ်ဆၢတဲာ်လၢအဆိအချ့ဒီး မၤပူၤဖျဲးဝဲဒၣ်ကၠိဖိလၢအကယၤအါမးသးသမူအဃိန့ၣ်လီၤ. ဖဲထံလုၢ်ဘၢတၢ်သတူၢ်ကလာ်ကဲထီၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ် ပှၤသံနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဃိ, တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤအိၣ်ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဟးကွၢ်ဃုက့ၤ ပှၤအိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

  5. Aug 29

    Wave Hill Walk-Off: တၢ်စးထီၣ်စိၤသီအဘီးရကၠံၤနၢၤဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ခွဲးယာ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ

    အပူၤကွံာ်အနံၣ်ဃုဆံအခါန့ၣ်, ပှၤမၤတၢ်ဖိဖဲ Wave Hill တၢ်ဘုၣ်ကျီၣ်တၢ်လီၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ ကလံၤစိၤကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ—Northern Territory အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဂဲၤဆၢထၢၣ်ထီဒါဝဲ တၢ်နီၤဖးတၢ်အဒူၣ်အဆၢ တၢ်ကွၢ်တလီၤတၢ်ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် အတၢ်အိၣ်သးဖှီၣ်ဖှီၣ်ယာ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး လဲၤထီၣ်ဝဲဖဲကျဲခိၣ် ဒီးပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ထီဒါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအကါဒိၣ်လၢအီစထြ့လယါကီၢ်ပှၤထူလံၤဖိဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ခွဲးယာ်အဂီၢ်, Wave Hill တၢ်လဲၤဟးပာ်ဖျါထီၣ်သးဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ကျဲလၢ ၁၉၇၆ နံၣ် ပှၤထူလံၤဖိဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ခွဲးယာ်သဲစးအဂီၢ်ဒီး အတၢ်အကါဒိၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဒံးဝဲဒၣ်အီၤတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအကါဒိၣ်လၢအီစထြ့လယါကီၢ်ပှၤထူလံၤဖိဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ခွဲးယာ်အဂီၢ်, Wave Hill တၢ်လဲၤဟးပာ်ဖျါထီၣ်သးဖဲကျဲမုၢ်ခိၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဒုးနဲၣ်ကျဲလၢ ၁၉၇၆ နံၣ် ပှၤထူလံၤဖိဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ခွဲးယာ်သဲစးအဂီၢ်ဒီး အတၢ်အကါဒိၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဒံးဝဲဒၣ်အီၤတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

  6. Aug 28

    လီပရၢ—အံမ့လ်တဘ့ၣ်ဖိန့ၣ်မၤဟးဂီၤပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ဒ်လဲၣ်

    ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တူၢ်ရှူကွံာ်အဝဲသ့ၣ်ကျိၣ်စ့ဖဲ ပှၤကူၣ်တရံးလီန့ၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အစုပူၤ အိၣ်လၢအကကွဲၢ်အါမး, ဒီး လၢကကူၣ်တရံးန့ၢ် ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ပှၤလံၣ်တၢ်လီတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သူဝဲဒၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—artificial intelligence အါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကသ့ၣ်ညါဒီသဒၢလီၤဆိပာ်စၢၤသးအဂီၢ် ပျီပူၤပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး ဖဲတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တၢ်ကူၣ်တရံးလီတၢ်အနွံ— Scams Awareness Week- လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် လါအီကၢး ၂၄သီတုၤလၢ ၂၈သီ န့ၣ်လီၤ. ပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တူၢ်ရှူကွံာ်အဝဲသ့ၣ်ကျိၣ်စ့ဖဲ ပှၤကူၣ်တရံးလီန့ၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အစုပူၤ အိၣ်လၢအကကွဲၢ်အါမး, ဒီး လၢကကူၣ်တရံးန့ၢ် ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ပှၤလံၣ်တၢ်လီတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သူဝဲဒၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—artificial intelligence အါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကသ့ၣ်ညါဒီသဒၢလီၤဆိပာ်စၢၤသးအဂီၢ် ပျီပူၤပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး ဖဲတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တၢ်ကူၣ်တရံးလီတၢ်အနွံ— Scams Awareness Week- လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် လါအီကၢး ၂၄သီတုၤလၢ ၂၈သီ န့ၣ်လီၤ.

About

Independent news and stories from SBS Audio, connecting you to life in Australia and Karen-speaking Australians. - တၢ်လၢအလီၢ်အိၣ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤခဲလၢာ် ဘၣ်ဃးတၢ်အိၣ်မူဖဲကီၢ်အီစ-တ့လယါအပူၤ- တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်၊ တၢ်သံကွၢ်သံဒိးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး နၦၤတ၀ၢ သ့ၣ်တဖၣ်။

More From SBS Audio