Kerim Has'la Moskova'dan

Ahval

Rusya uzmanı Dr. Kerim Has, AhvalPod'da Moskova'dan programıyla Rusya-Türkiye ilişkileri, Avrasya'daki gelişmeler ve çalışma alanlarına ilişkin bölgesel sorunları ele alıyor. Enerji ve güvenlik politikaları gibi konularda da son durum analizi yapıyor.

  1. 09/29/2021

    Biden'ın yüz çevirdiği Erdoğan, Soçi'den de eli boş mu döndü? - Dr Kerim Has

    ABD’deki Türkevi açılışı sırasında Joe Biden ile bir görüşme yapmak isteyen ancak istediğini alamayan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki Soçi kentinde bir araya geldi. Rusya Devlet Başkanlığı Resmi Konutu'ndaki yaklaşık ÜÇ saat süren görüşme sonrası iki lider detaylı açıklama yapmadı. Rusya uzmanı Dr Kerim Has, Ahval Moskova’dan programında yaptığı değerlendirmede, Putin-Erdoğan zirvesinin basın toplantısı olmadan bitmesinin alışık olmadığını belirterek, “Zannımca, Erdoğan beklediğini alamadı” görüşünü dile getiriyor. Has, görüşmenin ana gündem maddesinin son dönemde gerilimin tırmandığı İdlib  olduğunu söylüyor ve ekliyor: “İdlib’de M4 otoyolu Şam’ın kontrolüne geçene kadar hararet artacaktır. İdlib’de insani krizi önlemenin en etkin ve kolay yolu Türkiye’nin Şam’la aktif diyaloğa geçmesiyle sağlanır, yoksa huzur daha da kaçacak.” Öte yandan doğalgaz satın alımının da önümüzdeki dönemde öne çıkacağına işaret eden Has, “Türkiye, daha pahalı fiyata hazır olmalı” ifadesini kullanıyor. Görüşme öncesi Erdoğan’ın ikinci parti alım için yeşil ışık yaktığı S-400’lere de değinen Has, önümüzdeki üç ayda bu konuda sıcak gelişmelerin yaşanacağını düşünüyor.

  2. 06/17/2021

    Dr Kerim Has: 'Erdoğan dümeni kırdı, Rusya'yla yeni kırılmalar kapıda'

    Dünya siyasetinde sıcak gelişmelerin yaşandığı bir haftayı geride bırakırken, Brüksel’deki NATO zirvesi ve Cenevre’deki Putin-Biden görüşmesi yeni döneme ilişkin ipuçlarını bize verdi. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Joe Biden arasında Brüksel'deki NATO Liderler Zirvesi çerçevesinde yapılan ikili görüşmeden uzlaşı çıkmış gözükmüyor. Bunun yerine liderler pozitif mesajlar verirken, yeni döneme ilişkin temenniler sıralandı. İki ülke arasındaki başlıca krizlerden S-400 meselesi, F-35 yaptırımları ve Suriye’de YPG’ye olan destek gibi konularda bir açıklama gelmedi. Uzman ve analistlerden iki liderin görüşmesine ilişkin farklı değerlendirmeler gelmeye devam ediyor. Rusya uzmanı Dr Kerim Has da, Moskova’dan programında yaptığı değerlendirmede, Erdoğan’ın tekrar ABD’ye dümeni kırdığı, Biden’dan bir nebze de olsa istediğini aldığı ve Rusya'yla yeni kırılmaların kapıda oluğu görüşünü dile getiriyor. “Ortada Türkiye’nin çıkarları değil, Erdoğan rejiminin bekası ile ilgili bir görüşme olarak bunu değerlendirmek lazım” diyen Has, “Biden, Erdoğan’ı zorlayacak hiçbir konuda açıklama yapmadı, ortak açıklama dahi yapılmadı. Bence Biden, Erdoğan’a bir ev ödevi verdi ve onun iktidarının devamı adına bir gelişme olarak da yorumlanabilir” ifadesini kullanıyor. Erdoğan’ı bundan sonraki süreçte Rusya’ya büyük bir kazık atma eğilimine girebileceğini söyleyen Kerim Has, Rusya’daki Türk iş insanlarına ve Türkiye vatandaşlarına seslenerek, “Türkiye-Rusya ilişkilerinde yeni ve çalkantılı bir dönemin başladığı kanaatindeyim. Risklerini minimuma çekmelerinde fayda var” tavsiyesinde bulunuyor. Has’a göre, Erdoğan’ın dümen kırmasından sonra Rus uçağının düşürüldüğü dönemdeki krizin de ötesine geçecek bir kırılma yaşanabilir... Türkiye’nin ABD’ye teklif ettiği Kabil Havalimanı’nın korunmasının üstlenilmesi meselesine de değinen Has, “Erdoğan, bir anlamda kendini haşhaşi imamı olarak atadı” ironisi yapıyor. Afganistan’ın terör ve uyuşturucuyla iç içe olduğunu anımsatan Has, “Burada akademik konuşmaktan ziyade, işin arkasındaki kirli emellere bakmakta fayda var. Erdoğan bekçiliğe soyunarak Türk askerini de tehlikeye atacak” yorumunu yapıyor.

  3. 06/10/2021

    Dr Kerim Has: Biden-Putin görüşmesi, S-400'lerin kaderini belirler mi?

    Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında 16 Haziran'da Cenevre'de gerçekleşecek görüşmenin Türkiye'ye bakan yönleri de merak konusu. Washington ile Ankara arasında derin krize yol açan S-400 meselesinin nereye evrileceği üzerine farklı senaryolar yazılıp çiziliyor. Rusya uzmanı Dr Kerim Has, bu görüşmenin S-400'lerin kaderini belirleyi belirlemeyeceğine dair görüşlerini Moskova'dan programında paylaşıyor. Kerim Has, Erdoğan'ın Biden'a yeni bir formül önerebileceği, bunun da S-400'lerin Türkiye'nin güneyindeki İncirlik Hava Üssü'nde ABD’nin kontrolü altında konuşlandırılacağına yönelik kulislerin Rusya tarafından asla kabul edilmeyeceğini belirtiyor. Has'a göre İncirlik modeli Moskova için "kırmızı çizgi" niteliğinde... Günün sonunda Biden-Erdoğan görüşmesi Ankara için "suni teneffüs" olacağı görüşünü dile getiren Has, "Yanılabilirim ama defaatle söylediğim gibi Türkiye'nin ikici part S-400'leri de almak zorunda olacağını düşünüyorum" ifadesini kullanıyor ve ekliyor: "Erdoğan da İncirlik konusuna cesaret edemez, etse bile Ruslar buna müdahale edip engel olurlar.  Kerim Has, Rusya'nın Türkiye'ye yönelik uçuş yasağından vazgeçmemesine dair ise, "21 Haziran'a kadar açılması or geliyor, en erken temmuz başı olabilir. Bu da olumlu gelişme olarak değerlendirilmeli. Öyle ki bu ihtimal de çok güçlü değil" ifadesini kullanıyor. İşin siyasi boyutunun da etkili olmaya devam ettiğini ifade eden Has, "Bunun yanı sıra Türkiye'nin açıkladığı korona rakamlarındaki şeffaflık da yasak kararına doğrudan etki ediyor" diye konuşuyor. Yayının tamamını buradan izleyebilirsiniz:

  4. 05/27/2021

    Dr Kerim Has: Rusya, Türkiye’yi üstü kapalı Kürtler üzerinden mi tehdit etti?

    Türkiye’de bir yandan suç örgütü lideri Sedat Peker’in ifşaları gündemi sarsmaya devam ederken, diğer yanda Rusya-Türkiye ilişkilerinde sıcak gelişmeler yaşanıyor. Rus üst yetkililerden peş peşe uyarı ve üstü kapalı tehdit olarak da yorumlanabilecek mesajlar geldi. Önce Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, haftalık basın toplantısında bir gazetecinin sorusu üzerine, Türkiye’nin Kırım’la ilgili yaptığı açıklamasının endişe verici olduğunu belirterek, “Biz de Türkiye’nin kendi etnik ve dini sorunlarıyla ilgilenmek zorunda kalırız” dedi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Tanju Bilgiç, "1944 yılının 18 Mayıs gecesi, 250 bin Kırım Tatar Türkü soydaşımız insanlık dışı koşullarda sürgün edilerek anavatanlarından koparılmışlardır. Bu elim hadisede Kırım Tatar Türklerinin büyük kısmı hayatlarını kaybederken, sağ kalanlar anavatan hasretiyle yaşamaya mecbur bırakılmışlardır. Türkiye, sürgünden 77 yıl sonra Kırım’ın yasadışı ilhakından doğan zorluklarla sınanmaya devam eden Kırım Tatarlarının mağduriyetlerinin giderilmesi, kimliklerinin korunması, refah ve esenliklerinin sağlanması için soydaşlarının yanında olmayı sürdürecektir" demişti. Zaharova’nın ardından Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov da, Türkiye’yi Ukrayna’nın "militarist duygularını" teşvik etmekle suçlayarak, Umuyoruz ki Ankara izlediği çizgiyi meşru endişelerimiz uyarınca düzeltir" mesajını yolladı. Rusya uzmanı Dr Kerim Has’la Moskova’dan programında bu sıcak gelişmelerin yanı sıra Türkiye’nin Polonya’ya SİHA satışının Moskova’yla ilişkileri nasıl etkileyeceğini ve S-400’lerle ilgili “Katar’daki Türk üslerine konabilir” görüşünü konuştuk. Kerim Has, Zaharova’nın mesajına ilişkin olarak, Kırım Tatarları konusunda Türkiye’nin suçlayıcı çizgisinin devam etmesi hâlinde Rusya’nın da Kürt sorununu öne çıkaracağını söylüyor ve ekliyor: “Rusya, Türkiye’nin bu konuda daha hassas olduğunu bildiği için ‘Sizi rahatsız ederiz’ mesajını veriyor açıkça. Etnik meselelerin hız kazandığı, demokrasinin rafa kaldırıldığı ve devletleşen bir mafyanın olduğu bir dönemde Türkiye’nin bu konuyu jeopolitik bir araç olarak kullanması kendisine zarar verir. Türkiye cevap vermese de Moskova’nın mesajını almıştır. Başta Suriye meselesinde en hassas konu Kürtler. Rusya burada Kürtler ile Esad arasındaki anlaşmaya önem verecektir.” Kerim Has, Lavrov’un Türkiye’yi Ukrayna’nın "militarist duygularını" teşvik etmekle suçlamasını ise daha önce de iki ay kadar önce dile getirdiğini söylüyor.

About

Rusya uzmanı Dr. Kerim Has, AhvalPod'da Moskova'dan programıyla Rusya-Türkiye ilişkileri, Avrasya'daki gelişmeler ve çalışma alanlarına ilişkin bölgesel sorunları ele alıyor. Enerji ve güvenlik politikaları gibi konularda da son durum analizi yapıyor.