Alfabet lubelski w Radiu Lublin

Radio Lublin

Jarosław Cymerman i Grażyna Lutosławska odwiedzają miejsca związane w przeszłości z ludźmi i zjawiskami ważnymi dla Lublina. Zapraszamy w co drugą niedzielę o godz. 9.40 w programie „Nie tylko rozrywkowa niedziela radiowa” na antenie Radia Lublin. Do zdjęcia wykorzystano czcionki drewniane ze zbiorów Izby Drukarstwa Domu Słów w Lublinie. Projekt i wykonanie Magdalena Krasuska i Ivan Davydenko. Muzykę do czołówki skomponował Piotr Selim.

  1. 06/25/2022

    Alfabet lubelski - Zbąska

    Anna ze Stanisławskich Zbąska (ur. pomiędzy 1651 a 1654, zm. w 1700 lub w 1701), poetka (jedna z pierwszych polskich literatek znanych z imienia i nazwiska), autorka autobiograficznego poematu „Transakcyja albo opisanie całego życia jednej sieroty przez żałosne treny od tejże samej pisane roku 1685”, nazwanego przez odkrywcę tekstu – prof. Aleksandra Brücknera „najdawniejszym romansem obyczajowym polskim”.

  2. 06/05/2022

    Alfabet lubelski - Zamek (grupa)

    Powołana do życia w połowie lat 50-tych grupa młodych plastyków „Zamek” zrodziła się w środowisku Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Stało się tak dlatego, że ówcześni studenci historii sztuki na tej uczelni mogli m. in. dzięki prof. Jackowi Woźniakowskiemu w trakcie zajęć poznawać najnowsze trendy w sztuce, w sposób wolny od obowiązujących gdzie indziej dogmatów socrealizmu. W 1955 roku uzyskali oni dzięki Irenie Szychowej możliwość korzystania z przestrzeni nowoutworzonego właśnie Lubelskiego Domu Kultury, który miał swoją siedzibę w dawnym więzieniu na Zamku. Ochrzczona od miejsca swojej pracy grupa szybko zaczęła zdobywać popularność nie tylko w Lublinie, ale i w całym kraju, stając się jednym ze znaczących zjawisk w kulturze polskiej w czasach postalinowskiej odwilży.

  3. 05/21/2022

    Alfabet lubelski - Widzący z Lublina

    Jakub Icchak Horowitz nazywany Widzącym z Lublina (1745-1815) to najsłynniejszy z lubelskich chasydów. Urodził się w Józefowie Biłgorajskim. W latach 90. XVIII wieku osiedlił się w Wieniawie – wówczas osobnym miasteczku, dziś jest to dzielnica Lublina. Dzięki swym niezwykłym umiejętnościom, czyli czytaniu przeszłości, przewidywaniu przyszłości, a także „widzeniu” ludzi lub zdarzeń w najodleglejszych miejscach oraz mocy uzdrawiania szybko zdobył sławę i uznanie sporej części lubelskich Żydów. Stało się tak, pomimo że wystąpił przeciwko niemu znany ortodoksyjny lubelski rabin Azriel Horowitz zwany Żelazną Głową (notabene pradziadek Franciszki Arnsztajnowej).

  4. 05/07/2022

    Alfabet lubelski - Uniwersytety

    W dziejach Lublina można odnaleźć wiele czynników miastotwórczych – zjawisk, które sprawiały, że miasto się rozwijało i zmieniało. Na przestrzeni wieków były nimi – tytułem przykładu – wzniesienie umocnionego grodu i zamku, zakładane klasztory, krzyżowanie się nad Bystrzycą szlaków handlowych, funkcjonowanie Trybunału Koronnego, ustanowienie miasta siedzibą urzędów rozmaitego szczebla, budowa kolei czy rozwój przemysłu. Wydaje się, że w XX wieku takim najsilniejszym impulsem miastotwórczym w przypadku Lublina było powstanie dwu uniwersytetów.

  5. 04/21/2022

    Alfabet lubelski - Unia Lubelska

    Unia Lubelska zawarta w dniu 1 lipca 1569 roku pomiędzy Królestwem Polskim a Wielkim Księstwem Litewskim stanowiła zwieńczenie bardzo długiego procesu budowania wspólnej przestrzeni politycznej i gospodarczej w naszej części Europy. Impulsem do nawiązania pod koniec XIV wieku relacji sojuszniczych pomiędzy Polską a Litwą było narastające zagrożenie obu państw ze strony Zakonu Krzyżackiego. Od unii w Krewie i koronacji Jagiełły na króla polskiego w 1386 roku przez niemal dwa stulecia związek państwowy opierał się przede wszystkim na unii personalnej. W tym czasie obydwa państwa wspierały się podczas konfliktów zbrojnych, prowadziły także wspólną politykę zagraniczną i gospodarczą. To właśnie wtedy na znaczeniu zaczął zyskiwać Lublin, który z peryferyjnej twierdzy stał się miastem centralnym, ważnym ośrodkiem na szlaku łączącym dwie sprzymierzone ze sobą stolice – Kraków i Wilno. Nic zatem dziwnego, że to właśnie Lublin został wybrany jako miejsce obrad połączonych sejmów Polski i Litwy, które pod koniec panowania ostatniego z Jagiellonów wspólnie miały uzgodnić zasady dalszego współistnienia obu krajów. Zostały one zwołane na 23 grudnia 1568 roku, ale obrady rozpoczęły się dopiero 10 stycznia roku następnego. W trakcie negocjacji zarysowały się wyraźnie trzy postawy. Według części polskich posłów Litwa powinna zostać po prostu włączona do Polski, z kolei wielcy panowie litewscy dążyli do zachowania status quo i rezygnacji z planów ściślejszego zjednoczenia, król Zygmunt August natomiast reprezentował stanowisko dążące do kompromisu pomiędzy tymi dwoma postawami.

  6. 03/25/2022

    Alfabet lubelski - Ukraiński teatr

    Dramat ukraiński narodził się na początku XIX wieku jako świadectwo budzenia się nowoczesnej świadomości narodowej. Po pierwszej fali rozwoju sceny ukraińskiej w ostatnich dziesięcioleciach XIX wieku we w wschodniej części Ukrainy (przede wszystkim w Charkowie) pojawiła się grupa twórców teatralnych, których nazwano „Koryfeuszami”. Byli to antreprenerzy, dramaturdzy i aktorzy, pionierzy ukraińskiego teatru, którzy dzięki swojej aktywności przyczynili się do odrodzenia tożsamości narodowej Ukraińców i przypomnienia nie tylko swoim rodakom, że istnieje ich własna autonomiczna kultura. To właśnie oni na przełomie XIX i XX wieku często odwiedzali Lublin.

  7. 03/11/2022

    Alfabet lubelski - Trachter

    Symcha Trachter (1894-1942) – malarz, rysownik i grafik. Urodził się w Lublinie w zamożnej rodzinie żydowskiego kupca Szymona i Chawy Liby Trachterów. W latach 1911-1916 studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, w 1916 roku podjął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uczył się do 1920 roku pod kierunkiem m. in. Jacka Malczewskiego i Teodora Axentowicza. W 1918 roku jako wolny słuchacz uczestniczył w zajęciach w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. W 1919 roku odbyła się pierwsza znana wystawa jego prac (wspólna z Henrykiem Lewensztadtem) w ramach Salonu Artystycznego w Lublinie. Rok później wrócił do rodzinnego miasta.

  8. 02/25/2022

    Alfabet Lubelski - Torończyk

    Jerzy Torończyk (1920-1971) – scenograf, dyrektor teatru. Urodził się w Warszawie, w 1938 roku ukończył tamtejsze Gimnazjum Państwowe im. Adama Mickiewicza i został przyjęty na Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, jednocześnie uczył się w szkole zdobniczej. Po wybuchu wojny trafił do Grodna, gdzie w 1940 roku wstąpił do zespołu Państwowego Teatru Polskiego Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Pracował tam jako asystent scenografa, uczestniczył także w zajęciach działającego przy teatrze studium dramatycznego. Po agresji Niemiec na ZSRR pracował jako leśniczy w nadleśnictwie Waliły niedaleko Białegostoku.

See All (38)

About

Jarosław Cymerman i Grażyna Lutosławska odwiedzają miejsca związane w przeszłości z ludźmi i zjawiskami ważnymi dla Lublina. Zapraszamy w co drugą niedzielę o godz. 9.40 w programie „Nie tylko rozrywkowa niedziela radiowa” na antenie Radia Lublin. Do zdjęcia wykorzystano czcionki drewniane ze zbiorów Izby Drukarstwa Domu Słów w Lublinie. Projekt i wykonanie Magdalena Krasuska i Ivan Davydenko. Muzykę do czołówki skomponował Piotr Selim.

Information