Opowieści z regionu miedziowego i nie tylko

Muzeum Historyczne w Lubinie

Słyszysz: „historia”, myślisz: „dawne dzieje”. Słyszysz: „region miedziowy”, myślisz: „kilka dekad”. Podcast o historii jednego z najmłodszych okręgów przemysłowych w Polsce? Naprawdę jest tu o czym opowiadać? Jest! Przekonasz się o tym, słuchając naszego podcastu. Opowiemy Ci o najnowszej historii Lubina i całego regionu. O tym, jak powstawały i rozwijały się kopalnie, huty i jak rosło miasto. Ale to nie wszystko – u nas usłyszysz też historie o dawnych, a także bardzo dawnych dziejach regionu. Czy wiesz na przykład, że pierwszą osadę na terenie Lubina datuje się na cztery tysiące lat temu? Ponieważ jednak działalność Muzeum Historycznego nie ogranicza się tylko do Lubina, możesz też liczyć na wątki światowe. Opowiadamy o Wielkiej Wojnie, o II wojnie światowej, o okupacji sowieckiej w Polsce, o walce z komunizmem i wielu, wielu innych momentach z historii regionu miedziowego i nie tylko. Zapraszamy!

  1. Utrwalacze władzy ludowej

    03/30/2022

    Utrwalacze władzy ludowej

    Streszczenie: Aparat bezpieczeństwa publicznego w czasach Polski Ludowej i Polski Rzeczpospolitej Ludowej stanowiła Instytucja Policji Państwowej. Najpierw funkcjonowała pod nazwą Urząd Bezpieczeństwa (1945-1956 r.), a później jako Służba Bezpieczeństwa (1957-1975 r.). Pracowało w niej tysiące funkcjonariuszy, których życiorysy zostały wnikliwie przeanalizowane. Muzeum Historyczne w Lubinie wraz z Instytutem Pamięci Narodowej wydało publikację pt. Utrwalacze władzy ludowej. Kadry powiatowego aparatu bezpieczeństwa w Lubinie w latach 1945-1975, której autorem jest Robert Klementowski. Na temat kadr Urzędu i Służby Bezpieczeństwa jak i samego systemu ówczesnej władzy rozmawia autor wspomnianej publikacji dr hab. Robert Klementowski wraz z dr Markiem Zawadką- dyrektorem Muzeum Historycznego w Lubinie. Opis odcinka: Struktura aparatu bezpieczeństwa dzieliła się na dwie instytucje, lecz była to wciąż ta sama służba. Kadra funkcjonariuszy zatrudnianych w powiatach charakteryzowała się brakiem wykształcenia oraz niskim poziomem moralności szczególnie w początkowym okresie. Zatem nasuwa się refleksja jak tacy ludzie prowadzili spawy operacyjne. Prześledzenie ich działalności skłania do wyciągnięcia istotnych wniosków dotyczących historycznych wydarzeń danego terenu. Czy ilość pracowników przekładała się na znajomość społeczeństwa i tego co się dzieje w mieście? Otóż nie. Okazuje się, iż służba była słaba merytorycznie, a stereotyp o jej wszechwładności jest nieprawdziwy. Występują: dr hab. Robert Klementowski – autor książki "Utrwalacze władzy ludowej. Kadry powiatowego aparatu bezpieczeństwa w Lubinie w latach 1945–1975." dr Marek Zawadka – dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie

    20 min
  2. Rok 2021 - podsumowanie

    03/10/2022

    Rok 2021 - podsumowanie

    Streszczenie Podsumowanie muzealnej działalności w roku 2021 przez dr. Marka Zawadkę, dyrektora Muzeum Historycznego w Lubinie. Jak w covid’owej rzeczywistości odnalazło się Muzeum Historyczne w Lubinie? Jak przebiegały prace? Pytania powyższe jak i inne, równie ciekawe, to tematy dzisiejszego spotkania. Opis odcinka Rok 2021 mimo wciąż trwającej pandemii, uznajemy za udany. Jak twierdzi dr Marek Zawadka (dyrektor MH) – „Naszym szczęściem jest to, że zarządzamy również Parkiem Leśnym (…) w lecie nie zauważaliśmy żadnych strat frekwencyjnych”. W owym Parku Leśnym w Lubinie w poprzednim roku miały miejsce wystawy czasowe takie jak: „Za wolność waszą i tylko waszą. Polacy w Afryce i na Morzu Śródziemnym 1940–1944”, „Okupacja sowiecka Polski 1939–1993” (wystawa w bunkrach podzielona na trzy tematy: „Katyń”, „Zbrodniarze. Oręż propagandy na znaczkach pocztowych” oraz „Północna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej”). Sam park odwiedziło ok. 320 tysięcy osób. Udało się również wprowadzić w życie pomysł, który na realizację czekał latami – mówimy o otwarciu Biblioteki Cyfrowej Zagłębia Miedziowego, w której to są gromadzone, zarchiwizowane oraz udostępniane materiały ukazujące historię i rozwój nie tylko miasta Lubina, ale i regionu Zagłębia Miedziowego. Jakie były doświadczenia zespołu tworzącego bibliotekę cyfrową? Kogo zdjęcia archiwalne otrzymała biblioteka? Jakie są plany na przyszłość? W 2021 przeprowadzono transport odrestaurowanej zabytkowej lokomotywy, która stanęła przy lubińskiej stacji kolejowej. Lokomotywa stała się wizytówką miasta, a przede wszystkim częścią najnowszego projektu wystawienniczego pod nazwą „Pionierzy lubińscy 1945”. Występują: dr Marek Zawadka – dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie Maja Grohman – redaktor TVRegionalna

    12 min
  3. Lubin w 1960 roku – metamorfoza miasta

    02/04/2021

    Lubin w 1960 roku – metamorfoza miasta

    Streszczenie: W historii Lubina w XX stuleciu rok 1960 jest czasem przełomowym. Przemiany jakie wówczas zaszły w mieście na trwale zmieniły jego charakter oraz wygląd. Od roku 1960 Lubin ewoluuje z niewielkiego, 6-tysięcznego miasteczka w istotny w skali kraju ośrodek przemysłu górniczego. Staje się stolicą Zagłębia Miedziowego. Opis odcinka: W ubiegłym roku Muzeum Historyczne w Lubinie we współpracy z Instytutem Śląskim w Opolu rozpoczęło publikację serii wydawniczej poświęconej dziejom stolicy polskiej miedzi po II wojnie światowej. Pierwszy tom serii pod redakcją dr Piotra Sroki pt. „Lubin 1960. Obraz miasta w świetle dokumentów i prasy” nie przypadkowo koncentruje się na wydarzeniach, które miały miejsce w tym właśnie roku. Wówczas to bowiem rozpoczął się okres intensywnych przemian Lubina związanych z budową kopalń miedzi, której bogate złoża zostały odkryte w 1957 roku. Rok 1960 dla Lubina jest wyjątkowym okresem. Wówczas rozpoczęły się zmiany w przede wszystkim w sferze gospodarczo-społecznej. Wkraczanie wielkiego przemysłu do niewielkiego, wciąż noszącego ślady zakończonej 15 lat wcześniej wojny miasteczka, w wielce dynamiczny sposób wpłynęły na jego wygląd, układ urbanistyczny, jak i na kształtowanie się świadomości zarówno zadomowionych już wówczas lubinian oraz przyjeżdżających tutaj w poszukiwaniu pracy nowych mieszkańców. Zmiany dotknęły takich sfer jak m.in.: handel. usługi, szkolnictwo, bezpieczeństwo, służba zdrowia czy zapotrzebowanie na rozrywki kulturalne i sportowe. Występują: dr Marek Zawadka, dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie, dr Piotr Sroka, Muzeum Historyczne w Lubinie.

    19 min
  4. Rola kobiet w I i II wojnie światowej

    01/28/2021

    Rola kobiet w I i II wojnie światowej

    Rola kobiet w I i II drugiej wojnie światowej Streszczenie Ubrane dotąd w bogato zdobione stroje, zamieniły je na wygodne i praktyczne kostiumy. Po czym ruszyły do fabryk produkujących broń albo na front jako sanitariuszki. Pierwsza wojna światowa zmieniła rolę kobiet. Przestały być dodatkiem do mężczyzn. Stały się samodzielne i przebojowe. Opis odcinka Do początku XX wieku życie dam z bogatych domów sprowadzało się do prowadzenia domu i pokazywania się. Wymyślne fryzury, długie, fantazyjnie zdobione suknie były na porządku dziennym. Kobiety z niższych sfer pracowały ponad siły i umierały młodo, rodząc piąte, szóste czy siódme dziecko. Sytuacja płci pięknej zmieniła się diametralnie, gdy wybuchła Wielka Wojna. Kobiety ruszyły do fabryk i na front. Wcześniej jednak zmieniły modne stroje na te praktyczne, nadające się do pracy i… żałoby. Zastąpiły mężczyzn walczących daleko od domu. Zaczęły wykonywać męskie zawody, jak motorniczy lub kierowca. Po ustaniu działań wojennych z lat 1914–1918 tylko pozornie wróciły do dawnej roli. Nie oddały już raz zdobytej wolności. Zdobywały prawa wyborcze. Jako pierwsze na wybory mogły iść Polki. Zostawały pilotkami, lekarkami, inżynierami, a nawet żołnierkami. Tworzyły formacje wspierające mężczyzn na polu walki, a z czasem również pierwsze kobiece oddziały. Występują: Zuzanna Snoch – rekonstruktorka, GRH Bellum, dr Marek Zawadka – dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie

    27 min
  5. W okopach Wielkiej Wojny

    01/21/2021

    W okopach Wielkiej Wojny

    W okopach Wielkiej Wojny Streszczenie Jakie mogą być skutki ucieczki z pracy? Na przykład wystawa o Wielkiej Wojnie, którą co roku odwiedzają tysiące zwiedzających. Jedyna taka w Polsce. Jedyna, która tak obszernie i w nowoczesny sposób opowiada o wojnie, która zmieniła losy świata i przyniosła Rzeczpospolitej odrodzenie, a która na ogół jest kompletnie zapomniana. Opis odcinka Ścieżka edukacyjna „Wielka Wojna” to pierwszy i najważniejszy element plenerowej części Muzeum Historycznego w Lubinie. Wystawa znajduje się w Parku Leśnym. Wchodząc na teren ekspozycji, można zobaczyć, w jakich warunkach długie miesiące żyli żołnierze walczący na frontach I wojny światowej. Są okopy, wagony i kontenery, w których znajduje się dalsza część ekspozycji poświęconej walkom toczonym z latach 1914–1918. W Parku Leśnym podróż w czasie zaczyna się w punkcie poboru do Legionów Polskich, dalej można zobaczyć część ćwiczebną, okopowe kwatery żołnierzy, polową, kwaterę oficera, kaplicę polową i szpital polowy. W okopach można poczytać informacje o najważniejszych bitwach Wielkiej Wojny, a także gazety z lat 1914–1918. W kontenerach wystawowych prezentowane są m.in. wykazy nazwisk rannych, poległych i zaginionych, listy do żołnierzy i te pisane przez nich, a także fragmenty archiwalnych filmów kręconych na froncie. Wystawę zmyka galeria grafik wojennych Leona Wyczółkowskiego. Występują: dr Marek Zawadka – dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie, Piotr Bieruta – kustosz Muzeum Historycznego w Lubinie, Magdalena Gębarowska – Muzeum Historyczne w Lubinie, Magdalena Janiczak – Muzeum Historyczne w Lubinie.

    41 min

About

Słyszysz: „historia”, myślisz: „dawne dzieje”. Słyszysz: „region miedziowy”, myślisz: „kilka dekad”. Podcast o historii jednego z najmłodszych okręgów przemysłowych w Polsce? Naprawdę jest tu o czym opowiadać? Jest! Przekonasz się o tym, słuchając naszego podcastu. Opowiemy Ci o najnowszej historii Lubina i całego regionu. O tym, jak powstawały i rozwijały się kopalnie, huty i jak rosło miasto. Ale to nie wszystko – u nas usłyszysz też historie o dawnych, a także bardzo dawnych dziejach regionu. Czy wiesz na przykład, że pierwszą osadę na terenie Lubina datuje się na cztery tysiące lat temu? Ponieważ jednak działalność Muzeum Historycznego nie ogranicza się tylko do Lubina, możesz też liczyć na wątki światowe. Opowiadamy o Wielkiej Wojnie, o II wojnie światowej, o okupacji sowieckiej w Polsce, o walce z komunizmem i wielu, wielu innych momentach z historii regionu miedziowego i nie tylko. Zapraszamy!