رادیو جامعه (پادکست اجتماعی)

IndependentPersian / ایندیپندنت فارسی
  • 5.0 (7)
  • Politics
  • Updated Biweekly

پرونده، پادکست هفتگی ایندیپندنت فارسی است که فراتر از اخبار روزانه نگاهی متفاوت به موضوعات مهم مربوط به ایران دارد

  1. 3d ago

    شاهنشاه آریامهر در چهل‌وششمین سالگرد درگذشت؛ از آخرین اراده تا پاسخ به تاریخ

    از بیست‌وششم دی‌ماه ۱۳۵۷، روزی که محمدرضاشاه پهلوی خاک ایران را ترک کرد، تا پنجم مردادماه ۱۳۵۹ که در قاهره چشم از جهان فروبست، حدود یک سال و هفت ماه طول کشید. شاهنشاه ایران در این مدت کوتاه، به‌رغم مبارزه با بیماری صعب‌العلاج، تلاش کرد روایت خود از اهتمام برای توسعه ایران، امید به نسل جوان و نگرانی عمیق برای سرنوشت میهن را ثبت و ماندگار کند. این دغدغه‌ها، افزون بر گفت‌وگوهای او با برخی رسانه‌های بین‌المللی، به‌طور مشخص در کتاب «پاسخ به تاریخ» و وصیت‌نامه‌ شاهنشاه آریامهر که با صدای شهبانو فرح پهلوی در تارنمای رسمی ایشان منتشر شده، بازتاب یافته است. اینک به مناسبت چهل‌وششمین سالروز درگذشت محمدرضاشاه، با رجوع به این دو سند، یعنی کتاب «پاسخ به تاریخ» و وصیت‌نامه او، نگرانی‌ها، آرزوها و امیدهایش برای آینده ایران را بازخوانی می‌کنیم. شگفت اینکه هر دو سند گواه گویایی است از یک عمر زندگی و تکاپوی پادشاهی که میهن را فراتر از خود می‌دید و حتی در آخرین روزهای حیات و در بستر بیماری نیز، درد و رنج میهن از جانش بیشتر می‌کاست. با این حال، همچنان که نگران سرنوشت ایران بود، به «رستاخیز ملی» نیز امید داشت. محمدرضاشاه گویی از پیش می‌دانست که چندین دهه پس از استقرار جمهوری اسلامی در ایران، نسلی ظهور خواهد کرد که درباره آنچه در سال‌های پادشاهی او رخ داد، کنجکاوی زیادی خواهد داشت. از همین رو، در کتاب «پاسخ به تاریخ» تلاش کرد به پرسش‌های نسل‌های پس از خود درباره کارنامه‌اش پاسخ دهد. نخستین نسخه کتاب «پاسخ به تاریخ» به زبان فرانسوی و در مکزیک با همکاری هانری بونیه، نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی، تدوین شد و انتشارات آلبن میشل در پاریس نیز در دسامبر سال ۱۹۷۹ آن را منتشر کرد. پس از آن نیز شاه ایران در واپسین روزهای زندگی‌اش در قاهره، مطالبی را به نسخه انگلیسی آن افزود.

    شاهنشاه آریامهر در چهل‌وششمین سالگرد درگذشت؛ از آخرین اراده تا پاسخ به تاریخ

  2. Jul 12

    راز شباهت کلاه‌های آیینی؛ از ایران باستان تا یهودیت و اسلام

    چرا «کیپا» در یهودیت، «عرق‌چین» در اسلام و کلاه موبدان زرتشتی تا این اندازه به یکدیگر شباهت دارند و تاریخ درباره منشأ این همانندی چه می‌گوید؟ پوشاندن سر در سنت‌های دینی و آیینی مشرق‌زمین یکی از کهن‌ترین نشانه‌های مذهبی به شمار می‌رود. مروری بر آیین‌های سرزمین‌هایی که از شبه‌قاره هند و فلات ایران تا بین‌النهرین و کرانه‌های شرقی دریای مدیترانه امتداد دارند، نشان می‌دهد که بسیاری از پیروان ادیان گوناگون، هنگام نیایش، اجرای مناسک یا حضور در مکان‌های مقدس، از انواع مختلف پوشش سر استفاده می‌کرده‌اند. در میان این پوشش‌ها، سه نمونه‌ وجود دارد که علاوه بر کاربرد مشترک، از نظر شکل و ساختار نیز شباهت چشمگیری دارند: «کیپا» در یهودیت، «عرق‌چین» یا «طاقیه» در اسلام، و کلاه موبدان در آیین زرتشتی. از این رو، این فرضیه مطرح می‌شود که آیا ممکن است این همسانی ساختاری نشانه تأثیرپذیری متقابل آنها از هم یا دست‌کم تبادل فرهنگی میان تمدن‌های همسایه باشد؟

    راز شباهت کلاه‌های آیینی؛ از ایران باستان تا یهودیت و اسلام

  3. Jun 28

    کانال محرمانه پاکستان برای آمریکا؛ از نیکسون و مائو تا ترامپ و پزشکیان

    امروز نام پاکستان و کانال‌های محرمانه این کشور در قلب یکی از پیچیده‌ترین پرونده‌های امنیتی جهان، یعنی مذاکرات  ایران و آمریکا، مطرح است. اما این اتفاق جدیدی نیست. ۵۵ سال پیش، پاکستان کانال محرمانه‌ مذاکرات تاریخی آمریکا و چین بود. رویدادی که جهان را دگرگون کرد. تابستان ۱۹۷۱، هنری کسینجر، مشاور امنیت ملی ریچارد نیکسون، در سفری رسمی وارد پاکستان شد. همه چیز عادی به نظر می‌رسید. تا اینکه ناگهان اعلام شد او به دلیل ناراحتی گوارشی برنامه‌هایش را لغو کرده و برای استراحت به اقامتگاهی کوهستانی رفته است. خبرنگاران می‌پرسیدند چرا او را به بیمارستان منتقل نمی‌کنند؟ پاسخ این بود که نمی‌خواهد میزبانان پاکستانی را معذب کند. اما حقیقت چیز دیگری بود: کسینجر اصلا در پاکستان نبود. مانند امروز که پاکستان «کانال محرمانه مذاکرات ایران و آمریکا» است در آن زمان هم در پشتی برای مذاکره دولت نیکسون و چین کمونیست بود.  کسینجر مخفیانه به فرودگاه راولپندی منتقل شد و با یک پرواز عادی خطوط هوایی پاکستان راهی پکن شد؛ سفری که حتی خدمه هواپیما هم از حضور مشاور امنیت ملی آمریکا در پرواز خبر نداشتند. در آنجا، کسینجر دور از چشم جهان، با ژو انلای، نخست‌وزیر چین، درباره عادی‌سازی روابط آمریکا و چین، آینده تایوان، جنگ ویتنام و موازنه قدرت در آسیا مذاکره کرد. نتیجه این دیدار محرمانه، سفر تاریخی ریچارد نیکسون به چین در سال ۱۹۷۲ و یکی از بزرگ‌ترین چرخش‌های ژئوپلیتیکی قرن بیستم بود؛ چرخشی که موازنه جنگ سرد را به سود آمریکا تغییر داد و چین را از انزوای بین‌المللی خارج کرد. گاهی یک «دل‌پیچه دروغین» می‌تواند مسیر تاریخ جهان را عوض کند. اما شاید آنچه میان نیکسون و مائو در دیدارشان رد و بدل شد مهم‌تر از این دل‌پیچه هم بود.  هفت ماه بعد، در ۲۱ فوریه ۱۹۷۲، نیکسون وارد پکن شد. هیئت آمریکایی تصور می‌کرد نخستین دیدار رسمی با ژو انلای خواهد بود، اما چند ساعت پس از ورود، پیامی نامنتظره دریافت کرد: مائو تسه‌تونگ مایل است رئیس‌جمهور آمریکا را همین امروز ملاقات کند.

    کانال محرمانه پاکستان برای آمریکا؛ از نیکسون و مائو تا ترامپ و پزشکیان

  4. Jun 21

    سرو، روایت آزادگی، استقامت و سربلندی در فرهنگ ایران

    سرو، روایت آزادگی، استقامت و سربلندی در فرهنگ ایران

    سرو، روایت آزادگی، استقامت و سربلندی در فرهنگ ایران

  5. Jun 14

    از بوئنوس آیرس تا لس‌آنجلس؛ مروری بر هفت حضور ایران در جام‌های جهانی فوتبال

    تیم ملی فوتبال ایران بامداد سه‌شنبه ۲۶ خرداد، هفتمین حضور خود در جام جهانی را آغاز خواهد کرد. رقابتی که این بار در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود و ایران در شرایطی متفاوت نسبت به دوره‌های گذشته پا به آن می‌گذارد.برخلاف بسیاری از جام‌های جهانی پیشین، آماده‌سازی ایران برای این دوره با مشکلاتی کم‌سابقه همراه بوده است. بحران صدور ویزا برای بخشی از اعضای کاروان، انتقال اجباری محل اردو از آمریکا به تیخوانای مکزیک و لغو چند مسابقه تدارکاتی، شرایطی را ایجاد کرد که حتی مقام‌های فدراسیون فوتبال ایران نیز آن را بی‌سابقه توصیف کردند.

    از بوئنوس آیرس تا لس‌آنجلس؛ مروری بر هفت حضور ایران در جام‌های جهانی فوتبال

  6. Jun 7

    روز پرچم در تقویم ایران و جایگاه خدشه‌ناپذیر نماد شیر و خورشید در قلب آن

    پرچم شیر و خورشید که نزد ایرانیان ملی‌گرا نماد آزادگی، شجاعت و ایستادگی است، حافظه تاریخی ملتی را نمایندگی می‌کند که پیشینه‌اش به هزاران سال پیش در فلات ایران بازمی‌گردد.ایرانیان باستان خورشید را مظهر فروغ ایزدی و شیر را به‌سبب دلاوری، قرینه‌ زمینی آن می‌دانستند. به گواهی اسناد، «شیر و خورشید» ریشه در جهان‌بینی تمدن‌های باستانی دارد و نشانه‌ای از جایگاه خورشید در صورت فلکی شیر است.بر مبنای این دیدگاه، خورشید به‌عنوان منبع نور و حیات در صورت فلکی اسد (شیر) خانه دارد. این پیوند حامل معنایی نمادین است؛ خورشید در برج شیر در بالاترین نقطه اقتدار تابستانی خود قرار می‌گیرد. بنابراین، تصویر خورشید در پشت شیر، قدرت، پیروزی نور و نظم را نمایندگی می‌کند.پروفسور تورج دریایی، پژوهشگر تاریخ و استاد تاریخ، مطالعات و فرهنگ ایرانی در دانشگاه کالیفرنیا، زمستان ۱۴۰۱ در گفت‌وگو با کاملیا انتخابی‌فرد، سردبیر ایندیپندنت فارسی تایید کرد که نماد شیر و خورشید در دوره‌های مختلف تاریخی تغییراتی کرد و پس از برداشت مذهبی، در کنار آن شمشیر یا همان «ذوالفقار» منسوب به امام اول شیعیان به آن افزوده شد. خورشید خیلی مهم است، چون سمبل فَر است و در بیرق‌ها و نشان‌های هخامنشی وجود دارد. شیر و خورشید در کنار هم به دوره سلجوقی باز می‌گردد و به دوره صفوی که می‌رسیم شمشیر ذوالفقار نیز به آن افزوده می‌شود.

    روز پرچم در تقویم ایران و جایگاه خدشه‌ناپذیر نماد شیر و خورشید در قلب آن

  7. May 24

    پرویز قلیچ‌خانی؛ اسطوره‌ای که فوتبال ایران را به قله آسیا رساند

    پرویز قلیچ‌خانی، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران و از بزرگ‌ترین چهره‌های تاریخ ورزش ایران، شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵، برابر با ۲۳ مه ۲۰۲۶، در ۸۱ سالگی در بیمارستانی در حومه پاریس درگذشت. او که سال‌های پایانی عمر را با بیماری آلزایمر گذراند، برای چند نسل از ایرانیان تنها یک فوتبالیست نبود؛ نماد دوره‌ای طلایی از فوتبال ملی ایران بود که در آن تیم ملی، با اتکا به نسل درخشانی از بازیکنان، قدرت اول آسیا محسوب می‌شد.

    پرویز قلیچ‌خانی؛ اسطوره‌ای که فوتبال ایران را به قله آسیا رساند

  8. May 17

    صدو‌سی‌امین سال ترور قبله عالم، ناصرالدین شاه قاجار و تاثیر آن بر وقایع سیاسی ایران

    دوازدهم اردیبهشت‌ماه ۱۲۷۵ خورشیدی، هنگامی که ناصرالدین‌شاه قاجار به مناسبت پنجاهمین سال سلطنتش راهی حرم عبدالعظیم در شهر ری شد و برخلاف روال همیشگی، از ملازمان خود خواست اجازه دهند مردم برای دیدار به او نزدیک شوند، شاید هرگز تصور نمی‌کرد که این سفر، واپسین سفر زندگی‌اش باشد و همان روز و در همان مکان، به دست میرزا رضای کرمانی کشته شود. اکنون ۱۳۰ سال از ترور ناصرالدین‌شاه می‌گذرد؛ رویدادی که تاریخ معاصر ایران را، از منظر حذف فیزیکی عالی‌ترین مقام حکومت، به پیش و پس از خود تقسیم کرد. میرزا رضای کرمانی که از مریدان سید جمال‌الدین اسدآبادی بود و سال‌هایی از عمر خود را در زندان گذرانده بود، در آن روز در میان زائران کمین کرد. هنگامی که شاه از کالسکه پیاده شد و به سوی صحن حرم گام برداشت، خود را به او رساند و از فاصله‌ای نزدیک گلوله‌ای به سینه او شلیک کرد.

    صدو‌سی‌امین سال ترور قبله عالم، ناصرالدین شاه قاجار و تاثیر آن بر وقایع سیاسی ایران
See All (206)

Ratings & Reviews

5
out of 5
7 Ratings

About

پرونده، پادکست هفتگی ایندیپندنت فارسی است که فراتر از اخبار روزانه نگاهی متفاوت به موضوعات مهم مربوط به ایران دارد

Information

You Might Also Like