رادیو جامعه (پادکست اجتماعی)

IndependentPersian / ایندیپندنت فارسی

پرونده، پادکست هفتگی ایندیپندنت فارسی است که فراتر از اخبار روزانه نگاهی متفاوت به موضوعات مهم مربوط به ایران دارد

  1. 3d ago

    هشتاد و پنجمین سالگرد خاموشی محمدعلی فروغی؛ «چرا باید ایران را دوست داشت؟»

    پنجم آذرماه ۱۴۰۵ خورشیدی، هشتاد و پنجمین سالگرد خاموشی محمدعلی فروغی است؛ سیاستمداری که بسیاری عیار ایران‌دوستی را با نام او می‌سنجند و اذعان می‌کنند که در یکی از خطرناک‌ترین بزنگاه‌های تاریخ معاصر، با درایت، کیاست و میهن‌دوستی، نقشی تعیین‌کننده در نجات ایران از آشوب و تفرقه و خطر فروپاشی ایفا کرد. او که خرد را با میهن‌دوستی درآمیخت و در شرایط بحرانی جنگ جهانی دوم، هنگامی که سایۀ اشغال و تهدید استقلال و تمامیت ارضی بر کشور سنگینی می‌کرد، به میدان آمد و برای عبور ایران از این پیچ سهمناک تاریخی تلاش کرد. شهریورماه سال ۱۳۲۰ بود. شعله‌های جنگ جهانی دوم هر لحظه بیشتر زبانه می‌کشید و بخش‌های گسترده‌تری از جهان را درگیر می‌کرد. ایران نیز به‌رغم اعلام بی‌طرفی، از بحران و آشوب در امان نمانده بود. ارتش‌های بریتانیا و شوروی از جنوب و شمال وارد خاک کشور شده بودند و مقابله با قوای اشغالگر از توان نظامی ارتش ایران خارج بود. سراسر کشور در التهابی عمیق فرو رفته بود و با پیشروی ارتش شوروی به سوی تهران، هراس از فروپاشی داخلی و به خطر افتادن استقلال و تمامیت ارضی ایران شدت می‌گرفت. رضاشاه که پس از ۱۶ سال تلاش برای نوسازی و آبادانی ایران با بحرانی بی‌سابقه روبه‌رو شده بود، دریافت که در این پیچ پرمخاطرۀ تاریخی باید یکی از دوراندیش‌ترین، میهن‌دوست‌ترین و باتدبیرترین سیاستمداران کشور را به یاری فراخواند، و به این ترتیب او بار دیگر به صحنۀ سیاست بازگشت و مسئولیت نخست‌وزیری را پذیرفت.

    هشتاد و پنجمین سالگرد خاموشی محمدعلی فروغی؛ «چرا باید ایران را دوست داشت؟»
  2. Oct 25

    معمای نام درست پهنه نیلی شمال ایران؛ خزر، کاسپی یا مازندران؟

    در شمال ایران، آنجا که آبشار مه از دامنه‌های البرز به روی جنگل‌های هیرکانی و شالیزارها سرازیر می‌شود و به کرانه‌های آبی می‌پیوندند، یک پهنه‌ نیلی گسترده هزاران سال است که آرمیده؛ بزرگ‌ترین دریاچه جهان و یکی از مهم‌ترین پهنه‌های آبی محصور زمین که عظمتش به دریا می‌ماند و به همین دلیل آن را دریا می‌نامند و نه دریاچه. در هر دوره تاریخی، ایرانیان از هر قوم و هر شهر ساحلی، نام خود را بر گوشه‌ای از آن گذاشتند. برای مردم گیلان و مازندران، این پهنه آبی باشکوه اغلب فقط «دریا» است؛ بی‌نیاز از صفت و نامی دیگر، اما همین دریا در کتاب‌های تاریخ و نقشه‌های جغرافیا، با نام‌هایی چون خزر، کاسپی، کاسپین، هیرکانی، گرگان، طبرستان، گیلان، دیلم، آبسکون و مازندران هم خطاب شده است. پهنه آبی شمال ایران وسعتی نزدیک به ۳۷۱ هزار کیلومترمربع دارد و دریاچه‌ای است بی‌ راه به اقیانوس که در روزگار ما، پنج کشور ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان را به یکدیگر پیوند می‌دهد. قرن‌ها پیش از آنکه جمهوری‌های کوچک آسیای میانه و قفقاز شکل بگیرند، این دریاچه نقطه تماس آبی امپراتوری ایران و روسیه بود. ذخایر نفت و گاز، ماهیان خاویاری، مسیرهای کشتی‌رانی و بازرگانی و زیست‌بوم کم‌مانند به این پهنه اهمیتی اقتصادی، سیاسی و محیط‌زیستی داده است. با این همه، این پهنه آبی هنوز نامی یگانه ندارد و در حافظه تاریخی ایران و جهان، با اسامی مختلفی نامیده شده است. از همین رو است که پرسش از «نام درست» این دریا پاسخی کوتاه ندارد. خزر نامی تاریخی است، کاسپین نام جاافتاده بین‌المللی آن است، کاسپی صورتی نزدیک‌تر به نام قومی باستانی است و مازندران هم نامی دیرپا در سنت جغرافیای فارسی. هر یک از این نام‌ها بخشی از تاریخ را روایت می‌کنند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی همه گذشته این پهنه آبی را بیان نمی‌کنند. نام این پهنه آبی سال‌ها است که محل مناقشه تاریخ‌نگاران و پژوهشگران است.

    معمای نام درست پهنه نیلی شمال ایران؛ خزر، کاسپی یا مازندران؟

Ratings & Reviews

5
out of 5
7 Ratings

About

پرونده، پادکست هفتگی ایندیپندنت فارسی است که فراتر از اخبار روزانه نگاهی متفاوت به موضوعات مهم مربوط به ایران دارد

You Might Also Like