Tạp chí đặc biệt

Phân tích những hồ sơ lớn, nóng bỏng. 

  1. 13h ago

    Khủng hoảng Ceuta : Thế kẹt của Tây Ban Nha trong việc tiếp nhận di dân trẻ vị thành niên

    Khủng hoảng di dân ở Ceuta và số phận những trẻ vị thành niên không thể trục xuất ; Mỹ cạn kiệt kho vũ khí vì chiến tranh Iran, Di dân Cam Bốt mắc kẹt ở biên giới Thái Lan ; Nắng nóng đe dọa nghề trồng nho làm rượu Champagne, đó là những chủ đề chính trong mục tạp chí thế giới đó đây tuần này. Mặc dù hầu hết những di dân trong số hơn 70 000 người xâm nhập trái phép vào Ceute, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha, đã được gửi trả về Maroc, nhưng những hình ảnh dòng người ồ ạt vượt biển đã tràn ngập các mặt báo trong tuần. Phe cực hữu châu Âu được cho là sử dụng sự kiện này để thúc đẩy lập trường phản đối nhập cư. Các bộ trưởng Nội Vụ của khối 27 nước đã có cuộc họp trực tuyến hôm 04/08/2026 về vụ việc, khẳng định rằng đó là một phép thử mà Không gian Schengen đã trải qua thành công, "không ai xâm nhập được vào Không gian tự do đi lại". Liên Hiệp Châu Âu nhất trí hỗ trợ Tây Ban Nha tăng cường an ninh biên giới, đồng thời tìm giải pháp kiểm soát mạnh tay hơn, ngăn chặn nhập cư trái phép. Tại một bãi biển ở Ceuta, hiện vẫn còn khoảng hơn một ngàn người, chủ yếu là trẻ vị thành niên. Về mặt lý thuyết, những người này không bị trục xuất ngay, tuy nhiên, chính quyền không có đủ chỗ đễ tiếp đón họ. Đặc phái viên Murielle Paradon cho biết thêm thông tin : « Các trung tâm tiếp nhận trẻ vị thành niên ở Ceuta rơi vào tình trạng quá tải. Ông Juan Jesus Vivas, lãnh đạo một tổ chức của Tây Ban Nha đang phát đi lời kêu gọi hỗ trợ. Ông cho biết số người tiếp nhận tại đây cao gấp 2600 % lần so với khả năng tiếp nhận tối da. Bà Jennifer Zuppiroli, thuộc tổ chức Save the children, cũng xác nhận tình hình rất hỗn hoạn, đặc biệt với những đứa trẻ chưa được đưa vào hệ thống bảo trợ. Bà nói : "Hiện vẫn còn nhiều trẻ nằm ngoài hệ thống chăm sóc bảo trợ. Các em phải sống lang thang ngoài đường, không có nơi trú ẩn, không có đồ ăn thức uống. Nhiều người được các gia đình trong thành phố cưu mang. Nhưng chúng tôi biết rằng Ceuta không thể nào đáp ứng đủ chỗ cho tất cả mọi người vì thành phố này rất nhỏ. Do đó, phải chuyển những thiếu niên này đến những khu vực khác nhanh nhất có thể". Theo luật pháp Tây Ban Nha, các khu vực khác có nghĩa vụ hỗ trợ tiếp nhận trẻ vị thành niên từ những vùng đang chịu áp lực quá tải. Tuy nhiên, một số khu vực do Đảng Nhân dân (PP) cánh hữu  lãnh đạo lại phản đối việc tiếp nhận nhóm trẻ này ». Cuộc khủng hoảng cũng gây chia rẽ ở châu Âu. Ý đã tạm ngưng thỏa thuận Không Gian Schengen với Tây Ban Nha. Thứ Sáu, 07/08, Madrid đã dọa Roma sẽ đưa ra biện pháp trừng phạt, nếu Ý không sớm chấm dứt các biện pháp « phân biệt đối xử », kiểm soát đối với người dân Tây Ban Nha. Mỹ cạn kiệt kho vũ khí vì Iran Về chiến sự tại Trung Đông, trong bối cảnh đàm phán giữa Iran và Oman đang tiến gần đến việc mở lại eo biển Hormuz, tổng thống Mỹ hôm thứ Năm, 06/08, đã mạnh mẽ bác bỏ các báo cáo được đưa ra gần đây về việc quân đội Mỹ cạn kiệt đến 80 % kho vũ khí do « sa lầy » ở Iran. Trên mạng xã hội X, tổng thống Trump khẳng định Hoa Kỳ có số lượng vũ khí đạn dược khổng lồ. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, một lần nữa ông Trump nhấn mạnh, kho vũ khí của Hoa Kỳ là "không có giới hạn". Tuy nhiên, những lời phản bác của tổng thống không thuyết phục được giới chuyên gia. Trả lời RFI Pháp ngữ, nhà nghiên cứu Tại Viện địa chính trị  châu Âu Sébastien Boussois nhận định : « Đã rất lâu rồi Hoa Kỳ mới sử dụng nhiều vũ khí đến vậy trong khoảng thời gian ngắn. Khi xét đến các tên lửa bắn chặn và cả những khó khăn mà quân đội Mỹ gặp phải, có thể hiểu rằng Mỹ đã sử dụng hơn một nửa số tên lửa đánh chặn trong kho vũ khí (…) Khi các đòn tấn công quân sự không mang lại kết quả, và các nhà đàm phán gặp khó khăn trong việc dàn xếp thỏa thuận, tôi cho rằng Trump có xu hướng giữ thái độ kín tiếng và nhường lại vai trò cho các nhà trung gian truyền thống của khu vực. Qatar đảm nhận hầu hết các hồ sơ lớn, và cả Oman. Tôi cho rằng Oman và Iran có khả năng tìm được đồng thuận để giải quyết vấn đề eo biển Hormuz ». Cam Bốt, dư âm xung đột tranh chấp lãnh thổ với Thái Lan  Nhìn sang châu Á, tại Cam Bốt, hơn 20 000 người dân phải di tản do các trận giao tranh dọc biên giới với Thái Lan hồi tháng 12/2025. Cho đến nay họ vẫn chưa thể trở về nhà, mặc dù lệnh ngừng bắn đã được thông qua cách nay hơn 7 tháng. Đó là ghi nhận của báo cáo viên đặc biện của Liên Hiệp Quốc về tình hình nhân quyền tại Thái Lan. Phnom Penh cáo buộc Bangkok chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ, trong khi Thái Lan kiên quyết bác bỏ. Thông tín viên Valetin Cébron cho biết tình hình : « Thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn mong manh, các cuộc giao tranh hồi tháng 12/2025 đã để lại nhiều vết thương sâu sắc dọc vùng biên giới. Phnom Penh cáo buộc quân đội Thái Lan chiếm đóng nhiều ngôi làng và ngăn cản người dân trở về nhà. Phát ngôn viên của chính phủ, Pen Bona, cho biết : "Họ đã bố trí các xe container, giăng dây thép gai, phá hủy nhiều ngôi nhà của người Cam Bốt ở đó. Dân làng không thể trở về nhà nữa. Chúng tôi coi đó là hành động chiếm đóng quân sự". Trái lại, Bangkok về phần mình khẳng định những ngôi làng đó thuộc lãnh thổ Thái Lan. Theo chính quyền Bangkok, người Cam Bốt đã ở đó từ nhiều thập kỷ qua, trong khi Thái Lan tiếp nhận người tị nạn trong cuộc nội chiến. Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkaew, trong cuộc họp báo, nhận định : "Những ngôi làng này đã lấn chiếm lãnh thổ Thái Lan kể từ thời nội chiến ở Cam Bốt. Chuyện đó đã xảy ra hơn 50 năm trước". Nói về những cư dân đã mất nhà cửa, ông cho biết thêm: "Thật không may, đó là thực tế của xung đột - thực tế của những cuộc đụng độ mà chúng tôi đã phải gánh chịu". Tuy nhiên, theo ông Tom Andrews, báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về nhân quyền tại Cam Bốt, luật pháp quốc tế bảo đảm quyền được trở về nhà cho những người phải di tản do xung đột. » Ý cân nhắc trợ cấp tạm thời cho lao động làm việc dưới điều kiện nắng nóng Mùa hè ở châu Âu tiếp tục bóp ngạt các đô thị, hàng chục ngàn hecta rừng bị thiêu rụi sau các đợt nắng nóng kéo dài, sông ngòi cạn kiệt. Tại Ý hôm thứ Năm vừa qua, 27 thành phố trong đó có Palermo Rôma, Florence và Turin trong tình trạng báo động đỏ vì nhiệt độ nóng cực đoan, cả ngày lẫn đêm. Trong bối cảnh này, những người làm việc ngoài trời, như trong ngành xây dựng, nông nghiệp, hoặc những người giao hàng … bị tác động nhiều nhất. Thông tín viên Anne Le Nir từ Roma cho biết thêm : «Tại những thành phố giống như Rôma, khi nhiệt độ trong không khí ở mức 39 độ C, thì nhiệt độ bề mặt ở những khu vực có mật độ bê tông hóa hoặc xây dày đặc có thể lên tới 75 độ C, làm gia tăng nguy cơ sốc nhiệt. Tuy nhiên, hiện chưa có luật cấp quốc gia nào về các biện pháp điều chỉnh điều kiện làm việc trong trường hợp nắng nóng cực đoan. Thế nhưng, 16 trong số 20 vùng đã cấm làm việc từ 12 giờ 30 trưa đến 16 giờ, đối với các ngành nghề mà người lao động có nguy cơ bị sốc nhiệt cao, khi nhiệt độ vượt quá 30 độ C. Một số nhóm lao động, như nông dân, công nhân xây dựng được hưởng trợ cấp khi tạm ngừng làm việc. Một số nghề khác, như nhân viên giao hàng bằng xe đạp, lại không thuộc diện được hưởng hỗ trợ tài chính này. Do đó, phe đối lập đang kêu gọi ban hành luật để chấm dứt sự phân biệt đối xử, bằng cách áp dụng các quy định trên toàn quốc về thời gian nghỉ có hưởng lương. Tuy nhiên, chính phủ của Meloni từ chối thực hiện và vẫn ưu tiên các quyết định mang tính linh hoạt theo từng trường hợp cụ thể, để không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất công nghiệp ». Pháp : Nắng nóng khiến nông dân phải thu hoạch nho sớm Còn tại Pháp, tháng Bảy vừa qua được ghi nhận là tháng nóng nhất chưa từng kể từ khi đo đạc, với nhiệt độ trung bình của tháng lên tới 24,9 độ C. Ở vùng Champagne miền đ

  2. Aug 1

    Drone Ukraina đánh sâu, phơi bày lỗ hổng phòng không Nga

    Drone Ukraina đánh sâu, phơi bày lỗ hổng phòng không Nga ; Đến Ukraina nắm bắt tình hình chiến sự, một blogger MAGA theo thuyết âm mưu bị sốc vì bị tuyên truyền Nga lừa và chuyển sang ủng hộ Ukraina ; Xenia Fedorova : Từ giám đốc RT France đến tâm điểm tranh cãi chính trị tại Pháp ; Tân thủ tướng Hungary gây tranh cãi về phương pháp phá bỏ hệ thống cũ ; Tại Tây Ban Nha, giữa lúc cứu hỏa quá tải, dân làng tự dựng tuyến hào ngăn lửa. Trên đây là một số chủ đề của Tạp chí Thế giới đó đây tuần này. Drone Ukraina đánh sâu, phơi bày lỗ hổng phòng không Nga Trong tuần qua, Ukraina gia tăng các cuộc tập kích bằng drone tầm xa vào sâu lãnh thổ Nga, nhắm tới nhiều mục tiêu chiến lược như nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, cơ sở công nghiệp và trung tâm hậu cần. Các vụ tấn công tại Ryazan, Perm (cách mặt trận 2.000 km), Rostov, Crimée, Saint-Peterburg, Matxcơva… đã gây ra nhiều vụ cháy nổ lớn. Mục tiêu của Kiev là gây sức ép đối với tiềm lực kinh tế và quân sự của Matxcơva, nhưng cũng mang tính chất tâm lý. Những cuộc tấn công này cũng cho thấy những hạn chế của hệ thống phòng không Nga. Đây là nhận định của chuyên gia về quân sự Ukraina Maksym Beznosiuk, nhà nghiên cứu cộng tác tại Trung tâm Châu Âu Toàn cầu (Centre for Global Europe), khi trả lời RFI ban tiếng Ukraina ngày 29/07 : « Điểm yếu lớn nhất của hệ thống phòng không Nga là quy mô khổng lồ của đất nước. Nga không thể bảo vệ mọi thứ cùng một lúc. Họ phải ưu tiên Matxcơva, Saint-Petersburg, các sân bay quân sự, nhà máy lọc dầu và một số cơ sở hạ tầng chiến lược. Với đường biên giới rất dài với Ukraina, họ liên tục phải lựa chọn nơi triển khai các hệ thống phòng thủ và tên lửa đánh chặn rất đắt tiền. Do đó, mỗi cuộc tấn công của Ukraina đều có tác động tích lũy. Ukraina có thể phóng hàng trăm drone mỗi ngày và rất khó để ngăn chặn được tất cả chúng. Tiếp theo, điểm yếu lớn thứ hai, đó là sự tập trung của cơ sở hạ tầng hậu cần và công nghiệp, bởi vì Nga đã tập trung hóa mọi thứ : các nhà máy lọc dầu lớn, các kho chứa hàng, các trung tâm phân phối. Những khu tập trung như vậy cực kỳ hiệu quả, nhưng cũng rất dễ bị ảnh hưởng. Chỉ cần một vài cuộc tấn công cũng đủ để làm gián đoạn nguồn cung cấp nhiên liệu, hậu cần quân sự và hoạt động phân phối nội địa trên khắp nước Nga ». Mỹ : Blogger MAGA bỗng phát hiện bị tuyên truyền Nga lừa… chuyển sang ủng hộ Ukraina Ngày 24/07/2026, trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Ukraina Marichka Padalko, Laura Loomer, nhà hoạt động cực hữu và người có ảnh hưởng trong phong trào MAGA của tổng thống Donald Trump, xin lỗi người dân Ukraina vì từng lan truyền thông tin sai lệch về nước này. Loomer đến Ukraina ngày 20/07 để tự kiểm chứng thực tế chiến tranh. Sau khi « chứng kiến ​​sự tàn phá do tên lửa đạn đạo gây ra và việc bản thân phải trú ẩn trong hầm tránh phóng xạ hạt nhân », bà cho biết trải nghiệm này đã thay đổi nhận thức, giúp hiểu rõ quyền tự vệ của Ukraina trước cuộc xâm lược của Nga. Đây là một thành công lớn của Kiev và không phải là trường hợp duy nhất, theo giải thích ngày 28/07 của thông tín viên RFI Gwendal Lavina tại New York : « Trong nhiều năm, người phụ nữ Mỹ 33 tuổi này, tự xưng là nhà báo, đã lặp lại luận điểm của Điện Kremlin và gọi quân đội Ukraina là “một băng phát xít”. Rồi bà như ngộ ra. Vài ngày trước, Laura Loomer đã đăng nhiều đoạn video cho biết “bị sốc khi thấy mình đã tin vào những lời dối trá của tuyên truyền Nga đến mức nào”. Nhân vật có ảnh hưởng theo thuyết âm mưu phát biểu từ Ukraina và đăng cả một bài phỏng vấn tổng thống Volodymyr Zelensky. Đội ngũ thân cận của tổng thống Ukraina ca ngợi điều quan trọng là bà ấy “chính mắt nhìn thấy mọi thứ như chúng vốn có”. Sự thay đổi đột ngột này, cùng với sự thay đổi gần đây của Tim Pool, một người dẫn chương trình podcast khác, là không hề nhỏ bởi vì những nhân vật này có thể tạo dựng hoặc phá vỡ quan điểm của những người ủng hộ MAGA của tổng thống Donald Trump. Tổng thống Mỹ luôn cứng rắn với Ukraina. Việc thượng nghị sĩ Lindsay Graham, một người ủng hộ mạnh mẽ Kiev, qua đời đã khiến ông Zelensky lo sợ điều tồi tệ nhất. Nhưng ông cũng có thể tìm được sự ủng hộ mạnh mẽ ở Loomer, người đang vận động để luật triển hạn các lệnh trừng phạt đối với Matxcơva được thông qua. Khi được hỏi về sự thay đổi của phong trào MAGA đối với Ukraina, ông Donald Trump đã né tránh câu trả lời : “Tôi nghĩ họ ủng hộ những gì tôi ủng hộ” ». Xenia Fedorova: Từ giám đốc RT France đến tâm điểm tranh cãi chính trị tại Pháp Xenia Fedorova từng là giám đốc RT France, chi nhánh của mạng lưới truyền thông Nhà nước Nga Russia Today. Sau khi Liên Hiệp Châu Âu cấm phát sóng RT năm 2022 vì cho rằng đây là công cụ tuyên truyền của Điện Kremlin sau khi chiến tranh Nga - Ukraina bùng nổ, RT France chính thức đóng cửa ngày 21/01/2023. Dù vậy, Fedorova vẫn ở lại Pháp và thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền thông bảo thủ như CNews, Europe 1 và JDNews, thuộc hệ sinh thái truyền thông của tỷ phú Vincent Bolloré. Các kênh này được xem có xu hướng bảo thủ, thiên hữu và thường dành nhiều không gian cho các quan điểm của cánh hữu tại Pháp. Theo Reuters, sự hiện diện của bà nhanh chóng gây tranh cãi. Nhiều chính trị gia, học giả và chuyên gia an ninh cáo buộc Fedorova lan truyền các thông tin bị chính quyền Pháp và Liên Hiệp Châu Âu đánh giá là tuyên truyền hoặc sai lệch về chiến tranh Ukraina, NATO và chính trị châu Âu. Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng bà chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận và bày tỏ quan điểm chính trị. Một vấn đề khác gây chú ý là việc Fedorova vẫn được gia hạn thẻ cư trú 10 năm vào năm 2024. Bộ Nội Vụ Pháp khẳng định việc gia hạn được thực hiện theo quy trình hành chính thông thường, không có sự can thiệp của lãnh đạo chính phủ. Tuy nhiên, sau khi báo chí điều tra, nhiều nghị sĩ yêu cầu làm rõ liệu có tồn tại sự ưu ái trong quá trình này hay không.   Cuối tháng 07/2026, bộ Nội Vụ Pháp ban hành quyết định trục xuất Fedorova với lý do bà bị xem là « đe dọa nghiêm trọng đến trật tự công cộng » và « gây phương hại đến các lợi ích cơ bản của Nhà nước » thông qua việc phổ biến thông tin tuyên truyền có lợi cho Điện Kremlin. Fedorova tuyên bố sẽ kháng cáo và khẳng định mình chỉ thực hiện quyền tự do ngôn luận. Ngày 31/07, chính phủ Pháp cũng quyết định đóng băng tài sản của Fedorova trong sáu tháng nhằm ngăn chặn việc sử dụng hoặc chuyển dịch các nguồn tài chính mà nhà chức trách cho rằng có thể phục vụ các hoạt động gây ảnh hưởng hoặc lợi ích của Nga. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy Pháp đang siết chặt các biện pháp chống chiến dịch gây ảnh hưởng từ nước ngoài. Hungary : Tân thủ tướng đi theo vết xe của người tiền nhiệm ? Tại Hungary, chính phủ của thủ tướng Péter Magyar và đảng Tisza đang nhanh chóng phá bỏ hệ thống chính trị, pháp luật do cựu thủ tướng Viktor Orbán xây dựng. Tuy nhiên, việc thay đổi quá nhanh và cứng rắn khiến giới bảo vệ nhân quyền lo ngại chính quyền mới có thể lặp lại cách làm của người tiền nhiệm. Một số trường hợp cụ thể : Tổng thống Tamas Sulyok bị buộc tự chấm dứt nhiệm kỳ thay vì áp dụng thủ tục luận tội theo Hiến Pháp. Tổng chưởng lý cũng chịu sức ép từ chức. Các cuộc điều tra chống tham nhũng gia tăng nhằm vào nhiều quan chức và nhân vật liên quan đến đảng Fidesz cũ. Trả lời RFI ngày 28/07, Aron Demeter thuộc tổ chức Ân Xá Quốc Tế (Amnesty International) tại Hungary nhận định : « Một số cải cách do Peter Magyar thực hiện là hoàn toàn hợp pháp, nhưng đôi khi những phương pháp được sử dụng lại không phù hợp với các nguyên tắc của pháp quyền. Do đó, lập trường của chúng tôi rất đơn giản : Nếu ông ấy thực sự muốn khôi phục nền dân chủ, ông ấy phải đoạn tuyệt với những phương pháp mà đảng Fidesz đã sử dụng trong những năm qua ngay cả khi tham vọng của ông ấy tốt đẹp hơn nhiề

  3. Jul 25

    Xung đột Iran có nguy cơ trở thành "chiến tranh toàn diện" ?

    Xung đột Iran có nguy cơ trở thành « chiến tranh toàn diện » ? Đối với Ả Rập Xê Út, « mối đe dọa Israel » ít nguy hiểm hơn « mối đe dọa Iran » ; Tranh cãi về việc Pháp hợp tác với Nga sản xuất thanh nhiên liệu cho một nhà máy điện hạt nhân ở Đức ; Châu Âu trở thành mồi của hỏa hoạn mùa hè 2026. Trên đây là một số chủ đề của Tạp Chí Thế Giới Đó Đây tuần này. Ngày 24/07/2026, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kêu gọi người dân ở Trung Đông « giữ khoảng cách 500 mét với bất kỳ địa điểm nào có quân đội Mỹ trú đóng để bảo đảm an toàn ». Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Teheran sẽ trả đũa bất kỳ quốc gia nào « tham gia, hợp tác hoặc hỗ trợ » Hoa Kỳ. Ông nói thêm rằng Iran « bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để tự vệ ». Bahrain và Jordanie bị Iran oanh kích để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ trong đêm thứ 13 liên tiếp (đêm 23-24/07), được Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khẳng định là « nhằm giảm thiểu hơn nữa mối đe dọa do Iran gây ra cho các thủy thủ dân sự và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz ». Trước đó, các nước có căn cứ của Mỹ như Koweit, Irak, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất… cũng thường xuyên trúng drone của Iran, kể cả một số công trình dân sự, như một nhà máy khử muối nước biển ở Koweit. Tại sao Iran lại nhắm đến những công trình dân sự ? Trả lời RFI, nhà nghiên cứu David Rigoulet-Roze, Viện Phân tích chiến lược Pháp kiêm tổng biên tập tạp chí Phương đông chiến lược (Revue Orient stratégique) phân tích : « Iran đã ám chỉ rằng nếu cơ sở hạ tầng dân sự của họ bị nhắm đến, họ sẽ có phản ứng tương tự đối với phía bên kia Vùng Vịnh. ​​Và điều đó đã xảy ra bởi vì trong giai đoạn hai, Hoa Kỳ đã quyết định tấn công một số lượng đáng kể các cây cầu và nhà máy điện. Từ quan điểm của Iran, điều này giải thích cho việc họ có phản ứng tương tự, có nghĩa là thực hiện nhiều cuộc tấn công lớn, đặc biệt là nhắm vào Koweit, hai lần nhắm vào các nhà máy điện, máy phát điện và nhà máy khử muối. Đây rõ ràng là một sự leo thang có chủ ý, vì chúng ta biết rất rõ rằng nước là vấn đề trọng tâm, là lằn ranh đỏ đối với các quốc gia quân chủ dầu mỏ, đặc biệt là Koweit, quốc gia phụ thuộc đến 90% vào nước khử muối. Tỷ lệ này không giống nhau ở các quốc gia quân chủ dầu mỏ, ví dụ đối với Ả Rập Xê Út là 70%. Nhưng nói chung, đó là một vấn đề sống còn. Vì vậy, chúng ta đang bước vào một vùng còn chưa được rõ, xét đến bối cảnh leo thang đang diễn ra ». Nguy cơ chiến tranh toàn diện ? Về phía Mỹ, ngày 23/07, tổng thống Donald Trump dường như đang cân nhắc một cuộc tấn công « quy mô lớn » nhắm vào Iran, lớn hơn cả những cuộc tấn công trước đây. Hai quan chức Mỹ xác nhận với trang mạng Axios chưa có mệnh lệnh mới nào được ban hành cho quân đội. Trước đó, phía Iran cũng tuyên bố « sẽ dạy (cho Mỹ) những bài học đáng nhớ ». Những vụ oanh kích liên tục đang phá vỡ thỏa thuận khung được ký ngày 17/06 và làm gia tăng leo thang chiến tranh. Liệu một cuộc chiến toàn diện có nguy cơ xảy ra hay không ? Nhà nghiên cứu David Rigoulet-Roze phân tích : « Rõ ràng đây không phải là trường hợp các cuộc tấn công lẻ tẻ. Ngoài ra còn có những dấu hiệu không thể nhầm lẫn, chẳng hạn sự gia tăng số lượng máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, bởi vì đã có khoảng 60 chiếc ở Israel. Chúng không được tập trung ở những nước có căn cứ của Mỹ để tránh bị trúng hỏa lực của Iran, và dự kiến ​​sẽ có thêm khoảng 15 chiếc nữa đến Israel. Có nghĩa là xét về thời gian, việc này cho phép một chuỗi các cuộc tấn công gần như không gián đoạn trong vài tuần. Vì vậy, rõ ràng là đang có một kịch bản quy mô lớn, cả về thời gian và quy mô leo thang vừa về địa lý và quy mô tấn công được mở rộng bởi vì có sự thay đổi trong đối tượng tấn công. Do đó, điều này là đáng lo ngại bởi vì, về phía Iran, Mohsen Rezaee, cố vấn quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, từng nói đến một cuộc chiến tranh tổng lực, với những hậu quả rõ ràng khó kiểm soát khi chấp nhận viễn cảnh đó ». Ả Rập Xê Út : “Mối đe dọa Israel” ít nguy hiểm hơn “mối đe dọa Iran” Ả Rập Xê Út sẽ được làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ để phát triển chương trình hạt nhân dân sự. Thỏa thuận mang tính « lịch sử » được ký với Mỹ ngày 22/07/2026 được Ryad hoan nghênh là « một thắng lợi » sau hơn ba thập niên thương lượng. Tuy nhiên, vài giờ sau khi ký thỏa thuận, tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thêm một điều kiện : Bình thường hóa quan hệ với Israel. Liệu điều kiện mới, không được ghi trong văn bản ban đầu và khó được Ryad chấp nhận, có khai tử thỏa thuận hạt nhân dân sự vừa được ký kết không ? Akram Zaoui, nhà nghiên cứu cộng tác viên tại trung tâm tư vấn ORF Middle East, ở Dubai (Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất), phân tích : « Tôi không biết liệu ông ấy có phá vỡ thỏa thuận hay không. Tôi nghĩ thực ra Ả Rập Xê Út có nhiều thời gian hơn Trump, và tôi nghĩ họ đã thành công trong việc thúc đẩy lập trường của mình. Họ đã có chữ ký của chính quyền Mỹ về một thỏa thuận hạt nhân dân sự, điều mà họ tìm kiếm từ rất lâu. Họ không bị ràng buộc bởi thời gian biểu như Trump, họ không bị đe dọa bởi các cuộc bầu cử… Nhưng họ đang thúc đẩy cuộc thảo luận ở Washington. Liệu việc thực hiện thỏa thuận có bị đe dọa không ? Tôi nghĩ việc thực hiện thỏa thuận đã gây tranh cãi ngay từ đầu. Nhưng có một yếu tố chiến lược đã thay đổi trong khu vực : Đối với Ả Rập Xê Út, Israel ít gây ra đe dọa hơn, Iran mới được coi là mối đe dọa. Vì vậy, tôi cho rằng rủi ro chiến lược và an ninh mới, tức thời này - có nghĩa là mối đe dọa từ Iran thay cho đe dọa từ Israel - có thể tạo thuận lợi cho lựa chọn bình thường hóa quan hệ. Liệu điều đó có thể xảy ra ngay nay mai không? Tôi hoàn toàn không nghĩ vậy ». Pháp hợp tác với Nga sản xuất thanh nhiên liệu cho một nhà máy điện hạt nhân ở Đức Ngày 23/07/2026, cuối cùng Liên Hiệp Châu Âu cũng thông qua được loạt biện pháp trừng phạt kinh tế lần thứ 21 đối với Nga sau một thời gian chật vật đàm phán và nhân nhượng về lợi ích đối với một số nước thành viên. Tuy nhiên, vẫn có nhiều lĩnh vực được loại khỏi các gói trừng phạt, trong số này có thanh nhiên liệu mới cho các nhà máy điện hạt nhân ở Đông Âu do Nga xây dựng. Tại Đức, một dự án như vậy vừa được cấp phép. Nhà máy điện hạt nhân Lingen ở bang Niedersachsen (tây bắc Đức) sẽ được cung cấp thanh nhiên liệu hạt nhân do một công ty con của tập đoàn hạt nhân Pháp Framatome hợp tác sản xuất với Rosatom - tập đoàn năng lượng nguyên tử Liên bang Nga. Dự án này đang gây tranh cãi tại Đức, theo tường trình ngày 22/07 của thông tín viên RFI Pascal Thibaut tại Berlin : « Đây không đơn giản như một nhà máy sản xuất sôcôla mà là một tín hiệu thảm họa đối với tự chủ năng lượng của châu Âu ». Christian Meyer, chính khách thuộc đảng Xanh phụ trách môi trường của bang Niedersachsen, đã phải thốt lên như vậy. Ông vẫn phải cấp phép cho việc sản xuất nhiên liệu hạt nhân tại nhà máy Lingen nhưng không ngần ngại bày tỏ tất cả những suy nghĩ không hay về dự án này. Bộ trưởng Môi Trường Liên bang Đức từng cho rằng do chưa áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga trong lĩnh vực hạt nhân, Liên Hiệp Châu Âu không thể cấm Pháp - Nga hợp tác trong lĩnh vực này. Các nhà bảo vệ môi trường, cùng với đảng Xanh, cũng như một số chính khách thuộc đảng Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), đều lên tiếng phản đối dự án. Dân biểu Marc Heinrichmann của đảng CDU, chủ tịch Ủy ban Quốc hội giám sát các cơ quan tình báo, cảnh báo là Nga muốn « duy trì quyền kiểm soát đối với những điểm then chốt trong các cơ sở hạ tầng thiết yếu của chúng ta ». Tuy nhiên, chính quyền Đức nhấn mạnh rằng nhiều biện pháp an ninh đã được triển khai trong bối cảnh hoạt đ

  4. Jul 18

    Mỹ : Bầu cử giữa nhiệm kỳ chưa bắt đầu, TT. D.Trump đã gieo rắc hoài nghi về kết quả

    Bầu cử giữa nhiệm kỳ chưa bắt đầu, TT. D.Trump đã « mở lối » gieo rắc hoài nghi về kết quả bỏ phiếu. Bruxelles hợp tác với Kiev để cùng sản xuất drone : Sự kết hợp giữa óc sáng tạo của Ukraina và sức mạnh công nghiệp của Liên Âu. Mạng xã hội và internet : Liên Hiệp Châu Âu muốn siết chặt quyền truy cập của trẻ vị thành niên. Cháy rừng hoành hành từ châu Âu sang châu Mỹ. Trên đây là những chủ đề chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này. Chiến thuật gieo rắc hoài nghi của TT. Mỹ Donald Trump Vài tháng trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, tổng thống Donald Trump tối thứ Năm 16/07/2026 đã có bài phát biểu với quốc dân. Trong bài diễn văn này, nguyên thủ Hoa Kỳ một lần nữa nhắc lại những cáo buộc chưa bao giờ được chứng minh : đó là gian lận bầu cử trên diện rộng có lợi cho ông Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020. Ông Trump tố cáo điều mà ông xem là những « lỗ hổng gây chấn động » trong hệ thống bầu cử của Mỹ, gia tăng sức ép đối với các nghị sĩ đảng Cộng Hòa nhằm buộc họ thông qua dự luật Save American Act, đồng thời hướng mũi nhọn chỉ trích sang Trung Quốc. Ông tuyên bố Nhà Trắng sẽ công bố các tài liệu cho thấy Bắc Kinh đã thu thập trái phép hồ sơ của 220 triệu cử tri Mỹ, cho dù trên thực tế, đây phần lớn là các thông tin công khai và dễ được công chúng tiếp cận. Theo ông Romuald Sciora, giám đốc Đài quan sát Chính trị và Địa chiến lược về Hoa Kỳ, thuộc Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược của Pháp (IRIS), điều mà Donald Trump hướng tới trước hết là củng cố nhận thức về sự tồn tại của một mối đe dọa, cả từ bên trong lẫn bên ngoài nước Mỹ, đối với một cuộc bầu cử dù chưa bắt đầu nhưng đã bị ông hoài nghi về tính chính danh. Trên đài RFI hôm 17/07, ông Romuald Sciora nhận định : « Những gì chúng ta vừa chứng kiến nằm trong một chiến lược nhất quán. Cách đây khoảng 10 ngày, nhân dịp Quốc khánh 04/07, tổng thống Donald Trump đã nói về mối đe dọa của cộng sản ngay từ bên trong nước Mỹ. Bây giờ ông lại nói đến những cuộc bầu cử bị Trung Quốc thao túng trên quy mô lớn, nhưng đồng thời có sự tiếp tay của các lực lượng ở bên trong nước Mỹ. Mục tiêu là hết sức rõ ràng : đó là gieo rắc nỗi hoài nghi về tiến trình bầu cử, qua đó chuẩn bị cho khả năng chính quyền sẽ bác bỏ các kết quả bỏ phiếu nếu kết quả đó bất lợi cho họ, nhằm duy trì quyền lực. Từ hơn một năm qua, chúng ta đã chứng kiến những cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào nền dân chủ Mỹ cũng như các thiết chế đối trọng của nền dân chủ này. Tôi e rằng chúng ta đang đứng trước một dạng thức « quy trình đảo chính » (theo nghĩa bóng), với mục tiêu là tiếp tục nắm giữ quyền lực. Song song với đó, chúng ta cũng cần nhìn nhận đúng thực tế. Chính quyền Mỹ cững vừa vượt qua ngưỡng mới trong quan hệ với báo chí : tổng thống Donald Trump đã yêu cầu tước giấy phép hoạt động của các cơ quan truyền thông quốc gia lớn đã từ chối phát sóng bài phát biểu của ông ». Bruxelles hợp tác với Ukraina để cùng sản xuất drone Một thỏa thuận giữa Liên Hiệp Châu Âu và Ukraina trong lĩnh vực drone quân sự được ký kết. Đó là thông báo được chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula von der Leyen, đưa ra hôm thứ Tư 15/07/2026 trong chuyến thăm Kiev. Theo thông báo của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Bruxelles sẽ hợp tác với Ukraina để cùng sản xuất drone, tận dụng kinh nghiệm mà Kiev đã tích lũy được trong cuộc chiến khốc liệt chống Nga. « Thỏa thuận này cho thấy chúng tôi đặc biệt coi trọng kinh nghiệm mà Ukraina đã tích lũy trên chiến trường. Những kiến thức mà quý vị có được về cách sử dụng drone và các hệ thống chống drone thực sự là độc nhất vô nhị. Và chúng ta cần cùng nhau khai thác những kinh nghiệm đó, bởi chúng ta đều nhận thức rõ các mối đe dọa mà châu Âu đang phải đối mặt trong lĩnh vực này. Châu Âu hiện có năng lực công nghệ và công nghiệp rất lớn, đồng thời sở hữu các cơ sở sản xuất an toàn và được bảo vệ tốt. Nhưng chúng tôi không có điều mà Ukraina đã đạt được : đó là kinh nghiệm và bí quyết được tôi luyện qua chiến đấu. Điều tôi muốn nói là chúng ta phải kết hợp sức mạnh để cùng phát triển hoạt động sản xuất drone. Thỏa thuận này sẽ kết hợp óc sáng tạo của Ukraina với sức mạnh công nghiệp của châu Âu ». Bà Ursula von der Leyen đặc biệt nhấn mạnh là đã đến lúc đầu tư vào Ukraina, bởi điều đó cũng có nghĩa là đầu tư vào châu Âu và đầu tư cho nền an ninh chung của Liên Âu. Về phần mình, theo AFP, tổng thống Zelensky cho biết Ukraina hiện sản xuất khoảng 10 triệu drone mỗi năm, trong đó có một số loại có tầm hoạt động rất xa, và đặt mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng này. Xin nhắc lại là Kiev đã ký nhiều thỏa thuận liên quan đến drone với một số quốc gia như Qatar và Ả Rập Xê Út, trong bối cảnh cuộc chiến tại Trung Đông bùng nổ. Nhiều thỏa thuận khác cũng đang được chuẩn bị, đặc biệt với Đức, Na Uy, Phần Lan và Canada. Mạng xã hội và internet : Liên Âu hạn chế quyền truy cập của thanh thiếu niên Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula von der Leyen, hôm thứ Hai 13/07/2026 đã lên tiếng ủng hộ việc áp dụng các biện pháp hạn chế quyền truy cập mạng xã hội đối với trẻ em và thanh thiếu niên, với các mức giới hạn khác nhau tùy theo độ tuổi. Trước đây, Ủy Ban Châu Âu đã khuyến nghị áp dụng các biện pháp hạn chế quyền truy cập vào mạng xã hội, đồng thời đề xuất một công cụ xác minh độ tuổi của người dùng. Tuy nhiên, đó mới chỉ là một lập trường mang tính chính trị nhằm đáp ứng những lời kêu gọi ngày càng nhiều từ 27 chính phủ thành viên Liên Hiệp Châu Âu về việc xây dựng một khuôn khổ quy định thống nhất trong toàn khối. Giờ đây, Ủy Ban Châu Âu có thể bắt tay vào giai đoạn thực chất và chuẩn bị một dự thảo luật, sau khi đã nhận được báo cáo của nhóm chuyên gia về chủ đề này. Trong báo cáo, các chuyên gia khuyến nghị áp dụng những biện pháp hạn chế nghiêm ngặt đối với việc trẻ vị thành niên tiếp cận mạng xã hội và internet. Từ Bruxelles, thông tín viên Pierre Benazet ngày 13/07/2026 gửi về bài tường trình : « Trước khi đủ ba tuổi, trẻ em không được tiếp xúc với bất kỳ loại màn hình nào. Đó là kết luận đầu tiên của báo cáo. Sau độ tuổi này, trẻ dưới 13 tuổi chỉ nên được phép truy cập internet và các mạng xã hội trong khuôn khổ có sự kiểm soát của cha mẹ hoặc có sự hướng dẫn mang tính giáo dục, và trong khoảng thời gian theo hạn định. Bác sĩ tâm thần nhi khoa Jörg Fegert, đồng chủ trì nhóm soạn thảo báo cáo, cho rằng việc hạn chế quyền truy cập là điều kiện tiên quyết để bảo đảm sự phát triển của trẻ em. Ông nhấn mạnh : « Dựa trên các dữ liệu hiện có, chúng tôi khuyến nghị Liên Hiệp Châu Âu áp dụng một quy định thống nhất trong toàn khối nhằm hạn chế trẻ em dưới 13 tuổi tiếp cận mạng xã hội. Đối với lứa tuổi vị thành niên, việc phát triển tính tự chủ là một yếu tố then chốt trong quá trình trưởng thành. Vì vậy, thanh thiếu niên từ 13 đến 18 tuổi nên được tiếp cận một cách ngày càng tự chủ hơn với các mạng xã hội phù hợp với độ tuổi của các em. Các nhà cung cấp mạng xã hội sẽ phải chứng minh rằng dịch vụ của họ đáp ứng được các yêu cầu về an toàn kỹ thuật và phù hợp với từng nhóm tuổi thì mới được phép cung cấp cho người dùng vị thành niên trong thị trường chung của Liên Hiệp châu Âu ». Báo cáo cũng khuyến nghị cho phép mỗi quốc gia trong số 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu áp dụng các biện pháp hạn chế bổ sung đối với người dùng trên 13 tuổi. Tuy nhiên, để thực hiện được điều này, hệ thống xác minh độ tuổi trên các mạng xã hội và internet phải hoạt động hiệu quả, đồng thời không thể bị người dùng lách hoặc vô hiệu hóa biện pháp này ». Cháy rừng hoành hành từ châu Âu sang châu Mỹ Trong tuần này, sau Tây Ban Nha, cháy rừng hoành hành ở nhiều nước, từ Pháp, Đức … cho đến Canada. Vụ cháy rừng ở Tây

  5. Jul 11

    Trung Quốc càng bành trướng ở Thái Bình Dương, các nước khu vực càng đoàn kết

    Trung Quốc phóng thử tên lửa ở Thái Bình Dương, các nước trong khu vực càng đoàn kết ; Iran mượn tang lễ lãnh tụ tối cao Ali Khamenei để « nhắc nhở » các nước láng giềng ; Khả năng của NATO trong trường hợp phải đối đầu trực tiếp với Nga ; Ukraina trong cuộc chiến bảo vệ tuyến đường xuất khẩu huyết mạch ở Hắc Hải ; Những thông điệp phân biệt chủng tộc lên ngôi trong mùa World Cup 2026. Trên đây là những chủ đề chính trong tạp chí thế giới đó đây tuần này. Về thời sự châu Á, hoạt động thử tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Trung Quốc hôm 06/07/2026 ở Nam Thái Bình Dương đã vấp phải sự phản đối của nhiều quốc gia. Hành động này được giới quan sát nhận định là một thông điệp quân sự và ngoại giao trực tiếp tới Hoa Kỳ, cũng như một màn phô trương sức mạnh với các nước trong khu vực. Các quốc gia này đã và đang tăng cường xây dựng những thỏa thuận hợp tác trong vài tháng qua để đáp trả tham vọng bành trướng trên biển của Trung Quốc. Trả lời RFI Pháp ngữ, nhà địa lý và giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm Địa chính trị HEC Emmanuel Véron giải thích : Sự trỗi dậy ngày càng mạnh mẽ của Trung Quốc và những tham vọng mà nước này thể hiện đối với các vùng biển lân cận, đặc biệt là hướng về Đài Loan, khu vực quanh Nhật Bản và Đông Nam Á, đã làm thay đổi cấu trúc an ninh ở khu vực Thái Bình Dương. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường quan hệ giữa Úc và Fiji, cùng với sự điều phối của Nhật Bản và của Mỹ, đang góp phần định hình lại khuôn khổ an ninh của khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương. Nói cách khác, chính quỹ đạo vươn lên thành cường quốc của Trung Quốc đã dẫn đến một sự tái cấu trúc các mối quan hệ địa chính trị trên toàn khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương, trong đó Úc là một tác nhân quan trọng. Trên phương diện ngoại giao, nhiều nước như Úc, New Zealand, cũng như các quốc đảo ở Thái Bình Dương như Fiji đã ra các tuyên bố chung thể hiện mối quan ngại về vụ phóng tên lửa đạn đạo từ một tàu ngầm hạt nhân của Trung Quốc. Đến viếng giáo chủ Khamenei, phái đoàn các nước bị Iran « nhắc khéo » Về thời sự Trung Cận Đông, trong tuần qua, Iran đã cử hành tang lễ cho giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng trong cuộc oanh kích của Israel và Mỹ cách đây bốn tháng. Phái đoàn từ gần 30 quốc gia đã đến viếng, trong đó có nhiều đại diện của các quốc gia vùng Vịnh. Teheran đã tận dụng sự kiện này để « nhắc nhở » các quốc gia, bằng giọng điệu khá tế nhị nhưng không kém phần gay gắt qua những dòng kinh Coran. Từ Teheran, đặc phái viên Sami Boukhelifa giải thích cụ thể : Tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, ngoại giao cũng được tiến hành thông qua những câu trong Kinh Coran. Đầu tiên, các phái đoàn nước ngoài được đón tiếp với đầy đủ nghi thức quân đội. Đến đây thì mọi thứ vẫn hoàn toàn bình thường. Theo nghi thức thông thường thì thảm đỏ được trải sẵn, phái đoàn tiến lên, dừng lại vài giây trước linh cữu của vị Lãnh tụ Tối cao, rồi cúi chào thi hài ông. Một lời tiễn biệt cuối cùng. Nhưng trên vùng đất Hồi giáo này, các phái đoàn còn được dành cho một nghi lễ đặc biệt đó là đọc các câu kinh Coran. Điều đáng chú ý là mỗi phái đoàn lại được đọc những câu kinh được lựa chọn riêng. Có thể lấy hai ví dụ. Đối với phái đoàn Ả Rập Xê Út, câu kinh được chọn kể về câu chuyện của hai đạo quân giao chiến. Một bên đứng về chính nghĩa, bên còn lại hậu thuẫn các thế lực của cái Ác. Theo cách nhìn của Teheran, đây là một sự ám chỉ rõ ràng tới liên minh giữa Riad và Washington. Phái đoàn Thổ Nhĩ Kỳ cũng không tránh khỏi những lời nhắc nhở. Câu kinh dành cho họ ca ngợi những người Hồi giáo dám đứng lên chiến đấu, chứ không phải những người khoanh tay đứng nhìn. Đó là cách Teheran chỉ trích sự thụ động của Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia Hồi giáo lớn với 90 triệu dân, nhưng không hề có bất kỳ hành động nào trong lúc nước láng giềng Iran phải hứng chịu cuộc tấn công của Israel và Mỹ. Có những câu kinh mang tính khiển trách dành cho một số phái đoàn, nhưng ngược lại cũng có những câu kinh ca ngợi dành cho các phái đoàn khác. Đó là những đoàn đến từ những lực lượng mà Iran gọi là "trục kháng chiến", bao gồm  Hezbollah ở Liban, Hamas ở Palestine và Houthi ở Yemen, cùng một số đoàn khác, đều được đọc những câu kinh có nội dung ôn hòa hơn. NATO đang làm gì để chuẩn bị cho trường hợp phải đối đầu trực tiếp với Nga ? Hội nghị thượng đỉnh Liên minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ hôm 07/07/2026, là một trong những sự kiện quan trọng trong tuần qua. Trong khi Mỹ vẫn đe dọa rời khỏi NATO và thể hiện sự giận dữ với các đồng minh, Thổ Nhĩ Kỳ lại tận dụng cơ hội để khẳng định vai trò. Về phần mình, châu Âu vẫn tìm cách củng cố liên minh trước Nga. Câu hỏi đặt ra là nếu xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp với Nga, liệu các lực lượng NATO có thể chống đỡ được không? Trả lời RFI Pháp ngữ, tướng Pierre Vandier, tư lệnh Pháp hoạt động trong NATO (Commandant suprême allié pour la transformation de l'Otan) cho biết : Chiến lược của NATO khá đơn giản, đó là thuyết phục Nga mỗi ngày rằng bây giờ không phải là thời điểm thích hợp để họ tấn công. Để làm được như vậy, chúng tôi đã thực hiện hàng loạt các cuộc diễn tập với các lực lượng được triển khai. Ví dụ như Pháp hiện diện ở các nước Baltic, qua hàng loạt các hoạt động chặn bắt tín hiệu, các hoạt động giám sát cáp. Tất cả những cuộc diễn tập này đang được triển khai hàng ngày. Mục tiêu là để chứng minh cho Nga thấy bây giờ không phải là thời điểm để tấn công NATO. Chúng tôi học hỏi từ những gì chúng tôi thấy ở Ukraina, ở Trung Đông, và chúng tôi luôn đi trước một bước. Chúng tôi nỗ lực mang lại lợi thế cho các đồng minh trong bối cảnh chiến tranh đang thay đổi, trong những cách thức mới để tận dụng công nghệ của chúng ta, và trong việc tính đến sự thích nghi của đối phương để chúng ta vẫn duy trì được vai trò răn đe hiệu quả. Ukraina bảo vệ hành lang xuất khẩu huyết mạch ở Hắc Hải trước drone Nga Về chiến tranh Nga-Ukraina, theo báo cáo mới đây từ phía Kiev, từ đầu năm đến nay, quân đội Matxcơva đã thực hiện số lượng cuộc tấn công kỷ lục nhằm vào các cơ sở hạ tầng cảng biển của Ukraina. Tổng cộng đã có 180 vụ oanh kích trong vòng sáu tháng đầu năm 2026, tức là nhiều hơn 30 vụ so với cả năm 2025. Hắc Hải, hành lang giao thông quan trọng cho hàng xuất khẩu của Ukraina, là một trong những mặt trận chủ đạo trong cuộc chiến tranh tiêu hao do Nga tiến hành. Bảo vệ hạm đội thương mại là nhiệm vụ chiến lược của lực lượng hải quân Kiev, một nhiệm vụ đầy nguy hiểm dưới mối đe dọa thường trực từ drone Nga. Thông tín viên RFI Lucas Lazo tại Ukraina đã có cơ hội lên một tàu tuần tra ở vùng Odessa và phỏng vấn thuyền trưởng : Thuyền trưởng Mykolai tăng ga cho chiếc tàu tuần tra được trang bị các súng máy hạng nặng, hướng ra khơi. Trên tàu có 5 người, được trang bị đầy đủ để chiến đấu. Bên mạn trái, vừa ra khỏi luồng lạch, là những xác tàu buôn mắc cạn với phần thân tàu cháy đen. Thuyền trưởng cho biết : « Mục tiêu chính của chúng tôi ở đây là bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại. Chúng tôi thực hiện các nhiệm vụ giám sát và rà soát thủy lôi: tìm kiếm những quả thủy lôi có thể đang trôi dạt ở đâu đó trên biển. Tôi tin rằng các thủy thủ trên những tàu thương mại không thực sự nhận thức được về những mối nguy hiểm từ cuộc chiến, về những gì có thể đang hiện diện ngoài khơi này. Đây là một hình thức gây sức ép lên chúng tôi, lên nền kinh tế của chúng tôi, lên các cảng của chúng tôi. Còn đối với họ, đây chẳng khác nào một chiến tuyến khác. » « Họ » ở đây chính là người Nga. Và họ bất ngờ khiến thủy thủ đoàn phải cảnh giác khi trên màn hình radar xuất hiện một tín hiệu chuyển động khả nghi. « Chúng ta không còn thời gian nữa, vì các drone Shahed

  6. Jul 4

    Trung Quốc : Thế khó xử của Tập Cận Bình trước các cuộc thanh trừng tham nhũng

    Trung Quốc kỷ niệm 105 năm thành lập đảng Cộng Sản, khẳng định tiếp tục chống tham nhũng; Cầu nối đất liền triệu đô ở Thái Lan gây tranh cãi; Chính phủ Venezuela bị chỉ trích vì xử lý yếu kém thảm kịch động đất; Châu Âu và nước cờ khó trước dự án của con rể ông Trump ở Albania, World Cup phá kỷ lục người xem bóng đá ở Mỹ.., đó là những chủ đề chính trong tạp chí thế giới đó đây tuần này. Trong tuần vừa qua, Trung Quốc đã kỷ niệm 105 năm thành lập đảng Cộng Sản, hôm 01/07/2026. Trước Đại lễ đường nhân dân ở Bắc Kinh, chủ tịch Tập Cận Bình đã có bài phát biểu kéo dài 40 phút, nhấn mạnh tầm quan trọng của quân đội, phải « mạnh  mẽ » và tuyên thệ phải duy trì đường lối lãnh đạo độc đảng đối với quân đội và hiện đại hóa quốc phòng và lực lượng vũ trang… đồng thời tiếp tục cuộc chiến chống tham nhũng. Ông Tập cũng nói thêm rằng đảng Cộng Sản phải « tiến hành cuộc chiến chống tham nhũng một cách quyết liệt, lâu dài và toàn diện ». Cuộc thanh trừng tham nhũng càn quét giới quân đội Cách nay hai tháng, Quân Ủy Trung Ương, đứng đầu là Tập Cận Bình, đã thông qua những biện pháp mới « để thiết lập kỷ luật, huấn luyện và giám sát các sĩ quan quân đội cấp cao ». Tuy nhiên, chiến dịch chống tham nhũng này đã vấp phải nhiều chỉ trích, mà giới chuyên gia đánh giá là làm suy yếu hàng ngũ lãnh đạo cấp cao, đặt dấu hỏi về hiệu quả chiến đấu của quân đội Trung Quốc. Ông Emmanuel Lincot, giám đốc nghiên cứu, chuyên gia về Trung Quốc tại  IRIS, nhận định trên RFI Pháp ngữ : « Qua bài phát biểu này, rõ ràng Bắc Kinh có ý định siết chặt kiểm soát, vì kiểu phát ngôn này cho thấy ông Tập Cận Bình đang tự thừa nhận điểm yếu của mình. Lãnh đạo Trung Quốc chắc chắn đang cảm thấy khó xử trước các cuộc thanh trừng này. Cách nay ba tháng, phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông đã bị bãi nhiệm, và cựu bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc bị kết án tử hình. Đây là những sự kiện rất đáng chú ý. Như vậy, những vụ cách chức này rõ ràng có liên quan đến một hình thức phản kháng thụ động hoặc chủ động nào đó trong chính quân đội, hoặc thậm chí trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc, và do đó, rõ ràng đó là dấu hiệu của sự căng thẳng. Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ thì đã không cần phải có bài phát biểu như vậy ». Cỗ máy kiểm duyệt bị thách thức Vẫn liên quan đến Trung Quốc, hôm thứ Năm, 02/07, chính quyền Trung Quốc chính thức công bố thông tin về vụ tai nạn máy bay, đâm vào tháp Cự Tín (Citic Tower), tòa nhà cao nhất ở Bắc Kinh (528 mét, 108 tầng). Chính quyền xác nhận phi công có dấu hiệu trầm cảm, lo âu, đã cố tình lao máy bay vào tòa nhà để tự sát. Tai nạn xảy ra vào ngày 26/06, khiến phi công thiệt mạng, và 13 người dưới mặt đất bị thương. Ngay sau vụ việc, bộ máy kiểm duyệt của Trung Quốc đã nhanh chóng vào cuộc, toàn bộ hình ảnh, video và các bài viết liên quan đến vụ tai nạn đã nhanh chóng bị gỡ bỏ trên các nền tảng mạng xã hội, nhằm kiểm soát thông tin, ngăn chặn tình trạng hoang mang trong dư luận. Theo France 24, vụ việc là phép thử đối với hệ thống kiểm duyệt ở Trung Quốc. Dù chính quyền nỗ lực kiểm duyệt để duy trì sự ổn định chính trị, vụ tai nạn xảy ra giữa lòng thủ đô gây ra hoài nghi trong dư luận, khiến chính quyền khó có thể bưng bít thông tin. Người dân Trung Quốc cũng đặt ra nhiều suy đoán, những lý do nào đẩy một cá nhân thực hiện hành động cực đoan đến thế. Theo chuyên gia địa chính trị Roggiers Creemers, những thông tin được cung cấp về vụ việc không làm sáng tỏ việc làm sao chiếc máy bay có thể vượt qua hệ thống phòng không ở thủ đô Trung Quốc, tại khu vực cấm bay nghiêm ngặt, gần trụ sở các cơ quan hành chính cấp cao. Các chuyên gia cũng đặt ra nghi vấn về phòng thủ của thủ đô, trong bối cảnh các cuộc chiến tranh ở Ukraina và Iran cho thấy sức công phá của các drone. Dùng eo biển Hormuz làm cớ để xây cầu triệu đô ở Thái Lan Vẫn về thời sự châu Á, tại Thái Lan, chiến tranh Trung Đông ngăn chặn lưu thông ở eo biển Hormuz đã được chính phủ dùng làm luận điểm để tái khới xướng dự án xây dựng cầu bắc qua biển Andaman ở vịnh Thái Lan, bị bỏ ngỏ từ nhiều năm qua. Dự án xây cầu trị giá hơn 30 tỷ euro, Land Bridge, được cho là giải pháp giao thông thay thế eo biển Malacca, đã gây ra nhiều tranh cãi ở miền nam Thái Lan. Nhiều người dân lo ngại mất đi khả năng sinh kế. Từ cuối tháng Sáu, hàng trăm người biểu tình đến từ nhiều tỉnh khác nhau từ miền nam Thái Lan, đã đến cắm trại trước trụ sở chính phủ Thái Lan, biểu tình kêu gọi từ bỏ dự án này. Thông tín viên Valentin Cebron cho biết thêm thông tin : « Ngủ dưới những tấm lều bạt, đặt trước văn phòng của thủ tướng, người dân ở miền nam Thái Lan đã đóng tại đây từ nhiều ngày để bày tỏ phản đối dự án xây cầu nối đất liền, được coi là hành lang hậu cần, vừa được chính phủ khởi xướng lại. Trước tấm băng rôn « Nói không với Land Bridge » là Thom, đến từ Ranong, gần biển Andaman, khu vực được dự trù xây dựng một trong hai cảng nước sâu của dự án này. Cảng dự trù sẽ được kết nối bằng đường bộ và đường sắt với tỉnh Chumphon, ở phía bên kia bán đảo, giáp vịnh Thái Lan. Ông Thom nói : « Ngay cả khi đến đây để phản đối dự án này, chúng tôi không đủ sức để đấu lại họ. Nhưng tôi muốn nói rõ rằng : « Người dân ở Ranong không muốn dự án Land Bridge và cũng phản đối luật về hành lang kinh tế này ». Giống như những người biểu tình khác, người phụ nữ 67 tuổi này lo ngại về những hệ quả của dự án này : Người dân bị mất đất, khu đánh cá bị hủy hoại, môi trường suy thoái, lợi ích rơi vào tay những người đầu tư, thay vì cộng đồng địa phương. Bà nói : « Các ngư dân sẽ không thể kiếm sống bằng nghề đánh cá được nữa. Những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là những người phải di dời, là những người không có giấy tờ tùy thân, người thuộc tộc Moken, là những cộng đồng ngư dân sống dựa vào biển cả. Họ sẽ đi đâu về đâu ? Vì vậy mà chúng tôi dựng lều ở đây ». Chính phủ hiện vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Hiện Bangkok đang chờ báo cáo khả thi cuối cùng về dự án tiền tỷ này, dự trù được đệ trình lại lên chính phủ vào tháng Tám. » Biểu tình chống dự án của Kushner ở Albania và thế khó của châu Âu Từ gần một tháng qua, các cuộc biểu tình diễn ra gần như thường nhật, chủ yếu là ôn hòa, tại Albania, phản đối dự án bất động sản của con gái và con rể của tổng thống Mỹ Donald Trump, biến khu vực được bảo tồn thành khu nghỉ dưỡng cấp cao trị giá hàng tỷ đô la ở đảo Sazan và Zvernec. Hôm thứ Năm vừa qua, 02/07, căng thẳng tiếp tục gia tăng, nhiều cuộc đụng độ đã nổ ra giữa người biểu tình và cảnh sát ngay trước Quốc Hội của nước Balkan. Một số nhóm người biểu tình tìm cách chặn lối vào Quốc Hội, chất vất các nghị sĩ. Cảnh sát đã dùng hơi cay, vòi rồng để giải tán đám đông. Cuộc biểu tình, còn được gọi là « Cuộc cách mạng hồng hạc », loài chim sinh sống tại các khu bảo tồn, chưa bao giờ thu hút đông đảo người tham gia đến thế tại Albania. Chuyên gia về địa chính trị Ermak Hasimja, giải thích trên RFI Pháp ngữ: « Đó là những người trẻ 20, 30 tuổi, trước đó được coi là thờ ơ với tình hình chính trị. Nhưng trong tình cảnh hiện nay, ngay những ngày đầu tiên, các cuộc biểu tình đã thu hút hơn 10 000, 15 000 người trẻ tuổi. Và đó chính là một mối lo của chính phủ Albania. » Không chỉ ở trong nước, những cộng đồng người Albania ở nước ngoài đã tổ chức những sự kiện thể hiện tinh thần đoàn kết trên khắp châu Âu, Bắc Mỹ và Úc. Nếu ban đầu người biểu tình sử dụng hình ảnh hồng hạc với những biểu ngữ « Albania không phải để bán », thì nay họ dần chuyển sang phản đối những vấn đề sâu rộng hơn, phản đối tham nhũng, kêu gọi thay đổi, về một « Albania mới ». Tình hình nội bộ Alb

  7. Jun 27

    Hormuz, Anh Quốc, Ukraina, Nắng nóng gay gắt và Bóng đá đi bộ : Những chủ đề thời sự đáng chú ý

    Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) bắt đầu chiến dịch sơ tán thủy thủ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư ; Nga và Ukraina giao tranh dữ dội ở Donbass ; Phủ thủ tướng Anh – một thập kỷ đầy biến động ; Nắng nóng ở Pháp – bên lợi, bên thiệt và Bóng đá đi bộ lên ngôi ở Pháp. Trên đây là những chủ đề thời sự đáng chú ý trong tuần này. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ngày 25/06/2026, thông báo tạm ngưng kế hoạch sơ tán nhằm giải cứu 11 ngàn thủy thủ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư sau khi một tầu thương mại bị tấn công vì đã sử dụng tuyến đường chiến lược ngoài « khuôn khổ của chiến dịch ». Sơ tán thủy thủ : Một kế hoạch « dài hơi » AFP nhắc lại, hôm thứ Ba, 23/06/2026, IMO thông báo khởi động chiến dịch sơ tán đã được chuẩn bị từ lâu. Tuy nhiên, lãnh đạo tổ chức quốc tế này cũng cảnh báo kế hoạch sơ tán này sẽ phải mất nhiều tuần do việc Iran đóng lại eo biển Hormuz. Trả lời truyền thông, IMO cho biết, quy trình này được tiến hành theo từng bước có sự phối hợp với Iran, Oman, các quốc gia vùng Vịnh, Hoa Kỳ và ngành công nghiệp hàng hải. Tổng thư ký của IMO, Arsenio Dominguez, nhấn mạnh, chiến dịch này không bao gồm bất kỳ các phương tiện hộ tống cũng như hỗ trợ quân sự nào, và được thực hiện : Hoặc theo tuyến đường ở phía bắc dọc theo bờ biển Iran, hoặc đi theo bờ nam gần vương quốc Oman. Trên làn sóng RFI Pháp ngữ, Damien Chevalier giám đốc phụ trách an toàn hàng hải, giải thích, tại tuyến đường thông thường do IMO thiết lập vào năm 1968 trong khuôn khổ cơ chế phân luồng lưu thông, Iran đã rải hơn 80 thủy lôi. « Tuyến đường biển mà chúng tôi sử dụng trước khi xung đột bắt đầu hiện không thể sử dụng được do có thủy lôi. Chúng tôi thực sự có thông tin rất chính xác và được xác nhận về sự hiện diện của những thủy lôi đó. Vì lý do này mà chúng tôi đã thiết lập hai tuyến đường thay thế : Hành lang phía bắc Iran và tuyến phía nam, gần bờ biển Oman. Điều quan trọng cần hiểu là thách thức lớn nhất mà chúng tôi phải đối mặt, trước hết và trên hết, là khả năng tái lập liên lạc và các cuộc đối thoại giữa các quốc gia thành viên. Kế hoạch này chỉ có thể thực hiện được ngày hôm nay là bởi vì chúng tôi đã nối lại được đối thoại và sự trở lại của ngoại giao là cần thiết. Từ góc độ hoạt động, chiến dịch hiện đang diễn ra rất tốt và chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các nhà chức trách, đặc biệt là với Oman. Chúng tôi có một nhóm đang đóng tại Oman để quản lý tất cả các vấn đề về hoạt động theo từng giờ ». Theo AFP, trong thỏa thuận khung được ký kết ngày 17/06/2026 giữa Iran và Hoa Kỳ, chính quyền Teheran cam kết rà phá mìn khu vực trong thời hạn 30 ngày. Paris và Luân Đôn những tuần qua cũng đề nghị tham gia bảo đảm an toàn eo biển Hormuz trong khuôn khổ một liên minh gồm 40 quốc gia, chủ yếu bằng cách cung cấp phương tiện rà phá thủy lôi. Ukraina đánh Crimée nhưng gặp khó khăn ở Donbass Từ nhiều tuần qua, các cuộc tấn công bằng drone của Ukraina nhắm vào bán đảo Crimée bị Nga sáp nhập bất hợp pháp vào năm 2014 đã thu hút mọi sự chú ý của giới báo chí và các nhà quan sát và che khuất một diễn tiến khác : Nga đã đẩy các quân cờ của mình ở vùng Donbass. Quân đội Nga đang tiến về phía bắc, đông và nam của các thành phố lớn Kramatorsk và Sloviansk, hiện vẫn do Ukraina kiểm soát. Giao tranh được cho là đang diễn ra ở thành phố Kostiantynivska, một cứ điểm phía nam Kramatorsk. Trả lời RFI Pháp ngữ, Ulrich Bounat, nhà nghiên cứu cộng tác tại Euro Creative, phân tích : « Chiến dịch tấn công mùa hè của Nga đã diễn ra trong vài tuần nay. Cuộc tấn công này tập trung vào phần Donbas mà Nga chưa chiếm được, bao gồm các thành phố Sloviansk và Kramatorsk, với một cuộc tấn công trực diện. Mục tiêu chính là cố gắng chiếm thành phố Konstantinipska, nằm trên trục đường chính để tiến đến vùng đô thị Sloviansk và Kramatorsk. Vì vậy, giao tranh đã diễn ra ở thành phố này trong vài tuần nay, với cường độ cực kỳ dữ dội. Rất khó để biết chiến sự đã đi đến đâu, nhưng nếu dựa vào các thông tin được đăng tải trên trang web Deepstate, một trang web khá thân cận với quân đội Ukraina, thì một số lực lượng Nga được cho là đang ở thành phố Konstantinipska, và ​​các cuộc giao tranh trên đường phố dường như đang diễn ra. Điều này cho thấy đà tiến của quân Nga, và rõ ràng, một lần nữa Nga phải trả giá bằng những tổn thất khủng khiếp. Nhưng giờ đây, cuộc tấn công của Nga đang bắt đầu gây thiệt hại nặng nề đến sinh mạng của người dân Konstantinipska. Và đây chắc chắn là một trong những lý do khiến Vladimir Putin tin rằng ông chưa cần phải chấp nhận lời đề nghị đàm phán từ Liên Hiệp Châu Âu hoặc Volodymyr Zelensky vào thời điểm này. » Anh Quốc : Phố Downing, « mười năm đổi bảy chủ » Thứ Hai, ngày 22/06/2026, thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo từ chức do sức ép từ trong nội bộ đảng Lao Động cầm quyền. Số 10 phố Downing sắp có chủ nhân thứ bảy trong vòng mười năm : Một tốc độ chưa từng thấy trong gần hai thế kỷ. Nhật báo kinh tế Les Echos điểm lại những vị thủ tướng gần đây nhất từng sống tại đây. David Cameron, và cuộc cược thất bại : Ông là vị thủ tướng tại vị lâu nhất (2010-2016). Nhưng thắng lợi của phe Brexit, đòi ra khỏi Liên Âu, trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 23/06/2016 buộc ông phải từ chức ngay ngày hôm sau. Theresa May và thỏa thuận bất khả thi :  Nữ bộ trưởng Nội Vụ lên kế nhiệm ông Cameron ngày 13/07/2016, đối mặt với nhiệm vụ cực kỳ khó khăn là đàm phán Brexit. Tuy nhiên, nỗ lực một « Brexit mềm » của bà khiến nội bộ đảng Bảo Thủ bị chia rẽ, không thể thông qua thỏa thuận, dẫn đến việc bà từ chức vào ngày 24/05/2019. Boris Johnson và khẩu hiệu « Hoàn thành Brexit » :  Từng là thị trưởng Luân Đôn, ông thay Theresa May làm thủ tướng ngày 24/07/2019. Hoài nghi châu Âu, nhiệm kỳ của ông được đánh dấu với việc đạt thỏa thuận và đưa Vương quốc Anh chính thức rời Liên Âu ngày 31/01/2020. Nhưng hàng loạt vụ tai tiếng, đặc biệt là « Partygate », trong thời gian phong tỏa đại dịch Covid-19 buộc ông phải từ chức vào ngày 07/07/2022. Lizz Truss, thủ tướng có nhiệm kỳ ngắn nhất. Thuộc đảng Bảo Thủ và từng nắm giữ nhiều chức vụ bộ trưởng (Ngân khố, Tư Pháp, Ngoại giao v.v…), Lizz Truss nhậm chức tại số 10 phố Downing ngày 06/09/2022 nhưng chỉ tại quyền có 49 ngày do mắc phải sai lầm về chính sách kinh tế, đặc biệt là kế hoạch cắt giảm thuế 45 tỷ bảng Anh mà không có nguồn tài trợ, gây khủng hoảng thị trường. Rishi Sunak, vị lãnh đạo trẻ tuổi nhất. Là vị thủ tướng gốc Ấn đầu tiên, ông bước vào số 10 phố Downing ngày 25/10/2022 trong bối cảnh kinh tế và chính trị bất ổn. Tuy nhiên, chính sách chống nhập cư gây tranh cãi dẫn đến thất bại thảm hại đảng Bảo Thủ trong cuộc bầu cử tháng 7/2024, đưa đảng Lao Động trở lại cầm quyền. Keir Starmer đánh dấu sự trở lại của đảng Lao Động. Lên cầm quyền sau thắng lợi bầu cử tháng 7/2024, nhiệm kỳ của Keir Starmer cũng không mấy gì phẳng lặng. Các chính sách cắt giảm trợ cấp xã hội gây tranh cãi và nhất là việc bổ nhiệm Peter Mandelson, có liên can đến vụ tai tiếng Jeffrey Epstein, làm đại sứ Anh tại Washington khiến tỷ lệ ủng hộ ông bị sụt giảm và gây bất đồng nội bộ. Việc từ chức của ông là điều không thể tránh khỏi. Nắng nóng cực độ : Kẻ cười, Người khóc Các nước Tây Âu đang trải qua một kỳ nắng nóng kỷ lục. Tại Pháp, quốc gia có khí hậu ôn hòa, việc nhiệt kế đột ngột tăng vọt lên đến 43°C ở nhiều nơi khiến người dân phải chuyển sang « chế độ tiêu dùng mùa nắng nóng ». Doanh thu tại các cửa hàng kem, thức uống mát lạnh tăng vọt từ gần 30% đến 50%. Người dân cũng đổ xô đi mua quạt, máy điều hòa, hay đến rạp chiếu bóng, nhưng tránh các hàng quán ở trung tâm thành phố. Theo chủ tịch hiệp hội các chủ nhà hàng, Franck Chaumes, được tờ Sud Ouest trích dẫn, lượng khách lui tới tại các nhà hàng gi

  8. Jun 20

    Mỹ-Israel sai lầm ngay từ đầu chiến tranh là đã không giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz với Iran?

    Những chủ đề chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này : Sai lầm chiến lược then chốt ngay từ đầu của Mỹ - Israel phải chăng là không giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz với Iran ? Eo biển Hormuz và thách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng ở Đông Nam Á ; Các nhà lãnh đạo nhóm G7 muốn bàn về Trung Quốc hơn là đối thoại với Trung Quốc ; Giorgia Meloni và Sanae Takaichi : Sự đồng thuận quốc phòng - kinh tế của hai nữ lãnh đạo nhóm G7.  Sai lầm chiến lược then chốt ngay từ đầu của Mỹ - Israel : Không giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz ? Tại Israel, thỏa thuận đạt được giữa Washington và Teheran được đông đảo công luận nhìn nhận như một sai lầm chiến lược của chính quyền Donald Trump, và một chiến thắng của Iran. Nhiều nhà phân tích cho rằng thỏa thuận này củng cố vị thế của Cộng hòa Hồi giáo Iran, trong khi vẫn chưa đáp ứng được những đòi hỏi của phía Israel. Bà Sima Shine, chuyên gia của Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia tại Tel Aviv, chuyên gia về Iran và là cựu thành viên Mossad, cơ quan tình báo đối ngoại của Israel, hôm 16/06/2026 giải thích với thông tín viên RFI Frédérique Misslin tại Tel Aviv lý do dẫn đến những lợi thế cho Teheran : « Nếu như Iran cảm thấy mình mạnh mẽ và đàm phán như đang ở thế thắng cuộc, thì đó là bởi vì Teheran nhìn nhận tình hình dưới một góc độ khác. Mục tiêu đề ra ban đầu của cuộc chiến này là lật đổ chế độ Teheran. Thế nhưng, chế độ đó đã sống sót, và điều này khiến giới chức Iran có cảm giác rằng họ đã tìm thấy sức mạnh để tái tổ chức hệ thống trước những đội quân hùng mạnh của Hoa Kỳ và Israel. Họ ngày càng ít quan tâm đến người dân Iran. Họ không bận tâm đến việc thường dân thiệt mạng. Họ cũng chẳng bận tâm đến việc binh sĩ bị giết chết, hay các thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo mất mạng ... Và dĩ nhiên, điều quan trọng nhất là ngay từ đầu cuộc chiến Iran đã thành công trong việc phong tỏa eo biển Hormuz. Đây là một thất bại lớn, một thất bại thực sự lớn, đối với cả Hoa Kỳ và Israel. Tôi cho rằng, ngay vào thời điểm mà giáo chủ Iran Khamenei bị trừ khử, thì việc cần làm ngay lập tức lẽ ra phải là giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz ». Đông Nam Á : Eo biển Hormuz và thách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng Trong bài phát biểu đầu tiên của ông kể từ khi Mỹ và Iran công bố bản ghi nhớ thỏa thuận, hôm thứ Ba 16/06, khi công bố báo cáo về triển vọng năng lượng ở Đông Nam Á tại một sự kiện ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Fatih Birol, nhận định việc mở lại « càng sớm càng tốt » eo biển Hormuz là điều cần thiết để các nguồn năng lượng « có thể tiếp tục được vận chuyển tới châu Á và các khu vực khác ». Tổng giám đốc IEA cũng dự báo tác động của cuộc khủng hoảng sẽ còn kéo dài : « Ngay cả khi giá năng lượng quay trở lại mức mà thế giới từng biết trước đây, cuộc khủng hoảng này vẫn đã tạo ra những làn sóng chấn động đối với toàn bộ ngành năng lượng toàn cầu ». Theo ông Fatih Birol, cuộc khủng hoảng này đã khiến và sẽ tiếp tục khiến nhiều nước phải xem xét lại chính sách năng lượng, chiến lược phát triển, các lựa chọn cũng như các đối tác của mình, bởi vì ngoài vấn đề giá cả, niềm tin về sự bảo đảm an toàn nguồn cung ứng đã trở thành một yếu tố then chốt trong lĩnh vực năng lượng. Trả lời phỏng vấn của RFI Tiếng Việt, ngày 17/06, nhà nghiên cứu Didier Chaudet, chuyên gia địa chính trị về thế giới Ba Tư, Nam - Trung Á cũng cho rằng cuộc chiến hơn 100 ngày vừa qua giữa « bộ đôi » Mỹ - Israel với Iran đang làm chuyển dịch các thế cờ chiến lược ở Trung Đông và Nam Á. Còn đối với khu vực Đông Nam Á thì sao ? « Tại Đông Nam Á, tình hình có phần khác và có thể được tóm gọn trong một điểm : tất cả các nước thành viên ASEAN đều đã hiểu rằng họ phải giảm lệ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt tự nhiên, đồng thời khẩn trương đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Đây thực sự là một vấn đề lớn đối với khu vực Đông Nam Á. Hiện nay, khu vực này được cho là phải chi khoảng 80 tỷ đô la mỗi năm để nhập khẩu năng lượng, và phần lớn chất đốt đi qua eo biển Hormuz. Trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng, các dự báo cho thấy con số này có thể tăng mạnh lên tới 245 tỷ đô la vào năm 2035. Khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, các nước đã hiểu rằng mức độ phụ thuộc của khu vực Đông Nam Á lớn đến mức nào. Khi xảy ra một cuộc khủng hoảng kiểu như vậy nổ ra, kinh tế khu vực nhanh chóng bị tác động nặng nề, và đời sống hằng ngày của người dân cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì thế, sẽ cần có những khoản đầu tư quy mô lớn, không chỉ ở quy mô các hộ gia đình hay tầm mức khu vực, mà cần phải có những chiến lược ở cấp quốc gia. Mỗi nước phải khẩn trương đa dạng hóa nguồn cung năng lượng của mình. Đối với Đông Bắc Á, tình hình có phần khác biệt. Nhật Bản và Hàn Quốc một lần nữa đã nhận thấy tình hình những rủi ro từ sự phụ thuộc năng lượng khi đối mặt với một cuộc khủng hoảng như hiện nay. Trong khi đó, Trung Quốc cho thấy chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, mà họ chuẩn bị từ nhiều năm qua, đã đi đúng hướng ». G7 : Các nhà lãnh đạo muốn bàn về Trung Quốc hơn là đối thoại với Bắc Kinh Nhóm G7, bao gồm 7 cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới (Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nhật, Ý và Canada) đã có kỳ thượng đỉnh 3 ngày, từ 15 đến 17/16/2026 ở thành phố Evian của Pháp. Trong tuyên bố chung kết thúc thượng đỉnh, G7 phản đối việc sử dụng vũ lực để thay đổi bất kỳ nguyên trạng tại các vùng biển có nhiều tranh chấp ở châu Á - Thái Bình Dương, trong đó phải kể tới eo biển Đài Loan, Biển Đông và Biển Hoa Đông. Dù không nêu đích danh Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh rõ ràng bị nhắm tới. Truyền thông Nhật Bản nhấn mạnh là thủ tướng Takaichi đã tìm mọi cách để « Trung Quốc là chủ đề trọng tâm xuyên suốt các cuộc họp » của G7 tại Evian. Trung Quốc, không phải thành viên nhóm 7 nước có nền công nghiệp phát triển nhất, không tham dự thượng đỉnh, nhưng lại hiện diện trong hầu hết các cuộc thảo luận. Trọng lượng kinh tế của Trung Quốc lớn đến mức nhiều người đặt câu hỏi : G7 không có Trung Quốc có còn giữ được ý nghĩa nữa hay không ? Trên thực tế, các nhà lãnh đạo phương Tây dường như muốn bàn về Trung Quốc hơn là đối thoại với Trung Quốc. Từ Bắc Kinh, thông tín viên Clea Broadhurst ngày 16/06 gửi về bài tường trình : « Trung Quốc không có mặt quanh bàn họp thượng đỉnh G7, nhưng lại xuất hiện trong gần như mọi cuộc thảo luận. Là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, nắm giữ vị thế gần như độc quyền đối với một số loại đất hiếm và là nền kinh tế lớn thứ hai toàn cầu, Bắc Kinh đã trở thành một nhân tố không thể bỏ qua, đến mức một số chuyên gia ví von rằng một hội nghị G7 mà không có Trung Quốc thì chẳng khác nào một kỳ World Cup không có đội tuyển Brazil. Tuy nhiên, khả năng Trung Quốc gia nhập nhóm này gần như là bằng 0. G7 trước hết là câu lạc bộ của các nền dân chủ tự do, một tiêu chí mà Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của chủ tịch Tập Cận Bình không thể đáp ứng. Và kết quả là, các nhà lãnh đạo phương Tây tìm cách phối hợp với nhau để đối phó với Trung Quốc, mà họ xem là một thách thức chung, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đưa vấn đề mất cân bằng thương mại với Bắc Kinh thành một trong những chủ đề trọng tâm của hội nghị thượng đỉnh lần này. Thế nhưng, Trung Quốc dường như không có ý định điều chỉnh mô hình kinh tế của mình. Trong một cuộc họp trực tuyến được tổ chức trước thềm G7, Bắc Kinh đã bảo vệ chủ nghĩa đa phương và bác bỏ mọi lời kêu gọi thay đổi chiến lược kinh tế hiện tại ». Có lẽ đó là dấu hiệu cho thấy thách thức lớn nhất của G7 không còn là làm thế nào để kiềm chế Trung Quốc, mà là làm thế nào để chung sống và thích ứng với sự phát triển của nư

About

Phân tích những hồ sơ lớn, nóng bỏng. 

More From RFI Tiếng Việt

You Might Also Like