Những đề tài chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này : Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha, từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị ; Lạm phát ở Ý : Thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng ; Học sinh Pháp xuống đường : Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội ; Từ biểu tình ở Pháp, Anh nhìn lại khủng hoảng giáo dục và tương lai giới trẻ ; Biểu tình quá khích của học sinh Liège, Bỉ : Chính quyền đổ lỗi cho Antifa. Khủng hoảng nhà ở Tây Ban Nha : Từ phong trào xã hội đến khủng hoảng chính trị Tại Tây Ban Nha, phong trào đấu tranh đòi quyền có nhà ở vẫn tiếp diễn ở nhiều thành phố, kể cả sau khi thủ tướng Pedro Sánchez quyết định cho tổ chức bầu cử trước thời hạn vào ngày 29/11. Trong cuộc đấu tranh này, vụ việc liên quan đến cụ bà Maricarmen Abascal, 87 tuổi, được xem như « một bước ngoặt trong lịch sử đất nước này », theo Liên đoàn Người thuê nhà ở Madrid. Bà cụ đã trở thành biểu tượng cho những khó khăn mà những người Tây Ban Nha có thu nhập thấp nhất đang phải đối mặt trên thị trường nhà ở. Ngày 23/09, cụ bà Maricarmen Abascal bị trục xuất khỏi căn hộ ở Madrid trên một chiếc cáng, trong tình trạng kiệt sức, sau khi công ty bất động sản sở hữu căn hộ tăng tiền thuê lên tới 275%. Mặc dù liên đoàn người thuê nhà đã đạt được thỏa thuận với công ty sở hữu căn hộ để cụ bà có thể trở về nhà, nhưng đã quá muộn, cụ Maricarmen Abascal đã qua đời tại bệnh viện hôm 07/10. Câu chuyện bà bị trục xuất khỏi căn hộ đã ở suốt 70 năm như « giọt nước làm tràn ly », đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp Tây Ban Nha, gây sức ép lên chính phủ cánh tả thiểu số, buộc chính phủ phải khẩn trương đề xuất các biện pháp như tăng cường hạn chế trục xuất hoặc bảo đảm việc gia hạn ngầm các hợp đồng thuê nhà. Việc Quốc Hội bác bỏ các biện pháp này vào tuần trước đã buộc thủ tướng Pedro Sánchez phải cho tổ chức bầu cử trước thời hạn. Dẫu vậy, phong trào đấu tranh vẫn chưa « hạ nhiệt ». Từ quảng trường Puerta del Sol, Madrid, tâm điểm của phong trào phản đối, thông tín viên François Musseau hôm 05/10 gửi về bài phóng sự : « Khu lều trại vẫn không suy chuyển. Tại quảng trường mang tính biểu tượng của thủ đô này, mọi người theo dõi sát sao quyết định của thủ tướng Pedro Sánchez về việc tổ chức bầu cử trước thời hạn. Trước hết, đó là một niềm tự hào, bởi họ ý thức rằng chính phong trào này đã góp phần dẫn tới quyết định trên ». Sara là giảng viên xã hội học tại Đại học Complutense. Bà cho biết : « Đây là một thành công lớn. Khu lều trại này mới tồn tại chưa đầy 15 ngày, vậy mà các nghị sĩ đã phải đối mặt với cái gọi là « sự phủ quyết đáng xấu hổ » khi bác bỏ 2 sắc lệnh, mà những sắc lệnh này, trên hết, chỉ yêu cầu công nhận nhà ở là một quyền cơ bản của con người ». Đối với bà Sara, cũng như hàng ngàn nhà hoạt động đang xuống đường nhằm thúc đẩy quyền tiếp cận nhà ở và ngăn chặn các vụ trục xuất, điều quan trọng nhất là tiếp tục cuộc đấu tranh. Theo họ, chính sức mạnh của phong trào sẽ buộc các lực lượng chính trị phải nhượng bộ. Còn về lựa chọn chính trị, họ có xu hướng ủng hộ cánh tả, vì cho rằng đây là lực lượng sẽ bảo vệ quyền lợi của họ tốt hơn. Ông Jose là giáo viên tiểu học. Ông nói : “Điều đang ở phía trước khiến chúng tôi lo ngại, bởi các đảng cánh hữu và cực hữu đang ở vị thế thuận lợi hơn. Và dĩ nhiên, với bản chất của họ, họ sẽ gây tổn hại cho xã hội”. Hiện giờ, các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy là cánh hữu rõ ràng đang là lực lượng được đánh giá cao nhất. Liên minh giữa phe bảo thủ và phe cực hữu có thể sẽ giành được đa số tại Hạ Viện ». Lạm phát ở Ý : Khi những thực phẩm thiết yếu trở thành gánh nặng Khác với ở Pháp, tại Ý, vấn đề thu hút sự quan tâm của công luận lại là tình trạng lạm phát bào mòn đời sống người dân, khiến chính phủ Meloni phải tìm cách ứng phó. Trước đà lạm phát tăng chóng mặt, lên tới 4,2% trong vòng một năm (tính đến tháng 9/2026), nguyên nhân một phần do giá thực phẩm chưa qua chế biến tăng mạnh, chưa kể giá năng lượng cũng leo thang, chính phủ của thủ tướng Meloni đã đề nghị Ủy Ban Châu Âu đưa vấn đề áp lực lạm phát vào chương trình nghị sự của Hội đồng Kinh tế và Tài chính Ecofin của Liên Âu vào ngày 09/10. Mục tiêu là được nới thêm khả năng chi tiêu ngân sách để hỗ trợ doanh nghiệp và các hộ gia đình. Trên thực tế, đông đảo người dân Ý đang phải thay đổi lối sống thì mới có thể bảo đảm nhu cầu ăn uống, trong bối cảnh chỉ trong vòng 5 năm qua, giá những thực phẩm thiết yếu như cà chua, thịt gà và trứng đã tăng hơn 40%. Từ Roma, thông tín viên Anne Le Nir ngày 06/10 gửi về bài phóng sự : « Tại một quảng trường ở Roma vẫn còn nhộn nhịp sau khi khu chợ đóng cửa, ông Andrea, người bán đồ gốm nghệ thuật, cầm trên tay một giỏ trái cây và rau quả khá vơi, gương mặt đượm vẻ buồn bã. Ông nói : « Chất lượng sản phẩm rất kém, trong khi giá cả lại tăng nhiều hơn so với những gì các số liệu thống kê chính thức cho thấy. Tất cả những gì không thiết yếu giờ đây đều trở thành thứ xa xỉ : ăn tối ở nhà hàng, đi xem phim hay đến nhà hát ... » Bà Liliana là một người trông coi tòa nhà, nay sắp về hưu. Bà sống cùng cháu trai, con gái và con rể. Cả hai người con đều là những lao động có việc làm bấp bênh. Bà phải cắt giảm mạnh chi tiêu. Bà Liliana chia sẻ : « Cuộc sống hiện nay quá đắt đỏ. Thịt, cá ... tôi thường phải nhịn những món này. Nhưng đứa cháu 13 tuổi của tôi thì dĩ nhiên luôn được ưu tiên hơn hết ». Ông Luigi, một người đàn ông ngoài 50 tuổi, ăn mặc lịch lãm và là chuyên gia về các công ty khởi nghiệp, có cách riêng để tránh tác động của giá cả leo thang. Ông cho biết : « Vợ chồng tôi ăn uống rất đạm bạc, nên chi 8 euro cho một bữa tối cũng không phải vấn đề. Nhưng tuần tới, 5 đứa con của chúng tôi, tuổi từ 20 đến 30, sẽ về nhà bố mẹ. Đến khi đó, chúng tôi sẽ thực sự cảm nhận được mức độ nghiêm trọng của vấn đề ». Ngày 17/10, Roma sẽ là nơi diễn ra một cuộc tuần hành quy mô toàn quốc do Tổng Liên đoàn Lao động Italia (CGIL) và khoảng 100 tổ chức kêu gọi, nhằm cùng lên tiếng bảo vệ sức mua và chất lượng cuộc sống ». Học sinh Pháp xuống đường : Đằng sau yêu sách giáo dục là những bất an xã hội 5 tháng trước kỳ bầu cử tổng thống Pháp 2027, thời sự nổi bật suốt tuần qua tại Pháp là phong trào biểu tình, phong tỏa trường của học sinh trung học và sinh viên, kéo theo bạo lực tại một số nơi. Được phát động từ Créteil, ngoại ô Paris, phong trào của học sinh phổ thông trung học, đòi cải thiện điều kiện học hành, tăng cường giáo viên, đã lan rộng ra khắp cả nước, thu hút sự tham gia của cả sinh viên. Trong bài phát biểu từ phủ thủ tướng Matignon vào tối thứ Tư 07/10, thủ tướng Sébastien Lecornu thừa nhận rằng « nỗi phẫn nộ của giới trẻ không phải tự nhiên mà có », « không ai có thể thờ ơ trước những lo lắng » đó, đồng thời tuyên bố những quyết định đầu tiên của chính phủ liên quan đến các yêu sách của học sinh trung học sẽ được công bố « vào cuối tháng 10 ». Nhưng ngay từ thứ Năm, bộ trưởng Giáo Dục, Édouard Geffray, thông báo 3.000 giáo viên thay thế sẽ được triển khai ngày « từ những giờ, những ngày tới đây ». Bộ Giáo Dục cũng đã mở các nền tảng đối thoại để thu thập ý kiến đóng góp của học sinh. Bộ trưởng Giáo Dục Édouard Geffray cho biết 215 học sinh đã bị thương kể từ khi phong trào bắt đầu, phần lớn là « do những hành vi bất cẩn ». 88 nhân viên ngành giáo dục cũng bị thương. Về phía bộ Nội Vụ, bộ trưởng Laurent Nunez thông báo có 6.629 người bị bắt giữ kể từ khi phong trào bắt đầu, 761 hiến binh và cảnh sát bị thương. 18 cuộc điều tra của IGPN, cơ quan điều tra nội bộ của lực lượng cảnh sát, đang được tiến hành. Điều gì đang thúc đẩy phong t
