دانش و فنآوری

ار.اف.ای / RFI فارسی
ار.اف.ای / RFI فارسی

دانش و فنآوری : خبرها و گزارش های علمی در رشته های گوناگون دانش بشری و پیشرفت‌های تازه در فنآوری‌های مختلف و نیز توجه خاص به محیط زیست موضوعات اساسی این مجلۀ رادیوئی را تشکیل می دهد. تهدیدات زیست محیطی در دوران ما از مهمترین نگرانی‌های سازمان‌های مدنی و شهروندان در سراسر جهان محسوب می شود. این مجلۀ رادیوئی از تهدیدات علیه محیط زیست و نیز ابتکارات در جهت بهسازی آن سخن می گوید.

  1. 10/01/2023

    چگونه هوش مصنوعی به کارزار مقابله با سرطان وارد می‌شود؟-دکتر شهرام کُردستی توضیح می‌دهد

    در روند مقابله و ریشه‌کن کردن سرطان، علم پزشکی راهکار تشخیص زودرس را از مهمترین اقدامات برای کاهش آمار ابتلا به سرطان می‌داند و از پیشرفته‌ترین ابزار برای تشخیص زودرس سرطان بهره می‌گیرد. هوش مصنوعی، که جهان را در آستانه تحولی بی‌سابقه قرار داده است، در علم پزشکی نیز به یاری متخصصان آمده است: از آن‌جمله، در کنار آزمایش‌های مختلف تشخیصی، همچون رادیوگرافی، بیوپسی و انواع مختلف راه‌های تشخیص، هوش مصنوعی نیز به ابزاری برای تشخیص سریعتر و دقیقتر متخصصان درآمده است. انستیتو کوری در فرانسه، به همراهی یک موسسه تحلیل داده‌های پزشکی،‌ موفق شد تا عمکرد و کاربرد بالینی یک الگوریتم هوش مصنوعی که قادر به تشخیص سرطان پستان است، را اعلام کند. بر اساس این مطالعه، هوش مصنوعی با کاهش خطا، زمینه‌ را برای بهبود کیفیت تشخیص هموار می‌سازد. آیا هوش مصنوعی قادر است در مراحل زودهنگام، ابتلا فرد به سرطان را تشخیص دهد؟ تاکنون،‌ تشخیص بالینی توسط هوش مصنوعی در کدام انواع سرطان‌ها مورد تایید کلینیکی قرار گرفته است؟ چه ابزار و روش‌هایی برای تشخیص انواع سرطان با استفاده از هوش مصنوعی لازم است؟ در این شماره از برنامه دانش و فناوری، دکتر شهرام کُردستی،  استاد ایمنی‌شناسی سرطان در دانشگاه کینگزکالج در بریتانیا و متخصص سرطان خون در بیمارستان گایز* لندن، در این شماره از برنامه دانش و فناوری درباره چگونگی استفاده از هوش مصنوعی در درمان سرطان توضیح می‌دهد.  Guy's Hospital*

  2. 09/24/2023

    آشنایی با «شاخص سیری» راهی برای انتخاب بهترین مواد خوراکی-یاسمن هاشمی توضیح می‌دهد

    بسیاری از افراد به هنگام شروع یک رژیم خوراکی برای کاهش وزن، اقدام به حذف وعده‌های غذایی یا برخی از مواد خوراکی می‌کنند. اما نوع مواد خوراکی که فرد انتخاب می‌کند بر بروز احساس سیری تاثیرگذار است.   بعبارتی نوع مواد خوراکی که فرد انتخاب می‌کند میزان سیری او را مشخص می‌کند. احساس سیری، احساسی است که با از دست دادن اشتها پس از خوردن غذا اتفاق می‌افتد و با مقیاسی به نام شاخص سیری اندازه‌گیری می‌شود. شاخص سیری چگونه قابل محاسبه است و خوراکی‌های سیرکننده دارای چه مشخصاتی هستند؟ یاسمن هاشمی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی درباره شاخص سیری توضیح می‌دهد.

  3. 09/10/2023

    چرا ایران در حوزه «هوش مصنوعی» به جایگاهی معتبر دست نیافته است؟-علی نیکویی توضیح می‌دهد

    شرایط جهانی، کشورهای توسعه یافته و شماری از کشورهای در حال توسعه را وادار کرده تا با توان خود را برای استفاده از هوش مصنوعی بکار گیرند. در منطقه خاورمیانه، برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس، در راستای استفاده از هوش مصنوعی و فن‌آوری‌های برتر، «وزارت هوش مصنوعی» تاسیس کردند.   بر اساس بررسی‌های تحلیل داده‌ها، تعدادی از همسایه‌های ایران در رتبه‌بندی سهم و جایگاه کشورها از توسعه هوش مصنوعی، رتبه قابل قبولی کسب کردند اما ایران در اولین رتبه‌بندی جهانی از توسعه هوش مصنوعی جایگاهی ندارد.   چرا استفاده از هوش مصنوعی برای کشورهای در حال توسعه ضروری است؟  چه زیرساخت‌هایی برای توسعه هوش مصنوعی لازم است؟ ایران، با چه محدودیت‌های زیرساختی روبروست؟  عدم توسعه هوش مصنوعی، چه عواقبی برای کشورها به دنبال خواهد داشت؟  توضیحات علی نیکویی، کارشناس ارشد امنیت سایبری، در هلند، از طریق پادکست در دسترس قرار دارد.

  4. 09/03/2023

    چرا روند تخلیه پساب نیروگاه اتمی فوکوشیما بحث‌برانگیز شده است؟-فرید صفری توضیح می‌دهد

    جمع‌آوری و دفع پسماند و پساب‌ اتمی از بخش‌های اصلی کنترل آلودگی ناشی از صنایع هسته‌ای است.  ژاپن، روند تخلیه و رهاسازی آب جمع شده در نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما به اقیانوس را آغاز کرده است. موضوعی که با واکنش‌های زیادی همراه شده است.  روند رهاسازی پساب رادیواکتیو نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما تا مارس ۲۰۲۴ قرار است به طول بیانجامد. در مرحله اول رهاسازی اعلام شد که ظرف ۱۷ روز ۷۸۰۰ تن پساب در اقیانوس تخلیه می‌شود.  اما این عملیات پرسشهایی را درباره چگونگی روند رهاسازی پساب رادیواکتیو مطرح کرده است. چرا عملیات رهاسازی پساب نیروگاه فوکوشیما پرسش‌برانگیز شده است؟ عملیات رهاسازی آب آلوده به رادیو اکتیو چه عواقب و خطرات زیست محیطی را به دنبال خواهد داشت؟ دکتر فرید صفری، پژوهشگر انرژی‌های پاک و سوخت‌های جایگزین در کانادا، در این شماره از برنامه دانش و فناوری توضیح می‌دهد که چرا با وجود موافقت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روند رهاسازی پساب اتمی نیروگاه فوکوشیما با مخالفت مواجه شده است.

  5. 08/27/2023

    ویروس کرونا و سویه "اریس": آیا واکسن‌ها هنوز کارآیی دارند-ماهان غفاری پاسخ می‌دهد

    در فصل گرما و در حالیکه بازار سفرهای تابستانی و رفت‌وآمدهای مسافران داغ است، گردش سویه‌های مختلف ویروس کرونا هم در جریان است. افزایش آمار مراجعان با نشانه‌های ابتلا به کووید نگرانی‌هایی را به همراه داشته است.   از جمله نگرانی‌های پرسش‌برانگیز عبارتند از اینکه "آیا ماسک‌ها دوباره بازمی گردند"، "آیا با ورود به فصل سرما با افزایش همزمان سرماخوردگی و ابتلا به کووید روبرو خواهیم شد"، "واکسن‌ها هنوز موثرند؟". در پی نگرانی از شیوع سویه اریس، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد: این سویه را از نزدیک زیر نظر دارد.  بر اساس اظهارات کارشناسان بهداشتی، سویه اریس، با سرعتی بیشتر از سویه اومیکرون قابل گسترش است.   از سویه جدید ویروس کرونا BA.2.86 و سویه اریس چه می دانیم؟  آیا با نزدیک شدن به فصل سرما باید نگران گسترش سویه های ویروس کرونا باشیم؟ چرا هنوز اطلاعات زیادی درباره سویه جدید در دست نیست؟ برنامه کشورها از جمله ایران برای واکسیناسیون در مقابله با سویه جدید چیست؟ آیا واکسنها هنوز کارآیی داشته و موثرند؟ ماهان غفاری، محقق همه‌گیرشناسی و تکامل ویروس در دانشگاه آکسفورد در بریتانیا، در این شماره از برنامه دانش و فناوری در خصوص تازه‌های دانش درباره سویه‌های جدید ویروس کرونا توضیح می دهد.

  6. 08/21/2023

    مهمترین نکات پژوهش سازمان جهانی بهداشت که درباره شیرین‌کننده آسپارتام  چیست؟-یاسمن هاشمی پاسخ می‌دهد

    دغدغه‌های افزایش وزن، حفظ سلامتی و جلوگیری از پیشرفت بیماری،‌ بسیاری از افراد را از احساس لذت از شماری از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین و حاوی قند محروم کرده است. اما شیرینی‌های مصنوعی، از جمله مهمترین موادی هستند که به دلیل داشتن کالری کم و شیرینی بالا، برای جایگزینی شکر توصیه می‌شوند. آسپارتام یکی از محبوب‌ترین شیرین‌کننده‌های مصنوعی است که جایگزین شکر در مواردی بسیار شده است. اما سازمان جهانی بهداشت، بالاترین مرجع بهداشتی در جهان، در گزارشی تصمیم نهائی خود را درباره نتایج پژوهش‌های آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان و پژوهش هیئتی زیر نظر سازمان جهانی بهداشت و سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد، اعلام کرد. مطالعات انجام شده از سوی آژانس تحقیقات سرطان سازمان جهانی بهداشت بر روی انسان حاکی از آن است که شواهد «محدود» نشان می‌دهد که «احتمال می‌رود» آسپارتام با سرطان کبد مرتبط است. در گزارش بر روی واژه‌ی «محدود» تاکید شده است. سازمان غذا و داروی آمریکا هم در راستای تصمیم سازمان جهانی بهداشت می‌گوید شواهد علمی از ایمن بودن آسپارتام حمایت می‌کند. آیا باید در مورد مصرف این ماده محبوب نگران باشیم؟ آسپارتام چیست و چه مصرفی دارد؟ مهمترین نکات پژوهش سازمان جهانی بهداشت که درباره شیرین‌کننده آسپارتام  چیست؟ مشروح توضیحات یاسمن هاشمی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در اسپانیا، درباره نتایج پژوهش بر روی شیرین‌کننده آسپارتام از طریق پادکست و فایل صوتی در دسترس قرار دارد.

  7. 08/14/2023

    چرا کمبود و قطعی برق در ایران پایانی ندارد-دکتر فرید صفری پاسخ می‌دهد

    کمبود و قطعی برق در ایران، از جمله بحران‌های کشور است که در فصل تابستان به موضوع مورد بحث تبدیل می‌شود اما آسیب‌های ناشی از کمبود برق مختص به فصلی خاص نیست، هر چند که با افزایش جمعیت ایران و افزایش درجه حرارت در فصل گرم، این کمبود برای تمامی اقشار جامعه قابل لمس می‌شود. بر اساس آخرین گزارش‌های منابع خبری در ایران، ارزیابی‌ها حاکی از آن است که نزدیک به ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت تولیدی برق در ایران، در فصل گرما، در نتیجه کاهش توان نیروگاه‌های برق‌آبی، از مدار خارج می‌شود که این موضوع موجب می‌شود تا شدت فشار بر نیروگاه‌های برق فرسوده حرارتی افزایش یابد. ایران، در حالی برای تامین برق به انرژی‌های فسیلی از منابع طبیعی از جمله نفت و گاز وابسته است که این کشور در شرایط مناسبی برای بهره‌برداری از انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر همچون خورشید و باد قرار دارد. عدم بهره‌برداری از انرژی‌های تجدیدپذیر و وابستگی به منابع فسیلی همچون منابع گاز، موجب شده است تا ایران، سهم اندکی در تجارت جهانی گاز را کسب کند. چرا ایران با بحران قطعی برق مواجه است؟ ایران به چند هزار مگاوات برق نیاز دارد و مهمترین نیروگاه‌های کشور با چه ظرفیتی فعال هستند؟ سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق در ایران چقدر است؟ دکتر فرید صفری، پژوهشگر انرژی‌های پاک و سوخت‌های جایگزین در کانادا، در این شماره از برنامه دانش و فناوری درباره مهمترین دلایل قطعی برق و عدم بهره‌برداری از انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق توضیح می‌دهد.

  8. 08/06/2023

    دریاچه ارومیه؛ آیا حفظ سطح بقاء و جلوگیری از خشکی کامل دریاچه ممکن است؟-منصور سهرابی پاسخ می‌دهد

    بحران کم‌آبی دریاچه ارومیه، که نابودی جزایر این دریاچه و فرار حیوانات وحشی آنها، ورود گونه‌های مهاجم، ایجاد کانون‌های گرد و غبار نمکی در منطقه و تهدید سلامت مردم را به همراه داشته است، با بحرانی جدی بر اساس نتایج یک پژوهش جدید که از سوی دانشگاه صنعتی شریف منتشر شده است، روبروست. در این گزارش بر اساس پژوهش دانشگاه صنعتی شریف، وضعیت بزرگترین دریاچه‌ی داخلی ایران و یکی از ۲۵ دریاچه‌ بزرگ جهان، در شرایطی بحرانی‌تر از گذشته اعلام شده است اما نگران‌کننده‌ترین بخش این پژوهش، هشدار نسبت به فرارسیدن یک بحران بزرگ و «پیش‌بینی خشک شدن دریاچه تا شهریور ۱۴۰۲» است. سطح تراز دریاچه ارومیه در شرایط نرمال حدود ۱۲۷۷ متر بوده که مساحت آن به ۵۴۰۰ کیلومترمربع و حجم آب به ۳۲ میلیارد مترمکعب می‌رسد بر أساس پیش‌بینی پژوهش دانشگاه صنعتی شریف و بحرانی که دریاچه ارومیه را تهدید می‌کند، وضعیت دریاچه در چه شرایطی قرار دارد؟ مهمترین عوامل کم‌آبی دریاچه ارومیه چیست؟ چرا راهکارهای کارگروه ملی احیای دریاچه ارومیه تاکنون ناکام بوده‌اند؟ آیا راهی برای برای نگهداشتن سطح بقاء برای دریاچه وجود دارد؟ دکتر منصور سهرابی، بوم شناس و کارشناس ارشد محیط زیست،‌ در آلمان، در این شماره از برنامه دانش و فناوری، درباره شرایط بحرانی دریاچه ارومیه و راه‌های احتمالی نجات آن توضیح می‌دهد.

See All (24)

Ratings & Reviews

3.3
out of 5
3 Ratings

About

دانش و فنآوری : خبرها و گزارش های علمی در رشته های گوناگون دانش بشری و پیشرفت‌های تازه در فنآوری‌های مختلف و نیز توجه خاص به محیط زیست موضوعات اساسی این مجلۀ رادیوئی را تشکیل می دهد. تهدیدات زیست محیطی در دوران ما از مهمترین نگرانی‌های سازمان‌های مدنی و شهروندان در سراسر جهان محسوب می شود. این مجلۀ رادیوئی از تهدیدات علیه محیط زیست و نیز ابتکارات در جهت بهسازی آن سخن می گوید.

Information

More From ار.اف.ای / RFI فارسی