Poniedziałkowa Poradnia Językowa

Mateusz Adamczyk
  • 0.0 (0)
  • Education
  • Updated Weekly

Dlaczego mówimy „sam jak palec”, skoro palców w jednej ręce mamy pięć? Skąd się wzięło powiedzenie „tam, gdzie psy dupami szczekają” i dlaczego żartując z czegoś „robimy sobie jaja”? W tym podkaście odpowiadam na Wasze pytanie językowe. Bez tabu i bez tabloidowej sensacji. Najważniejsza jest ciekawość :) Jak to działa? WY: pod każdym poniedziałkowym postem PPJ na Instagramie (@mateusz_adamczyk) zadajecie pytania dotyczące języka. JA: wybieram kilka pytań i odpowiadam na nie w formie karuzeli oraz odcinka podkastu.

Episodes

  1. 06/06/2022

    Odcinek 8. – pokój, śledź i śledzenie, od stóp do głów, dżdżownica

    W dzisiejszym odcinku dowiecie się: 1. Dlaczego słowo „pokój” ma tak odległe od siebie znaczenia: pokój (na świecie) i pokój jako pomieszczenie? 2. Czy wyrazy „śledź”, „śledzenie” i „śledziona” mają coś wspólnego? 3. Dlaczego mówi się „od stóp do głów” a nie „od stóp do głowy”? 4. Skąd się wzięło słowo „dżdżownica”? Serdeczności! Źródła: 1.  W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005. 2. W. Mańczak: Polski słownik etymologiczny. Kraków 2017. 3. Wielki słownik języka polskiego [online]. Red. P. Żmigrodzki. Kraków 2007-2022. Muzyka: 1. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 2. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

  2. 05/31/2022

    Odcinek 7. – rok i lata, pstry koń, jota, hajs i forsa

    W 7. odcinku odpowiadam na takie oto pytania: Dlaczego mamy w języku jeden „rok”, ale kilka „lat”? Dlaczego „łaska pańska na pstrym koniu jeździ”? Skąd się wzięły powiedzenia ze słowem „jota”? Dlaczego na pieniądze mówimy „hajs” i „forsa”? Serdeczności! Źródła: 1.  W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005. 2.  K. Kłosińska: Co w mowie piszczy? Poznań 2013. 3.  Wielki słownik języka polskiego [online]. Red. P. Żmigrodzki. Kraków 2007-2022. Muzyka: 1. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 2. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

  3. 05/16/2022

    Odcinek 6. – szłem, nie w różnych językach, rząd, broń biała

    W dzisiejszym odcinku pojawią się odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy forma „szłem” stanie się kiedyś poprawna? 2. Dlaczego „nie” w wielu językach brzmi podobnie? 3. Czy „rząd” ‘szereg’ i „rząd” ‘rada ministrów’ mają ze sobą coś wspólnego? 4. Skąd się wzięło określenie „broń biała”? Serdeczności! :) Źródła: 1.  Nowe spojrzenie na kryteria poprawności językowej. Red. A. Markowski. Warszawa 2012. 2.  W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005. 3.  Wielki słownik języka polskiego [online]. Red. P. Żmigrodzki. Kraków 2007-2022. 4.  Wielki słownik poprawnej polszczyzny. Red. A. Markowski. Warszawa 2004. Muzyka: 1. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 2. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

    Odcinek 6. – szłem, nie w różnych językach, rząd, broń biała

  4. 05/10/2022

    Odcinek 5. – dupa Maryny, pal sześć, wolny i powolny, nazywam się

    W dzisiejszym odcinku odpowiadam na takie oto pytania: 1.  Skąd się wzięło „gadać o dupie Maryny”? 2.  Skąd się wzięło powiedzenie „pal sześć”? 3.  Dlaczego „wolny” to ‘niespieszny’ i ‘niezależny’? 4.  Czy wyrażenie „nazywam się Patrycja” jest poprawne? Serdeczności! Źródła: 1. Inny słownik języka polskiego. Red. M. Bańko. Warszawa 2017.  2. M. Walter-Mazur: Zapomniany instrument, zapomniana praktyka. Tromba marina w klasztornym muzykowaniu w XVIII wieku. „Annales Universitas Mariae Curie-Skłodowska” XV, 1. Lublin 2017.  3. W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005.  4. Wielki słownik języka polskiego [online]. Red. P. Żmigrodzki. Kraków 2007-2022.  5. Wielki słownik poprawnej polszczyzny. Red. A. Markowski. Warszawa 2004. Muzyka: 1. Fragment z dźwiękiem tuby mariny: https://www.youtube.com/watch?v=srWxpRxlTbc 2. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 3. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

  5. 05/02/2022

    Odcinek 4. – sranie w banie, kot z pęcherzem, nóż widelec, ratowniczka i ratownica

    A oto odpowiedzi na kolejne Wasze pytania: 1.  Skąd się wzięło powiedzenie „sranie w banie”? 2.  Dlaczego mówimy „biegać jak kot z pęcherzem”? 3.  Dlaczego mówimy „a nóż widelec (coś się uda)”? 4.  „Ratowniczka”, a może „ratownica”? Serdeczności! Źródła: 1.  M. Łaziński: O panach i paniach. Polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa. Warszawa 2006. 2.  W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005. 3.  Wielki słownik języka polskiego [online]. Red. P. Żmigrodzki. Kraków 2007-2022. Muzyka: 1. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 2. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

  6. 04/25/2022

    Odcinek 3. – cycki, zielone pojęcie i sina dal, dr hab. i prof., kminić

    W trzecim odcinku PPJ znajdziecie odpowiedzi na pytania:  1. Skąd się wzięło słowo „cycki”?  2. Dlaczego pojęcie jest „zielone”, a dal „sina?  3. Dlaczego doktora habilitowanego nazywamy „profesorem”?  4. Skąd wziął się czasownik „kminić” w znaczeniu 'myśleć'?   Źródła:  1. W. Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 2005.  2. E. Kołodziejek: „Rozkminianie” gwar tajemnych. „Język a kultura”, t. 21. Warszawa 2009.  3. S. Skuza: Etnolingwistyczna analiza leksemów koloru niebieskiego w językach polskim i włoskim w ujęciu diachronicznym i synchronicznym. „Prace Językoznawcze” 17/2, Olsztyn 2015.  4. K. Stępniak: Słownik gwar środowisk dewiacyjnych. Warszawa 1986.   Muzyka:  1. https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/ 2. https://www.epidemicsound.com/track/fda8qCiZAh/

  7. 04/19/2022

    Odcinek 2. – polewanie wódki, nie omieszkać, na pniu, kobieta sędzia

    W drugim odcinku PPJ postaram się odpowiedzieć na kolejne Wasze pytania: 1. Dlaczego wódkę się „polewa”, a inne napoje „nalewa”? 2. Czy „nie omieszkać” ma coś wspólnego z „mieszkać”? I czy można coś „omieszkać”? 3. Dlaczego mówimy, że coś się rozeszło „na pniu”? 4. Jak nazwać kobietę sędzię? Serdeczności! :)

  8. 04/11/2022

    Odcinek 1. – kuku na muniu, bambuko, monopolowy i gotówka

    Cześć i dzień dobry! Oto pierwszy podkastowy odcinek PPJ, czyli Poniedziałkowej Poradni Językowej. A w nim: 1. Skąd się wzięło powiedzenie „mieć kuku na muniu”? 2. Czym jest „bambuko”, w które można kogoś zrobić? 3. Dlaczego sklepy z alkoholem to sklepy „monopolowe”? 4. Dlaczego na pieniądze mówimy „gotówka”? Serdeczności! :) Muzyka: https://www.epidemicsound.com/track/Eqm4pENpEA/

  • 8 Episodes

About

Dlaczego mówimy „sam jak palec”, skoro palców w jednej ręce mamy pięć? Skąd się wzięło powiedzenie „tam, gdzie psy dupami szczekają” i dlaczego żartując z czegoś „robimy sobie jaja”? W tym podkaście odpowiadam na Wasze pytanie językowe. Bez tabu i bez tabloidowej sensacji. Najważniejsza jest ciekawość :) Jak to działa? WY: pod każdym poniedziałkowym postem PPJ na Instagramie (@mateusz_adamczyk) zadajecie pytania dotyczące języka. JA: wybieram kilka pytań i odpowiadam na nie w formie karuzeli oraz odcinka podkastu.

Information