Na ukraińskim szlaku. Opowieści o Lwowie i nie tylko

Radio Wnet

W tym wyjątkowym podcaście Dmytro Antoniuk, ekspert krajoznawca i autor przewodników po Ukrainie, rozmawia z Wojciechem Jankowskim z redakcji wschodniej Radia Wnet. Razem przybliżają słuchaczom historię i obecny stan polskich zabytków na Ukrainie, które są zagrożone w wyniku trwającej agresji rosyjskiej.Podcast powstał we współpracy z Instytutem Polonika, który dba o zachowanie rzeczpospolitańskiego dziedzictwa za granicami Polski. W serii odcinków dowiesz się więcej o zabytkach związanych z naszą wspólną historią i kulturą, takich jak pałace, zamki, kościoły i klasztory, które kiedyś były częścią II Rzeczypospolitej. Odkryj bogactwo polskiej kultury na baza.polonika.pl

  1. Episode 1

    Od zniszczenia do odnowy: Brzeżany świadkiem przemian polskiego dziedzictwa na Ukrainie

    Dzisiejsza rozmowa dotyczy zabytków w Brzeżanach związanych z rodem Sieniawskich. Zamek, kościół i kaplica są obecnie poddawane renowacji. Miasto posiada także pozostałości synagogi i jest ważnym miejscem historyczno-architektonicznym.  W pierwszym odcinku podcastu "Na ukraińskim szlaku. Opowieści o Lwowie i nie tylko" Wojciech Jankowski, dziennikarz redakcji wschodniej Radia Wnet słucha opowieści swojego redakcyjnego kolegi, Dmytra Antoniuka, krajoznawcy i autora przewodników po Ukrainie. Dmytro obecnie przebywa w Polsce, gdzie prezentuję swoją książkę o zamkach i rezydencjach związanych z polskimi rodami na Ukrainie.  Podcast został zarejestrowany w trudnym czasie, gdy Rosja zaatakowała Ukrainę i codziennie słyszymy o ostrzałach. W wyniku tej rosyjskiej agresji wiele zabytków zostało uszkodzonych lub zniszczonych. Ministerstwo Kultury i Polityki Informacyjnej Ukrainy prowadzi już listę zniszczonych zabytków, która liczy ponad 500 pozycji.  Dlatego zdecydowaliśmy się z Dmytrem spotkać w studiu Radia Wnet, aby nagrywać podcasty dotyczące zabytków związanych z polską historią i kulturą na Ukrainie. W trakcie serii podcastów będziemy opowiadać o pałacach, zamkach, kościołach i klasztorach, które były częścią II Rzeczypospolitej. Nasza seria rozpoczyna się od Brzeżan, jednego z miejsc, które Dmytro miał okazję odwiedzić i które posiada wiele zabytków.  Brzeżany są miastem, w którym znajduje się wiele zabytków związanych z rodem Sieniawskich. Oprócz zamku, który był siedzibą rodziny, mamy tu również zabytkowy kościół świętych Piotra i Pawła. Kościół ten został zbudowany na początku XVII wieku i posiada wiele cennych elementów, takich jak freski, rzeźby i łuk tęciowy autorstwa Jana Pfistera. W czasach sowieckich i po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę, kościół był zaniedbany i służył jako magazyn, co spowodowało zniszczenie wielu cennych przedmiotów. Jednak od 1996 roku został ponownie przekazany obrządkowi rzymsko-katolickiemu i obecnie trwają prace konserwatorskie, prowadzone m.in. przez Instytut Polonika.  W Brzeżanach znajdują się także resztki synagogi, ponieważ miasto miało dużą społeczność żydowską. Oprócz tego, najważniejszym zabytkiem miasta jest kaplica Sieniawskich w zamku. Kaplica ta została poważnie uszkodzona podczas I wojny światowej, ale obecnie jest odnawiana. Część sarkofagów, które się w niej znajdowały, została wywieziona do Polski, a część jest przechowywana w muzeach we Lwowie. Od 2001 roku zamek w Brzeżanach pełni funkcję Państwowego Rezerwatu Historyczno-Architektonicznego.  Podcast "Na ukraińskim szlaku. Opowieści o Lwowie i nie tylko" powstał we współpracy z Instytutem Polonika, który prowadzi projekty o charakterze konserwatorskim, naukowo-badawczym, edukacyjnym i popularyzatorskim. Poznaj zasoby danych o polskim dziedzictwie za granicą. Odkryj bogactwo polskiej kultury na baza.polonika.pl.  Rozdziały podcastu:  0:00:00 Rozpoczynamy podróż po zabytkach związanych z polską historią. 0:01:03 Dmytro Antoniuk opowiada o setkach zwiedzonych miejsc. 0:02:09 Zniszczone zabytki na Ukrainie po rosyjskiej inwazji. 0:04:18 Ukraińskie zabytki zagrożone przez agresję rosyjską 0:05:27 Kościół św. Piotra i Pawła w Brzeżanach 0:06:15 Zabytkowe freski i rzeźby w kościele 0:07:04 Dzwonnica i funkcja obronna kościoła 0:07:45 Kościół i synagoga - odbudowa i zniszczenie 0:09:17 Zamek Sieniawskich - niezdobyty symbol Brzeża 0:10:13 Kaplica Świętej Trójcy - perła zamku Sieniawskich  zabytki, Brzeżany, Sieniawscy, zamek, kościół, kaplica, renowacja, konserwacja, synagoga, historia, architektura ★ Support this podcast ★

    Od zniszczenia do odnowy: Brzeżany świadkiem przemian polskiego dziedzictwa na Ukrainie
  2. Episode 2

    Horodenka: skarby architektury i dziedzictwo Pokucia w cieniu historii

    W drugiej części podcastu rozmawiamy o Horodence, miasteczku położonym w regionie Pokucie niedaleko od Dniestru. Opowiadamy o Kościele pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, który pierwotnie był klasztorem ojców misjonarzy, a później został przekazany teatynom. Ten zespół architektoniczny został zbudowany w latach 1743-1760 i sfinansowany przez starostę Kaniowskiego, Mikołaja Bazylego Potockiego. Niestety, po kasacie józefińskiej, klasztor został zamknięty, a kościół przekształcony w kościół parafialny. Warto nadmienić, że starosta Kaniowski był również fundatorem soboru w Poczajowie.W rozmowie wspominamy również, że większość dzieł architekta Bernarda Merytyna oraz rzeźbiarza Pędzla trafiło głównie do Lwowa. Niestety, wiele z tych dzieł zostało zniszczonych i spalonych w Horodence. Obecnie, te rzeźby stanowią część Muzeum Pinsla we Lwowie, znajdującego się w byłym klasztorze sióstr Klarysek na Mytniej Płości, naprzeciwko Bernardynom. Kościół w Horodence jest teraz pod opieką polskich konserwatorów z Instytutu Polonika. W 1991 roku, po wykorzystaniu go przez sowieckie władze jako koszary i zakład włókienniczy, kościół został przekazany wiernym grecko-katolickiego kościoła. Przy wejściu do świątyni znajduje się tablica pamiątkowa dla Mikołaja Bazylego Potockiego, starosty Kaniowskiego, napisana zarówno w języku ukraińskim, jak i polskim.Następnie, opowiadamy o różnicy pomiędzy Pokuciem a Huculszczyzną oraz o różnych nazwach jagód na terenie Pokucia i ich pochodzeniu. Na koniec, zwracamy uwagę na zagrożenie dziedzictwa kulturalnego na Ukrainie podczas trwającej wojny i rosyjskiej agresji oraz apeluję o ochronę tych zabytków. W następnym odcinku podcastu będziemy rozmawiać o Jazłowcu, który znajduje się na zachodnim Podolu. ★ Support this podcast ★

    Horodenka: skarby architektury i dziedzictwo Pokucia w cieniu historii
  3. Episode 3

    Jazłowiec: zamek, kompozytor i wielokulturowa historia

    W tym odcinku opowiadamy fascynującą historię Jazłowca, miasta usytuowanego na zachodnim Podolu. To miejsce, gdzie przez wieki rządziła rodzina Jazłowieckich. W XIV wieku wybudowano tu zamek, który dziś jest domem dla zakładu Sióstr Niepokalanek. Zanurz się w historii miasta, które było sercem ormiańskiej społeczności i ważnym ośrodkiem handlowym. Odkryj, jak Wysoki i Niski Zamek w Jazłowcu przetrwał wieki, pełniąc teraz funkcję klasztoru. Prześledź tragiczne wydarzenia roku 1916, kiedy miasto zostało zbombardowane, a znaczna część jego architektury zniszczona. W tym kontekście odkrywamy postać Mikołaja Gomułki, znanego polskiego kompozytora epoki renesansu, i jego związki z tym miastem.Prowadzenie: Dmytro Antoniuk i Wojciech Jankowski.Podcast "Na Ukraińskim Szlaku: Opowieści o Lwowie i nie tylko" powstał we współpracy z Instytutem Polonika, który angażuje się w projekty związane z konserwacją, badaniami, edukacją i promocją polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą. Więcej informacji na stronie baza.polonika.pl.0:00:00 Wstęp i wprowadzenie do Jazłowca0:02:22 Historia Wysokiego i Niskiego Zamków i związek z rodem Jazłowieckich0:03:32 Zakład Sióstr Niepokalanek i grobowiec bł. Marceliny Darowskiej0:05:16 Ormianie i Żydzi w Jazłowcu: Wielokulturowa tożsamość miasta0:07:12 Graffiti z XVII wieku: Tajemnice ścian kościoła0:09:00 Losy Jazłowca w XX wieku i jego dziedzictwo0:10:15 Ostrzeżenie przed zagrożeniem dziedzictwa kulturowego w kontekście konfliktu ukraińsko-rosyjskiego ★ Support this podcast ★

    Jazłowiec: zamek, kompozytor i wielokulturowa historia
  4. Episode 4

    Łuck: przecięcie kultur i dziejów na Wołyniu

    W tym odcinku opowiadamy fascynującą historię Jazłowca, miasta usytuowanego na zachodnim Podolu. To miejsce, gdzie przez wieki rządziła rodzina Jazłowieckich. W XIV wieku wybudowano tu zamek, który dziś jest domem dla zakładu Sióstr Niepokalanek. Zanurz się w historii miasta, które było sercem ormiańskiej społeczności i ważnym ośrodkiem handlowym. Odkryj, jak Wysoki i Niski Zamek w Jazłowcu przetrwał wieki, pełniąc teraz funkcję klasztoru. Prześledź tragiczne wydarzenia roku 1916, kiedy miasto zostało zbombardowane, a znaczna część jego architektury zniszczona. W tym kontekście odkrywamy postać Mikołaja Gomułki, znanego polskiego kompozytora epoki renesansu, i jego związki z tym miastem.Prowadzenie: Dmytro Antoniuk i Wojciech Jankowski.Podcast "Na Ukraińskim Szlaku: Opowieści o Lwowie i nie tylko" powstał we współpracy z Instytutem Polonika, który angażuje się w projekty związane z konserwacją, badaniami, edukacją i promocją polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą. Więcej informacji na stronie baza.polonika.pl.0:00:00 Wstęp - Opowieść o Łucku i jego historii0:00:38 Zamki książąt litewskich i historia Łucka0:02:01 Zjazd monarchów w Łucku i wyzwania Osmanów i Tatarów0:02:51 Kolegium Jezuitów i katedra św. Piotra i Pawła w Łucku0:03:41 Uratowana katedra rzymskokatolicka i Muzeum Ateizmu0:05:00 Cudowna ikona Matki Bożej Latyczowskiej i losy klasztoru dominikanów0:05:42 Unia Brzeska i powstanie prawosławnego bractwa w Łucku0:06:13 Różnorodność kulturowa Łucka: Karaimowie, Żydzi, Ormianie0:07:14 Stara synagoga i dziedzictwo gminy żydowskiej0:08:02 Ekumeniczne nabożeństwo upamiętniające ofiary represji NKWD0:08:50 Renowacja wieży Czartoryskich i odkrycie jezuickich podziemi0:10:08 Rosyjska inwazja na Ukrainę i walka o ochronę polskiego dziedzictwa ★ Support this podcast ★

    Łuck: przecięcie kultur i dziejów na Wołyniu

About

W tym wyjątkowym podcaście Dmytro Antoniuk, ekspert krajoznawca i autor przewodników po Ukrainie, rozmawia z Wojciechem Jankowskim z redakcji wschodniej Radia Wnet. Razem przybliżają słuchaczom historię i obecny stan polskich zabytków na Ukrainie, które są zagrożone w wyniku trwającej agresji rosyjskiej.Podcast powstał we współpracy z Instytutem Polonika, który dba o zachowanie rzeczpospolitańskiego dziedzictwa za granicami Polski. W serii odcinków dowiesz się więcej o zabytkach związanych z naszą wspólną historią i kulturą, takich jak pałace, zamki, kościoły i klasztory, które kiedyś były częścią II Rzeczypospolitej. Odkryj bogactwo polskiej kultury na baza.polonika.pl