Grôsk òp ûis Vòlledams

Stichting Grôsk m.m.v. Lokale Omroep Volendam-Edam

Welkom bij de podcast Grôsk òp ûis Vòlledams! Wij zijn een enthousiaste groep mensen die zich inzetten voor het behoud en het gebruik van het unieke dialect van Volendam. Ons doel is om de rijke taalkundige tradities van ons dorp te behouden en door te geven aan toekomstige generaties. Als onderdeel van onze werkgroep verzamelen we verhalen, woorden, uitdrukkingen en liedjes die ons dialect kenmerken. We willen de nuances en subtiliteiten van het Volendamse dialect begrijpen en vastleggen, zodat het niet verloren gaat in de tijd.

  1. Oct 29

    #50 Veitig grêize tinte

    Veitig grȇize tinte ’t Gebéjrt me téjgewoordig vaker dat ik ’s nàchs déjr de man nȃist me wàkker maakt wòr. Ik skȇin òp zéjker mement, mâistal rôend ‘n uur of vier, te gȃn snurke. In mȇin beléjving wòrt d’r echter koal snurkt déjr manne, níet déjr vrauwe. Snurke klinkt al as zò’n mannelijk woord, ôekig in orkerig; ik zien de bònkige skoere in knôkige knieë al véjr me. Snurke is wet véjr manne in ûitvôende déjr trolle in gewôn niet zò damesàchtig. Net zòas vrauwe niet ore te flûite of grovve toal zauwe moete gebrûike. “As ’n masie flûite gâit, moet Maria zàchies gille”, za ooit de moeder van ’n skôlvriendin mit véjl ôevertûiging. Want nàg stéjds, as ik ’n melodietje flûite doen, dan moet ik an éjr dinke in auw ik me éjvegoed ’n bêitje in. Ik wòr er altȇid òrmenaol van as mȇin man me ’s òches, mit ’n bôzige tôn in ze stem, zaat dat ’t wéjr zòver was. “Joa, je dȃne snurke en ik mös je wéjr ’n zetje géjve”. Dat ik dȃirnȃi, in me slâip verstoord, toch zéjker twâi uur mit me ôge wȇid òp wàkker lòg maakt im ze  gebrôeke nàchtrust niet echt goed. Sjokkend trek ik me âige de trap òp òm me tȃnde te gȃn poesse. Ik kȇik in de spiegel bôeve de wàsbàk in zie ‘t lôve ôfd, mit de karàkterestieke femilieplooie bȇi de môendôeke, de wȇikende ȃirgrens bȇi ’t al  éjve karàkteristieke ôge femilievéjrôfd in vrâig me écht, oprécht of, in welke slechte film ik belȃnd bin. Effe spoele, slikke en wéjr déjrgȃn. Òp de echtelijke slâipkamer, wȃir ik me outfit véjr die dag bȇi mekoar zôek, valt me ôg op ’t omgewoelde bȇd, 1.60m brâid. Toch wel erg bizôender dat ’t grôste dail van de minse d’r véjr kiest om ’n solistische béjzigâid as slâipe mit ientje same in íen bêd te dȃile. Netuurlijk is ’t erg lekker dat je je ȇiskauwe biene in geval van nôd tusse de biene van je man duwe kenne. En ȃirlijk is ȃirlijk: ei et dat al mȃir dan viertig jȃir tòleréjrd, de ȇisklòmpe nooit nòrs veròmduwd. Moar toch: as je lette op ’t môgelijk snurke van ien van de twâi bêdpàrtners, de kauwe biene of ’t tȃndeknàrse (skȇint ôk véjl véjr te kòmme), de insomnia, de nàchmerries in wet of ‘n mins nàg mȃir ûit im of éjr ze slâip auwe ken, is ’t tóch vréjmd dat echteliede derlûi âile uwelek àrdnekkig in íen bȇd slâipe blȇive. In je rake d’r ôk an gewend, ê. As âivendmins ging ik zelde of nooit vroeger òp bêd as me man die ’n echt òchendmins is. In as ’t dan ’n inkele kâir zô was dat ik d’r vroeger òp lòg , dan kòn ik abseluut niet in slâip kòmme. Dan stampte ik mit me bien òp de vloer as téjke dat ie NAU nȃir bôeve kòmme möst - nȃist mȇin – ’t licht ûit in slâipe. Je zauwe meskien ierûit òpmake kenne dat mȇin man ’n goeie sul is in ik ’n soort van kenau, moar dat is écht niet zô, oor. Trauwes, as we speak, ik oor ‘m benéjde alwéjr zenewàchtig rôepe: “Wair is me mobiel, de caravansléjtel, de kâisskaaf, ’t boeskippebrieffie!!” Zuchtend gȃn ik vliegend de trap of nȃir benéjde. Ik bin ze ôge, ze gewéjte, ’n rots in de brȃnding in oké, sòms, erg sòms doen ik zàchies snurke.

  2. Oct 16

    #48 Wêi êbbe wel ’n naam, moar zô noeme ze ûis nooit!

    In deze aflevering van Grosk duiken we samen met Albert in een typisch Volendams fenomeen: bijnamen! Want in Volendam heeft bijna iedereen er wel eentje. Maar waar komen ze vandaan en welke verhalen gaan erachter schuil? Albert vertelt bijzondere familieverhalen over veldwachter Hoekstra en zijn collega Kuenen, die vroeger de orde in Volendam moesten handhaven. Met verhalen over vissers die na een week op zee terugkeerden, cafés op de dijk en vechtpartijen uit vervlogen tijden komt het oude Volendam weer helemaal tot leven. Ook komt een bijzonder lied over Volendammer bijnamen aan bod. Albert vertelt hoe hij in 2003 samen met het Nieuwe Koor een hele reeks bekende en minder bekende bijnamen bezong, geïnspireerd door de namen op een gedenkplaat bij het Kloosterhof. De tekst en de bijbehorende verhalen laten zien hoeveel humor, herkenning en geschiedenis er in die bijnamen verscholen zit. En natuurlijk kijken we ook naar het heden en de toekomst. Wat gebeurt er met de Volendammer tradities in een tijd waarin kunstmatige intelligentie liedjes kan schrijven en nieuwe ideeën kan genereren? Kan AI ooit de plaats innemen van een echte Volendammer op het podium? Een aflevering vol nostalgie, humor, dorpsgeschiedenis en liefde voor het Volendams. Want één ding is zeker: je kunt wel een naam hebben, maar in Volendam noemen ze je misschien toch heel anders! Veel luisterplezier met Grosk! [Foto: Vrienden van Volendams Erfgoed]

  3. Oct 9

    #47 De Trêin: dut is echt gebéjrd

    Kees de Trêin is terug – en de verhalen zijn nog lang niet op! In aflevering 47 van Grôsk òp ûis Vòlledams schuift Kees de Trêin opnieuw aan bij Jack Pannekeet. En wie Kees inmiddels een beetje kent, weet wat dat betekent: sterke verhalen, bijzondere Volendammers, onverwachte gebeurtenissen en vooral heel veel herinneringen aan een Volendam dat langzaam uit het straatbeeld verdwijnt. Kees heeft een bijzonder geheugen voor mensen en gebeurtenissen. Zodra hij begint te vertellen, komt het oude dorp weer tot leven. De Dijk, de horeca, de vis, het varen, borrels, winkels en cafés: overal liepen figuren rond die je niet snel vergat. En Kees heeft ze meegemaakt. Ook deze keer komen verschillende markante dorpsgenoten voorbij. De ene anekdote roept vanzelf de volgende op en regelmatig vraagt Jack zich af waar het verhaal nu weer naartoe gaat. Maar dát is juist de charme van De Trêin: je stapt in en laat je meenemen. Sommige verhalen zijn hilarisch, andere bijna niet te geloven. Volgens Kees is er echter één belangrijke regel: wat hij vertelt, is echt gebeurd. Geen verzinsels — al zou je dat bij sommige gebeurtenissen misschien wél denken. Het levert opnieuw een prachtige reis door het Volendam van vroeger op. Een tijd waarin iedereen elkaar kende, bijnamen belangrijker waren dan officiële namen en een avond in het café zomaar een verhaal kon opleveren dat tientallen jaren later nog steeds wordt verteld. Luister naar aflevering 47 van Grôsk òp ûis Vòlledams met Kees de Trêin. Een podcast in het Volendams, over het Volendams, over Volendam en vooral over Volendammers. Veel luisterplezier!

About

Welkom bij de podcast Grôsk òp ûis Vòlledams! Wij zijn een enthousiaste groep mensen die zich inzetten voor het behoud en het gebruik van het unieke dialect van Volendam. Ons doel is om de rijke taalkundige tradities van ons dorp te behouden en door te geven aan toekomstige generaties. Als onderdeel van onze werkgroep verzamelen we verhalen, woorden, uitdrukkingen en liedjes die ons dialect kenmerken. We willen de nuances en subtiliteiten van het Volendamse dialect begrijpen en vastleggen, zodat het niet verloren gaat in de tijd.

You Might Also Like