teologia z Katowic

Grzegorz Strzelczyk

Podkast grupy pracowników Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego (Kempa, Kita, Słomka, Strzelczyk). Zajmujemy się zawodowo teologią (Uniwersytet Śląski), a to przekłada się na dużo rozmów i niemało sporów. Podejrzewamy, że tematy ważne dla nas, mogą też być istotne dla innych. A to by oznaczało, że warto – lub nawet trzeba – dzielić się tymi naszymi dialogami. Taki jest główny zamysł tego podkastu. A adresaci? Naszym głównym celem nie jest szeroka popularyzacja tematów związanych z chrześcijaństwem, a raczej wpuszczanie na ciut głębsze teologiczne wody. Zakładamy więc u odbiorcy przynajmniej pewną gotowość do intelektualnego wysiłku.

  1. Jul 31

    #64 O Magnifica humanitas, cz.1 (Słomka & Strzelczyk)

    Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Pierwszą część naszej rozmowy o encyklice Leona XIV rozpoczynamy od omówienia  sposobu zaprezentowania encykliki; następnie dużo czasu poświęcamy jej tytułowi, a właściwie pierwszym pięciu słowom; potem przyglądamy się pierwszym dwóm rozdziałom, które tworzą spójny wykład katolickiej nauki społecznej. Wykład ten jest oparty na trzech filarach, spośród których najwięcej uwagi poświęcamy idei godności ludzkiej. Dopiero trzeci rozdział encykliki podejmuje temat AI. Leon dobrze diagnozuje niebezpieczeństwo „władzy cyfrowej”, ale nie unika pewnego rodzaju antropomorfizowania model językowych. Kolejnym ważnym tematem, obecnym w całej encyklice jest kwestia prawdy. Leon  opisuje proces  rozmywania samej idei prawdy poprzez symulowanie interakcji międzyosobowej oraz jako efekt modelowania komunikacji masowej za pomocą algorytmów.     Leon XIV, Magnifica humanitas, sztuczna inteligencja, prawda, godność, katolicka nauka społeczna: https://www.vatican.va/content/leo-xiv/pl/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html Dignitas infinita: https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20240402_dignitas-infinita_pl.html Jean  Baudrillard, „Symulakry i symulacja”, wyd. francuskie: 1981; wydanie polskie: przekład Sławomir Królak, wyd. Sic!,  Warszawa 2005. Wspominany podkast: #61 Teologia jako „silna myśl” (Słomka & Strzelczyk)

    #64 O Magnifica humanitas, cz.1 (Słomka & Strzelczyk)
  2. Jul 17

    #63 Rozmowa teologów o myśli Levinasa (Słomka & Strzelczyk)

    Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl Tytuł tego podkastu jest wbrew pozorom bardzo precyzyjny, albowiem w naszej rozmowie podejmujemy różne wątki myśli Emmanuela Levinasa, a jedynym kryterium doboru i kolejności tychże wątków jest nasze teologiczne zainteresowanie. A więc zaczynamy od rozważenia głęboko biblijnego, judaistycznego charakteru myśli Levinasa i idei stworzenia jako fundamentu tejże myśli. Potem wskazujemy na pragnienie, jako otwarcie na to, co nieskończone; rozważamy opisy twarzy i Innego, drugiego człowieka, który nieproszony przymusza nas do odpowiedzialności i w ten sposób staje się usprawiedliwieniem naszej wolności, przyglądamy się refleksji Levinasa o ateizmie… To nie są wszystkie wątki. Zapraszamy do słuchania. Książki, o których wspominamy to m.in.: Emmanuel Levinas, Całość i nieskończoność: esej o zewnętrzności, tłum. Małgorzata Kowalska, wyd. PWN, Warszawa 1998. Emmanuel Levinas, Cztery lektury talmudyczne, tłum. Ewa Burska, wyd. Oficyna Literacka, Kraków 1995. Emmanuel Levinas, Trudna wolność: Eseje o judaizmie, tłum. A. Kuryś, wyd. Atext, Gdynia 1991. Franz Rosenzweig, Gwiazda zbawienia, tłum. Tadeusz Gadacz, Wydawnictwo Znak, Kraków 1998. Jan Słomka, Filozofia Emmanuela Levinasa jako ancilla theologiae, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2022. https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PN.4101   Polecamy też:  https://dzieje.pl/aktualnosci/rozmowy-w-castel-gandolfo-czyli-jak-papiez-przysluchiwal-sie-dyskusjom-intelektualistow

    #63 Rozmowa teologów o myśli Levinasa (Słomka & Strzelczyk)
  3. Jun 5

    #60 Teologia z Doliny Krzemowej? (Kempa & Słomka)

    Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl   Tym razem przyglądamy się teologiczno-politycznym wątkom obecnym w wypowiedziach Petera Thiela, jednego z najbardziej wpływowych przedstawicieli środowiska Doliny Krzemowej. Punktem wyjścia dla rozmowy są jego odwołania do motywów apokaliptycznych: katechona, Antychrysta i fałszywego pokoju, a także sposób, w jaki łączy je z diagnozą współczesnej polityki. W rozmowie odnosimy się do krytyki myśli Thiela, sformułowanej przez biskupa Antonio Staglianò, rektora Papieskiej Akademii Teologicznej. Zastanawiamy się, dlaczego Thiel krytykuje dziedzictwo Oświecenia, zarzucając mu  naiwny optymizm, i w jaki sposób ta krytyka znajduje ujście w niebezpiecznej apologii przemocy. Osobne miejsce poświęcamy teorii mimetyczno-ofiarniczej René Girarda. Pytamy, jak Thiel modyfikuje i zniekształca koncepcję tego myśliciela i jak tym samym ujawnia, że jego apokaliptyczna „teologia” jest u samych podstaw sprzeczna z przekazem Ewangelii.   W rozmowie odwołujemy się do tekstu listu biskupa Staglianò. Znajdziemy go w wersji oryginalnej (włoskiej) pod następującym adresem:   https://www.theologia.va/content/cultura/it/collegamenti/accademie-pontificie/teologia/notizie/la-teologia-che-manca-stagliano.html   Pozostałe ważne teksty, przywołane w rozmowie mniej lub bardziej bezpośrednio:    Edward Augustyn, Watykan kontra Thiel: dlaczego Kościół potępia „amerykańską herezję”? (w tekście także list bpa Antonio Stagliano, Tygodnik Powszechny, paywall) https://www.tygodnikpowszechny.pl/watykan-kontra-thiel-dlaczego-kosciol-potepia-amerykanska-herezje-193264   Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński, Mesjasz z Doliny Krzemowej. Kim jest Peter Thiel i czemu miesza religię z biznesem (Tygodnik Powszechny, paywall) https://www.tygodnikpowszechny.pl/mesjasz-z-doliny-krzemowej-kim-jest-peter-thiel-i-czemu-miesza-religie-z-biznesem-192734   Wolfgang Palaver, In den Spuren Carl Schmitts: Peter Thiels Kampf gegen den Antichrist (Feinschwarz.net)  https://www.feinschwarz.net/in-den-spuren-carl-schmitts-peter-thiels-kampf-gegen-den-antichrist/   Antonio Spadaro, Peter Thiel in Rome: The Apocalypse as strategy (Catholic Outlook) https://catholicoutlook.org/peter-thiel-in-rome-the-apocalypse-as-strategy/

    #60 Teologia z Doliny Krzemowej? (Kempa & Słomka)
  4. May 22

    #59 Poza Kościołem nie ma zbawienia? (Słomka & Strzelczyk)

    Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl    Tym razem rozmawiamy o znanej formule: „Poza Kościołem nie ma zbawienia”. Jest to rozwinięcie wywiadu Anety Kuberskiej z Grzegorzem Strzelczykiem.  W trakcie naszej rozmowy omawiamy okoliczności użycia tejże formuły przez Cypriana, jej interpretację przez Augustyna i Pseudo-Augustyna, jej karierę w średniowieczu i nowożytności. A więc przypominamy bullę „Unam Sanctam” Bonifacego VIII nadającą tej formule rozumianej bardzo restrykcyjnie wagę doktrynalną, oraz teologię Tomasza z Akwinu, w której nie ma miejsca na restrykcyjne rozumienie tejże formuły. Następnie przypominamy naukę Lumen gentium o Kościele. Ta nauka wyklucza restrykcyjne rozumienie omawianej formuły. Na niej opiera się Katechizm Kościoła Katolickiego, który przedstawia interpretację formuły „Poza Kościołem nie ma zbawienia” w punktach 846 – 848.  Pod koniec rozmowy rozważamy istotną zmianę, która – mimo upływu ponad sześćdziesięciu lat od zakończenia Soboru - ciągle może być dla wielu katolików powodem do niepokoju. Otóż przez Soborem Watykańskim II doktryna katolicka była przedstawiana jako niezmienna, monolityczna całość, w którą należy wierzyć bez wątpliwości. Sobór pokazał doktrynę jako dynamiczną, żywą  Tradycję, która jest semper reformanda.    Literatura:  https://wiez.pl/2026/03/27/czy-nadal-obowiazuje-przekonanie-ze-poza-kosciolem-nie-ma-zbawienia/  ks. Grzegorz Strzelczyk, Aneta Kuberska, Kościół, świat, reforma. Rozmowy o wierze i sumieniu, Kraków, Wydawnictwo WAM, 2026.

    #59 Poza Kościołem nie ma zbawienia? (Słomka & Strzelczyk)
  5. May 8

    #58 Sakramentalność słowa Bożego (Sojka & Strzelczyk)

    Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl    W tym ekumenicznym odcinku rozmawiamy z Jerzym Sojką o teologii Słowa Bożego: o jego sprawczości, o relacji między tekstem Pisma, głoszeniem i wiarą oraz o tym, czy i w jakim sensie można mówić o „sakramentalności” słowa. Punktem wyjścia staje się dla nas zarówno praktyka reformacji, jak i katolicka refleksja nad słowem, sakramentem i działaniem Ducha Świętego. Pytamy o to, co właściwie dzieje się wtedy, gdy słowo Boże jest czytane, przepowiadane i przyjmowane we wspólnocie Kościoła.  Wracamy do Lutra, Soboru Trydenckiego, scholastyki, kaznodziejstwa i renesansowego zwrotu ku źródłom, a także do współczesnych prób odzyskania mocniejszego języka dla opisu skuteczności słowa w liturgii. Interesuje nas nie tylko historyczny spór między katolicyzmem i reformacją, ale także głębsze pytanie o to, jak słowo Boże działa: czy tylko poucza, czy także realnie kształtuje wiarę, Kościół i ludzką odpowiedź na Boże wezwanie.  Zastanawiamy się nad relacją między słowem czytanym, słowem głoszonym i słowem sakramentalnym, a także nad tym, jak różne tradycje chrześcijańskie próbowały opisać tę samą rzeczywistość wiary. W tle naszej rozmowy pojawiają się również pytania o rolę kaznodziei, o znaczenie rozumienia słowa oraz o to, dlaczego niektóre intuicje teologiczne bywają obecne w Kościele, ale przez długi czas nie znajdują dla siebie odpowiedniego języka.

    #58 Sakramentalność słowa Bożego (Sojka & Strzelczyk)

About

Podkast grupy pracowników Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego (Kempa, Kita, Słomka, Strzelczyk). Zajmujemy się zawodowo teologią (Uniwersytet Śląski), a to przekłada się na dużo rozmów i niemało sporów. Podejrzewamy, że tematy ważne dla nas, mogą też być istotne dla innych. A to by oznaczało, że warto – lub nawet trzeba – dzielić się tymi naszymi dialogami. Taki jest główny zamysł tego podkastu. A adresaci? Naszym głównym celem nie jest szeroka popularyzacja tematów związanych z chrześcijaństwem, a raczej wpuszczanie na ciut głębsze teologiczne wody. Zakładamy więc u odbiorcy przynajmniej pewną gotowość do intelektualnego wysiłku.

You Might Also Like