To Bardziej Skomplikowane

Michał Szyc

Podcast powstał z potrzeby zgłębiania złożoności świata, w którym żyjemy. Tematami omawianymi w podcaście będą przede wszystkim nauka i związane z nią idee. Naukę uważam za najważniejsze źródło wiedzy o rzeczywistości, dlatego będzie przewodnim zagadnieniem. Mam głębokie przekonanie, że nauka jest kluczowa dla zrozumienia otaczającego nas świata i jako jedyna pozwala na odkrywanie natury rzeczywistości. Chciałbym, aby podcast był miejscem, w którym sam lub wraz z moimi gośćmi spróbujemy nadać sens ideom, które przenikają różne aspekty świata, w którym żyjemy. Nazywam się Michał Szyc, z wykształcenia jestem inżynierem automatyki i robotyki, z zawodu programistą a do stworzenia tego podcastu pchnęła mnie moja pasja do nauki i związanych z nią idei. Zapraszam do słuchania ”To Bardziej Skomplikowane”!

  1. 10h ago

    #77- Kiedy naprawdę odpowiadamy za swoje czyny? | prof. Marcin Matczak

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Marcinem Matczakiem, filozofem prawa z Uniwersytetu Warszawskiego, o wolnej woli, odpowiedzialności za własne czyny i o tym, po co właściwie karzemy. Czy można być winnym bez wolnej woli? Czy im lepiej rozumiemy przyczyny czyjegoś zachowania, tym trudniej nam potępić tę osobę? I po co właściwie karzemy? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Marcinem Matczakiem, filozofem prawa z Uniwersytetu Warszawskiego, a także publicystą i komentatorem życia publicznego. W rozmowie zadajemy m.in. takie pytania. - Jaki obraz człowieka zakłada prawo, kiedy przypisuje komuś winę? - Dlaczego przy ocenie poczytalności prawo korzysta z wiedzy psychiatrów? - Jakie znaczenie dla odpowiedzialności ma zdolność rozważania racji i reagowania na nie? - Co model szybkiego i wolnego myślenia Kahnemana wnosi do rozmowy o impulsach i samokontroli? - Co eksperyment myślowy Harry'ego Frankfurta mówi o odpowiedzialności, gdy nie można było postąpić inaczej? - Co przypadek guza mózgu mówi o granicy między wyjaśnieniem zachowania a usprawiedliwieniem sprawcy? - Czy determinizm oznacza, że można przewidzieć nasze zachowania? Co ma do tego efekt motyla? - Jak prawo może wpływać na nasze decyzje, jeśli przyjmiemy, że są zdeterminowane? - Czy kara ma służyć odpłacie, odstraszaniu czy ochronie przed kolejnymi przestępstwami? - Czy prawdopodobieństwo poniesienia kary odstrasza skuteczniej niż jej surowość? - Na czym polega architektura wyboru i kiedy wpływanie na decyzje obywateli staje się manipulacją? - Czego prohibicja i kampania przeciw wróblom uczą o niezamierzonych skutkach ingerencji w złożone systemy? - Jak przewidywać skutki nowych przepisów i czy symulacje z użyciem AI mogłyby w tym pomóc? - Co ewolucja kulturowa podpowiada o tym, jak szybko warto zmieniać prawo? - Jaką rolę w rozwoju społeczeństwa odgrywa wolność wypowiedzi, badań i twórczości? Gdzie przebiegają granice tej swobody? Prof. Marcin Matczak pracuje w Katedrze Filozofii Prawa i Nauki o Państwie na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się m.in. interpretacją prawa i jej związkami z filozofią języka. Jest autorem książki "Imperium tekstu. Prawo jako postulowanie i urzeczywistnianie świata możliwego". Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Matczak Profil na Uniwersytecie Warszawskim: https://wpia.uw.edu.pl/eksperci/marcin-stanislaw-matczak Rozdziały: 00:00:00 Wstęp   00:00:57 Jaki obraz człowieka zakłada prawo?   00:01:34 Przyczyny zachowania, wina i poczytalność   00:04:10 Odpowiedzialność i zdolność reagowania na racje   00:08:25 Szybkie i wolne myślenie u Kahnemana   00:12:23 Czy prawo potrzebuje wolnej woli?   00:14:02 Foucault, kara i granice izolacji   00:16:17 Determinizm i poziomy opisu człowieka   00:19:24 Skąd bierze się zdolność hamowania impulsów?   00:22:14 Eksperyment myślowy Frankfurta   00:25:11 Guz mózgu a ocena winy   00:28:41 Efekt motyla i granice przewidywania   00:30:45 Determinizm a fatalizm   00:33:07 Jak normy wpływają na zachowanie?   00:35:29 Po co karzemy? Odpłata i prewencja   00:37:20 Surowość i nieuchronność kary   00:41:42 Architektura wyboru i granice ingerencji państwa   00:43:36 Wróble, prohibicja i skutki uboczne regulacji   00:47:12 Ocena skutków regulacji i symulacje AI   00:49:44 Ewolucja kulturowa i tempo zmian prawa   00:53:18 Wolność wypowiedzi, badań i twórczości   00:56:38 Zakończenie i podziękowania Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności   [https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane](https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane) Podziękowania dla patronów wspierających projekt:   Sebastian Jaskulski

    #77- Kiedy naprawdę odpowiadamy za swoje czyny? | prof. Marcin Matczak

  2. Nov 4

    #76 - Dlaczego matematyka tak dobrze opisuje Wszechświat? | prof. Maciej Dunajski

    Dlaczego matematyka tak dobrze opisuje fizyczny świat? Co geometria mówi nam o naturze czasu i przestrzeni? I czy istnieją struktury matematyczne niedostępne dla ludzkiego umysłu? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Maciejem Dunajskim, fizykiem matematycznym z Uniwersytetu w Cambridge. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak obserwacje prowadzą do powstawania nowych matematycznych opisów świata? - Jaką rolę w wyborze teorii odgrywają prostota, piękno i zgodność z eksperymentem? - Jak modele pozwalają przewidywać zjawiska, których wcześniej nie obserwowaliśmy? - Co osobliwości mówią o granicach ogólnej teorii względności? - Dlaczego potrzebujemy kwantowej teorii grawitacji? - Na czym polega teoria twistorów i dlaczego zmienia sposób myślenia o punktach czasoprzestrzeni? - Skąd biorą się wymiary przestrzeni twistorowej i jaką rolę odgrywają liczby zespolone? - Jakie sukcesy matematyczne przyniosła teoria twistorów i czy daje sprawdzalne przewidywania fizyczne? - Co łączy teorię twistorów z geometrią rzutową i malarską perspektywą? - Czy struktury matematyczne istnieją niezależnie od ludzkiego umysłu? - Czy mogą istnieć rodzaje matematyki niedostępne dla naszego sposobu myślenia? - Co oznaczają dowody niekonstruktywne i jakie ograniczenia pokazują twierdzenia Gödla? - Czy każdy dział matematyki może znaleźć zastosowanie w fizyce? - Jak oceniać najnowsze prace OpenAI i propozycje dowodów generowanych przez AI? - Dlaczego sprawdzenie wyników AI może zająć znacznie więcej czasu niż ich uzyskanie? - Kto będzie wybierał ciekawe problemy matematyczne i wyznaczał kierunki badań? Prof. Maciej Dunajski zajmuje się geometrią różniczkową, teorią twistorów i układami całkowalnymi. Doktorat z matematyki uzyskał w Oksfordzie, gdzie pracował także w grupie Rogera Penrose'a. W Cambridge należał do grupy teorii grawitacji kierowanej przez Stephena Hawkinga. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Maciej_Dunajski Profil w Cambridge: https://www.damtp.cam.ac.uk/person/md327 Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:00 Od obserwacji do geometrii czasoprzestrzeni 00:03:08 Prostota, piękno i wybór modelu 00:06:01 Model matematyczny a fizyczna rzeczywistość 00:07:29 Co teoria pozwala przewidzieć? 00:10:40 Osobliwości i załamanie teorii 00:12:57 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji? 00:14:28 Na czym polega teoria twistorów? 00:17:54 Wymiary przestrzeni twistorowej i liczby zespolone 00:19:47 Przewidywania fizyczne i matematyczne sukcesy twistorów 00:22:39 Geometria rzutowa i malarska perspektywa 00:24:29 Czy matematyka istnieje niezależnie od nas? 00:26:14 Granice ludzkiego umysłu 00:27:57 Dowody niekonstruktywne 00:28:44 Hilbert, Gödel i granice dowodzenia 00:31:26 Czy każda matematyka przydaje się w fizyce? 00:33:33 AI, OpenAI i problem Naviera-Stokesa 00:36:36 Czy matematycy nadążą za AI? 00:38:04 Kto będzie wybierał problemy matematyczne? 00:40:16 Zakończenie i podziękowania Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: [https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane](https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane) Podziękowania dla patronów wspierających projekt:   Sebastian Jaskulski

    #76 - Dlaczego matematyka tak dobrze opisuje Wszechświat? | prof. Maciej Dunajski

  3. Oct 28

    #75 - Kiedy zaczyna się choroba psychiczna? | dr hab. Maciej Pilecki

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z dr. hab. Maciejem Pileckim o tym, jak rozpoznajemy zaburzenia psychiczne, gdzie przebiega granica między kryzysem a chorobą i jak diagnoza wpływa na nasze myślenie o sobie. Dlaczego podobne objawy mogą prowadzić do różnych rozpoznań? Kiedy diagnoza przynosi ulgę, a kiedy staje się obciążeniem? I czy sztuczna inteligencja pomoże lepiej zrozumieć trudności konkretnego człowieka oraz dobrać skuteczne leczenie? W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: Jak odróżniamy kryzys życiowy, żałobę i reakcję na traumę od zaburzenia psychicznego? Jak myśli automatyczne i przekonania o sobie wiążą się z depresją? Na czym opierają się diagnozy psychiatryczne i dlaczego ich klasyfikacje zmieniają się w czasie? Jak diagnoza może wpływać na tożsamość, poczucie winy i gotowość do szukania pomocy? Co przykłady borderline i złożonego PTSD pokazują o znaczeniu języka diagnozy? Co może dać rozpoznanie ADHD i gdzie pojawia się ryzyko tłumaczenia nim wszystkich trudności? Jak powstają błędy diagnostyczne i dlaczego warto rozważać alternatywne hipotezy? Jak emocje lekarza i sposób opisywania własnych doświadczeń przez pacjenta wpływają na diagnozę? Dlaczego leczenie czasem nie przynosi poprawy i jaką rolę odgrywają ograniczenia systemu? Jak sztuczna inteligencja może wspierać psychiatrię i bardziej indywidualny dobór leczenia? Dlaczego poprawa bywa trudna do zauważenia, a pozytywne zmiany też mogą być wyzwaniem? Co wiemy o kryzysie zdrowia psychicznego młodych i możliwej roli mediów społecznościowych? Jak biologia, doświadczenia i otoczenie społeczne wzajemnie na siebie oddziałują? Dlaczego zaufanie i relacja z lekarzem lub terapeutą są tak ważne w procesie leczenia? Dr hab. n. med. Maciej Pilecki jest specjalistą psychiatrii dorosłych oraz psychiatrii dzieci i młodzieży, certyfikowanym psychoterapeutą i superwizorem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Kieruje Kliniką Psychiatrii i Psychoterapii Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Profil na stronie Katedry Psychiatrii UJ CM: https://katedrapsychiatrii.wl.cm.uj.edu.pl/zespol/klinika-psychiatrii-dzieci-i-mlodziezy/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:02 Kiedy kryzys staje się zaburzeniem psychicznym? 00:02:44 Żałoba, depresja i reakcje na traumę 00:06:18 Model siebie, myśli automatyczne i depresja 00:09:52 Jak diagnoza wpływa na obraz siebie? 00:11:50 Jak powstają i zmieniają się klasyfikacje? 00:13:42 Kiedy diagnoza pomaga, a kiedy obciąża? 00:17:21 Borderline i złożone PTSD: znaczenie opisu 00:22:15 ADHD i poszukiwanie wyjaśnienia swoich trudności 00:25:29 Brak poprawy w leczeniu i błędy diagnostyczne 00:28:40 Emocje lekarza i język pacjenta 00:31:31 Oporność na leczenie i ograniczenia systemu 00:33:08 Złożoność psychiki i medycyna spersonalizowana 00:35:17 Sztuczna inteligencja i dobór leczenia 00:38:56 Jak ocenić, czy leczenie działa? 00:40:51 Dlaczego dobre zmiany też bywają trudne? 00:41:32 Czy kryzys psychiczny młodych narasta? 00:43:32 Media społecznościowe, środowisko i biologia 00:47:03 Znaczenie relacji w leczeniu Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli cenisz takie rozmowy i chcesz pomóc w docieraniu z nimi do kolejnych osób, zasubskrybuj kanał i zostaw łapkę w górę. Możesz też wesprzeć rozwój podcastu przez Patronite i dołączyć do naszej społeczności na Discordzie. Rozmawiamy tam o odcinkach, wymieniamy materiały i pomysły na kolejne tematy. Wsparcie podcastu i dostęp do Discorda: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #75 - Kiedy zaczyna się choroba psychiczna? | dr hab. Maciej Pilecki

  4. Oct 21

    #74 - Jak rośliny postrzegają świat, komunikują się i oszukują zwierzęta? | prof. Marcin Zych

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Marcinem Zychem o tym, jak rośliny odbierają świat, komunikują się i rozwiązują problemy, a także czy możemy mówić o ich pamięci, inteligencji, a nawet świadomości. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Dlaczego często postrzegamy rośliny jako nieruchome tło i nie dostrzegamy złożoności ich zachowań? - Gdzie kończy się jeden osobnik i jakie znaczenie ma modularna budowa roślin? - Jak rośliny odbudowują utracone części swojego organizmu? - Jakie informacje czerpią ze światła, temperatury, drgań i sygnałów chemicznych? - Czy rośliny mogą reagować na drgania wywoływane przez zbliżających się zapylaczy? - Jak przekazują informacje między różnymi częściami swojego ciała? - Jak bronią się przed roślinożercami i w jaki sposób mogą przyciągać ich naturalnych wrogów? - Jak organizm bez mózgu integruje sygnały i koordynuje swoje działanie? - Na ile koncepcja obliczeń morfologicznych pomaga myśleć o przetwarzaniu informacji przez rośliny? - Czy różne gatunki roślin posługują się wspólnym językiem chemicznym i mogą "podsłuchiwać" swoich konkurentów? - Jak rośliny przyciągają zapylacze i dlaczego niektóre storczyki je oszukują? - Co wiemy o pamięci roślin i jakie mechanizmy mogą za nią odpowiadać? - Jak odczytywanie sygnałów roślin i sztuczna inteligencja mogą pomóc w prowadzeniu upraw? - Przy jakiej definicji inteligencji możemy mówić o inteligencji roślin? - Czym różni się dostosowywanie działania do warunków od nabywania nowych umiejętności? - Co możemy powiedzieć o świadomości roślin i gdzie kończy się nasza wiedza? Prof. Marcin Zych bada biologię zapylania roślin, w tym gatunków uprawnych i zagrożonych. Wśród jego zainteresowań naukowych znajdują się również ewolucja strategii reprodukcyjnych, filogeneza roślin z rodziny baldaszkowatych oraz ochrona różnorodności biologicznej. Profil w Ogrodzie Botanicznym UW: https://www.ogrod.uw.edu.pl/zespol/prof-dr-hab-marcin-zych/ Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego: https://www.ogrod.uw.edu.pl/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:05 Jak powinniśmy myśleć o roślinach? 00:06:07 Granice osobnika i modularna budowa roślin 00:10:42 Jak rośliny regenerują utracone części? 00:12:31 Jakie sygnały odbierają rośliny? 00:15:05 Drgania, zapylacze i produkcja nektaru 00:17:40 Sygnały chemiczne i obrona przed roślinożercami 00:22:19 Jak roślina integruje informacje bez mózgu? 00:24:12 Obliczenia morfologiczne i rozproszone przetwarzanie 00:25:51 Komunikacja między roślinami 00:30:33 Konkurencja i "podsłuchiwanie" sygnałów 00:32:57 Komunikacja ze zwierzętami i rola nektaru 00:34:53 Jak storczyki oszukują zapylacze? 00:38:28 Pamięć roślin i odczytywanie ich sygnałów 00:40:38 AI, inteligentne szklarnie i przyszłość upraw 00:43:09 Czy rośliny są inteligentne? 00:45:33 Uczenie się a reagowanie na sygnały 00:46:41 Czy rośliny mogą mieć świadomość? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #74 - Jak rośliny postrzegają świat, komunikują się i oszukują zwierzęta? | prof. Marcin Zych

  5. Oct 14

    #73 - Co dzieje się z materią tuż nad zerem bezwzględnym? | prof. Michał Tomza

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Michałem Tomzą o kontrolowaniu ultrazimnych atomów i cząsteczek, poszukiwaniu nowej fizyki oraz roli sztucznej inteligencji w badaniach. Co właściwie oznacza kontrolowanie materii na poziomie kwantowym i dlaczego potrzebujemy do tego ultraniskich temperatur? Jak badania pojedynczych atomów i cząsteczek mogą pomóc w poszukiwaniu nowej fizyki? Czy sztuczna inteligencja może stać się lepszym naukowcem od człowieka? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Michałem Tomzą, fizykiem teoretykiem z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor zajmuje się fizyką i chemią ultrazimnej materii oraz teorią oddziaływań i zderzeń atomów, jonów i cząsteczek. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Dlaczego w ultraniskich temperaturach łatwiej obserwować i wykorzystywać efekty kwantowe? - Jak działają pułapki na atomy i dlaczego światło laserowe może chłodzić? - Co możemy kontrolować w atomie lub cząsteczce: spin, rotacje, drgania i ruch? - W jakim sensie atomy i cząsteczki przygotowane w tym samym stanie kwantowym są identyczne? - Jak współpraca teorii z eksperymentem pozwala odkrywać mechanizmy reakcji chemicznych? - Jak pole magnetyczne może zmieniać szybkość reakcji i co mówią nam pomiary stanów produktów? - Dlaczego znajomość równania Schrödingera nie wystarcza do obliczenia zachowania złożonego układu? - Czym różnią się trudność obliczeniowa, wieloskalowość i emergencja? - Jak wyznaczamy granice stosowalności modeli i sprawdzamy zgodność różnych opisów? - Dlaczego czasem trzeba chronić cząsteczki przed reakcjami chemicznymi? - Czym jest elektryczny moment dipolowy elektronu i jaki ma związek z symetriami oraz przewagą materii nad antymaterią? - Dlaczego wynik pomiaru zgodny z zerem może ograniczać teorie wykraczające poza Model Standardowy? - Jak sieci neuronowe pomagają opisywać funkcje falowe? - Czy AI może zadawać dobre pytania badawcze, zastąpić naukowców i zmienić kształcenie na uniwersytetach? - Jak współpraca agentów AI i szybkie generowanie wyników wpływają na sposób uprawiania nauki? Prof. Michał Tomza kieruje grupą badawczą Quantum Molecular Systems oraz Centrum Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej na Uniwersytecie Warszawskim. W swoich badaniach łączy kwantowy opis materii z obliczeniami na superkomputerach i ścisłą współpracą z zespołami doświadczalnymi. Jest laureatem Nagrody Narodowego Centrum Nauki z 2020 roku. Otrzymał również ERC Starting Grant na projekt QuantMol, poświęcony ultrazimnym cząsteczkom wieloatomowym, kontrolowanej chemii i precyzyjnym pomiarom. Profil na Uniwersytecie Warszawskim: https://promotorzy.szkolydoktorskie.uw.edu.pl/pl/promotor/2399 Grupa Quantum Molecular Systems: https://quantmol.uw.edu.pl/ Nagroda NCN: https://www.ncn.gov.pl/o-ncn/nagroda-ncn/laureaci-2020 Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:06 Co oznacza kontrolowanie materii kwantowej? 00:05:01 Jak łapiemy i chłodzimy atomy? 00:09:07 Kontrola stanów kwantowych 00:12:54 Identyczność atomów i cząsteczek 00:16:29 Wyzwania eksperymentalne i rozwój technologii 00:21:19 Sterowanie reakcjami chemicznymi 00:27:24 Dlaczego obliczenia kwantowe są tak trudne? 00:32:50 Złożoność, emergencja i różne skale opisu 00:35:38 Granice stosowalności modeli 00:38:28 Ekranowanie cząsteczek 00:40:25 Precyzyjne pomiary i poszukiwanie nowej fizyki 00:43:36 Materia, antymateria i symetrie 00:46:33 Co mówi nam wynik zgodny z zerem? 00:51:07 Sieci neuronowe i funkcje falowe 00:52:43 Czy AI może zastąpić naukowców? 00:54:42 Uniwersytet w czasach AI 00:56:39 Czy AI potrafi zadawać dobre pytania? 00:58:07 Agenci AI i dokonywanie odkryć 00:59:54 Tempo badań i nadmiar informacji Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #73 - Co dzieje się z materią tuż nad zerem bezwzględnym? | prof. Michał Tomza

  6. Oct 7

    #72 - Jak działa RNA i czy możemy programować komórki? | prof. Janusz Bujnicki

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Januszem Bujnickim o tym, jak działa RNA, jak sztuczna inteligencja pomaga je badać i na ile potrafimy projektować cząsteczki o określonych funkcjach. Co właściwie potrafi RNA poza przenoszeniem informacji potrzebnej do produkcji białek? Dlaczego ta sama cząsteczka może przyjmować różne kształty i jak wpływa na to jej otoczenie? Czy umiemy dziś przewidzieć jej działanie, a nawet zaprojektować RNA o określonej funkcji? W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jakie funkcje może pełnić RNA poza pośredniczeniem w produkcji białek? - Na ile sekwencja RNA określa jego strukturę, a na ile o kształcie cząsteczki decydują środowisko i inne cząsteczki? - Jak modyfikacje chemiczne mogą zmieniać strukturę i działanie RNA? - Skąd pochodzą dane potrzebne do modelowania RNA i dlaczego jego strukturę trudniej przewidywać niż strukturę białek? - Co potrafią dziś metody sztucznej inteligencji, w tym AlphaFold, i gdzie napotykają ograniczenia? - Dlaczego poznanie jednego możliwego kształtu RNA nie wystarcza do zrozumienia jego funkcji? - Czym różni się trafne przewidywanie od wyjaśnienia mechanizmu działania cząsteczki? - Na ile potrafimy projektować RNA o zadanych właściwościach i czego uczy przykład modyfikowanego tRNA? - Dlaczego łatwiej projektować warianty znanych cząsteczek niż zupełnie nowe struktury? - Czy da się przewidzieć, jak zmiana na poziomie pojedynczych atomów wpłynie na komórkę lub organizm? - Jak rozwój kriomikroskopii elektronowej może zmienić badania nad RNA? - W jakim sensie RNA może działać jak przełącznik lub element bramki logicznej? Prof. Janusz Bujnicki jest profesorem nauk biologicznych, członkiem Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO) oraz członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. W swoich badaniach łączy bioinformatykę, biologię strukturalną i metody doświadczalne. Jego zespół rozwija narzędzia do modelowania struktur RNA i ich oddziaływań, m.in. ModeRNA i SimRNA, oraz bazę MODOMICS poświęconą modyfikacjom RNA. W Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie bada również, jak poznanie struktury tych cząsteczek może pomóc w projektowaniu RNA o nowych funkcjach. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Bujnicki Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie: https://www.iimcb.gov.pl/ Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka: https://www.iimcb.gov.pl/pl/laboratoria-iimcb/laboratorium-bioinformatyki-i-inzynierii-bialka Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:01:12 Czym jest RNA i co potrafi? 00:02:57 Sekwencja, struktura i środowisko 00:07:53 Jak modyfikacje chemiczne zmieniają RNA? 00:09:26 Jak badamy i przewidujemy strukturę RNA? 00:15:03 Czym RNA różni się od białek? 00:20:56 Granice przewidywania struktury RNA 00:24:00 Sztuczna inteligencja i AlphaFold 00:28:20 Czy potrafimy przewidzieć funkcję RNA? 00:30:37 Predykcja a rozumienie mechanizmu 00:36:05 Projektowanie RNA 00:39:45 Projektowanie i modyfikowanie tRNA 00:43:04 Czy można zaprojektować zupełnie nową strukturę? 00:47:52 Kriomikroskopia i nowe dane doświadczalne 00:51:19 Od atomów do komórek: granice przewidywania 00:59:54 Przyszłość badań i zastosowań RNA 01:03:39 Bramki logiczne z RNA Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #72 - Jak działa RNA i czy możemy programować komórki? | prof. Janusz Bujnicki

  7. Sep 30

    #71 - Czy można myśleć bez języka? | prof. Katarzyna Jednoróg

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Katarzyną Jednoróg o tym, jak mózg przetwarza język i w jaki sposób dźwięki mowy nabierają dla nas znaczenia. Jak z ciągłego strumienia dźwięków mózg wydobywa słowa i ich znaczenie? Skąd dziecko wie, gdzie kończy się jedno słowo, a zaczyna następne? I czy język jest nam potrzebny do myślenia? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Katarzyną Jednoróg, która kieruje Pracownią Neurobiologii Procesów Językowych w Instytucie Nenckiego PAN. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak mózg przechodzi od dźwięków mowy do znaczenia wypowiedzi? - Dlaczego klasyczny podział na ośrodek mówienia i ośrodek rozumienia języka jest niepełny? - Skąd bierze się znaczenie słów i jak wpływają na nie nasze doświadczenia? - Jak niemowlęta odnajdują słowa w nieprzerwanym strumieniu mowy? - Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie dla nauki języka? - Czy można myśleć bez słów i czy każdy ma wewnętrzny głos? - Jak nauka czytania zmienia mózg? - Dlaczego dysleksja może wiązać się z różnymi trudnościami w uczeniu się czytania? - Czy mózg przewiduje słowa, które za chwilę usłyszymy, i na ile potwierdzają to badania? - Co wiemy o związku czytania z ekranu i korzystania z mediów społecznościowych z uwagą oraz rozumieniem tekstu? Prof. Katarzyna Jednoróg bada neurobiologiczne podstawy języka oraz rozwój umiejętności czytania u dzieci, także w kontekście dysleksji. Jej zespół śledzi, jak mózg zmienia się w trakcie nauki czytania i skąd mogą brać się różnice między dziećmi. Pracownia Neurobiologii Procesów Językowych: https://nencki.edu.pl/pl/laboratories/pracownia-neurobiologii-procesow-jezykowych/ **Badanie rozwoju czytania u dzieci** Zespół pracowni zaprasza do udziału w badaniu sześcioletnie dzieci z zerówki, które jeszcze nie czytają. Badacze będą śledzić, jak zmienia się mózg dzieci w trakcie nauki czytania. Szczegóły dotyczące projektu i udziału w badaniu: https://orto.nencki.edu.pl/ Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:00:47 Jak mózg rozumie mowę? 00:03:27 Afazja i ograniczenia klasycznych modeli języka 00:05:25 Skąd bierze się znaczenie słów? 00:08:48 Jak dzieci uczą się języka? 00:12:33 Dlaczego kontakt z drugim człowiekiem ma znaczenie? 00:13:29 Jak niemowlęta odnajdują słowa w strumieniu mowy? 00:17:04 Wrodzona gramatyka czy uczenie się ze statystyki? 00:20:38 Czy można myśleć bez języka? 00:23:08 Wewnętrzny głos i różne sposoby myślenia 00:29:18 Jak nauka czytania zmienia mózg? 00:36:30 Rozmowa z dzieckiem i wspólne czytanie 00:39:02 Dysleksja i różne ścieżki rozwoju czytania 00:46:58 Czy mózg przewiduje kolejne słowa? 00:53:23 Czytanie z ekranu a rozumienie tekstu 00:56:16 Ekrany, uwaga i rozwój języka Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #71 - Czy można myśleć bez języka? | prof. Katarzyna Jednoróg

  8. Sep 23

    #70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

    W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem o kwantowej grawitacji, o tym, dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią Einsteina i jak fizycy próbują sprawdzić swoje pomysły. Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią grawitacji Einsteina? Co czarne dziury mówią nam o granicach naszego opisu świata? I jak możemy szukać śladów kwantowej grawitacji w obserwacjach kosmosu? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem, fizykiem teoretycznym zajmującym się kwantową grawitacją i strukturą czasoprzestrzeni. W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie: - Jak ogólna teoria względności zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni? - Co oznacza, że materia wpływa na geometrię czasoprzestrzeni, a geometria na ruch materii? - Jak zasada nieoznaczoności wiąże się z możliwością obserwowania coraz mniejszych obiektów? - Czym jest długość Plancka i czy wyznacza granicę tego, co możemy zaobserwować? - Dlaczego wnętrza czarnych dziur i bardzo wczesny Wszechświat wymagają pełniejszego opisu? - Czy osobliwości oznaczają istnienie nieskończoności w przyrodzie, czy granicę stosowalności teorii? - Z jakimi problemami mierzą się teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja? - Jak można sprawdzać teorie dotyczące skal energii poza zasięgiem naszych eksperymentów? - Czy obserwacje błysków gamma mogą ujawnić zależność prędkości światła od energii? - Dlaczego czas i przestrzeń odgrywają różne role w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności? - Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę fizyków i czy trafne przewidywania wystarczą, żeby mówić o zrozumieniu świata? Prof. Jerzy Kowalski-Glikman jest związany z Instytutem Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zajmuje się kwantową grawitacją, strukturą czasoprzestrzeni oraz możliwościami sprawdzania modeli teoretycznych za pomocą obserwacji astrofizycznych. Jest również popularyzatorem nauki i autorem tekstów publikowanych w portalu Pulsar. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kowalski-Glikman Rozdziały: 00:00:00 Wstęp 00:00:59 Jak fizyka rozumie czas i przestrzeń? 00:07:37 Zasada nieoznaczoności i granice pomiaru 00:11:47 Długość Plancka i granice rozdzielczości 00:16:28 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji? 00:20:24 Czarne dziury, osobliwości i początek Wszechświata 00:26:27 Teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja 00:31:19 Poszukiwanie rozpadu protonu i testowanie nowych teorii 00:35:49 Błyski gamma i poszukiwanie śladów kwantowej grawitacji 00:41:47 Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z grawitacją? 00:46:42 Sztuczna inteligencja w pracy fizyka 00:49:27 Czy zrozumiemy teorię stworzoną przez AI? Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu. Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane Podziękowania dla patronów wspierających projekt: Sebastian Jaskulski

    #70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman
See All (77)

About

Podcast powstał z potrzeby zgłębiania złożoności świata, w którym żyjemy. Tematami omawianymi w podcaście będą przede wszystkim nauka i związane z nią idee. Naukę uważam za najważniejsze źródło wiedzy o rzeczywistości, dlatego będzie przewodnim zagadnieniem. Mam głębokie przekonanie, że nauka jest kluczowa dla zrozumienia otaczającego nas świata i jako jedyna pozwala na odkrywanie natury rzeczywistości. Chciałbym, aby podcast był miejscem, w którym sam lub wraz z moimi gośćmi spróbujemy nadać sens ideom, które przenikają różne aspekty świata, w którym żyjemy. Nazywam się Michał Szyc, z wykształcenia jestem inżynierem automatyki i robotyki, z zawodu programistą a do stworzenia tego podcastu pchnęła mnie moja pasja do nauki i związanych z nią idei. Zapraszam do słuchania ”To Bardziej Skomplikowane”!

Information

  • Creator
    Michał Szyc
  • Years Active
    2024 - 2026
  • Episodes
    77
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Copyright 2025 All rights reserved.
  • Show Website
    To Bardziej Skomplikowane

You Might Also Like