Філасофскія нататкі

Radio Vaticana - Vatican News
  • 0.0 (0)
  • Philosophy
  • Updated Weekly

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

  1. 18h ago

    Рола Мэй. Этапы развіцця чалавека. Частка 2

    У чарговым выпуску праграмы "Філасофскія нататкі" ксёндз Раман Суша працягвае разважаць пра сталенне чалавека і прадстаўляе тэорыю амерыканскага мысліцеля Рола Мэя аб этапах нашага духоўнага і псіхалагічнага развіцця. Першая ступень звязана з невінаватасцю, якая з’яўляецца натуральнай для дзіцяці ў перыяд поўнага адзінства з маці, аднак у дарослым жыцці ператвараецца ў псеўданевінаватасць, свядомую слепату і ўцёкі ад адказнасці. На змену гэтаму стану прыходзіць пратэст, калі праз першае адмаўленне нараджаецца чалавечая воля і адбываецца аддзяленне ўласнага "я" ад іншых. Тут таксама існуе небяспека спыніцца ў развіцці, бо некаторыя людзі ўсё жыццё застаюцца прывязанымі да аб’ектаў свайго супарціўлення, будуючы дзейнасць не на асабістым выбары, а толькі на барацьбе. Наступным крокам становіцца звычайная самасвядомасць, уласцівая даросламу чалавеку, які цвяроза прымае свае межы і памылкі, нясе за іх адказнасць і не перакладае віну на навакольных. Аднак нават такая практычная сталасць тоіць у сабе пастку, бо празмернае імкненне быць правільным і прыстасаваным можа зрабіць асобу ўнутрана пустой. Рола Мэй апісвае гэты стан праз вобраз «полага чалавека», які жыве і дзейнічае выключна па інэрцыі, не ведаючы сваіх сапраўдных глыбінных жаданняў. Прычынай падобнай нерухомасці з’яўляецца страх перад уласнай унікальнасцю і спадарожнай трывогай, якая насамрэч выконвае ролю неабходнага знака для далейшага росту. Вышэйшай жа праявай чалавечай спеласці філосаф называе творчую самасвядомасць, альбо экстаз, пад якім разумеецца рэдкі момант выхаду за ўласныя межы і здольнасць бачыць праўду без прызмы асабістых комплексаў і страхаў. Гэты стан патрабуе мужнасці пайсці на рызыку, спалучаючы ўпартую барацьбу за права быць сабой з хвілінамі глыбокай адкрытасці свету. Чалавек, які перажыў такое ўнутранае адкрыццё, пачынае здзяйсняць дабро не па інструкцыі, а таму, што любоў і творчае натхненне становяцца яго ўласным спосабам існавання. Такія імгненні, нібы маланка, асвятляюць увесь жыццёвы ландшафт і паказваюць дакладны кірунак руху.

    11 min

  2. Jun 7

    Рола Мэй. Пяць граняў сілы

    Што адбываецца з чалавекам, калі ён губляе ўнутраную апору? Чаму трывога становіцца занадта моцнай? І як разуменне сілы дапамагае адкрыць праўду пра саміх сябе? У новым выпуску падкаста “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша распачынае цыкл разважанняў пра амерыканскага псіхолага і тэолага Рола Мэя. Сёння ён знаёміць з пяццю гранямі сілы паводле Мэя: ад эксплуатацыі і маніпуляцыі – да сілы клопату і еднасці. На думку Мэя, злучыць любоў і волю дазваляе ўнутраная сталасць. Без яе бязвольная любоў становіцца слабай мяккасцю, а воля без любові – бяздушным кантролем. Запрашаем паслухаць і паразважаць над тым, чаму сапраўдная моц патрабуе ўнутранай апоры.

    11 min

  3. May 31

    Адрыян ван Каам. Не згубіць сябе

    У новым выпуску “Філасофскіх нататак” ксёндз Раман Суша працягвае разважанні пра сувязь чалавека і сусвету, пра яго ўнутраны свет і шлях да сапраўднай ідэнтычнасці. Правадніком у сённяшнім філасофскім падарожжы становіцца айцец Адрыян ван Каам – выбітны галандскі святар і псіхолаг. Ён нагадвае, што ў сучасным свеце мы шмат ведаем пра тэхналогіі і навуку, але часта губляем з поля зроку галоўнае – мастацтва жыць і пытанне пра ўласную асобу: “Хто я насамрэч і кім я павінен стаць?” Ван Каам падкрэслівае, што шлях да сапраўднага сябе не адбываецца толькі ў вялікіх падзеях. Ён праходзіць праз нашы звычайныя дні, праз працу, стомленасць, адносіны і кароткія моманты вяртання да Бога і сябе. Для галандскага святара гэта шлях ад дысанансу да кансанансу, ад трывожнай мітусні да больш глыбокага супакою ў Богу.

    11 min

  4. May 24

    Томас Мертан. Хто я?

    У сваіх разважаннях пра сувязь чалавека і сусвету Томас Мертан прапануе зазірнуць у глыбіні ўласнай асобы праз адкрыццё Бога. Гэты чалавек свядома пакінуў свецкія вечарыны дзеля суровай цішыні манастыра, каб выявіць галоўную праблему нашага жыцця — існаванне "несапраўднага я". Менавіта гэтую ілюзорную асобу мы старанна ствараем для навакольных, нібы чалавек-невідзімка, які абмотвае сябе бінтамі дзеля бачнасці. У выніку страху за ўласную рэпутацыю і абароны прыдуманай карцінкі самога сябе мы часта рэагуем ярасцю на любую крытыку. Каб пазбавіцца гэтай ілюзіі, важна перастаць хвалявацца пра ўласны вобраз у вачах іншых людзей і сумленна спытаць сябе пра сваю сутнасць перад Богам. Залежнасць ад чужой ацэнкі толькі прымушае нас выкарыстоўваць блізкіх як рэквізіт ва ўласным спектаклі дзеля падтрымкі свайго ідэальнага статусу. Наадварот, калі цэнтр увагі вяртаецца да сэрца, чалавек больш не вымушаны нешта даказваць ці абараняцца ад чужых поглядаў. Толькі тады мы здольныя шчыра бачыць іншую асобу, а не кантраляваць яе дзеля ўласнай эгаістычнай любові. Выправіць такое становішча ў штодзённасці можна праз пакору: трэба скінуць карнавальны касцюм амбіцый і дазволіць свайму сапраўднаму "я" проста быць. Усведамленне ўласнай вартасці ў Божай міласэрнасці кардынальна змяняе логіку жыцця, дазваляючы любіць нават незнаёмцаў і бачыць сакрэтную прыгажосць іхніх сэрцаў. Мы перастаем успрымаць людзей як канкурэнтаў, бо разумеем, што сапраўдная ідэнтычнасць схавана не ў чалавечым меркаванні. Урэшце, стаць святым — значыць вярнуцца дадому без масак і ілюзій, каб знайсці сябе сапраўднага ў абдымках Айца.

    11 min

  5. May 17

    Паўл Вацлавік. Калі размова патрабуе размовы

    У новым выпуску перадачы “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша працягвае разважаць над сувяззю чалавека і сусвету. Сёння ён паглыбляецца ў свет Паўла Вацлавіка, філосафа і псіхолага, які даследаваў таямніцу чалавечай камунікацыі. Яго галоўная думка — чалавек не можа не камунікаваць. Нават маўчанне ўжо нешта паведамляе. Наша жыццё — гэта бесперапынны дыялог, у якім значэнне маюць не толькі словы, але і невербальныя паведамленні. Таму метакамунікацыя — “размова пра размову” — можа стаць шляхам да паразумення і блізкасці.

    8 min

  6. May 10

    Рэнэ Жырар. Пастка пераймання

    У новым выпуску цыкла “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша звяртаецца да думкі французскага мысляра Рэнэ Жырара, якога часта называюць “Эйнштэйнам гуманітарных навук”. Тэма перадачы – пераймальнае жаданне, якое, паводле Жырара, ляжыць у аснове чалавечых паводзін, суперніцтва і нават грамадскага гвалту. Аўтар тлумачыць, чаму чалавек часта жадае не таго, што сапраўды патрэбна, а таго, што ўжо стала аб’ектам жадання іншага. У выпуску разглядаецца механізм, праз які перайманне ператвараецца ў канфлікт. На простых жыццёвых прыкладах паказваецца, як захапленне іншым чалавекам можа перарасці ў суперніцтва з ім і варожасць. Асобная ўвага прысвечана знакамітай тэорыі “казла адпушчэння”, з дапамогай якой Жырар тлумачыў паходжанне калектыўнага гвалту і многіх сацыяльных механізмаў. Цэнтральнае месца ў перадачы займае хрысціянскі адказ на праблему гвалту. Паводле Жырара, менавіта Евангелле ўпершыню адкрывае праўду пра несправядлівасць ахвярнага механізму і становіцца на бок ахвяры. Ксёндз Раман Суша паказвае, як хрысціянства прапануе чалавеку новы шлях – не шлях суперніцтва і зайздрасці, а наследавання Хрыста, які вызваляе чалавека ад нянавісці і адкрывае сапраўдную свабоду любові.

    10 min

  7. May 3

    Чарльз Тэйлар. Лекар свету

    У новым выпуску падкаста "Філасофскія нататкі" ксёндз Раман Суша звяртаецца да складанай і надзвычай актуальнай праблемы прыроды чалавечага гвалту праз прызму поглядаў вядомага каталіцкага мысляра Чарльза Тэйлара. Аўтар разважае над балючым парадоксам нашага часу: чаму ў эпоху гуманістычных ідэалаў і дэкларацый правоў чалавека свет працягвае скалынацца ад нечуванай жорсткасці? Адказ прапануецца шукаць не ў біялогіі ці недахопе адукацыі, а ў метафізічнай пастцы — так званым механізме "казла адпушчэння", калі чалавек кампенсуе ўласную трывожнасць і няўпэўненасць праз дэманізацыю іншых, выкарыстоўваючы асуджэнне як сродак маральнай самаабароны. Гэтая ілюзія правасці, як трапна падкрэслівае святар у сваіх нататках, нясе ў сабе велізарную небяспеку, бо часта хаваецца за самымі высакароднымі мэтамі. Чым вышэйшы маральны ідэал — свабода, роўнасць ці справядлівасць, — тым мацнейшая спакуса абвясціць сваіх апанентаў "увасабленнем цемры" і апраўдаць насілле як "рацыянальны" інструмент ачышчэння грамадства. Менавіта таму секулярныя ідэалогіі, якія абяцалі пабудаваць рай на зямлі, у выніку прыводзілі да масавага тэрору, падмяняючы сапраўдную ўнутраную працу над сабой банальным падаўленнем іншых. У якасці выратавальнай альтэрнатывы ксёндз Раман Суша прапануе хрысціянскі шлях пераадолення агрэсіі — адмову ад права на помсту. Абапіраючыся на філасофію Тэйлара і гістарычны прыклад Нэльсана Мандэлы, аўтар нагадвае, што сапраўдная перамога над злом дасягаецца не праз знішчэнне ворага, а праз уменне ўбачыць у ім такога ж параненага чалавека, які мае патрэбу ў міласэрнасці. Галоўны пасыл гэтага глыбокага разважання — заклік знайсці ў сабе мужнасць адмовіцца ад ролі ката і стаць "лекарам свету", здольным спыніць кола гвалту праз дараванне і любоў.

    10 min

  8. Apr 26

    Дзітрых фон Гільдэбранд. Мастацтва жыцця

    У новым выпуску перадачы “Філасофскія нататкі” ксёндз Раман Суша распавядае пра філосафа, якога Гітлер лічыў сваім заклятым ворагам, а Пій XII называў “Доктарам Касцёла ХХ стагоддзя". Дзітрых фон Гільдэбранд прапануе нам сваё разуменне “мастацтва жыцця”. Ён запрашае практыкаваць пашану, сабранасць і ўдзячнасць, а таксама адкрывае дзіўны парадокс: чалавек становіцца тым больш самім сабой, чым больш ён здольны забыць пра сябе дзеля іншага. Філосаф называе гэта уменнем не жыць ілюзіямі, а любіць рэальных людзей і рэальны свет, “святой цвярозасцю” . Яна дае чалавеку незвычайную лёгкасць – тое, што філосаф называў “цвярозым ап’яненнем” духа, калі сэрца напоўнена Богам настолькі, што ў ім больш не застаецца месца для страху ці эгаізму.

    10 min
See All (84)

About

- Podcast - Radio Vaticana - Vatican News

Information