Τίτλος πρωτότυπου: A. Merritt "Three Lines of Old French" (1916) Το «Three Lines of Old French» είναι ένα διήγημα φαντασίας του Αμερικανού συγγραφέα A. Merritt, που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 9 Αυγούστου 1919 στο περιοδικό All-Story Weekly. Πρόκειται για ένα από τα πιο συγκινητικά και προσωπικά έργα του, γραμμένο στον απόηχο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ικανότητάς του να συνδυάζει το φανταστικό με το ανθρώπινο δράμα. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε δύο επίπεδα: από τη μια, στο ασφυκτικό περιβάλλον του πολεμικού μετώπου το 1918, και από την άλλη, σε μια ονειρική, σχεδόν παραισθησιακή πραγματικότητα όπου ο ήρωας βιώνει μια παράξενη εμπειρία – μια «απόδραση του αιχμαλώτου», όπως την περιέγραψε ο ίδιος ο Merritt, εμπνευσμένος εν μέρει από τον Tolkien. Ο τίτλος αναφέρεται σε τρεις στίχους παλαιάς γαλλικής ποίησης, που λειτουργούν ως το κλειδί για μια μεταφυσική εμπειρία, όπου ο χρόνος και ο χώρος καταρρέουν. Ο ήρωας, μέσω αυτών των στίχων, μεταφέρεται νοερά σε έναν κόσμο μεσαιωνικού ιπποτισμού και έρωτα, όπου βιώνει μια ολοκληρωτική, σχεδόν μυστικιστική εμπειρία αγάπης και θυσίας. Το έργο είναι βαθιά επηρεασμένο από τον πόλεμο. Ο Merritt, ο οποίος δεν πολέμησε ο ίδιος αλλά υπηρέτησε ως δημοσιογράφος, αποτυπώνει με ωμό ρεαλισμό τη φρίκη του πολέμου – τα χαρακώματα, τη λάσπη, τον θάνατο – για να αντιπαραβάλει σε αυτήν την ομορφιά και την αρμονία ενός ιδανικού, χαμένου κόσμου. Η αντίθεση αυτή είναι το κεντρικό θέμα του διηγήματος: η φυγή από την τραυματική πραγματικότητα μέσω της φαντασίας, αλλά και η αναζήτηση ενός νοήματος πέρα από την καταστροφή. Ο Merritt δεν προσφέρει μια απλή λύση φυγής· αντίθετα, η εμπειρία του ήρωα είναι αμφίσημη, αφήνοντας τον αναγνώστη να αναρωτηθεί αν πρόκειται για όραμα, τρέλα ή μια πραγματική υπέρβαση των ορίων της ύπαρξης. Το ύφος του Merritt είναι χαρακτηριστικό: πλούσιο, λυρικό και γεμάτο επίθετα, με μια τάση προς τη λεπτομερή περιγραφή που αγγίζει τον πουαντιγισμό. Η πρόζα του, αν και μερικές φορές υπερφορτωμένη, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα έντονης αίσθησης και συναισθήματος, που ταιριάζει απόλυτα με το ονειρικό περιεχόμενο της ιστορίας. Ο Merritt χρησιμοποιεί την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο για να ενισχύσει την οικειότητα και την αμεσότητα της εμπειρίας, κάνοντάς την να μοιάζει με εξομολόγηση ή ανάμνηση. Η έκδοση του έργου έχει τη δική της ιστορία. Μετά την αρχική του δημοσίευση στο All-Story Weekly, το διήγημα συμπεριλήφθηκε στη συλλογή The Fox Woman and Other Stories (1949), που εκδόθηκε μετά τον θάνατο του Merritt. Το 1937 (ή κατ' άλλους το 1939) κυκλοφόρησε αυτοτελώς ως ένα μικρό βιβλιαράκι από τις εκδόσεις «The Bizarre Series» του Richard A. Frank, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά σπάνιο και περιζήτητο σήμερα. Στη σύγχρονη εποχή, το έργο έχει επανεκδοθεί πολλές φορές, τόσο σε συλλογές όσο και σε αυτόνομες εκδόσεις. Παρά την αναγνώριση του Merritt ως βασικού εκφραστή της pulp λογοτεχνίας και την ένταξή του στο Science Fiction and Fantasy Hall of Fame το 1999, το «Three Lines of Old French» παραμένει ένα σχετικά παραγνωρισμένο διαμαντάκι, που αξίζει την προσοχή τόσο για την ιστορική του σημασία όσο και για τη διαχρονική του συναισθηματική δύναμη. Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ: https://gutenberg.net.au/ebooks06/0602001h.html Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης Η παρούσα ηχογράφηση διατίθεται δωρεάν. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδιανομή και ενσωμάτωση υπό την άδεια CC BY-NC 4.0: Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση.
