جستار

جستار
  • 0.0 (0)
  • Society & Culture
  • Biweekly

پادکستی برای نگاه به جنبه‌های مختلف توسعه در ایران در این پادکست، گفت‌وگوهایی که به جنبه‌های مختلفی از توسعه در ایران می‌پردازد، منتشر می‌شوند.

  1. Oct 30

    مانیفست شکست روشنفکران

    گفت‌وگوی احمد غلامی با محمدجواد غلامرضاکاشی مانیفست شکست روشنفکران ایده اصلیِ کتاب «سیاستی دیگر: خلق جهان مشترک ایرانی» احداثِ «خانه» است. جامعه به‌مثابه خانه؛ خانه‌ای که همه طیف‌ها و سلیقه‌ها با اهداف و آرمان‌های متفاوت را در بر می‌گیرد و ازقضا این ایده در برابر «بازگشت به خانه» قرار دارد. محمدجواد غلامرضاکاشی باور دارد یکی از مشکلات جدی روشنفکران و نخبگان دولتی نگاه ایدئولوژیک به جامعه بوده و یکی از مصداق‌های جدی این رویکرد ایده بازگشت به خانه است. به اعتقاد کاشی جامعۀ آرمانی و بی‌کم‌وکاستی در گذشته وجود نداشته است که ما طالب بازگشت به آن باشیم. بازگشت به خانه رویکردی ایدئولوژیک به جامعه است که درصدد است اختلافات و تناقضات را نادیده بگیرید. از غلامرضاکاشی باور دارد مدت مدیدی است که روشنفکران و نخبگان سیاسی زندگی روزمره را نادیده گرفته‌اند، در حالی که سیاست از دل همین زندگی روزمره می‌جوشد. بنابراین غلامرضاکاشی می‌خواهد با احداث خانه و با رویکردی غیر ایدئولوژیک دست به خلق جهان مشترک بین ایرانیان بزند. جامعه‌ای که به‌وسیله مردم ساخته شده و قادر است هرم بالای قدرت را تحت تأثیر قرار بدهد و دقیق‌تر، خواسته‌های خود را به صاحبان قدرت القا یا تحمیل کنند. کاشی به معنای واقعی ضد اتوپیا است، اما جامعه‌ای که خود او سودایش را در سر می‌پروراند اتوپیایی است.

    مانیفست شکست روشنفکران

  2. Sep 27

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد و محمدحسین عمادی | استراتژی توسعه؛ صنعت یا کشاورزی

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد و محمدحسین عمادی استراتژی توسعه؛ صنعت یا کشاورزی پیرامون مفهوم توسعه، کتاب‌ها و گفت‌وگوهای متعددی منتشر شده و بسیاری از صاحب‌نظران در این ‌باره اظهارنظر کرده‌اند، اما شاید نیاز کنونی و جدی جامعه ما همچنان این باشد که بدانیم توسعه از چه مسیری می‌گذرد و چه دانشی باید پشتیبان توسعه باشد. در این نشست با حضور محمدحسین عمادی و کوروش مرشد سعی داریم این مسیر را پیگیری کنیم. مرشد معتقد است تزریق علم هرگز در روشنفکری دویست‌ساله ما مورد توجه واقع نشده و می‌گوید: در بُعد توسعه علی‌رغم ادبیات موجود، تقریبا هیچ مفهوم گفتمانی مدرن و امروزی وجود ندارد. مفهوم گفتمانی توسعه در جهان جدید، کاربرد علم است. عمادی به بحث خودکفایی اشاره می‌کند و معتقد است بهره‌وری ما در صنعت فولاد، صنایع خودروسازی‌ و همین‌طور در کشاورزی مسئله است و می‌گوید: من خودکفایی را به معنای اینکه هرچه را می‌خواهیم خودمان تولید کنیم، قبول ندارم و به‌عنوان عضو هیئت عالی انجمن کمیته جهانی غذای سازمان ملل خاطر شما را جمع می‌کنم که به این معنا در دنیا یک کشور خودکفا پیدا نمی‌کنید.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد و محمدحسین عمادی | استراتژی توسعه؛ صنعت یا کشاورزی

  3. Aug 24

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد | دو خرافه ضد علم

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد دو خرافه ضد علم درگیری اصلی در خاورمیانه، همه در سایۀ این موقعیت تاریخی است که کشورهایی دارای علم‌اند و کشورهای دیگری صاحب علم نیستند. کشورهایی که صاحب علم هستند، صاحب قدرت و ثروت هم هستند و به بقیه زور می‌گویند. نقطه مقابل این، فقط جذب علم است. کوروش مرشد در مقالۀ  «آیا سنت ما در انحطاط است؟» این نکته را مطرح می‌کند که استقلال بدون تردید شرط لازم توسعه است، اما شرط کافی جذب علم و علمی شدن است و شگردهای اقتصادی و سیاسی نمی‌تواند جانشین آن شود؛ بنابراین جذب علم باید به‌عنوان شرط کافی سرلوحه اهداف ملی قرار دهند تا این استقلال یگانه دیرپا شود.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد | دو خرافه ضد علم

  4. Aug 9

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد | گم‌گشتگی معنای توسعه

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد گم‌گشتگی معنای توسعه محور بحث‌های کوروش مرشد در بحث توسعه، توسعه تمدنی است. مدلی از توسعه که با تکیه بر علم بتواند سرنوشت استعماری کشور را تغییر دهد. از نظر او شکل استعمار تغییر کرده است. درواقع بعد از معجزه تاریخی ژاپن، استعمار سعی کرد جز منابع، سرنوشت توسعه کشورها را هم به دست بگیرد. او با اشاره به کوشش‌های استقلال‌طلبانه در ایران معتقد است استقلال البته ارزشمند و شکوهمند است، اما به‌تنهایی هدف نیست. هدف این است که ما آهنگ توسعه و توانایی‌مان را دگرگون کنیم.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کوروش مرشد | گم‌گشتگی معنای توسعه

  5. Aug 1

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کورش مرشد | علیه سرنوشت استعماری

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کورش مرشد علیه سرنوشت استعماری   نقطه کانونی بحث کوروش مرشد، توسعه تمدنی است و الگوی چنین توسعه‌ای را کشور ژاپن می‌داند، کشوری که با علم از سرنوشت استعماری خود گریخته است. مرشد باور دارد جهان غرب امر توسعه را با اولویت دادن به مفاهیم علوم اجتماعی به انحراف کشانده است. بنابراین کشورهای در حال توسعه در واقع کشورهای هستند که آگاهانه از از علم به‌مثابه ابزارجدی توسعه عقب نگاه داشته شده‌اند. در بعضی مواقع تأکید بیش از حد بر علم و فلسفه‌ستیزی یا به معنای دقیق‌تر علوم اجتماعی‌ستیزی نگران‌کننده می‌شود که در این گفت‌وگو به آن پرداخته‌ایم. یکی دیگر از بحث‌های مطرح‌شده در این گفت‌وگو، نقش و رابطه فلسفه و دین است. اما از همه مهم‌تر بحث بر سر اهمیت کشاورزی در امر توسعه است که از نظر مرشد مبنای توسعه استقلال کشور، کشاورزی و صنعت متکی بر دانش است.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با کورش مرشد | علیه سرنوشت استعماری

  6. 12/08/2025

    گفت‌وگوی احمد غلامی با ناصر فکوهی به مناسبت انتشار کتاب «روایت ناصر فکوهی از مسئله توسعه در ایران»

    یک کتاب یک نویسنده: گفت‌وگوی احمد غلامی با ناصر فکوهی به مناسبت انتشار کتاب «روایت ناصر فکوهی از مسئله توسعه در ایران» با براندازی و انقلاب مخالفم هر یک از صاحب‌نظران عرصه توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست و جامعه‌شناسی نظرات خاص خودشان را دارند. اقتصاددانان بر این باورند که برای توسعه و رشد هر کشوری باید اقتصاد را مبنای توسعه قرار داد و سیاسیون معتقدند ‌پیوندی ناگسستنی بین شیوه حکمرانی و توسعه وجود دارد. اما جامعه‌شناسان و صاحب‌نظران اهل فرهنگِ توسعه‌محور اعتقاد دارند که بدون فرهنگ هیچ توسعه جدی و عمیقی روی نخواهد داد. تفاوت اهل فرهنگ با دیگر توسعه‌باوران در حوزه اقتصاد و سیاست این است که آنان با پذیرش شیوه‌های دیگر توسعه، فرهنگ را پیش‌درآمد هر توسعه‌ای قلمداد می‌کنند. ناصر فکوهی نیز از‌جمله این افراد است که برای توسعه فرهنگی قائل به برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت است. در بحث با فکوهی، به غیر از فرهنگ درباره مسائل اقتصادی و سیاسی ایران نیز سخن به میان آمده است.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با ناصر فکوهی به مناسبت انتشار کتاب «روایت ناصر فکوهی از مسئله توسعه در ایران»

  7. 08/03/2025

    گفت‌وگوی احمد غلامی با علیرضا بهتویی درباره ناسیونالیسم | میهن‌دوستی دموکراتیک

    گفت‌وگوی احمد غلامی با علیرضا بهتویی درباره ناسیونالیسم میهن‌دوستی دموکراتیک دولت-ملت‌ها پدیده‌ای مدرن هستند و این تفکر نقطه‌ مقابل تفکری است که دولت-ملت را تداوم هویت قومی و فرهنگی ما می‌داند. اختلاف این دو نگرش می‌تواند به دو نوع میهن‌دوستی بینجامد: یکی میهن‌دوستی افراطی یا ناسیونالیسم اقتدارگرا و دیگری میهن‌دوستی گشوده به‌ سوی تجربیات و فرهنگ‌های تازه و به‌ تعبیری ناسیونالیسم دموکراتیک. مردم ایران هر دو نوع ناسیونالیسم را تجربه کرده‌اند؛ نمونه اقتدارگرایی آن را در حکومت پهلوی اول و نوع دموکراتیک آن را در دوره محمد مصدق. بدیهی است که وقتی از ناسیونالیسم دموکراتیک سخن به میان می‌آید، باید از انقلاب مشروطه نیز سخن گفت؛ انقلابی با جریان‌های سیاسی و فکری متفاوت که درصدد بودند تاریخ ایران را دگرگون کنند. همه این طیف‌ها یک انگیزه مشترک داشتند: عشق به ایران و رهایی آن از جهل و بیماری و خرافه. اگرچه مشروطه به خواسته‌های بنیادی خود نرسید، مفاهیمی در این دوره در اذهان مردم و نخبگان حک شده که تا امروز مطالبه بی‌قیدوشرط آن وجود دارد؛ مفاهیمی مانند حکومت قانون، مجلس، آزادی و حقوق ملت. گیرم مطالبه این مفاهیم در دوره‌هایی دچار اوج و حضیض شده باشد اما هرگز انکار نشده و در زمینه تاریخ ایران رسوب کرده و نهادینه شده است. اینک بعد از جنگی کوتاه‌مدت با اسرائیل، بحث میهن و میهن‌دوستی دوباره احیا شده است. دراین‌باره با علیرضا بهتویی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه سودرتورن سوئد، گفت‌وگو کرده‌ایم.

    گفت‌وگوی احمد غلامی با علیرضا بهتویی درباره ناسیونالیسم | میهن‌دوستی دموکراتیک

  8. 07/14/2025

    درسگفتگو| احمد غلامی و علی میرسپاسی: بانیان ضد روشنگری ایران

    درسگفتگو: احمد غلامی با علی میرسپاسی بانیان ضد روشنگری ایران رویارویی روشنفکران ایران با مدرنیته، مسئله محوری کتاب «روشنگری و بیم و امیدهای روشنفکران در ایران» علی میرسپاسی است. یکی از بحث‌های اساسی این کتاب، طرح این مسئله است که برخلاف تصور بسیاری، خصومت فکری و سیاسیِ برخی از روشنفکران ایران که در قالب نظریه‌های غرب‌زدگی مطرح شده و ظاهری بومی‌گرا دارد، از سنت ضد روشنگری اروپا یا همان منتقدان رادیکال مدرنیته برآمده است. میرسپاسی در این کتاب از چهره‌های شاخص روشنفکری ایران همچون شریعتی، آل‌احمد، شایگان و جواد طباطبایی نام می‌برد و این جریان را به‌تأسی از هایدگر و دیگر متفکران شاخص این سنت، ضد روشنگری می‌خواند. از نظر میرسپاسی، این روشنفکران، مدرنیته و دموکراسی را عمدتا به‌واسطه اندیشه‌های رادیکال ضد روشنگری متفکران آلمانی و برخی از روشنفکران فرانسوی شناختند که تبارشان به جنبش ضد روشنگری می‌رسد؛ گفتمانی که شاید آینده ایران را به بیراهه کشاند و نوعی انحراف تاریخی در جریان فهمِ روشنگری یا مدرنیته ایرانی پدید آورد.

    درسگفتگو| احمد غلامی و علی میرسپاسی: بانیان ضد روشنگری ایران
See All (24)

About

پادکستی برای نگاه به جنبه‌های مختلف توسعه در ایران در این پادکست، گفت‌وگوهایی که به جنبه‌های مختلفی از توسعه در ایران می‌پردازد، منتشر می‌شوند.

Information

  • Creator
    جستار
  • Years Active
    2025 - 2026
  • Episodes
    24
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Copyright 2026 All rights reserved.
  • Show Website
    جستار