Schaduwoorlog

de Volkskrant
de Volkskrant
  • 4.0 (1)
  • Politics
  • Updated Biweekly

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?  Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten. In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman  Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

  1. 1d ago

    Een hack met gevolgen: in het Twitteraccount van Donald Trump

    Consternatie in de hackerswereld: de groep ShinyHunters claimt de FBI te hebben gehackt. Op zich al spectaculair nieuws, maar er is ook nog eens een Nederlandse link. Daarom duiken we deze week in de wereld van de hackers, en gaan we terug naar een wel heel opzienbarende zaak: de Nederlandse ethische hacker Victor Gevers vertelt hoe hij het voor elkaar kreeg tot tweemaal toe binnen te dringen in het Twitteraccount van Donald Trump. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  2. Sep 29

    Rusland maakt geen onderscheid meer tussen oorlog en vrede

    Voor Rusland is de oorlog al lang niet meer alleen hybride, dat bleek de afgelopen weken na waarschuwingen voor Russische droneaanvallen en oplopende spanningen rond de Baltische Staten. Maar zijn die dreigingen reëel of is het soms misleiding? Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg bespreken succesvolle misleidingsoperaties uit het verleden zoals de Sovjetoperatie Monastery tijdens de Tweede Wereldoorlog en de beroemde Berlijnse afluistertunnel. En hoe wordt misleiding vandaag de dag ingezet? Dat hoor je in deze nieuwe aflevering van Schaduwoorlog. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Lotte Grimbergen en Corinne van Duin Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  3. Sep 22

    De race om de nieuwe AI-supermacht

    De apocalyptische waarschuwingen over de staat van AI buitelen de afgelopen weken over elkaar heen. Een prominente AI-researcher zegde zijn baan op omdat hij vreesde dat op hol geslagen AI-agenten de mensheid zullen vernietigen. Een andere prominent schatte deze kans in op 10 procent in 10 jaar, en de bazen van Anthropic, OpenAI en Space X bevestigden het gevaar en riepen op de ontwikkeling van AI te vertragen. Tegelijkertijd zijn er ook signalen dat AI gebruikt kan worden voor het maken van een biologisch wapen. Dat roept de vragen op: hoe beïnvloedt AI de schaduwoorlog en hoe bedreigend is AI in tijden van oorlog? Annieke en Huib bespreken ze aan de hand van een interview dat Huib in Kyiv had met Louis Mosley, de CEO van Palantir in Europa. Oud-AIVD’er Tim Bosch vertelt hoe AI het werk van inlichtingendiensten verandert. Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  4. Sep 15

    Drie inzichten na een gespannen bezoek aan Kyiv

    Huib Modderkolk doet verslag van zijn bezoek aan de YES-veiligheidsconferentie in Kyiv: aan de hand van drie inzichten ontleedt hij samen met Annieke Kranenberg de nieuwe dynamieken in de schaduwoorlog. Zo blijkt de Amerikaanse steun achter de schermen haaks te staan op de publieke retoriek van Donald Trump, en ondergaat Duitsland een historische koerswijziging waarbij inlichtingendienst BND vergaande bevoegdheden krijgt voor actieve countermaatregelen.Met politicoloog Carlo Masala bespreekt Huib waarom het Westen stelselmatig de fout ingaat door Russische sabotage- en desinformatieacties te zien als ‘losse incidenten’ in plaats van één gecoördineerde campagne tegen de westerse veiligheidsarchitectuur. Is de toenemende Russische escalatie een teken van westerse zwakte, of juist het bewijs dat de maximale druk op het Kremlin eindelijk begint te werken? Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  5. Sep 8

    AIVD en MIVD krijgen meer bevoegdheden: dit gaat er veranderen

    ‘Een ontluisterende ervaring’: zo beschrijft onderzoeksjournalist Huib Modderkolk de presentatie van de nieuwe inlichtingenwet. Met Annieke Kranenberg bespreekt hij wat de plannen van het kabinet precies inhouden voor de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Met de nieuwe wetgeving krijgen de diensten ruimere bevoegdheden om dreigingen uit landen als Rusland, China en Iran sneller en wendbaarder aan te pakken. Onder het nieuwe ‘opponentenregime’ hoeft er voor veel hack- en tapoperaties niet langer per afzonderlijk doelwit vooraf toestemming te worden gevraagd. Met expert Jan-Jaap Oerlemans analyseren Huib en Annieke in deze aflevering de juridische en maatschappelijke gevolgen: terwijl de diensten meer slagkracht eisen tegen hybride dreigingen, worden de toezichthouders samengevoegd en neemt het toezicht vooraf af. Wat betekenen deze verruimingen voor de privacy van burgers en wat zijn de risico’s op de lange termijn? Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  6. Sep 1

    Zo wil de Navo terugslaan als Rusland de Baltische staten aanvalt

    In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de Navo zich voorbereidt op een mogelijke confrontatie met Rusland rond de Baltische staten. Aanleiding is een opvallende en uitzonderlijk grootschalige luchtoefening boven de oostflank van het bondgenootschap, rondom de Russische exclave Kaliningrad en de strategische Suwalki-corridor. Oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn legt uit welke boodschap dit aan het Kremlin geeft: als Rusland de Navo test, slaat de alliantie direct toe op z'n meest kwetsbare plek.  Daarnaast bespreken Annieke en Huib dat dit soort machtsvertoon in het schemergebied tussen oorlog en vrede niet zonder risico’s is. Ze blikken terug op eerdere incidenten waarbij miscommunicatie of intimidatie in de lucht bijna tot een escalatie leidde, zoals een Russische piloot die in 2022 een raket afvuurde op een Brits spionagevliegtuig en de beruchte botsing boven het Chinese eiland Hainan in 2001. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

  7. Aug 25

    Strava als veiligheidslek: zelfs de MIVD-directeur bleek te volgen

    Jarenlang was het Strava-account openbaar van Peter Reesink, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) , waardoor zijn sportactiviteiten, woonadres en reispatronen eenvoudig te achterhalen waren. De Volkskrant ontdekte dit na een tip van een buitenlandse onderzoeker. Reesink had de Strava-app verwijderd, maar niet het bijbehorende account.Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg duiden in deze Schaduwoorlog-aflevering hoe pijnlijk dit is voor de MIVD, omdat al sinds 2018 is bekend dat sportapps en locatiedata ernstige veiligheidsrisico’s kunnen opleveren. Daarnaast bespreken ze hoe locatiegegevens via advertentienetwerken en databrokers worden verzameld en verkocht. Onderzoekers hebben hiermee medewerkers van veiligheidsdiensten, militaire locaties en zelfs bewegingen van hooggeplaatste personen kunnen reconstrueren. Dat maakt dergelijke data ook waardevol voor buitenlandse inlichtingendiensten. Lees hier het verhaal van Huib Modderkolk over deze zaak Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven Lees verder: Defensie verhoogt de Alert State 2018: Publieke Strava-accounts tonen geheime militaire bases Minister Bijleveld verbiedt gebruik sportapps voor militairen Advertentiedata gebruiken om Poetin te traceren In 2024 bleek uit advertentiedata wie op geheime Amerikaanse bases werken Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Josefien Overeem en Corinne van Duin Artwork: Matteo Bal   See omnystudio.com/listener for privacy information.

  8. Aug 18

    Poetin begint wanhopig te worden, en dat is gevaarlijk

    Het gonst ervan bij de Europese veiligheidsdiensten: de Russische president Vladimir Poetin zou binnenkort wel eens de Navo kunnen gaan testen. Klopt dat, en waar blijkt dat dan uit? In de eerste aflevering van Schaduwoorlog na de zomerstop schetst onderzoeksjournalist Huib Modderkolk hoe er wereldwijd in inlichtingenkringen wordt gekeken naar de wanhopige indruk die Poetin maakt, nu de oorlog in Oekraïne spaak loopt. Dat baart namelijk zorgen: Poetin heeft een geschiedenis van rare sprongen in het nauw. Zo pleegde hij in de jaren negentig eens een aanslag op gebouwen in Moskou, die vervolgens in de schoenen van de Tsjtetsjenen werden geschoven. Uit recente rapportages van Amerikaanse inlichtingendiensten zou blijken dat Poetin binnen afzienbare tijd van plan is de weerbaarheid van de Navo te testen. Om welke scenario’s gaat het daarbij? Welk gevaar loopt de Navo? En wat zijn de mogelijk bredere implicaties? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk leggen het uit, en bellen ook met cyber security-expert Tim Bosch. Lees ook: The New York Times: Poetins doel voor 2026: het ineenstorten van de NAVO BBC: Poetins Rusland van binnenuit: ‘We zijn afgesneden van de rest van de wereld’ Bloomberg: Poetin gebruikt FSB voor binnenlandse repressie TASS: EU maakt zich klaar voor conflict met Rusland, zegt Russische diplomaat Laatste kaarten voor theatercolleges ‘In de Digitale Loopgraven’ Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman Eindredactie: Jasper Veenstra en Corinne van Duin Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

See All (54)

Trailer

Ratings & Reviews

About

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?  Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten. In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman  Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

Information

More From de Volkskrant

You Might Also Like