Psikodepresan Podcast

Psikolog Barış Özkoparanoğlu

Ben Klinik Psikolog Barış Özkoparanoğlu. Bu podcast kanalında sana iyi hissettirecek, ruh sağlığına yardımcı olabilecek kayıtlar yüklüyorum. Kanal içerisindeki psikolojik kayıtlar, herhangi bir tanı veya tedavi amacı taşımamaktadır.

  1. May 23

    Online Kumarın Beyindeki Etkileri | Neden Duramıyoruz?

    Sanal kumar çoğu zaman insanların hayatına aniden ve büyük bir farkındalıkla girmez. Genelde çok daha masum görünen düşüncelerle başlar: “Sadece bir bakayım”, “Zaten düşük bir miktar”, “Bir şey olmaz.” Ama bu küçük cümleler zamanla insanı fark etmeden çok daha farklı bir noktaya taşıyabilir. Ve bir bakmışsınız, gece ilerlemiş, ekran kapanmamış, kişi hâlâ aynı döngünün içinde kalmış olur. Bu bölümde, özellikle sanal bahis platformlarının ve online casino sistemlerinin insan psikolojisi üzerindeki etkilerini konuşuyoruz. Neden kaybettikçe devam etme isteği artar? Neden “bir el daha” düşüncesi bu kadar güçlüdür? Ve daha ilginci, kişi kazansa bile neden çoğu zaman masadan kalkamaz? Tüm bunların arkasındaki psikolojik mekanizmaları anlamaya çalışıyoruz. Sanal kumarda en kritik noktalardan biri, kişiye sürekli bir kontrol hissi vermesidir. İnsan, süreci yönetiyormuş gibi hisseder. Özellikle küçük kazançlar geldiğinde beyin bunu bir işaret gibi algılar: “Demek ki olabilir.” Bu düşünceyle birlikte, kayıpları telafi etme isteği devreye girer. Ardından zaman algısı bozulur, süre uzar, kayıplar artabilir ama kişi yine de oyundan kopmakta zorlanabilir. Bu bölümün ilerleyen kısmında, evde uygulanabilecek bazı basit ama etkili psikolojik yöntemlerden de bahsediyorum. Amaç, kumar dürtüsü geldiğinde zihnin otomatik pilotunu kırabilmek. Birkaç dakikalık o kritik aralıkta düşünce hızını yavaşlatmak, davranışı durdurabilmek ve tekrar seçim yapabilmek üzerine pratik öneriler paylaşıyorum. Eğer anlattıklarım sana tanıdık geliyorsa, bunun oldukça yaygın bir döngü olduğunu bilmek önemli. Kumar davranışı çoğu zaman dışarıdan göründüğü kadar basit değildir; psikolojik olarak oldukça katmanlı bir süreçtir. Umarım bu bölüm, bu döngüyü fark etmek isteyenler için faydalı olur.

    11 min
  2. Temizlik Takıntısı (OKB) ile Başa Çıkmak İçin 7 Az Bilinen Teknik!

    May 9

    Temizlik Takıntısı (OKB) ile Başa Çıkmak İçin 7 Az Bilinen Teknik!

    Merhaba, bu bölümde temizlik takıntısı ve kirlenme korkusu üzerine konuşuyoruz. Yani Obsesif Kompulsif Bozukluk, OKB’nin bu çok yaygın görülen türünden bahsedeceğiz. Asıl Sorun Ne?Pek çok kişi bu takıntıdan kurtulmanın yollarını arıyor. Ama internette veya çevrede anlatılan taktiklerin çoğu ne yazık ki sonuç vermiyor. Peki neden? Çünkü çoğu insan, sıradan bir hijyen anlayışıyla gerçek bir temizlik takıntısı arasındaki çizgiyi bilmiyor. İşte bu bölümde tam olarak bu ayrımı konuşacağız. Bu bölümde şunları öğreneceksiniz: Önce giriş: Temizlik takıntısı dediğimiz şey aslında nedir? Normal hijyenle takıntı arasındaki fark nerede başlıyor? OKB’nin çalışma mekanizması: O meşhur şüphe ve geçici rahatlama döngüsü. Günlük hayattan somut örnekler: Mesela kahvaltı hazırlarken, kapı koluna dokunurken ya da misafirliğe gittiğimizde neler yaşanır? Ve en önemlisi: Temizlik OKB’si için kullanabileceğin 7 farklı teknik. Son olarak kapanış ve mutlaka aklında tutman gereken önemli uyarılar. Bu 7 teknik neden önemli?Bu yöntemler, tam da OKB alanında çalışan uzmanların danışanlarına önerdiği stratejilerden oluşuyor. Yani bir psikologdan alacağın tavsiye niteliğindeki bu 7 adımı hayatına hızla uyarlayabilirsin. O cümleyi kaç kez duydun?"Artık bırak şunu, her yer tertemiz zaten!"Kaç kere duydun bu sözü? Ama işin aslı hiç de öyle değil. Temizlik takıntısı ne iradesizliktir ne de aşırı titizlik. Bu, beynin sıkışmış bir alarm sistemidir. Ve ne yazık ki bu alarmı sadece mantık yürüterek susturman mümkün değil. Önemli bir hatırlatma:Bu bölümde anlattığım teknikleri denemeye başladığında ilk başta zorlanabilirsin. Hatta bazen kendini daha kötü hissedebilirsin. Sakın bunu başarısızlık olarak yorumlama. Tam tersine, bu beyninin eski alışkanlıklarını bırakmak istemediğini gösterir. Ve bu iyileşme yolculuğunun tamamen normal bir parçasıdır. Kapanış:Unutma, yalnız değilsin ve bu takıntıdan kurtulmak mümkün. Doğru bilgi ve doğru adımlarla beyninin o alarm sistemini yeniden eğitebilirsin.

    13 min
  3. Panik Atak Anında Bu 5 Hatayı Asla Yapmayın!

    May 2

    Panik Atak Anında Bu 5 Hatayı Asla Yapmayın!

    Panik atak anında ne yapacağını bilememek, çoğu kişi için atağın kendisinden bile daha yoğun bir korku yaratır. Çünkü kontrolü kaybetme hissi, zihinde “ya daha kötü olursa?” düşüncesini tetikler. Bu podcast bölümünde, panik atak yaşayanların en sık yaptığı hataları, neden bazı yöntemlerin işe yaramadığını ve gerçekten etkili olan panik atakla başa çıkma tekniklerini detaylı bir şekilde konuşuyoruz. Özellikle “derin nefes almak” gibi çok önerilen yöntemlerin neden bazı durumlarda panik atağı daha da artırabildiğini, panik anında ortamdan kaçmanın neden uzun vadede sorunu büyüttüğünü ve panik atak geçiren birine nasıl doğru destek verileceğini ele alıyoruz. Çünkü çoğu zaman iyi niyetle yapılan müdahaleler bile kişinin kaygısını artırabiliyor. Panik atak belirtileri arasında kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi, terleme ve kontrolünü kaybetme korkusu yer alır. Ancak burada kritik nokta şu: Bu belirtiler tehlikeli değil, sadece vücudun verdiği yanlış alarmdır. Yani aslında yaşadığınız şey bir “kaygı krizi”dir, bir kalp krizi değil. Bunu anlamak, panik atak kontrolü konusunda en önemli adımlardan biridir. Bu bölümde ayrıca şu sorulara da net ve bilimsel yanıtlar bulacaksınız: Panik atak nedir, panik atak neden olur, panik atak anında ne yapılmalı, panik atak nasıl geçer ve panik atak tedavisi mümkün mü? Aynı zamanda anksiyete bozukluğu ile panik atak arasındaki farkları ve uzun vadede panik atak nasıl yenilir sorusunun cevaplarını da konuşuyoruz. Eğer siz de sık sık “panik atak geçiriyorum” diyorsanız, yalnız olmadığınızı bilmeniz önemli. Doğru bilgi ve doğru tekniklerle bu döngüyü kırmak mümkün. Bu podcast bölümü, hem panik atak yaşayanlar hem de yakınlarına destek olmak isteyenler için pratik, anlaşılır ve uygulanabilir bir rehber sunuyor.

    11 min
  4. Apr 19

    Neden İradeli Olmana Rağmen Bağımlılıklarını Bırakamıyorsun? Sigara-Kumar-Telefon

    Bu bölümde herkesin yaşadığı ama kimsenin konuşmaya cesaret edemediği bir çelişkiyi masaya yatırıyorum: İşinde, özel hayatında dimdik duran bir insan olmana rağmen neden bir telefona, bir sigaraya ya da kumar ekranına yeniliyorsun? Sabah uyanıyorsun, gözlerin daha açılmadan elin komodinde telefonu arıyor. "Şöyle bir bakayım" derken 20 dakika sosyal medyada kayboluyorsun. Ya da "bu son sigaram" diyorsun ama akşam balkonda yine bir tane daha içiyorsun. Kumar için de aynı hikaye: "Son 100 lirayı atayım" derken sabahı kayıpla karşılıyorsun. Bu bölümde anlattıklarım klasik tavsiyeler değil. "Bol su iç, spor yap, yürüyüşe çık" gibi herkesin bildiği şeyleri tekrarlamıyorum. Bunun yerine beyninin işleyişine dair az bilinen ama gerçekten işe yarayan 7 çözüm paylaşıyorum. Şunları konuşuyoruz: Bağımlılık döngüsünün 4 acımasız adımı: Tetikleyici, Davranış, Ödül, Pişmanlık İradenin neden tek başına yetmediği ve nasıl yorulduğu "Hayatımın tek iyi anı bu" diyorsan ne yapmalısın? 90 saniye kuralı ile bir isteği nasıl söndürebilirsin? "Sonsuza kadar bırakıyorum" neden işe yaramıyor? Telefon, sigara ve kumar için özel psikolojik taktikler Özellikle şu soruyu duyuyorum çevremden: "Hocam, hayatım gerçekten kötü, o sigara anı günümün tek iyi anı, onu da mı bırakayım?" Bu bölümde bu soruya da net bir cevap veriyorum. Ayrıca pes ettiğini hissettiğin anlar için de bir şey söylüyorum: Bağımlılık bırakmak düz bir çizgi değildir. Dalgalı bir grafiktir. Hata yapacaksın. Ama asıl başarı hiç hata yapmamak değil, hata yaptıktan sonra devam edebilmektir. Bu bölümü şu konularda yardım arayan herkes dinlemeli: Sigara bağımlılığından kurtulmak isteyenler Telefonundan şikayetçi olanlar Kumar oynama isteğiyle mücadele edenler İradesini güçlü sanıp bir türlü bırakamayanlar Dopamin tuzaklarını anlamak isteyenler Bir de çok önemli bir not: Bu bölümü "izle bitir" kafasıyla değil, dönüp dönüp dinleyeceğin bir rehber olarak hazırladım. Zorlandığın anlarda açıp bir kere daha dinlemen için. Umarım işine yarar. Harika bir hayatın olur.

    15 min
  5. Apr 4

    Geçmişle Barışmak Nasıl Mümkün? | Geçmişi Kabul Etme ve Geride Bırakma Yolları

    “Geçmişle barışmak” sıkça duyduğumuz bir ifade ama bunun gerçekten ne kadar zor bir süreç olduğunu çoğu zaman göz ardı ediyoruz. Bu bölümde tam olarak bu konunun derinine iniyoruz. Neden geçmişte yaşadıklarımızı zihnimizden silemiyoruz?Neden aynı anıları tekrar tekrar düşünüp duruyoruz?Ve gerçekten “kabullenmek” ne demek? Burada altını çizmek istediğim önemli bir şey var: Amaç unutmak değil. Zaten çoğu şeyi unutmak mümkün değil. Eğer sen de bazen hiç beklemediğin bir anda geçmişten bir anının aklına gelip seni aşağı çektiğini hissediyorsan,ya da sık sık “keşke farklı davransaydım” diye kendini eleştiriyorsan, bu bölüm sana hitap ediyor olabilir. Bu bölümde şu konulara değindim: Kendimize karşı neden bu kadar acımasız olabildiğimizDuyguları bastırmanın neden uzun vadede işe yaramadığıBazı şeylerin değişmeyeceğini kabul etmenin neden zor ama gerekli olduğuVe en önemli noktalardan biri:Geçmişle barışmak, yaşananları doğru ya da haklı bulmak değildir.Sadece olanları kabul edip, onların bugünkü hayatını yönlendirmesine izin vermemeyi öğrenmektir. Bölümün sonunda ise bu süreçte işine yarayabilecek bazı öneriler paylaşıyorum. Eğer geçmiş hâlâ senin üzerinde etkisini sürdürüyorsa, bu senin zayıf olduğun anlamına gelmez. Bu, insan olmanın çok doğal bir parçası.

    9 min
  6. "İçim Daralıyor" Sorunu Nasıl Hafifler? | Boşluk Hissiyle Baş Etmenin Yolları

    Mar 29

    "İçim Daralıyor" Sorunu Nasıl Hafifler? | Boşluk Hissiyle Baş Etmenin Yolları

    Hiçbir şeye hevesinizin kalmadığı, yaptığınız şeylerin sizi tatmin etmediği anlar oluyor mu? Bu podcast bölümünde iç sıkıntısı, boşluk hissi ve anlamsızlık duygusunun arkasındaki psikolojik süreçleri sade bir dille ele alıyoruz. Çoğu kişi bu durumu sadece isteksizlik ya da motivasyon kaybı olarak yorumlar. Oysa bazen tekdüze bir hayatın içinde sıkışıp kalmak ya da seçeneklerin fazlalığı yüzünden yönünü kaybetmek bu hissi derinleştirebilir. Son dönemde sıkça bahsedilen “ruhsal durgunluk” hali de tam olarak bunu anlatır: Ne tam anlamıyla kötü hissedersiniz ne de gerçekten iyi. Eğer siz de “neden hiçbir şey bana iyi gelmiyor?” ya da “neden içimde sürekli bir sıkışmışlık var?” diye düşünüyorsanız, bu bölümde kendinizden parçalar bulabilirsiniz. Çünkü bu deneyim sandığınızdan çok daha yaygın ve pek çok insan hayatının bir döneminde benzer duygularla karşılaşır. Ayrıca bu bölümde, iç sıkıntısını hafifletmek için neler yapabileceğinizi, bu duyguyla nasıl sağlıklı şekilde baş edebileceğinizi ve hayatınıza yeniden anlam katmanın mümkün yollarını da konuşuyoruz. Küçük ama etkili değişimlerin nasıl fark yaratabileceğini birlikte keşfediyoruz. Unutmayın, iç sıkıntısı her zaman olumsuz bir durum değildir. Bazen bir uyarıdır. Yavaşlamanız, yönünüzü gözden geçirmeniz ve kendinizle yeniden temas kurmanız gerektiğini hatırlatır. Bu hissi bastırmak yerine anlamaya çalışmak, iyileşmenin en güçlü başlangıcı olabilir.

    12 min

About

Ben Klinik Psikolog Barış Özkoparanoğlu. Bu podcast kanalında sana iyi hissettirecek, ruh sağlığına yardımcı olabilecek kayıtlar yüklüyorum. Kanal içerisindeki psikolojik kayıtlar, herhangi bir tanı veya tedavi amacı taşımamaktadır.

You Might Also Like