Polskie demo

Polityka

Polskie demo to wspólny podkast tygodnika „Polityka” i Fundacji Batorego, w którym mówimy o Polsce naszych marzeń, ale i koszmarów. Jak budować lepszą demokrację i jakie przed nią stoją wyzwania? O tym rozmawiamy z gośćmi: ekspertami politycznymi i samymi politykami. Zapraszają: Michał Tomasik („Polityka”), Anna Materska-Sosnowska i Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Do widzenia i usłyszenia w każdy piątek!

  1. 5d ago

    Polskie demo: Źle szkolimy kierowców. Jak zatrzymać piratów drogowych? Co zmieni historia Łukasza Żaka?

    Jak wygląda sytuacja na drogach w Polsce? Czy sprawa Łukasza Żaka coś zmieni? Dlaczego sądowy zakaz prowadzenia pojazdów nie działa? Czy „wizja zero” jest w ogóle realna? W tym odcinku Michał Tomasik i jego gość Łukasz Zboralski (BRD24.pl, Kanał Zero) analizują bezpieczeństwo na drodze, w tym głośne wypadki drogowe, omawiają, dlaczego fotoradary są potrzebne i jak zmienić egzamin praktyczny na prawo jazdy. W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” odchodzimy od bieżącej polityki i omawiamy bezpieczeństwo ruchu drogowego w Polsce. Zmienione kilka lat temu przepisy ruchu drogowego, nowe ograniczenia prędkości w Polsce, kara za przekroczenie prędkości, wyższy taryfikator mandatów i punkty karne, odcinkowy pomiar prędkości – to wszystko doprowadziło do spadku liczby wypadków. System zawodzi, gdy na trasy ruszają pijani kierowcy i piraci drogowi. Czy nieuchronność tego, co grozi za jazdę bez prawa jazdy czy po pijaku, przymusowe leczenie i konfiskata samochodu za alkohol mogłyby pomóc uniknąć tragedii takich jak wypadek na Trasie Łazienkowskiej? Z odcinka można dowiedzieć się także, dlaczego fotoradary w Polsce są potrzebne, dlaczego obecne uczenie, jak zdać egzamin praktyczny na prawo jazdy, prowadzi donikąd i dlaczego należy zlikwidować egzaminacyjny plac manewrowy. Zmian wymaga także infrastruktura drogowa, znaki drogowe i sposób komunikacji z kierowcami, gdy wprowadzane są nowe przepisy drogowe.

    Polskie demo: Źle szkolimy kierowców. Jak zatrzymać piratów drogowych? Co zmieni historia Łukasza Żaka?
  2. Jul 31

    Polskie demo: Katarzyna Kasia. Rozpad w PiS to tylko początek? Skrajna prawica szuka nowych zwolenników

    Co się dzieje w PiS, czy Morawiecki wyjdzie z PiS, kto wygra pojedynek Morawiecki–Kaczyński, co zmienia rozłam w PiS i czy partia Morawieckiego podzieli prawicę? To tematy ostatnich dwóch tygodni. W najnowszym odcinku „Polskiego demo” dr Anna Materska-Sosnowska, Michał Tomasik i ich gościni dr Katarzyna Kasia (ASP, Kwiatki Polskie) analizują, jak zakończy się wojna w PiS, dokąd zmierza polityka w Polsce, jaki wpływ ma na nią rosyjska dezinformacja i jak w tym wszystkim mogą odnaleźć się młodzi ludzie. Rozpad PiS przypomina rozwód: posłowie PiS i opinia publiczna szukają winnego. Jak wskazują eksperci, odkąd Przemysław Czarnek otrzymał nominację na kandydata na premiera, wiadomo było, że wojna frakcji w PiS, w której walczą harcerze i maślarze, zmieni układ sił. Zastanawiamy się, czy klub Rozwój Plus to dopiero początek. Czy powstanie nowa partia polityczna? Kto zyska na starciu Mateusz Morawiecki kontra Jarosław Kaczyński i jak się to przekłada na sondaże wyborcze? Czy czeka nas koalicja PiS–Konfederacja? A może wybory parlamentarne 2027 przyniosą zaskakujące nowe sojusze, jak Morawiecki–Pełczyńska-Nałęcz–Kosiniak-Kamysz? Sprawdzamy, czy młodzież skręca w prawo, czy też po prostu brakuje realnej oferty dla młodych ze strony formacji lewicowych, jak partia Razem, i projektów liberalnych, jak Campus Polska Przyszłości. Jak podkreśla dr Katarzyna Kasia, odpowiedzią na pytanie, dlaczego młodzi ludzie nie chcą zakładać rodzin, nie jest legalizacja marihuany – a taką ofertę dla młodych ma Ryszard Petru. Omawiamy też, jak wojna hybrydowa wpływa na relacje polsko-ukraińskie, jak w te mechanizmy wpisuje się skrajna prawica w Polsce i jak rosyjska propaganda powielana jest przez polityków takich jak Janusz Kowalski czy Grzegorz Braun. Wypowiedzi tych polityków, szerzące mowę nienawiści, promujące nastroje antyukraińskie, nawołujące mniej lub bardziej wprost do przemocy, pokazują słabość polskiego państwa. Co będzie dalej? Czy obecny spór zmieni układ sił na prawicy? Czy PiS się rozpadnie? Dajcie znać w komentarzach! Z tego odcinka dowiesz się: 1. Co dziś dzieje się w PiS? 2. Czy PiS i Konfederacja mogą stworzyć wspólny rząd? 3. Czy młodzież faktycznie chce głosować tylko na prawicę?

    Polskie demo: Katarzyna Kasia. Rozpad w PiS to tylko początek? Skrajna prawica szuka nowych zwolenników
  3. Jul 24

    Polskie demo: Tomasz Słomka: Wojna w PiS i awantura Kaczyński-Morawiecki. Jaka będzie dalsza historia PiS?

    Co rozłam w PiS oznacza dla polskiej sceny politycznej i jak inaczej może skończyć się trwająca wojna w PiS? Rozpad w PiS i Morawiecki–Kaczyński awantura na szczycie – to nagłówki ostatnich dni. Ale co się dzieje w PiS naprawdę? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” dr Anna Materska-Sosnowska, Michał Tomasik i ich gość prof. Tomasz Słomka z Uniwersytetu Warszawskiego szczegółowo analizują, co się dzieje w PiS, jakie plany może mieć Mateusz Morawiecki, jaką rolę może odegrać Karol Nawrocki i jak to wszystko wpływa na sondaże wyborcze. W centrum dyskusji: napięta relacja na linii Kaczyński–Morawiecki oraz decydujące ultimatum, jakie postawił Jarosław Kaczyński. Eksperci zastanawiają się, jak potoczy się historia PiS, czy wojna frakcji doprowadzi do powstania nowej formacji centroprawicowej pod wodzą byłego premiera i co w tej sytuacji zrobią posłowie PiS. Co z inicjatywą Rozwój Plus: jak rozwinie się scenariusz Morawiecki kontra reszta prawicy? Czy jest jeszcze przestrzeń na budowę odrębnego środowiska w ramach obozu Zjednoczonej Prawicy, jak to robił Zbigniew Ziobro? Jaką rolę może w tym odegrać Karol Nawrocki i jego obóz, zwłaszcza gdy porówna się, jak rozwija się prezydentura Nawrockiego, a jak wyglądała prezydentura Dudy? W rozmowie poruszamy też wątek relacji Morawiecki–Nawrocki, pojawiają się również takie postaci jak Przemysław Czarnek, Sławomir Mentzen i Krzysztof Bosak. Jak kształtuje się skrajna prawica w Polsce i o co grają wyborcy Brauna? Czy realna jest koalicja PiS–Konfederacja? Czy wybory parlamentarne 2027 odmienią polityczną układankę, odległą od dylematu PiS czy PO? Jaką rolę odegrają nowe partie centrum i politycy tacy jak Ryszard Petru, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, Paulina Hennig-Kloska, a nawet przedsiębiorca Rafał Brzoska? Sytuacja polityczna w Polsce zmienia się niezwykle dynamicznie. Napisz w komentarzu: jak Twoim zdaniem potoczą się losy Prawa i Sprawiedliwości i czy Mateusz Morawiecki stworzy własne ugrupowanie? Z tego odcinka dowiesz się: 1. czy Mateusz Morawiecki naprawdę szykuje rozłam w PiS? 2. jak wojna frakcji może zmienić układ sił na polskiej prawicy? 3. jaką rolę w nowym rozdaniu mogą odegrać Karol Nawrocki i Konfederacja?

    Polskie demo: Tomasz Słomka: Wojna w PiS i awantura Kaczyński-Morawiecki. Jaka będzie dalsza historia PiS?
  4. Jul 17

    Polskie demo: Czy Polska jest bezpieczna? Jak przygotować się do wojny i budować odporność państwa, wyjaśnia dr Weronika Grzebalska

    Czy Polska jest bezpieczna i czy Polska jest gotowa na wojnę? Sytuacja na świecie wywołuje takie pytania. Zastanawiamy się, jak przygotować się do ewentualnej wojny, czym jest obowiązkowy pobór do wojska i obrona cywilna. W wideokaście „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik goszczą dr Weronikę Grzebalską (ISP PAN), socjolożkę, współautorkę raportu „Filar, a nie zaplecze. Kobiety w obronie powszechnej i odporności w Polsce”, która dowodzi, że współczesny system obrony Polski to znacznie więcej niż czołgi i służby mundurowe – to odporność społeczna, której kluczowym filarem są kobiety. I nie chodzi koniecznie o kobiety w wojsku (takie jak zasłużone kobiety w historii, np. Emilia Plater). Prawdziwym filarem obronności w razie wojny, który gwarantuje przetrwanie państwa, są urzędniczki samorządowe, pracownice opieki społecznej, nauczycielki itd. To od nich i od grup takich jak ratownicy medyczni zależy, czy obrona cywilna w Polsce oraz cała infrastruktura krytyczna w Polsce przetrwają nagły kryzys. Choć oficjalny rządowy poradnik bezpieczeństwa trafił do naszych skrzynek, organizowane są powszechne szkolenia obronne, barierą w obronie przed zagrożeniami takimi jak wojna kognitywna wciąż jest brak zaufania do instytucji. Dlatego rozwiązaniem nie jest przymusowy pobór do wojska. Ogromny potencjał ma służba cywilna w Polsce, ale i lokalna straż obywatelska czy Wojska Obrony Terytorialnej, które pozwalają łączyć służbę z rodziną i pracą. W razie „W” czy innego nagłego kryzysu plecak ewakuacyjny albo zastanawianie się, gdzie uciekać w razie wojny, nie wystarczą. Odpowiedzią na pytanie, jak przygotować się do wojny, jest włączenie aktywności proobronnych w naszą codzienność. Czas przełamać wojskowy kod kulturowy i zrozumieć, że bezpieczeństwo to nasza wspólna odpowiedzialność: mężczyzn i kobiet, młodych i starszych. Bo jak tłumaczy Weronika Grzebalska, obronność państwa to cały system bezpieczeństwa narodowego RP. Nie chodzi o to, czy czeka nas wojna czy pokój, tylko o to, czy jesteśmy gotowi m.in. na powodzie i inne zagrożenia naturalne, pandemie i zagrożenia, które przyniesie przyszłość. Zajrzyj do raportu! https://www.batory.org.pl/publikacja/filar-a-nie-zaplecze-kobiety-w-obronie-powszechnej-i-obronnosci-w-polsce/ Czego dowiesz się z odcinka? Czego dowiesz się z odcinka: 1. Dlaczego o bezpieczeństwie Polski decydują nie tylko armia i sprzęt, ale też odporność społeczna oraz praca kobiet w kluczowych instytucjach państwa? 2. Czy plecak ewakuacyjny, pobór do wojska i szkolenia obronne wystarczą, by przygotować Polskę na kryzys lub wojnę? 3. Jak każdy z nas może realnie zwiększyć bezpieczeństwo kraju i dlaczego obrona cywilna zaczyna się od codziennych działań, a nie dopiero w czasie wojny?

    Polskie demo: Czy Polska jest bezpieczna? Jak przygotować się do wojny i budować odporność państwa, wyjaśnia dr Weronika Grzebalska
  5. Jul 10

    Polskie demo: Dlaczego przestaliśmy wierzyć, że możemy zmienić politykę, i jak się nie wypalić?

    Jak zachować sprawczość i przeciwdziałać wypaleniu, gdy wokół dominuje poczucie beznadziei? Dlaczego polska polityka to stan umysłu? W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” gościnią Krzysztofa Izdebskiego i Michała Tomasika jest Dominika Lasota, aktywistka z grupy Inicjatywa Wschód, autorka książki „Odwagi!”. Rozmawiamy m.in. o tym, jak się nie wypalić w działaniu. Dominika szczerze opisuje swoje love hate relationship z Polską – dostrzega dwa jej oblicza i rażący rozjazd między elitami z saloników VIP a codziennością zwykłych obywateli. Wyjaśnia, dlaczego ogranicza newsy polityczne, i tłumaczy, jak szum informacyjny i medialne skandale, które generuje polska scena polityczna, odciągają uwagę od realnych wyzwań: nierówności społecznych czy anomalii, jakie niesie kryzys klimatyczny. W rozmowie zamiast narzekania Lasota stawia na konkret. Pokazuje, dlaczego głośne protesty w Polsce i aktywiści na ulicy nie zastąpią systematycznej pracy u podstaw, szerokiej edukacji obywatelskiej i budowania postaw kształtujących prawdziwy gen społecznika. Co mogą robić młodzi ludzie i organizacje pozarządowe w czasach, gdy trudno wprowadzić zmiany w Polsce, media liczą clickbaity, a uzależnienie od mediów społecznościowych psuje relacje międzyludzkie? Jak dowodzi ta rozmowa, warto zacząć od podstaw: nawiązywania relacji sąsiedzkich, troski o innych w pracy czy na uczelni. Tak buduje się rezyliencja: odporność społeczna pozwalająca przetrwać kryzysy, których już nie unikniemy. Kluczem jest też niezatracanie się w chaosie trudnej rzeczywistości politycznej. Nawet aktywiści klimatyczni muszą umieć złapać dystans. Czego dowiesz się z odcinka? 1. Dlaczego poczucie beznadziei i nadmiar newsów politycznych odbierają nam sprawczość oraz jak się przed tym bronić? 2. Jak się nie wypalić w działalności społecznej i dlaczego sama obecność na protestach nie wystarczy, by zmieniać rzeczywistość? 3. Jak budować rezyliencję, relacje i gen społecznika w czasach kryzysu klimatycznego i politycznego chaosu?

    Polskie demo: Dlaczego przestaliśmy wierzyć, że możemy zmienić politykę, i jak się nie wypalić?
  6. Jul 3

    Polskie demo: Afera w Szpitalu Południowym. System zdrowia stoi w Polsce na głowie, pora to zmienić

    W tym odcinku wideokastu „Polskie demo” Michał Tomasik (tygodnik „Polityka”) oraz Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego) rozmawiają z dr Marią Liburą, reprezentującą Collegium Medicum Olsztyn (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie) oraz Polską Sieć Ekonomii. Ekspertka szczegółowo analizuje, jaka jest obecna sytuacja w służbie zdrowia i dlaczego dotychczasowe próby reform nie przyniosły oczekiwanych skutków. Punktem wyjścia do dyskusji o strukturalnych słabościach, jakie ma system ochrony zdrowia w Polsce, jest głośna afera w Szpitalu Południowym. Rozmówcy wyjaśniają, czym różni się ten konkretny przypadek od codziennych problemów oraz jak tego typu afera w ochronie zdrowia zaciemnia obraz sytuacji. Ważnym tematem jest finansowanie szpitali oraz skomplikowana struktura właścicielska placówek publicznych. Obecne rozdrobnienie sprawia, że szpitale – zamiast współpracować – konkurują ze sobą, co utrudnia koordynację opieki, pogłębia kryzys w służbie zdrowia i generuje zadłużenie, a w szerszej perspektywie wymusza zamykanie szpitali. Cały system opieki zdrowotnej w Polsce jest scentralizowany finansowo poprzez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale odpowiedzialność spoczywa na barkach dyrektorów szpitali, przez co zjawiska określane jako patologia w polskich szpitalach wynikają z wadliwych ram systemowych, a niekoniecznie z działań personelu. Przykładem mogą być zarobki lekarzy oraz zarządzanie kadrami. Jak tłumaczy dr Libura, lekarze w Polsce zmagają się z problemem wieloetatowości i przemęczenia. Profesor na etacie w klinice zarabia średnio, podczas gdy rynkowa walka o łatanie grafików dyżurowych tworzy ogromne kominy płacowe, bo – jak podkreśla ekspertka – system wynagradza nie kompetencje, a np. mobilność. W centrum systemu ochrony zdrowia powinien stać pacjent, a dla niego najcenniejszym zasobem jest lekarz pierwszego kontaktu, którego zna. Pytamy dr Liburę również o dekalog naprawy ochrony zdrowia – 10 przykazań dla polityków, które w opinii autorów powinny stać się fundamentem realnej reformy. Przy okazji poruszamy wątek ogólnego zdrowia Polaków i tego, w jaki sposób skuteczna profilaktyka zdrowia może być obecna we wszystkich politykach państwa – od edukacji i reformy lekcji WF po transport.

    Polskie demo: Afera w Szpitalu Południowym. System zdrowia stoi w Polsce na głowie, pora to zmienić
  7. Jun 26

    Polskie demo: Mikołaj Cześnik: Szpital Południowy pokazał, że klasy społeczne w Polsce wciąż rządzą

    W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” dr Anna Materska-Sosnowska (Fundacja Batorego) i Michał Tomasik („Polityka”) goszczą prof. Mikołaja Cześnika, socjologa i politologa z Uniwersytetu SWPS. Zastanawiamy się, jak mocno klasy społeczne w Polsce oraz ukryta walka klas definiują nasze społeczeństwo i życie polityczne. Prof. Cześnik wyjaśnia, czym są dzisiejsze klasy społeczne i dlaczego nierówności społeczne wciąż są w dużej mierze dziedziczone. Tłumaczy też, czym jest klasa średnia w Polsce, a czym charakteryzuje się polska klasa wyższa. O tym, że pochodzenie wciąż ma znaczenie dla indywidualnych szans na sukces, świadczy też to, że gdy trwa kryzys mieszkaniowy w Polsce, fakt, czy otrzymamy mieszkanie w spadku po dziadkach lub rodzicach, ustawia często całe życie.   Wyjaśniamy, dlaczego tak popularne stało się hasło „szlachta nie pracuje” i dlaczego polski język wciąż przesiąknięty jest konfliktem, w którym historyczne „chłopstwo” i „robole” stały w opozycji do dworu. Przykładem folwarcznych resztek są kampanijne etykiety: Rafał Trzaskowski bywa określany jako „bążur”, a Karol Nawrocki jako „alfons” albo „patol”. Omawiamy też głębokie różnice pokoleniowe: trzydziesto- i czterdziestolatkowie tracą wiarę w lepszą przyszłość, podczas gdy dla starszych pokoleń polski sukces gospodarczy i optymizm są oczywistością. Ważnym wątkiem rozmowy jest brutalnie stłumiony strajk nauczycieli 2019 oraz to, jak katastrofalna reforma edukacji i likwidacja gimnazjum zniszczyły system wyrównywania szans przez publiczną oświatę. Na koniec z perspektywy klasowej patrzymy na najgorętsze bieżące tematy polityczne. Prof. Cześnik wskazuje, że to nie spór o pamięć UPA, a właśnie afera w Szpitalu Południowym silniej pulsuje konfliktem klas, ponieważ przypadek „Szpitala Południowego” mocniej obnaża rażące, nieuzasadnione przywileje. Pytamy też o to, czy krakowscy wyborcy wezmą pod uwagę potężny, odziedziczony majątek, jakim dysponuje urodzony w bogatym domu Łukasz Gibała. Polecamy analizę Mikołaja Cześnika „Tezy o klasowości we współczesnej Polsce”: https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2025/09/Tezy-o-klasowosci.pdf i zapraszamy do dyskusji w komentarzach!

    Polskie demo: Mikołaj Cześnik: Szpital Południowy pokazał, że klasy społeczne w Polsce wciąż rządzą
  8. Jun 19

    Polskie demo: Edwin Bendyk: Relacje polsko-ukraińskie są w kryzysie. Co po Wołyniu i UPA z naszą wspólną przyszłością?

    W nowym odcinku wideokastu „Polskie demo” Krzysztof Izdebski i Anna Materska-Sosnowska rozmawiają o relacjach Warszawy z Kijowem. Naszym gościem jest Edwin Bendyk („Polityka”, prezes Fundacji im. Batorego). Analizujemy obecne trudne relacje polsko-ukraińskie. Powodem najnowszego sporu stał się prezydent Wołodymyr Zełenski i jego decyzja, by nadać jednostce wojskowej imię Bohaterów UPA. Ekspert tłumaczy, czym jest UPA dla Ukraińców, jak postrzegany jest tam Stepan Bandera, ale też Ivan Mazepa. Dla społeczeństwa ukraińskiego to przede wszystkim symbole walki z Rosją. Wyjaśniamy przyczyny asymetrii w naszych relacjach, w których bolesnym odniesieniem pozostaje rzeź wołyńska, wpływająca niestety na to, jak postrzegani są Ukraińcy w Polsce. W kontekście zbliżającej się Konferencji na Rzecz Obudowy Ukrainy (URC) w Gdańsku, której pierwszy raz towarzyszyć będzie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego organizowane przez Fundację Batorego i ukraińską Międzynarodową Fundację „Odrodzenie”, porównujemy społeczeństwo obywatelskie obu krajów. Pokazujemy, że oddolna dyplomacja, współpraca polskich i ukraińskich organizacji społecznych, polska pomoc dla Ukrainy oraz polska solidarność mają się w obszarze stosunków z Polską znacznie lepiej niż oficjalna polityka Ukrainy. Zastanawiamy się, jaka jest sytuacja w Ukrainie w wymiarze społecznym, gdy Ukraina jest stale pod ostrzałem. Rozmawiamy o tym, jak powinna wyglądać przyszła odbudowa Ukrainy i jaka będzie Ukraina po wojnie. Nasz gość, jako futurolog, diagnozuje też wyzwania jutra. Omawiamy kryzys demograficzny w Polsce i zastanawiamy się, dlaczego tak dramatycznie zmieni się demografia Polski w kolejnych latach. Na koniec pytamy o technologię: jak potoczy się przyszłość AI? Czy przyszłość sztucznej inteligencji to prawdziwa rewolucja technologiczna czy tylko kolejna kapitalistyczna bańka spekulacyjna? Sprawdź publikacje przywoływane w rozmowie: 1. Polska i Ukraina. Pokonać przeszłość, wygrać przyszłość: https://www.batory.org.pl/publikacja/polska-i-ukraina-pokonac-przeszlosc-wygrac-przyszlosc/ 2. Ukraińska wiosna: https://www.batory.org.pl/publikacja/ukrainska-wiosna/ 3. Społeczeństwo obywatelskie: https://www.batory.org.pl/publikacja/obywatelskosc-jako-odpowiedz-na-wojne-ekosystemy-obywatelskie-w-polsce-po-pelnoskalowej-inwazji-rosji-na-ukraine-w-2022-roku/

    Polskie demo: Edwin Bendyk: Relacje polsko-ukraińskie są w kryzysie. Co po Wołyniu i UPA z naszą wspólną przyszłością?

About

Polskie demo to wspólny podkast tygodnika „Polityka” i Fundacji Batorego, w którym mówimy o Polsce naszych marzeń, ale i koszmarów. Jak budować lepszą demokrację i jakie przed nią stoją wyzwania? O tym rozmawiamy z gośćmi: ekspertami politycznymi i samymi politykami. Zapraszają: Michał Tomasik („Polityka”), Anna Materska-Sosnowska i Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Do widzenia i usłyszenia w każdy piątek!

You Might Also Like