อารามบอย | The Cloud Podcast

tata-aramboy

อารามบอย เล่าเรื่องลับที่จะทำให้การเข้าวัดสนุกขึ้น โดย ต้า แฟนพันธุ์แท้วัดไทย

  1. 2d ago

    EP. 46 ซูเปอร์ฟู้ดพุทธกาล : ข้าวมธุปายาส ข้าวยาคู และปริศนาสูกรมัททวะ

    เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย ฟังดูเหมือนวัตถุดิบทำขนม แต่รู้หรือไม่ว่าในทางพระวินัย สิ่งเหล่านี้ถูกจัดเป็น ‘เภสัช 5’ หรือยารักษาโรค แล้วอาหารมื้อใดที่ช่วยฟื้นกำลังพระโพธิสัตว์ที่ซูบผอมจากการบำเพ็ญทุกรกิริยาให้กลับมามีกำลังก่อนตรัสรู้ หรือ ‘สูกรมัททวะ’ พระกระยาหารมื้อสุดท้ายก่อนเสด็จปรินิพพาน แท้จริงแล้วคือเนื้อหมู เห็ด หรือสมุนไพรกันแน่ เพื่อไขปริศนาเหล่านี้ รายการ อารามบอย จึงชวน ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล แฟนพันธุ์แท้วัดไทย คุยกับ จิรณรงค์ วงษ์สุนทร บรรณาธิการบทความไลฟ์สไตล์ The Cloud และเจ้าของรายการ Eat Direction ที่สนใจทั้งประวัติศาสตร์ วัตถุดิบ และการกินอยู่ที่ดี มาเปิดตำรับอาหารในพุทธประวัติ ผ่านหลักฐานจากคัมภีร์ ตำนานที่เล่าสืบต่อกันมา และความรู้เรื่องอาหารในปัจจุบัน เริ่มต้นกันที่ ‘ข้าวมธุปายาส’ ข้าวหุงด้วยน้ำนมที่นางสุชาดานำมาถวายพระโพธิสัตว์ก่อนการตรัสรู้ พร้อมเจาะลึกกรรมวิธีอันซับซ้อนในคัมภีร์ชั้นหลังที่เล่าถึงการคัดน้ำนมจากแม่โคจำนวนมากจนเหลือเพียง 8 ตัว ก่อนนำมาหุงเป็นอาหารรสหวานที่ให้พลังงานสูง อาหารมื้อนี้สำคัญอย่างไรต่อการฟื้นกำลัง และเราจะใช้ความรู้ทางโภชนาการปัจจุบันมาช่วยอธิบายเรื่องราวโบราณนี้ได้อย่างไร โดยไม่ด่วนสรุปว่าคนในอดีตรู้จักวิทยาศาสตร์แบบเดียวกับเรา จากนั้นไปทำความรู้จัก ‘ข้าวยาคู’ ข้าวต้มเนื้อเหลวที่ปรากฏในคัมภีร์ว่าช่วยบรรเทาความหิว ความกระหาย และอาการไม่สบายบางประการ รวมถึงตำรับข้าวยาคูที่ปรุงร่วมกับนม เนยใส น้ำผึ้ง ถั่ว งา และเครื่องเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นเส้นแบ่งอันบางเบาระหว่างอาหารบำรุงกับยาของคนโบราณ ก่อนจะเข้าสู่ปริศนาสำคัญที่สุดของตอนอย่าง ‘สูกรมัททวะ’ อาหารที่นายจุนทะนำมาถวายก่อนเสด็จปรินิพพาน ซึ่งจนถึงปัจจุบันยังไม่มีข้อสรุปแน่ชัด บางแนวคิดแปลว่าเนื้อสุกรอ่อน บ้างก็มองว่าเป็นเห็ด หน่อไม้ ข้าวหุงนม หรือสมุนไพร อารามบอยตอนนี้ไม่ได้พยายามตัดสินว่าคำตอบใดถูกที่สุด แต่จะชวนไปดูว่าแต่ละคำอธิบายเกิดจากหลักฐานและการตีความแบบใด รวมถึงเหตุใดพระพุทธเจ้าจึงรับสั่งให้นำอาหารส่วนที่เหลือไปฝัง และทรงกำชับไม่ให้นายจุนทะต้องรู้สึกผิดกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ปิดท้ายด้วยการทำความรู้จัก ‘ลูกสมอ’ สมุนไพรที่ปรากฏในพุทธประวัติและศิลปกรรมพระพุทธรูปปางฉันสมอ พร้อมย้อนกลับไปสำรวจ เภสัช 5 (เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย) ซึ่งพระวินัยอนุญาตให้ภิกษุใช้ในยามเจ็บป่วย

  2. Aug 18

    EP. 45 สุนทรภู่ ตำนานนักบิดคำผู้ช่างสังเกต ฟังชาวบ้านเมาท์แล้วเอามาเล่าต่อในนิราศ

    อยากเขียนกลอน แต่กลัวไม่ติด Google Search และคลังคำก็ไม่อาจเทียบกวีระดับตำนานของสยามประเทศได้ เราจึงขอหยิบยกความงดงามจาก รำพันพิลาป ที่สุนทรภู่พรรณนาถึงความวิจิตรของวัดเทพธิดารามมาเปิดทางก่อน เพื่อให้เนื้อหานี้ได้อรรถรสมากยิ่งขึ้น   บานทวารลานแลล้วนลายมุก  น่าสนุกในกระหนกดูผกผัน  เป็นนาคครุฑยุดเหนี่ยวในเครือวัลย์  รูปยักษ์ยันยืนกอดกระบองกุม รายการอารามบอย กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล แฟนพันธุ์แท้วัดไทย ชวน ทอม-จักรกฤต โยมพยอม เจ้าของสำนักพิมพ์ Avocado Books สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ของสุนทรภู่ มาเปิดตำรา รื้อทุกความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ พระสุนทรโวหาร (ภู่) กวีเอกของโลก  ร่วมไขข้อข้องใจตั้งแต่เรื่องบ้านเกิดที่แท้จริงว่าท่านเป็นคนกรุงเทพฯ ไม่ใช่คนระยอง สุภาษิตสอนหญิง อาจไม่ได้แต่งโดยสุนทรภู่ นิราศภูเขาทอง ไม่ได้ไปวัดสระเกศ ไปจนถึงภาพจำเรื่องครูกวีขี้เมาแห่งโรงเหล้าบางยี่ขัน พร้อมพาไปเจาะลึกความอัจฉริยะทางภาษาในฐานะ ‘ตำนานนักบิดคำ’ ที่โกงพยัญชนะและวรรณยุกต์ เพื่อให้จังหวะกลอนออกมาไพเราะที่สุด (ถ้าเป็นยุคนี้ สุนทรภู่ได้ขึ้นเทรนด์ X ดราม่าแน่นอน)  นอกจากนี้ยังชูความโดดเด่นในมุมของการเป็นตัวพ่อช่างสังเกตและสายเมาท์ตัวยง และยังเป็นเหมือน Travel Vlog ยุคแรกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เดินทางไปไหนก็ขยันเช็กอิน เก็บรายละเอียดสถานที่ แวะฟังชาวบ้านเมาท์แซ่บแล้วเอามาเล่าต่อในนิราศ เรียกได้ว่าถ้าสุนทรภู่มีไอจี สตอรีคงยาวเป็นไข่ปลา ปิดท้ายด้วยการพาสวมแว่นตาสุนทรภู่ อ่าน รำพันพิลาป แล้วไปเดินชมความงามของโบสถ์และพระพุทธรูปที่วัดเทพธิดาราม (ที่มาของคำประพันธ์ด้านบน) และย้อนรอยวัยเด็กที่วัดศรีสุดาราม พร้อมแนะนำผลงานอ่านง่ายสำหรับมือใหม่  ติดตามเรื่องราวทั้งหมดแบบสนุก ๆ ไม่ต้องท่องจำได้ในรายการอารามบอยตอนนี้

  3. Jul 21

    EP. 44 ตามหาดาบที่พระพุทธเจ้าใช้ตัดผมตอนบวช และรอยพระบาทปริศนาบน Adam's Peak

    เดินทางกันต่อกับบทสรุปทริปแสวงบุญบนเกาะศรีลังกา รายการอารามบอยตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ ดร.ณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ วิทยากรด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และทายาทรุ่นที่ 4 ยาดมโป๊ยเซียน จะมารีวิวทริปโสฬสมหาสถานต่อ ในตอนที่ 2 ทั้งคู่จะพาลัดเลาะไปตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเป็นที่เก็บวัตถุโบราณในตำนานและเรื่องราวเหนือจินตนาการ  ตั้งแต่ กัลยาณีเจดีย์ ที่เก็บรักษาบัลลังก์แก้วจากพญานาค นาคทวีปเจดีย์ สถานที่ระงับศึกพญานาค ทีฆวาปีเจดีย์ กับปาฏิหาริย์สวดมนต์รอดชีวิต มุติงคณเจดีย์ แหล่งบรรจุหยดเหงื่อพระพุทธเจ้าที่กลายเป็นมุก และไฮไลต์สำคัญอย่าง กตรคามเจดีย์ ที่เชื่อกันว่าเป็นสถานที่เก็บรักษาพระขรรค์ (ดาบ) และพระเกศาในคราวเสด็จออกมหาภิเนษกรมน์ พร้อมพาเดินขึ้น ยอดเขาสุมนกูฏ หรือ ศรีปาทะ (Adam’s Peak) เพื่อพิสูจน์รอยพระพุทธบาท รอยเท้าเดียวบนยอดเขาสูงที่ทั้ง 4 ศาสนาหลักของโลก ทั้งพุทธ ฮินดู คริสต์ และอิสลาม ต่างเดินทางมาเคารพกราบไหว้ด้วยความศรัทธาอันเป็นที่สุด  พร้อมเรื่องเล่าต้นฉบับพุทธศิลป์ของ วัดมเหยงคณ์ ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีที่มาจาก มหิยังคณเจดีย์ ในเกาะลังกาแห่งนี้ ปิดท้ายด้วยการเดินทางสุดคลาสสิก นั่งรถไฟไต่ระดับแนวเขาชมไร่ชาซีลอนสีเขียวขจี และผ่าน สะพานเก้าโค้ง (Nine Arch Bridge) ที่ เมืองเอลลา (Ella) ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นเส้นทางรถไฟสวยที่สุดในโลกสายหนึ่ง ติดตามประสบการณ์การไปแสวงบุญบนเส้นทางโสฬสมหาสถานของศรีลังกาโบราณ ก่อนค้นพบสังเวชนียสถานทั้งหมดนี้ได้ในรายการอารามบอยตอนนี้

  4. Jul 7

    EP. 43 โสฬสมหาสถาน รีวิวเส้นทางแสวงบุญของคนกรุงศรีฯ และชาวพุทธโบราณ จากยุคพระเจ้าอโศกมหาราช

    หากพูดถึงการไปแสวงบุญของชาวพุทธ ภาพจำของคนยุคนี้คือการไปเยือนสังเวชนียสถาน 4 ตำบลที่ ‘อินเดีย-เนปาล’ แต่นั่นคือเทรนด์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นหลังจากการขุดค้นของชาวอังกฤษ! เพราะสำหรับคนโบราณในแถบสุวรรณภูมิ (ไทย พม่า ลาว กัมพูชา) จุดหมายปลายทางสูงสุดของการแสวงบุญที่แท้จริงคือ ‘โสฬสมหาสถาน’ แห่งเกาะลังกา รายการอารามบอยตอนนี้กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ ดร.ณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ วิทยากรด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และทายาทรุ่นที่ 4 ยาดมโป๊ยเซียน จะมารีวิวทริปโสฬสมหาสถาน และเจาะลึกประวัติศาสตร์ว่าทำไม ‘ศรีลังกา’ ถึงถูกยกให้เป็นดินแดนที่เก็บรักษาพุทธศาสนาแท้ ๆ จากอินเดียไว้ได้สมบูรณ์ที่สุด (สืบทอดจากพระเจ้าอโศกมหาราช) จนกลายเป็นต้นแบบของเจดีย์ช้างล้อม คาถาพาหุง และความเชื่อมากมายในสยาม เปิดตำนานเมืองอนุราธปุระ เมืองหลวงแห่งแรกที่เต็มไปด้วยเรื่องราวสุดอลังการ ตั้งแต่สุวรรณมาลิกเจดีย์ ต้นแบบเจดีย์ช้างล้อมที่เชื่อว่าสร้างครอบรอยพระพุทธบาท เชตวันเจดีย์ สถูปสูงที่สุดในโลก บรรจุรัดประคดของพระพุทธเจ้า มริจวัฏฏิยเจดีย์ที่เกิดจากพระแสงหอกที่ถอนไม่ออก ไปจนถึงต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่มีอายุยืนยาวที่สุดในโลกกว่า 2,300 ปี นอกจากนี้ยังพาไปรู้จักเบื้องหลังพระราชวังลอยฟ้า (Lion Rock) โบราณสถานมรดกโลก บนยอดผาสิกิริยากับโศกนาฏกรรมเลือดแห่งสิกิริยา (Sigiriya) ของเมืองอนุราธปุระ เมื่อเจ้าชายกัสสปะลอบปลงพระชนม์พระเจ้าธาตุเสน พระราชบิดาด้วยการโบกปูนฝังทั้งเป็น เพื่อชิงบัลลังก์ เนื่องจากเกรงว่าราชสมบัติจะตกเป็นของเจ้าชายโมคคัลลานะ พระอนุชาที่ประสูติจากอัครมเหสี  เตรียมร่างกายให้พร้อม แล้วไปทำความเข้าใจว่าทำไมทั้งคู่ถึงบอก “โสฬสนี่ควรไปก่อนอายุ 40” ติดตามทั้งหมดได้ในรายการอารามบอยตอนนี้

  5. Jun 23

    EP. 42 วัดบรมนิวาส : ถอดรหัสปริศนาธรรม ขรัวอินโข่ง และจักรวาลยุค ร.4

    ‘วัดบรมนิวาสวรวิหาร’ มีพระอุโบสถที่สร้างขึ้นภายใต้พระบรมราชูปถัมภ์ของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ตั้งแต่ครั้งยังทรงผนวชในพระนามพระวชิรญาณภิกขุ จนมีชื่อเรียกลำลองอย่างลึกซึ้งว่า ‘วัดนอก’ คู่แฝดของวัดบวรนิเวศวิหารที่เป็นวัดใน ภายในประดิษฐานพระทศพลญาณ พระประธานศิลปะสุโขทัยที่อัญเชิญมาจากเมืองพิษณุโลก และมีจิตรกรรมฝาผนังภาพปริศนาธรรมฝีมือ ขรัวอินโข่ง ช่างพระคนสำคัญที่กล้าปฏิวัติขนบการวาดภาพในวัดไทยทิ้งอย่างสิ้นเชิง ผู้ชมจะได้เห็นตั้งแต่ภาพทัศนียภาพแบบตะวันตกที่ดูขัดตา ทั้งการแข่งม้าที่ลอนดอน เรือฟริเกต และหมอฝรั่ง ไปจนถึงภาพรหัสลับอย่างกลเลขปริศนา 2 แถว และอักษรอริยกะ ท, ญ บนท้องฟ้า รวมถึงการทิ้งความเชื่อเรื่องเขาพระสุเมรุเดิม แล้วเอาระบบสุริยจักรวาล  ดวงดาว สุริยุปราคา และจันทรุปราคา มาเป็นจิตรกรรมในพระอุโบสถ นอกพระอุโบสถยังมีรายละเอียดให้แกะรอยต่อ ตั้งแต่พระเจดีย์ทรงระฆังที่เข้าไปด้านในได้ บานประตูประดับมุกที่ซ่อนสัญลักษณ์ของรัชกาลที่ 4 และสมเด็จพระนางเจ้าโสมนัสวัฒนาวดี ไปจนถึงระเบียงคดพระอสีติมหาสาวก 80 รูป ซึ่งแต่ละจุดทำให้วัดบรมนิวาสเป็นวัดที่ดูเพียงผ่านตาไม่ได้ ต้องค่อย ๆ อ่านทีละชั้น วัดบรมนิวาสจะเปิดให้เข้าเฉพาะช่วงเวลาทำวัตรเช้า-เย็นเท่านั้น นี่จึงเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ต่อให้หลายคนอาจยังไม่เคยเข้าไปถอดรหัสงานศิลปะระดับมาสเตอร์พีซชุดนี้ด้วยตาตัวเอง และยังเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ Walk with The Cloud : The Siamese Masterpieces จะพาไปตามรอยจิตรกรรมวัดไทยระดับมาสเตอร์พีซที่ปกติหาชมยาก บางแห่งไม่ได้เปิดให้คนทั่วไปเข้าชม หรือต่อให้เดินไปเห็นเองก็อาจไม่เข้าใจว่าสัญลักษณ์และรหัสตรงหน้าสำคัญอย่างไร  ติดตามเรื่องราวของวัดบรมนิวาสและจิตรกรรมฝาผนังของขรัวอินโข่งได้ในรายการอารามบอยตอนนี้ กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ อ.นพ.ชาคร จันทร์สกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้ประวัติศาสตร์กรุงธนบุรี ปี 2004 และอายุรแพทย์ทางสมองและระบบประสาท

  6. Jun 16

    EP. 41 พระที่นั่งทรงผนวช จิตรกรรมพอร์เทรตล้ำค่า และตำนาน ร.5 ปราบจระเข้ยักษ์

    วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม มีอาคารประวัติศาสตร์สำคัญที่ซ่อนตัวอยู่ นั่นคือ ‘พระที่นั่งทรงผนวช’ อาคารที่ชะลอมาจากพระบรมมหาราชวังใน พ.ศ. 2442 ซึ่งเดิมทีรัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ประทับเมื่อครั้งทรงผนวช ความพิเศษของพระที่นั่งองค์นี้คือการเป็นขุมทรัพย์ทางศิลปะและประวัติศาสตร์ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปศิลปะล้านนาแบบสิงห์ 2 เชื่อกันว่าเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่สำคัญองค์หนึ่งในศิลปะไทย มีพระแท่นบรรทมของรัชกาลที่ 5 และมีจิตรกรรมฝาผนัง 20 ห้องที่บันทึกเหตุการณ์สำคัญในพระราชประวัติของพระองค์ไว้อย่างละเอียด ผู้ชมจะได้เห็นตั้งแต่ภาพเหมือนบุคคลสำคัญที่วาดอย่างสมจริง ฉากการทอดพระเนตรสุริยุปราคาที่หว้ากอ ไปจนถึงภาพเรื่องเล่า ‘รัชกาลที่ 5 ปราบจระเข้’ ที่แม้ไม่พบในพระราชพงศาวดารหรือจดหมายเหตุสำคัญ แต่กลับปรากฏอยู่บนฝาผนังพระที่นั่งแห่งนี้ ปกติพระที่นั่งทรงผนวชไม่เปิดให้เข้าชมทั่วไป แต่จะเปิดให้สาธารณชนเข้าชมในวันที่ 23 ตุลาคม หรือวันปิยมหาราชของทุกปี จึงเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ต่อให้หลายคนเคยไปวัดเบญจมบพิตร ก็อาจยังไม่เคยเห็นงานศิลปะชุดนี้ด้วยตาตัวเอง และนี่คือหนึ่งในเหตุผลที่ The Cloud จัด Walk with The Cloud : The Siamese Masterpieces พาไปตามรอยจิตรกรรมวัดไทยระดับมาสเตอร์พีซที่ปกติหาชมยาก บางแห่งไม่ได้เปิดให้คนทั่วไปเข้าชม หรือต่อให้เดินไปเห็นเองก็อาจไม่เข้าใจว่าภาพตรงหน้าสำคัญอย่างไร ติดตามเรื่องราวของพระที่นั่งทรงผนวชได้ในรายการอารามบอยตอนนี้ กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ ดร.กฤษฎ์เลิศ สัมพันธารักษ์ เจ้าของรายการพอดแคสต์ คอลัมน์ และพ็อกเกตบุ๊ก Business Family

  7. Jun 2

    EP. 40 แห่เจ้าเซ็น อธรรม 1,300 ปี สู่พิธีชีอะห์ในไทยและจิตรกรรมในวัดพุทธ

    รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน อ.ธีรนันท์ ช่วงพิชิต นักมานุษยวิทยา ผู้เขียนวิทยานิพนธ์ ‘พิธีเจ้าเซ็น’ คุยเรื่องแห่เจ้าเซ็น หรือพิธีอาชูรอ ของชุมชนมุสลิมชีอะห์ในไทย เริ่มจากความหมายและที่มาของชื่อแห่เจ้าเซ็น พิธีไว้อาลัยอิหม่ามฮุเซนในเดือนมูฮัรรอมที่สืบเนื่องจากเหตุการณ์กัรบาลาเมื่อกว่า 1,300 ปีก่อน และเข้ามาอยู่ในสังคมไทยผ่านประวัติศาสตร์ของชุมชนมุสลิมชีอะห์ โดยเฉพาะกลุ่มเชื้อสายเปอร์เซียในสยาม อารามบอยตอนนี้ชวนอ่านความหมายของคำว่า เจ้าเซ็น ซึ่งสันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากเสียง ยา ฮุซัยน์ (يَا حُسَيْن) ในภาษาอาหรับ ใช้รำลึกถึงอิหม่ามฮุเซนในพิธี พร้อมแกะรอยหลักฐานชิ้นสำคัญใน บทเห่เจ้าเซ็น พระราชนิพนธ์กาพย์เห่เรือในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ที่สะท้อนภาพการตั้งพิธีเจ้าเซ็นในเดือนมะหะหร่ำ และการแสดงความอาลัยผ่านการตีอกของผู้ร่วมพิธี ไปจนถึงคำเรียกอย่างแขกเจ้าน้ำตา แขกมัวร์ กะดี และสุเหร่า พร้อมตามร่องรอยชาวเปอร์เซียในราชสำนักสยาม และภาพพิธีชีอะห์ที่ปรากฏอยู่บนจิตรกรรมฝาผนังในอุโบสถวัดโพธิ์ปฐมาวาส จังหวัดสงขลา นี่คือพิธีที่ทำให้เราเห็นว่า ประวัติศาสตร์ไทยมีศาสนา ภาษา ชุมชน และความทรงจำหลายสายซ้อนอยู่ด้วยกัน มากกว่าที่เราเคยเรียนจากเส้นเรื่องหลักเพียงเส้นเดียว ติดตามทั้งหมดได้ในรายการอารามบอยตอนนี้

    EP. 40 แห่เจ้าเซ็น อธรรม 1,300 ปี สู่พิธีชีอะห์ในไทยและจิตรกรรมในวัดพุทธ
  8. May 27

    EP. 39 ถอดรหัสวัดเทวราชกุญชรฯ จากเทพทันใจ สู่พระอินทร์ ช้างเอราวัณ และราชสกุลกุญชร

    รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน ช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา แกะรอย ‘วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร’ วัดริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่หลายคนรู้จักจากองค์เทวราชเนรมิต หรือเทพทันใจ พิพิธภัณฑ์สักทอง และบรรยากาศสวยงามที่คนรุ่นใหม่นิยมไปถ่ายรูป ชวนมองความนิยมร่วมสมัยของ องค์เทวราชเนรมิต หรือ เทพทันใจ ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาวัดแห่งนี้ ก่อนพาย้อนกลับไปอ่านความหมายดั้งเดิมของชื่อวัดเทวราชกุญชรฯ ที่รหัสทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อมพระอินทร์ ช้าง และราชสกุลกุญชรเข้าด้วยกัน ในเชิงประวัติศาสตร์ วัดเทวราชกุญชรฯ เดิมชื่อ ‘วัดสมอแครง’ เป็นวัดเก่าตั้งแต่สมัยอยุธยา ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้รับการบูรณะและสถาปนาเป็นพระอารามหลวง โดยมี พระเจ้าน้องยาเธอ กรมพระพิทักษเทเวศร์ พระนามเดิมคือ พระองค์เจ้ากุญชร ผู้เป็นต้นราชสกุลกุญชร เกี่ยวข้องกับการบูรณะวัด รัชกาลที่ 4 จึงพระราชทานนามว่า วัดเทวราชกุญชร โดยเทวราชหมายถึงพระอินทร์ และกุญชรหมายถึงช้าง ประวัติศาสตร์ที่ไม่ได้เขียนด้วยตัวหนังสือ แต่เขียนด้วยรูปทรง ลวดลาย และสัญลักษณ์ อีกประเด็นสำคัญคือพระประธานในพระอุโบสถ ‘พระพุทธเทวราชปฏิมากร’ ซึ่งชวนขยายความจากหลักฐานใน สาส์นสมเด็จ ของ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ โดยมีข้อสันนิษฐานว่ากรมพระพิทักษเทเวศร์อัญเชิญพระพุทธรูปองค์นี้มาจากวัดมหาธาตุ เมืองลพบุรี และอาจได้พระเศียรมา ก่อนหล่อพระองค์ต่อในกรุงเทพฯ ทำให้พระพุทธรูปองค์นี้เป็นจุดเชื่อมสำคัญระหว่างลพบุรี รัตนโกสินทร์ และประวัติการบูรณะวัดสมอแครง ภายในพระอุโบสถยังมีจิตรกรรมฝาผนังที่น่าสนใจ เพราะรายละเอียดหลายส่วนเล่าเรื่องจตุรารักขกัมมัฏฐานและวิถีชีวิตสงฆ์ เช่น การปลงอาบัติและการบิณฑบาต แตกต่างจากภาพจำของจิตรกรรมวัดไทยที่คนทั่วไปมักคุ้นกับทศชาติชาดก งานจิตรกรรมเหล่านี้จึงทำให้พระอุโบสถวัดเทวราชกุญชรฯ เป็นพื้นที่ที่อ่านได้ทั้งในฐานะศิลปะ ประวัติศาสตร์ และธรรมะ ส่วนพิพิธภัณฑ์สักทองและองค์เทวราชเนรมิต คือภาพปัจจุบันของวัดที่ยังมีชีวิต ผู้คนมาไหว้ขอพร ม้วนธนบัตรแตะนิ้วเทพทันใจ เดินชมอาคารไม้สักทอง และเรียนรู้เรื่องสมเด็จพระสังฆราชกับอริยสงฆ์หลายรูป พื้นที่เดียวกันจึงทำหน้าที่ทั้งเป็นศูนย์รวมศรัทธา แหล่งเรียนรู้ และจุดเชื่อมคนรุ่นใหม่กลับเข้ามาหาวัดไทย

    EP. 39 ถอดรหัสวัดเทวราชกุญชรฯ จากเทพทันใจ สู่พระอินทร์ ช้างเอราวัณ และราชสกุลกุญชร

About

อารามบอย เล่าเรื่องลับที่จะทำให้การเข้าวัดสนุกขึ้น โดย ต้า แฟนพันธุ์แท้วัดไทย

You Might Also Like