Świat na zakręcie

Polityka

Czy koniec starego porządku od razu oznacza powstanie nowego? Czy Europa jest skazana na porażkę w rywalizacji z USA i Chinami? Czy wojna NATO z Rosją jest nieuchronna? I co w obliczu wszystkich tych zmian powinna robić Polska? Świat rzeczywiście znalazł się na zakręcie, a my postara się Państwu podpowiedzieć, co za tym zakrętem może czekać. Zapraszają Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini.

  1. 5d ago

    Świat na zakręcie: Porozumienie kończy wojnę USA–Iran? Teraz zacznie się globalna walka o AI?

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują trzy obszary, które dziś kształtują świat: geopolitykę, sztuczną inteligencję i bezpieczeństwo Europy.
Zaczynamy od tego, czy wojna USA–Iran właśnie dobiega końca. Iran i USA zawarły porozumienie. Cieśnina Ormuz ma zostać odblokowana, ale jakie inne postulaty strony irańskiej zostaną zrealizowane? Czy rozmowy prowadzone przez administrację Donalda Trumpa mogą doprowadzić do trwałego porozumienia? Jak na taki scenariusz zareaguje Izrael? Rozmowę otwiera głośna sprawa związana z firmą Anthropic i modelem Fable, do którego dostęp dla użytkowników spoza Stanów Zjednoczonych został nagle ograniczony. Czy to początek nowej ery cyfrowych granic? Dyskutujemy o tym, jak największe firmy technologiczne, takie jak Amazon, wpływają na rozwój i modele AI, czym jest współczesne cyberbezpieczeństwo i czy Europa jest skazana na zależność od amerykańskich gigantów. Dolina Krzemowa w USA to nie tylko symbol technologicznego bogactwa, ale także władzy. Mówimy również o Ukrainie: jak wygląda wojna w Ukrainie dzisiaj? Analizujemy rosyjski atak na Kijów, w którym została zniszczona Ławra Peczerska, miejsce święte dla całego prawosławnego świata. Zastanawiamy się, jak wygląda dziś obrona powietrzna Ukrainy, jakie znaczenie mają ukraińskie drony i dlaczego technologia wojskowa coraz częściej decyduje o losach współczesnych konfliktów. Rozmawiamy także o tym, jak zmienia się sytuacja w Ukrainie, jakie wyzwania stoją przed ukraińską armią i czy reformy systemu wojskowego mogą wpłynąć na dalszy przebieg wojny. Z TEGO ODCINKA DOWIESZ SIĘ: 1. Czy USA i Iran są blisko porozumienia i co oznacza odblokowanie cieśniny Ormuz? 2. Dlaczego USA ograniczyły dostęp do AI i co to oznacza dla Europy? 3. Jak wygląda sytuacja w Ukrainie i dlaczego brakuje systemów obrony powietrznej? OŚ CZASU: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 03:10 - Donald Trump oznajmia, że jest szansa na porozumienie z Iranem 09:46 - AI jest jak cieśnina Ormuz 10:02 - Wielki wstrząs w świecie technologicznym w Stanach. Co się stało w piątek? 14:50 - Wielkie technologie mogą wpłynąć na suwerenność Europy. Jaki? 20:10 - Czym jest suwerenność technologiczna? Wyzwania Europy 29:05 - SpaceX Elona Muska to piramida finansowa? 39:15 - Wojna w Ukrainie trwa już dłużej niż I wojna światowa; nocne ataki na Kijów 45:20 - Słabnięcie Rosji nie oznacza, że przegra wojnę 52:20 - Polecenia Mateusza i Agnieszki. Te lektury polecają Mateusz i Agnieszka: 1. Karen Hao, Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana 2. Marietje Schaake, The Tech Coup. How to save democracy from Silicon Valley 3. Raport ECFR: Europeans are ready to defend themselves: https://ecfr.eu/publication/home-alone-europeans-are-ready-to-defend-themselves/ 4.Sebastian Mallaby, The Infinity Machine: Demis Hassabis, DeepMind, and the Quest for Superintelligence 5. Michał Lubina, Słoń a sprawa birmańska. O „Podróży do Burmy” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

    58 min
  2. Jun 8

    Świat na zakręcie: Kto buduje nową międzynarodówkę populistów? Głęboka analiza cyfrowej rewolucji

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz przyglądają się globalnej transformacji politycznej i zadają fundamentalne pytanie: jak skrajna prawica buduje swoją międzynarodówkę? Dawne chrześcijańskie demokracje i tradycyjny konserwatyzm ustępują miejsca radykalnym ruchom, a głównym punktem odniesienia staje się dla nich nie tylko Rosja Władimira P****a, lecz także nowa amerykańska administracja Donalda Trumpa i ideologia spod znaku MAGA. Wychodząc od niedawnego ataku Ukrainy na Petersburg, gdy odbywało się tam forum ekonomiczne, autorzy analizują rosyjskie Davos. Choć nie wszyscy stawili się na miejscu, to właśnie tam krzyżują się finansowe i ideowe nici łączące zachodnich populistów. Tropimy powiązania, w które uwikłani są Viktor Orbán, Marine Le Pen, liderzy AfD czy internetowi influencerzy tacy jak Andrew Tate. Za sznurki w tej grze pociągają ideolodzy pokroju Steve’a Bannona oraz rosyjscy oligarchowie, jak Konstantin Małofiejew. Zastanawiamy się, na ile te globalne struktury alt-rightu są rzeczywiście skoordynowane i jak bardzo zagrażają stabilności Europy. Kluczowym elementem tej układanki jest Dolina Krzemowa. Miliarderzy i techbaronowie, których symbolem stali się Elon Musk oraz mentor J.D. Vance’a Peter Thiel, pompują gigantyczne środki w rozwój nowej prawicy. To oni promują technosolucjonizm i cyfrową dyktaturę: obywatele przestają mieć prawa, stają się jedynie „akcjonariuszami”. Badamy sojusze technologicznych gigantów, m.in. Anthropic z Pentagonem, i pokazujemy, jak sztuczna inteligencja staje się narzędziem walki politycznej. Czy potężne korporacje ostatecznie zdominują tradycyjne państwa narodowe? W programie zaglądamy też do Ameryki Łacińskiej, która stanowi dziś wielkie laboratorium prawicowych zmian. Analizujemy rządy Jaira Bolsonaro w Brazylii, rewolucję libertariańską, którą w Argentynie przeprowadza Javier Milei, oraz autorytarne rządy Nayiba Bukele w Salwadorze i jego głośny, choć nieudany eksperyment z kryptowalutami. Przyglądamy się również sytuacji w Kolumbii i Chile, pokazując, że skrajna nowa prawica potrafi opowiadać o współczesnym świecie znacznie umiejętniej niż pozostałe ruchy polityczne. Na koniec wracamy do Europy, analizując m.in. głośne protesty w Anglii po tragicznej śmierci Henry’ego Nowaka. Autorzy pokazują, jak to brutalne zdarzenie i kontrowersje wokół interwencji policji zostały błyskawicznie przejęte i instrumentalnie wykorzystane w celach propagandowych przez polityków pokroju Pete’a Hegsetha. Ta ewolucja obnaża bezwzględność nowej prawicy: cyfrowa rewolucja potrafi przekuć każdą tragedię w bezpardonowy marsz po władzę. 3 rzeczy, których dowiesz się z odcinka: 1. Jak petersburskie Davos łączy interesy i pieniądze skrajnej prawicy w Europie: od Viktora Orbána po Marine Le Pen i AfD 2. Dlaczego Dolina Krzemowa i miliarderzy tacy jak Elon Musk czy Peter Thiel porzucili neoliberalizm na rzecz technofaszyzmu i cyfrowej dyktatury 3. Jak Ameryka Łacińska (Javier Milei, Jair Bolsonaro, Nayib Bukele) stała się poligonem doświadczalnym dla globalnego ruchu alt-right. Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 00:02:58 - Skrajna prawica na petersburskim Davos 00:10:22 - Czy istnieje globalna międzynarodówka? 00:16:56 - Dolina Krzemowa i wsparcie dla alt-rightu 00:19:00 - Ameryka Łacińska jako laboratorium prawicy 00:19:57 - Brazylia: Jair Bolsonaro a ruch MAGA 00:22:17 - Peter Thiel i początek cyfrowej rewolucji 00:28:44 - Javier Milei i technosolucjonizm 00:33:36 - Nayib Bukele i eksperyment z bitcoinem 00:36:49 - Korporacje technologiczne a państwa narodowe 00:44:29 - Kolumbia i Chile: nowa prawica w natarciu 00:49:16 - Ewolucja czy rewolucja prawicy? 00:50:11 - Oddźwięk w Europie: Henry Nowak i D-Day 00:55:12 - Podsumowanie: dokąd zmierza świat? 00:57:43 - Polecajki książkowe i kulturalne O tym rozmawiali i to polecają nasi Autorzy: 1. Richard Reeves, Chłopcy i mężczyźni: https://tnsa.pl/produkt/chlopcy-i-mezczyzni-dlaczego-wspolczesni-mezczyzni-przezywaja-trudnosci-dlaczego-to-wazne-i-co-z-tym-zrobic-richard-v-reeves/ 2. ⁠Matthew Rose, A world after liberalism. Philosophers of the Radical Right: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5119453/a-world-after-liberalism-philosophers-of-the-radical-right 3. ⁠Wywiad z Katherine Stewart w „Polityce”: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/2340061,1,bog-w-sluzbie-maga-dlaczego-religijna-prawica-postawila-na-trumpa-to-walka-o-wladze-nie-o-wiare.read 4. Michael Steinberger, The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State 5. Katherine Stewart, Wyznawcy władzy. Religijny fundamentalizm i polityka w USA 6. Ben Tarnoff, Quinn Slobodian, Muskizm. Świat według Muska 7. Analiza wyborów w Armenii: https://agfilipiak.substack.com/p/rosja-gra-w-armenii-o-cos-wiecej

    1h 2m
  3. Jun 1

    Świat na zakręcie: Czym grozi erozja Rosji? Polsko-ukraiński pat i przełomowy szczyt NATO

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz analizują dynamikę wojny w Ukrainie i stawiają kluczowe pytanie: czy Europa będzie ratować Rosję? Trwająca rosyjska wojna w Ukrainie wchodzi w fazę, w której systematyczne ataki Ukrainy na Rosję bezpośrednio paraliżują logistyczne zaplecze agresora. Głównym obiektem skoordynowanych uderzeń staje się strategiczny Most Kerczeński, co stawia okupowany Krym w niezwykle trudnej sytuacji. Badamy też erozję rosyjskiej stabilności gospodarczej. Bezpośrednim rezultatem działań wojennych jest narastający kryzys paliwowy w Rosji oraz odczuwalnie rosnące ceny w Rosji. W dyskursie eksperckim coraz częściej analizowany jest potencjalny koniec ery P****a, a zachowanie, jakie wykazują oligarchowie P****a, sugeruje ciche poszukiwanie alternatywnych scenariuszy na przyszłość. Moskwa próbuje jednak demonstrować determinację, czego symbolem stał się pocisk hipersoniczny Oriesznik. W tle tych wydarzeń pobrzmiewa dawna wojna gruzińsko-rosyjska, stanowiąca punkt odniesienia dla debaty o skuteczności europejskiej pomocy oraz skutkach braku wsparcia dla prodemokratycznych protestów w regionie. Rozmówcy wspominają również o wschodniej flance kontynentu oraz analizują, jak wygląda oficjalna reakcja NATO na drony naruszające przestrzeń powietrzną paktu. Po incydentach, jakimi było wtargnięcie rosyjskich dronów na teren Polski, oraz napięciach obejmujących państwa bałtyckie kolejnym epizodem jest dron, który rozbił się w Rumunii (w miejscowości Gałacz). Eksperci wskazują, że te operacje i rosyjska dezinformacja to zaplanowana, szeroko zakrojona wojna hybrydowa oraz ukierunkowana na destabilizację nastrojów społecznych wojna kognitywna, mająca badać elastyczność zachodnich procedur obronnych. W wymiarze regionalnym kluczowym punktem krytycznym staje się widoczny konflikt polsko-ukraiński. Obecne relacje polsko-ukraińskie podlegają negatywnej eskalacji, w której dominującą rolę zaczyna odgrywać jednostronna polityka historyczna kosztem bieżącego pragmatyzmu wojskowego. W debatach publicznych powracają najtrudniejsze tematy z przeszłości – Ukraińska Powstańcza Armia, tragiczny Wołyń, szeroko dyskutowane zjawisko opisywane jako banderowcy w Polsce oraz powojenna Akcja Wisła. Nawiązując do głośnej tezy, której autorem jest Timothy D. Snyder, stawiamy pytanie, czy polsko-ukraińskie sąsiedztwo to wciąż „skrwawione ziemie”, gdzie historyczne urazy zaczynają ważyć więcej niż wspólne interesy bezpieczeństwa. Na koniec analizujemy globalną drabinę eskalacyjną, którą zdeterminuje nadchodzący szczyt NATO w Turcji. Głównym tematem rozmów będzie to, czy zachodni parasol nuklearny pozostanie stabilny w dobie redefinicji polityki Waszyngtonu, podczas gdy gigantyczne zyski z kontraktów obronnych odnotowuje koncern Lockheed Martin. Odpowiadamy na pytanie, czy w obliczu tych zmian geopolitycznych stacjonujące wojsko amerykańskie w Polsce zostanie realnie wzmocnione, czy też Europa musi ostatecznie przygotować się na samodzielną obronę swoich granic. Oś czasu: 0:00 – Najciekawsze fragmenty odcinka. 4:35 – Zmiany na froncie: Jak dziś wygląda wojna w Ukrainie? 21:19 – Erozja Kremla: Czy Europa będzie zmuszona ratować Rosję? 30:12 – Rosyjski atak dronowy w Rumunii. 37:10 – Zaostrzający się kryzys polsko-ukraiński. 46:15 – Szczyt NATO w Turcji a długofalowe bezpieczeństwo Polski. 51:52 – Co warto przeczytać i obejrzeć? (Polecajki)

    59 min
  4. May 25

    Świat na zakręcie: Wojna USA–Iran, Izrael i rozmowy pokojowe. Czy Trump porzuci NATO i Europę?

    W tym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy najnowsze wydarzenia na Bliskim Wschodzie. To nas tym razem zajmuje: wojna USA–Iran, napięcia wokół Izraela, kolejne rundy rozmów pokojowych między Waszyngtonem a Teheranem – czy możliwe jest zakończenie konfliktu, który od miesięcy destabilizuje region? Według doniesień amerykańskich i bliskowschodnich mediów administracja USA próbuje doprowadzić do ograniczonego porozumienia z Iranem, a cieśnina Ormuz ma zostać otwarta. Jakie warunki pojawiły się na stole? Czy to realny krok w stronę stabilizacji, czy tylko tymczasowe „porozumienie do porozumienia”, które ma kupić czas wszystkim stronom konfliktu? Rozmawiamy również o tym, jak wygląda sytuacja USA–Iran po miesiącach napięć i dlaczego dla części izraelskich polityków taki kierunek jest niebezpieczny. Izrael jest zaniepokojony doniesieniami o tym, że Stany Zjednoczone mogą być coraz bliżej układu z Teheranem. Analizujemy też rolę takich polityków jak Itamar Ben-Gwir i sytuację w izraelskim rządzie. A co się dzieje w samym Iranie? Mimo osłabienia części elit i napięć po śmierci kolejnych ważnych postaci systemu wzmacniają się środowiska radykalne powiązane z dziedzictwem, jakie pozostawiła irańska rewolucja islamska. Rozmawiamy o tym, jak konflikt wpłynął na region i czy sąsiednie kraje wyciągnęły z tego wnioski. W odcinku także: flotylla wolności i odpowiedź Unii Europejskiej. Czy Zachód jest dziś gotów reagować na wydarzenia na Bliskim Wschodzie? Jak wygląda Izrael dzisiaj i czy możliwy jest trwały rozejm w Izraelu? Druga część rozmowy dotyczy NATO i bezpieczeństwa Europy. Wraca pytanie o to, czy NATO się rozpadnie i jaką rolę w tym procesie odgrywa Donald Trump. Dyskutujemy o doniesieniach dotyczących ograniczenia obecności wojsk USA w Europie oraz o tym, czy Trump rzeczywiście chciałby stopniowo zwalniać USA z odpowiedzialności za bezpieczeństwo Sojuszu. Rozmawiamy wreszcie o Rosji. Choć Rosja odczuwa coraz mocniej kryzys gospodarczy i militarny, Kreml intensyfikuje ataki na Ukrainę i prowadzi działania dezinformacyjne wobec państw NATO. Czy Rosja słabnie właśnie dlatego, że jej możliwości długoterminowego prowadzenia wojny są coraz bardziej ograniczone? Czy Kreml mógłby zdecydować się na dalszą eskalację wobec Europy? Oś czasu: 00:00:00 - Najciekawsze fragmenty 00:02:05 - USA–Iran: USA szykują się na porozumienie z Iranem. Cieśnina Ormuz ma być otwarta. Co jeszcze? 00:07:47 - Donald Trump nie jest zainteresowany kosztem wojny w Iranie. Dlaczego? 00:14:51 - Izrael: zaniepokojenie w Izraelu w związku z porozumieniem USA–Iran 00:22:18 - Normalizowanie zbrodni wojennych Izraela przez Zachód 00:28:26 - „Grzebiemy prawo międzynarodowe” 00:31:03 - USA: jak podsumować historię z amerykańskimi żołnierzami w Polsce? 00:39:07 - Europa: czy Europa powinna się militaryzować? 00:44:35 - Czy NATO zostanie przejęte przez Europę? 00:47:15 - Ukraina będzie kluczowa dla europejskiego bezpieczeństwa 00:52:15 - Dlaczego m.in. Polska i Litwa miały znieść białoruskie sankcje? 00:54:20 - Polecajki! O tym rozmawiali i to polecają nasi Autorzy: 1. Robert Stefanicki, „Gazeta Wyborcza”, sylwetka Itamara Ben-Gwira: https://wyborcza.pl/7,75399,32805803,armia-izraela-odmowila-mu-powolania-kim-jest-itamar-ben-gwir.html 2. ⁠Carlo Masala dla „Polityki”: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/2330481,1,czy-nato-moze-przetrwac-bez-usa-musimy-byc-gotowi-natychmiast-moskwa-prowadzi-rownolegle-dwie-wojny.read 3. ⁠BBC, The Death of Yugoslavia: https://www.youtube.com/playlist?list=PLdw7wnKe0wiUSNdugFGpnSfm6wt-9gvUt
 4. Amerykańsko-izraelski pomysł na Ahamdineżada: https://www.nytimes.com/2026/05/19/us/politics/iran-israel-us-leader-ahmadinejad.html 5. Nagrodzony w Cannes „Miesiąc miodowy”: https://ukrainaff.com/project/miesiac-miodowy/ 6. Przemówienie Serhija Żadana na Uniwersytecie Wrocławskim, polskie tłumaczenie: https://m.facebook.com/photo.php?fbid=10243734412922359

    1h 4m
  5. May 18

    Świat na zakręcie: Wycofanie wojsk USA z Polski. Czy Polska traci wsparcie i zostanie sama z Rosją?

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” rozmawiamy o tym, czy Polska zaczyna odczuwać skutki zmieniającej się polityki Stanów Zjednoczonych. Ten temat rozgrzał media w ostatnich dniach: USA wycofują wojska z Polski – decyzja Pentagonu o wstrzymaniu rotacji kilku tysięcy żołnierzy, którzy mieli trafić do Europy, w tym do Polski, stawia pod znakiem zapytania także bezpieczeństwo naszego kraju. Według amerykańskich mediów i agencji informacyjnych decyzja zaskoczyła zarówno wojskowych, jak i polskich partnerów. Zapanował chaos informacyjny. Czy to początek większego procesu? Czy amerykańscy żołnierze przestaną się pojawiać w Polsce? Jak dziś wygląda wojsko USA w Polsce, czy możliwe jest dalsze wycofanie wojsk USA i czy rzeczywiście można już przewidywać, że Ameryka Polskę zostawi? Dużo miejsca poświęcamy również sytuacji wewnętrznej w USA. Rosnący kryzys USA, napięcia polityczne i koszty, które generuje wojna w Iranie, coraz mocniej wpływają na decyzje Waszyngtonu. Dyskutujemy o tym, czy Stany Zjednoczone mają dziś ograniczone możliwości angażowania się jednocześnie w Europie, na Bliskim Wschodzie i w rywalizacji globalnej. Wraca też pytanie o to, czy Donald Trump zakończy wojnę w Ukrainie, skoro do tej pory mu się to nie udało. W rozmowie analizujemy również sytuację Rosji. Coraz więcej danych wskazuje na to, że Rosja słabnie i ma trudności z dalszym prowadzeniem wojny. Coraz trudniejsza staje się mobilizacja w Rosji, a straty Rosjan w Ukrainie (najnowsze dane) pokazują skalę kosztów ponoszonych przez Kreml. Rozmawiamy także o tym, jak wyglądała wymiana jeńców ukraińskich, wśród których znaleźli się obrońcy Mariupola więzieni od 2022 r., oraz o politycznym znaczeniu wydarzeń takich jak parada w Moskwie w Dniu Zwycięstwa. W ostatnich dniach ataki Rosji na Ukrainę się zagęściły, bo Putin poczuł się upokorzony. Czy Kreml będzie w stanie utrzymać tempo wojny przy rosnących stratach i coraz trudniejszej mobilizacji? Na końcu rozmawiamy o tym, czym jest wojna kognitywna, jak działa współczesna dezinformacja i propaganda i jak to wszystko wpływa na świadomość, emocje i wartości społeczeństw Zachodu.

    1h 3m
  6. May 11

    Świat na zakręcie: Konflikt USA vs Chiny i spotkanie Trumpa z Xi. Czy Chiny wyprzedzają świat i wygrywają?

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” gościem Mateusza Mazziniego jest Marcin Przychodniak z PISM (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych). Rozmawiamy m.in. o tym, jak dziś wygląda rywalizacja dwóch mocarstw: Chiny–USA. Dlaczego te relacje są kluczowe dla przyszłości świata? Punktem wyjścia jest zbliżające się spotkanie Donalda Trumpa z Xi Jinpingiem w Pekinie. Czego Chińczycy oczekują od Trumpa i jak Pekin patrzy dziś na Stany Zjednoczone? Czy konflikt USA kontra Chiny będzie się zaostrzał, czy jednak obie strony próbują uniknąć otwartej konfrontacji? Zastanawiamy się, jak wygląda dziś rzeczywistość dwóch mocarstw i gdzie Pekin buduje swoją największą przewagę. Czy to dlatego coraz częściej pojawiają się tezy, że Chiny już podbiły świat? Dużo miejsca poświęcamy również temu, jak wewnętrzne problemy w USA i problemy Chin wpływają na budowanie przewagi jednego mocarstwa nad drugim. Czy kryzys mieszkaniowy, bezrobocie młodych i spowolnienie gospodarcze wpływają na decyzje Xi Jinpinga? I czy Chiny potrafią lepiej zarządzać własnymi kryzysami niż Zachód? W rozmowie pojawia się też wątek Tajwanu: czy Chiny zaatakują Tajwan i jaką rolę odgrywa ta wyspa w globalnej rywalizacji? Czy Trump będzie próbował porozumieć się z Xi Jinpingiem, czy raczej czeka nas dalsza ukryta wojna z Chinami? Jak wygląda dzisiejsza globalna perspektywa, czym jest współczesna globalna gra? Z tego odcinka dowiesz się: – Dlaczego Chiny nie boją się już USA i czego oczekują od Trumpa – Czy konflikt USA–Chiny może przerodzić się w otwartą rywalizację o światową dominację – Jak Chiny wyprzedzają świat i czy problemy w USA pomagają Xi Jinpingowi Sprawdź, co poleca nasz gość Marcin Przychodniak: Konferencja Strategic Ark: https://www.pism.pl/publikacje/strategic-ark-2026 Podkasty PISM: https://www.pism.pl/pism_w_mediach/podcasty

    54 min
  7. May 4

    Świat na zakręcie: Nowa broń Ukrainy: wojna autonomiczna i roboty. Koniec parasola USA i europejski wyścig zbrojeń.

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Mateusz Mazzini i Agnieszka Lichnerowicz analizują, jak zmienia się wojna Ukraina-Rosja, i stawiają kluczowe pytania: czy Ukraina wygra wojnę, a może – czy Rosja upadnie pod ciężarem swoich błędów? Ukraina podczas wojny przechodzi technologiczną rewolucję – zapowiadana od lat reforma armii sprawiła, że ukraińskie wojsko to lider innowacji, a ukraiński front stał się poligonem, na którym trwa pierwsza prawdziwa wojna robotów. Wykorzystany na froncie ukraiński robot wojskowy lub roboty-żołnierze sprawiają, że tradycyjna taktyka wojenna odchodzi do lamusa. Sprawdzamy, czy AI wojsko, a nie tylko masowa wojna dronów, to jedyna odpowiedź na to, co dalej z wojną na Ukrainie? Badamy też erozję rosyjskiej stabilności. Panika w Rosji rośnie – ropa naftowa w Rosji oraz Gazprom przestały być nietykalne, co paraliżuje gospodarkę agresora. Putin traci pole manewru, a rosyjski RuNet podlega izolacji, by maskować skalę klęski. Symbolem pęknięć jest aktywność, której twarzą stała się Victoria Bonya, zmuszająca do reakcji aparat, który reprezentuje Dmitrij Pieskow. Jednocześnie, jak wspomina Agnieszka Lichnerowicz, rosyjscy żołnierze na Ukrainie coraz częściej rzucają broń. W wymiarze globalnym kluczowe jest bezpieczeństwo państwa. Analizujemy, czy artykuł 5. NATO to wciąż tarcza, czy czeka nas krwawa symulacja wojny NATO–Rosja. Eksperci pytają, kiedy Rosja może zaatakować i czy Rosja zaatakuje NATO. W tle Donald Trump forsuje nowy porządek świata, a USA wycofuje wojska. Czy fakt, że amerykańscy żołnierze wracają do domu z baz w Niemczech, a wojsko USA w Polsce nie zostaje wzmocnione, to ostateczny sygnał, że Europa musi zacząć dbać o siebie sama? Na kontynencie dochodzi do bezprecedensowego przesunięcia punktu ciężkości, które redefiniuje relację Niemcy vs Francja. Jak zapowiedział Friedrich Merz, do 2030 r. Niemcy oraz zmodernizowana Bundeswehra będą dysponować budżetem trzykrotnie większym niż armia francuska, co budzi pytania o trwałość powojennej architektury bezpieczeństwa. Podczas gdy Emmanuel Macron forsuje ambitny projekt, jakim jest europejska armia, mająca zapewnić podmiotowość, którą gwarantuje Unia Europejska, nad Europą zawisło pytanie: czy budzą się dawne demony wojenne, które przez dekady skutecznie wyciszała integracja? Kluczowym punktem w tej układance pozostaje baza Rammstein – serce amerykańskiego nasłuchu, które w dobie niepewności co do kierunku, jaki obierze Donald Trump, staje się ostatnim bezpiecznikiem transatlantyckiej jedności. Na koniec konflikt na Bliskim Wschodzie: relacja USA vs Iran wchodzi w fazę wysokiego ryzyka. Wojna w Iranie i starcie Izrael vs Iran zagrażają drożności cieśniny Ormuz. Chaos potęguje fakt, że Zjednoczone Emiraty Arabskie opuściły OPEC. Kryzys gospodarczy i potencjalny głęboki kryzys polityczny w Europie staje się coraz bardziej realny. O czym usłyszysz w tym odcinku: 00:00:00 – Najlepsze fragmenty 00:02:28 – Ukraiński optymizm na froncie 00:05:56 – W czym ukraińskie wojsko zyskuje przewagę? 00:09:22 – Panika w Rosji: histeria na RuNecie 00:12:02 – Odcięcie internetu i opór elit w Rosji 00:15:05 – Victoria Bonya vs Dmitrij Pieskow 00:18:14 – Notowania P****a najniższe od 17 lat 00:19:49 – Analiza rosyjskiego społeczeństwa 00:23:49 – Uderzenie w czułe punkty: nowy cel Ukrainy 00:24:58 – Reforma armii Ukrainy 00:26:31 – Ukraińska robotyzacja wojny 00:28:29 – Sukcesy Kijowa na arenie międzynarodowej 00:31:36 – Niemcy wojsko: nowa strategia obronna 00:35:50 – Relokacja amerykańskich żołnierzy z Niemiec 00:43:00 – Relacja USA a NATO 00:46:01 – Europejskie gwarancje bezpieczeństwa 00:47:25 – Rammstein: strategiczny podsłuch świata 00:49:21 – Wojna USA vs Iran 00:54:55 – Koszty zaangażowania USA w Iranie 00:58:33 – Rozłam w OPEC: ZEA wychodzą z grupy

    1h 6m
  8. Apr 27

    Świat na zakręcie: Poważne problemy USA – kryzys mieszkaniowy, demografia i polityka zagraniczna Trumpa

    W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” analizujemy kondycję Stanów Zjednoczonych i pytamy wprost: czy to już koniec Ameryki, jaką znamy? Punktem wyjścia jest najnowsza wypowiedź polskiego premiera. Donald Tusk w rozmowie z „Financial Times” wskazał na rosnące wątpliwości dotyczące wiarygodności sojuszy. Czy art. 5 NATO nadal gwarantuje bezpieczeństwo Europy i czy relacje USA–NATO pozostają mocnym fundamentem ładu międzynarodowego? Istotny jest kontekst globalny: atak USA na Iran, napięcia wokół konfliktu Izrael–Iran. Czy to kolejny konflikt, z którego Stany nie umieją się wyplątać? Czy USA są w odwrocie i tracą zdolność kontrolowania sytuacji międzynarodowej? Na pewno wpływ ma na to polityka Donalda Trumpa – czy neorojalizm go pogrzebie? Polityka zagraniczna Trumpa opiera się nie tylko na interesie państwa, ale także na relacjach osobistych i sieci wpływów. W tym kontekście pojawiają się nazwiska takie jak Jared Kushner i Steve Witkoff. Jak wygląda dziś mechanizm podejmowania decyzji w USA? Przyglądamy się też temu, co dzieje się wewnątrz Stanów Zjednoczonych. Narastające problemy USA (kryzys mieszkaniowy w USA, kryzys demograficzny) każą pytać, co jest nie tak z USA. Czy USA umierają jako globalny hegemon? Czy to kryzysy stoją za przekonaniem, że życie w Stanach Zjednoczonych jest coraz trudniejsze? Dlaczego życie w USA stało się, jak sądzą niektórzy, nie do zniesienia? Na końcu stawiamy pytanie strategiczne: czy rywalizacja Chiny vs USA zmierza do rozstrzygnięcia, a może Chiny już wygrały i nowy układ sił na świecie właśnie się konstytuuje? Z tego odcinka dowiesz się: • Czy neorojalizm Donalda Trumpa zmienia sposób, w jaki USA podejmują decyzje na świecie? • Dlaczego wojna Iran–USA i inne konflikty pokazują ograniczenia amerykańskiej potęgi? • Czy Chiny vs USA to już rozstrzygnięta rywalizacja? Sprawdź polecane przez naszych autorów teksty i rozmowy:
 Stephen Walt, The Predatory Hegemon Nikhil Pan Singh, The Homeland Empire Ben Rhodes w podkaście Ezry Kleina Patrick McGee, Apple w Chinach Henry Farrell, Abraham Newman, Underground Empire: How America Weaponized the World Economy Piotr Podemski, Nasza ojczyzna Europa. Alcide De Gasperi jako reformator włoskiej idei narodowej
 Alicja Bachulska, Chinamaxxing: Beijing’s new source of soft power Rozmowa Agnieszki Lichnerowicz z Patrickiem McGee na łamach „Polityki”

    51 min

About

Czy koniec starego porządku od razu oznacza powstanie nowego? Czy Europa jest skazana na porażkę w rywalizacji z USA i Chinami? Czy wojna NATO z Rosją jest nieuchronna? I co w obliczu wszystkich tych zmian powinna robić Polska? Świat rzeczywiście znalazł się na zakręcie, a my postara się Państwu podpowiedzieć, co za tym zakrętem może czekać. Zapraszają Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini.

You Might Also Like