Tolgaca

Tolgaca
  • 0.0 (0)
  • Arts
  • Daily

Bir sanatçı ve sanat tarihçisi gözüyle kente ve sanata dair akla geldik gelmedik her şey

  1. 1d ago

    O Hiç Olmasaydı Neleri Kaybederdik? Erkenden Vefat Etmeseydi Daha Neler Kazanırdık? | 10 Kasım Özel

    Tarih yazımı liderleri genellikle kazandıkları meydan muharebeleri ve çizdikleri siyasi sınırlarla değerlendirir. Oysa bir coğrafyayı "vatan" yapan asıl unsur, toprağın üstündeki egemenlik kadar toprağın altındaki binlerce yıllık kültürel katmanları sahiplenme iradesidir. Bu iki perdelik 10 Kasım belgeselinde, sloganların ve kalıplaşmış anma ifadelerinin ötesine geçerek birincil tarihsel belgeler, telgraflar, Bakanlar Kurulu kararnameleri ve kazı raporları ışığında iki temel sorunun peşine düşüyoruz: 1. BÖLÜM – O OLMASAYDI (1921–1938): Mustafa Kemal Atatürk’ün şahsi müdahaleleri, imzaladığı kararnameler ve kendi bütçesinden verdiği ödenekler olmasaydı; bugün Anadolu ve İstanbul müzelerinde sergilenen hangi dünya şaheserlerini tamamen kaybederdik? 2. BÖLÜM – O ÖLMESEYDİ (1938–1958): 1881 doğumlu Atatürk, 57 yaşında değil de 77 yaşında (1958 yılında) vefat etseydi; 1937 Meclis konuşmasında emrettiği projeler, 1938 Vasiyetnamesindeki mirası ve yetiştirdiği ilk kuşak bilim insanlarıyla Anadolu’nun sanatı, arkeolojisi ve bilim tarihi nasıl bir noktaya ulaşırdı? Vefatından sonraki 20 yılda yaşanan hangi kültürel yıkımlar hiç yaşanmazdı? 📚 BİRİNCİL BELGELER VE KAYNAKÇA: • Başvekalet / BCA Arşivi: Mustafa Kemal Atatürk’ün Konya’dan Başvekil İsmet İnönü’ye çektiği 19 Şubat 1931 tarihli "Acele ve Mühimdir" ibareli telgrafı. • TBMM Zabıt Ceridesi: Atatürk’ün 1 Kasım 1937 tarihli 5. Dönem 3. Toplantı Yılı Açılış Nutku (Van Gölü Kültür Şehri ve Üniversite direktifi). • Mustafa Kemal Atatürk’ün 5 Eylül 1938 tarihli El Yazısı Vasiyetnamesi (Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu tahsis maddeleri). • Bakanlar Kurulu Kararnameleri: 3 Nisan 1924 (Topkapı Sarayı’nın Müzeye Dönüştürülmesi), 7 Haziran 1931 (Ayasofya Mozaiklerinin Thomas Whittemore Ekibince Açığa Çıkarılması İzni), 24 Kasım 1934 (2/1589 sayılı karar). • Koşay, Hamit Zübeyr & Arık, Remzi Oğuz (1937). "Alaca Höyük Hafriyatı: 1935’deki Çalışmalara ve Keşiflere Ait İlk Rapor", Türk Tarih Kurumu Yayınları. • İnan, Afet (1954). "Piri Reis’in Hayatı ve Eserleri: Amerika’nın En Eski Haritalarından Biri", Türk Tarih Kurumu Yayınları. • Çambel, Halet (1948). "Karatepe: An Archaeological Introduction to a Recently Discovered Hittite Site in Southern Anatolia", Oriens. • Özgüç, Tahsin (1950). "Türk Tarih Kurumu Tarafından Yapılan Kültepe Kazısı Raporu 1948", TTK Yayınları. • Çetik, Mete (1998). "Üniversitede Cadı Kazanı: 1948 DTCF Tasfiyesi ve Pertev Naili Boratav’ın Müdafaası", Tarih Vakfı Yurt Yayınları. #10Kasım #Atatürk #Arkeoloji #SanatTarihi #Belgesel #Alacahöyük #Tarih #TOLGACA

    O Hiç Olmasaydı Neleri Kaybederdik? Erkenden Vefat Etmeseydi Daha Neler Kazanırdık? | 10 Kasım Özel

  2. 4d ago

    30 Okçuyu Tek Kelime Etmeden Durduran Sır | Maniakh'ın Yolu Bölüm 5

    MS 568 yılında, İstemi Yabgu'nun elçisi Soğdlu diplomat Maniakh ve muhafız komutanı Tardu liderliğindeki kervanımız, yolculuğunun 5. gününde Navekat'ın görkemli tapınaklarını geride bırakarak Çu Vadisi'nin zümrüt kalbine, bugünkü Bişkek'in atası olan antik Cül (Jul) şehrine yürüyor! Sasani ve Doğu Göktürk casusları Aral'ın sahte haritalarındakendi ölümlerine ilerlerken, elçilik heyetimiz Kuzey İpek Yolu'nun en acımasız doğa sınavlarıyla ve bozkır devriyeleriyle yüzleşiyor. Göz gözü görmeyen siste devreye giren kadim akustik radar sisteminden 4800 metrelik Kırgız Ala-Too(Aladağlar) buzullarının yarattığı ölümcül taşkınlara; paha biçilmez Bizans ipeklerini koruyan 6. yüzyıl zırhlama mühendisliğinden yaylarını germiş 30 kişilik Batı Göktürk devriyesini tek kelime etmeden diz çöktüren "Altın Kurt BaşlıTuğ" ve "Kur Kemeri"nin sırrına kadar tarihin en çarpıcıdetaylarına tanıklık ediyoruz. 🔔 Serinin yeni bölümlerini kaçırmamak için TOLGACA'ya abone olmayı unutmayın! #Göktürkler #İpekYolu #TOLGACA #ManiakhınYolu #TürkTarihi #OrtaAsyaTarihi #İstemiYabgu #Soğdlular #Bişkek #Arkeoloji #SanatTarihi #TarihBelgeseli #Kurut #Kelek #Senmurv

    30 Okçuyu Tek Kelime Etmeden Durduran Sır | Maniakh'ın Yolu Bölüm 5

  3. 6d ago

    Karun Hazineleri'nin Gerçek Sahibi Kim? (Gizli Şifreler ve Sır Dağı) | Pers Kral Yolu 5. Bölüm

    Yanık Ülke'nin (Katakekaumene) dondurucu ve kapkara volkanik vadilerinden çıkan Pers altın kervanı, rotasını efsanelerin ve gizemlerin kalbine, antik Bagis'e (Güre) çeviriyor. "Pers Kral Yolu" serimizin bu 5. bölümünde, antik çağın en zekice şifreleme yöntemlerine tanık oluyoruz: Histiaios'un kölesinin saç diplerine kazıdığı isyan mesajından, tüccar Pytheas'ın balmumu tabletler altına gizlediği ticari sırlara kadar karanlıkta dönen oyunları inceliyoruz. Büyük Kral'ın görkemli "Arta" (ilahi düzen) kanunlarına karşı gelenlerin "Drauga" (yalan) suçuyla nasıl acımasızca cezalandırıldığını öğrenirken, sarp Hermos (Gediz) kanyonlarını, atların parçalanan toynaklarını koruyan "Hipposandal" adı verilen bronz antik zırhları keşfediyoruz. Pers-Lidya melez aristokrasisinin ihtişamına şahit oluyor; bugün "Karun Hazineleri" olarak bilinen o paha biçilmez altın ve gümüş eşyaların (Phiale ve Rhyton gibi) aslında Lidya Kralı Kroisos'a değil, bu güçlü Pers soylularına ait olduğunu arkeolojik kanıtlarıyla ortaya koyuyoruz. Bu eşsiz hazinelerin saklandığı İkiztepe ve Aktepe Tümülüsleri'nin devasa siluetleri altında, kervanımız ihanetin yeni bir bedelini ödemeye hazırlanıyor. #PersKralYolu #KarunHazineleri #AntikTarih #TOLGACA #Güre #TarihBelgeseli #Arkeoloji #İyonyaİsyanı #AntikCasusluk #Persİmparatorluğu

    Karun Hazineleri'nin Gerçek Sahibi Kim? (Gizli Şifreler ve Sır Dağı) | Pers Kral Yolu 5. Bölüm

  4. Nov 3

    Tarihteki İlk Çalışma Kampı: Dür-Şarrukin | Asur Kraliyet Yolu (Bölüm 5)

    Antik dünyanın en büyük şantiyesi Dür-Şarrukin'de isyan ve kaçış bir arada yaşanıyor. Kral Sargon'un 10.000'den fazla sürgün işçiyi zorla çalıştırdığı bu devasa inşaat alanında, 40 tonluk bir Lamassu heykelinin devrilmesiyle başlayan kargaşa tüm planları değiştiriyor. Asur casusu Arad-Ninlil, elindeki esirleri korumaya çalışırken, Urartu casusu Banitu bu mahşeri kalabalıktan yararlanarak taşıdığı gizli belgelerle ortadan kayboluyor. Asur'un kutsal kerpiç (Libittu) yapımı, özel ceylan derisi belgeleri (Magallatu) ve acımasız askeri inzibatlarının (Ša Rēdûti) anlatıldığı bu soluksuz maceraya tanık olun.

    Tarihteki İlk Çalışma Kampı: Dür-Şarrukin | Asur Kraliyet Yolu (Bölüm 5)

  5. Nov 1

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı: 6 Şehir Efsanesi ve Tarihsel Gerçekler #Harfİnkılabı #1Kasım #TOLGACA

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı yıldönümünde her yıl tekrarlanan "Bir gecede cahil kaldık", "Dedemizin mezar taşını okuyamıyoruz", "Japonlar alfabesini değiştirmedi" ve "Kültürel hafızamız silindi" gibi 6 popüler şehir efsanesini doğrulanabilir tarihsel veriler, istatistikler ve keskin bir mantıkla inceliyoruz. 1927 Genel Nüfus Sayımı verilerine göre nüfusun %90'ının, kırsaldaki kadınların ise binde 996'sının okuma yazma bilmediği bir tabloda Harf İnkılabı gerçekten bir kopuş muydu, yoksa asırlık okuryazarlık engelini aşan devasa bir aydınlanma seferberliği mi? Ahmet Cevdet Paşa ve Münif Paşa'nın 19. yüzyıldaki alfabe uyarılarından Enver Paşa'nın I. Dünya Savaşı'ndaki "Hurûf-ı Munfasıla" girişimine, İbrahim Müteferrika matbaasından Millet Mektepleri'ne uzanan sürecin tüm gerçekleri bu bölümde. 📌 Bu Bölümde Ele Alınan Temel Konular: 1927 Nüfus Sayımı okuryazarlık oranları (Genel nüfusta %10, kırsal kadınlarda binde 4) Türkçenin fonetik yapısı ve K-V-L harflerinin bağlam olmadan okunamaması Osmanlı döneminde Ahmet Cevdet Paşa, Münif Paşa ve Enver Paşa'nın alfabe ıslahı girişimleri 1727-1928 yılları arasında Osmanlı matbaasında basılan toplam kitap sayısı (~30.000) Harf İnkılabı ile Dil Devrimi arasındaki yapısal farklar TOLGACA kanalına abone olarak yeni tarihsel incelemelerden haberdar olmayı unutmayın! #Harfİnkılabı #1Kasım1928 #Tarih #Cumhuriyet #BirGecedeCahilKaldık #TürkAlfabesi #HarfDevrimi #MilletMektepleri #OsmanlıTarihi #YakınTarih #TarihEfsaneleri #TOLGACA

    1 Kasım 1928 Harf İnkılabı: 6 Şehir Efsanesi ve Tarihsel Gerçekler #Harfİnkılabı #1Kasım #TOLGACA

  6. Nov 1

    İpek Yolu'nda Yamyam Kabile Androfaglar ve Parinirvana Buda | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 4)

    TOLGACA'nın epik belgesel serisi "Maniakh'ın Yolu", entrika ve hayatta kalma mücadelesinin zirveye tırmandığı 4. bölümüyle devam ediyor! Suyab'ın tehlikeli gölgelerinde sızdırılan ihanet fısıltısı, İstemi Yabgu'nun büyük elçisi Maniakh'ın kusursuz zekasıyla bir ölüm tuzağına dönüştürülüyor. Çin'den Bizans'a uzanan 6. yüzyılın en geniş Soğd sivil istihbarat ağı sayesinde hain dilmaç susturulurken, düşman casusları sahte bir haritayla Aral'ın kuzeyindeki yamyam "Androphagi" kabilelerinin yaşadığı tuz çöllerine sürükleniyor. Çölde toynak izlerini silmek için develerin arkasına bağlanan ağır odunsu "Seksevil (Saksaul)" çalıları, kervanı adeta bir hayalete çevirerek sırlara karıştırıyor. Kavurucu çöllerden sonra ulaşılan "Zümrüt Koridor" Çu Vadisi'nde, kurak bozkırı devasa tarım arazilerine dönüştüren Soğd mühendisliği "Arık" sulama sistemlerine tanık oluyoruz. Zırhlı şövalyelere ve özel ordulara sahip bağımsız toprak ağaları "Dihkan"ların penceresiz, devasa kerpiç şatoları (Kurgan-Kaleler) bozkırın feodal yüzünü gösteriyor. Ticaretten ziyade sanatın, tarımın ve çok kültürlülüğün başkenti olan "Yeni Şehir" Navekat'ta ise (bugünkü Krasnaya Rechka) inançların estetiğiyle büyüleniyoruz. Işık ve karanlık ikiliğine inanan minyatür ustası Maniheist mülteciler, ölümü topraktan uzak tutmak için cesetleri vahşi hayvanlara yedirip kemikleri süslü kerpiç kutulara (Astodan / Ossuary) koyan Zerdüştler ve 8 metrelik devasa kırmızı kil Buda heykeliyle Kuzey İpek Yolu sanatının anıtsal boyutlarını keşfediyoruz. Serinin yeni bölümlerini kaçırmamak için kanala abone olmayı unutmayın! #ManiakhınYolu #TOLGACA #Göktürkler #İpekYolu #ÇuVadisi #Androphagi #Navekat #Maniheizm #Zerdüştlük #TarihiBelgesel

    İpek Yolu'nda Yamyam Kabile Androfaglar ve Parinirvana Buda | Maniakh'ın Yolu (Bölüm 4)

  7. Oct 29

    Zagros Dağlarında Aslanlar ve Babil'in Zehirli Gülü | Asur Kraliyet Yolu (Bölüm 4)

    Antik dünyanın en vahşi coğrafyalarından birinde, hayatta kalma mücadelesi devam ediyor. Asur casusu Arad-Ninlil, ihanet şifrelerini çözüp Zagros Dağları'ndaki gizli köşke ulaşmayı başarıyor. Ancak onu bekleyen şey sadece devlete ihanet eden bir bürokrat değil, aynı zamanda Asya aslanlarının ölümcül kükremesidir. Mezopotamya'nın kayıp Nimrud Fildişleri hazinesi, antik suikast silahları (adamotu) ve Asur'un acımasız adalet boyunduruğu "Sippu" ile tanışacağınız bu bölümde, ihanetin bedelinin ne kadar ağır ödendiğine tanık olacaksınız. #Asur #AntikRotalar #Belgesel #Mezopotamya #Tarih #TOLGACA

    Zagros Dağlarında Aslanlar ve Babil'in Zehirli Gülü | Asur Kraliyet Yolu (Bölüm 4)

  8. Oct 29

    Tebaadan Yurttaşa Dönüşümün Dört Sütunu:: Dil, Yüz, Mekân ve Hukuk | 29 Ekim Özel Belgeseli

    29 Ekim 1923’te bu topraklarda gerçekleşen devrimi yalnızca takvim yapraklarındaki askeri zaferlerle veya değişen sınır çizgileriyle anlayamayız. Gerçek devrim, insanın devlet ve iktidar karşısındaki varoluş biçiminde gerçekleşti. Yüzyıllar boyunca bu coğrafyada yaşayan insan kimdi ve Cumhuriyet onu neye dönüştürdü? Bu özel belgeselde, padişahın "kulu ve tebaası" olmak ile Türkiye Cumhuriyeti’nin "özgür ve eşit yurttaşı" olmak arasındaki o devasa tarihsel uçurumu; DİL, YÜZ, MEKÂN ve HUKUK olmak üzere 4 keskin kırılma üzerinden, yalnızca arşiv belgeleri, nüfus istatistikleri, kanun maddeleri, sanat ve mimarlık tarihi kanıtlarıyla inceliyoruz. 📚 BELGESELDE KULLANILAN BAŞLICA TARİHSEL KAYNAKLAR VE BELGELER: • Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Arzuhal, Muhallefat ve Müsadere Defterleri • 1831 Osmanlı Nüfus Sayımı (Ceride Defterleri) ve 28 Ekim 1927 T.C. İlk Genel Nüfus Sayımı İstatistikleri • 1876 Kanun-i Esasi (Madde 7 ve Madde 113) & 1924 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (491 Sayılı Kanun) • 1353 Sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun (1 Kasım 1928) • 2525 Sayılı Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934) & 2590 Sayılı Unvanların Kaldırılması Kanunu (26 Kasım 1934) • 552 Sayılı Aşarın İlgası Hakkında Kanun (17 Şubat 1925) & 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi (17 Şubat 1926) • 3803 Sayılı Köy Enstitüleri Kanunu (17 Nisan 1940) • Zeki Faik İzer, "İnkılap Yolunda" (1933, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Koleksiyonu) Kimsesizlerin kimsesi olan Türkiye Cumhuriyeti’nin 103. yılı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. #29Ekim #CumhuriyetBayramı #Cumhuriyet #Tarih #SanatTarihi #MimarlıkTarihi #HukukTarihi #Atatürk #KöyEnstitüleri #İkonografi #VideoEssay #Belgesel #AnadoluTarihi #29Ekim1923 #29Ekim2026 #TOLGACA

    Tebaadan Yurttaşa Dönüşümün Dört Sütunu:: Dil, Yüz, Mekân ve Hukuk | 29 Ekim Özel Belgeseli
See All (197)

About

Bir sanatçı ve sanat tarihçisi gözüyle kente ve sanata dair akla geldik gelmedik her şey

Information

  • Creator
    Tolgaca
  • Years Active
    2026
  • Episodes
    197
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © Tolgaca
  • Show Website
    Tolgaca