Artg musical

Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)

L'Artg musical collia la diversitad musicala cun la profunditad schurnalistica. En mintga emissiun discutescha la redactura/ il redactur da RTR ensemen cun ils giasts davart musica da chors, brass, classica e temas actuals or da la scena da musica.

  1. MAY 7

    Jachen Janett – il maestro ha 80

    Chantadur, dirigent, cumponist, pedagog da chant e promotur instancabel dal chant en Engiadina Jachen Janett è naschì il 1946 e creschì si a Tschlin, nua ch’il chant, la musica ed ils Janetts avevan ina rolla impurtanta. El ha frequentà il seminari da magisters a Cuira, ha studegià vinavant musica al conservatori da Winterthur ed ha fatg ina scolaziun da chant da solo, da diriger e da musica da scola. Dal 1976 fin sia pensiun ha el instruì musica a la scola media ed al Preseminari ladin a Samedan. Là, nua ch’el è sta blers onns magister ha el fundà in chor da scolars e manà quel durant blers onns cun grond success. Cun sia passiun per la musica ed il chant ha el pudì entusiasmar bleras scolaras e blers scolars per quest art. La cumprova è il success da quest chor en il rom da numerus concerts. Suenter avair lavurà blers onns en l’academia ha el bandunà quella ed è sa deditgà a divers projects musicals sco solist u sco dirigent. Dirigent e promotur dal chant e da la musica La fin dals onns 1960 ha el dirigì il chor maschadà da Zuoz e suenter blers auters en Engiadina. El ha fundà «La Cumbricula» ed il «Rudé da chant» ch’el ha manà a partir da la fundaziun il 1978 fin il 1987. Dapi lura ha el dirigì ensemen cun ses frar Duri Janett il chor fin il 2003. Jachen Janett è era uschiglio s’engaschà per il chant ed ils chors en Engiadina. El ha fundà il chor da l’Academia Engiadina e manà ils cors maschadads da Zuoz, La Punt, Champfèr, Samedan, il chor da scolaras e scolars Las Filomelas sco er il project da chor a Sent. Suenter il seminari da magisters a Cuira ha el studegià musica a Winterthur e Turitg (chant da solo, diriger e musica da scola). Dal 1976 fin la pensiun ha el instruì musica a la SMT/Preseminari ladin a Samedan. Jachen Janett è enconuschent sco chantadur, dirigent, cumponist e pedagog da chant. «Las Filomelas», «La Cumbricula» Jachen Janett è er stà il confundatur dal cor «Rudè da chant», ed en Engiadina ha el fundà e dirigì anc plirs auters chors: il Rudé da chant Engiadina, La Cumbricula, Las Filomelas da Samedan. El è er s'engaschà per il chant da chors dal vitg, quai cun ils chors: Cor masdo Zuoz, Chor da baselgia Adorf, Cor mixt Samedan, Cor masdo La Punt, Cor mixt Champfèr ed il «Proget da cor Sent».

    57 min
  2. APR 7

    René – l’ultim da la dinastia da musica dals Oswalds

    René Oswald e sia passiun per musica ed instruments da plirs tschientaners. Ils Oswalds da Müstair Musica populara ed instrumentala en la Val Müstair – quai èn ils Oswalds. Ina famiglia cun blers musicants. In dals pli enconuschents è Sarin Oswald, musicant e cumponist da blers semperverds populars sco «Salüds a Müstair», «Il valser dal postigliun», «Sül Alp Zadra» ubain «Il juven Jauer». Ils Oswalds da Müstair èn ina gronda famiglia – e fitg musicala. In dals impurtants è stà Sarin Oswald, annada 1902, suandà da ses figls Sigi, Josef, Ludwig, Walter ed Alois. Els eran musicants populars passiunads ed enconuschents e persunalitads impurtantas da la musica populara da tut il Grischun. Per exempel Ludwig, er el in cumponist da vaglia ed enconuschent cun sia chapella. Il pli giuven dals figls da Sarin è René che ha sa fatg in num sco interpret professiunal, surtut en la musica classica. René Oswald, sia carriera, sia musica a ses instruments. El è naschì a Cuira sco pli giuven da 10 uffants d’ina famiglia da musicants. Sias emprimas uras da clarinetta ha el survegnì da ses bab Sarin, in instrumentalist enconuschent e cumponist che ha cumponì blers tocs, en spezial dal sectur da la musica populara. Oz, blers onns pli tard e sco musicist da professiun, fa René Oswald blers concerts en tut l’Europa. El ha studegià a l'academia da musica ed al conservatori da Turitg ed a l'academia da musica Basilea. Impuls prezius ha el survegnì dal professer Ewald Koch en la Germania da l'ost ch'al ha introducì en il mund dals tuns da la scola da clarinettas tudestga. René Oswald è il purtader dal premi da la regenza dal chantun Grischun. Activitad da concerts en Svizra ed a l'exteriur El è sta sin ils palcs da la Wigmore Hall a Londra, en Austria e Germania – ed ha fatg registraziuns radiofonicas en Svizra ed en Austria. El è era stà docent da curs internaziunals per clarinettas istoricas e modernas. «In musicist che fa concerts è in sportist d’elita. Sche jau n’exercitesch betg mintga di: l’emprim di m’accorscha jau, il segund mia dunna ed il terz di tut tschels.» Ses repertori Quel cumpiglia sin la clarinetta tut ils stils da la classica tempriva Johann Melchior Molter fin a la litteratura da standard da Mozart, Weber, Spohr e Hindemith. In da ses engaschaments impurtants è la musica contemporana. Numerus cumponists han scrit per el ovras: Jürg Brüesch, cumposiziuns per clarinetta e clavazin; Mario Giovanoli, solo per clarinetta; Gion Antoni Derungs, concert per clarinetta ed ulteriuras ovras per clarinetta e clavazin; Meinrad Schütter, tocs da solo per clarinetta ed ulteriuras cumposiziuns per clarinetta e clavazin.

    58 min

About

L'Artg musical collia la diversitad musicala cun la profunditad schurnalistica. En mintga emissiun discutescha la redactura/ il redactur da RTR ensemen cun ils giasts davart musica da chors, brass, classica e temas actuals or da la scena da musica.

More From RTR – Radiotelevisiun Svizra Rumantscha