Ingurusfera

EITB Radio Televisión Pública Vasca

Elhuyarren zientzia eta ingurumen edukiak Guillermo Roaren ahotsean.

  1. 07/09/2021

    14. Arabazozoak, Shakespeare eta New York

    Globalizazioak alde onak ditu, baina okerrak ere bai, jakina! Espezie inbaditzaileak dira albo kalte horietako bat, leku bateko landare edo animaliek beren habitatetik kanpo eragin ditzaketen arazoak."Ingurusfera" podcastean hegaztiak aipatuko ditugu Asier Sarasua ornitologoarekin. Arabazozoak, Shakespeare eta New York protagonista duen istorioa entzun eta izan gogoan Eugene Schieffelinen izena.

    8 min

  2. 05/12/2021

    13. Muoiak: Ez dira uste zena bezain egonkorrak eta zergatik aztertu behar da

    Partikula subatomikoak dira muoiak, oraindik ere ikerketa asko eskatuko duten partikulak. Izan ere, ez dira uste zena bezain egonkorrak. Agian, oraindik ezagutzen ez dugun partikularen batek eragiten dio atomoaren barruan eragiten diona?Muoiak fisikarien lehentasunean sartu dira, portaera xelebrea dute egoera zehatz batzuetan eta horren zergatiak eta zertarakoak aztertzeko beharra sortu zaie fisikariei.

    12 min

  3. 05/06/2021

    12. Salem-eko sorgin ustekoak

    XVII. mendean jartzen da zientzia modernoaren hasiera. Teleskopioa sortu zen, Galileo, Newton edo eta Kepler bizi izan ziren mendea da eta matematikan ere aurrerapauso handiak eman ziren. Nolanahi, gertakari zientifikoak sorginkeriarekin nahasteko joera ere bazegoen. 1693an Salemeko sorginen kasua adibide.Betty Parris, Salemeko erreberendoaren 9 urteko alaba, eta haren 11 urteko lehengusua Abigail Williams, sorginduta zeudela esan zuten agintariek. Lau hiritan epaiketak egin eta 19 pertsona urkatuta hil zituzten azkenerako. Egun, onddo bati egotziko genizkioke sorginkeria haiek.

    16 min

  4. 05/03/2021

    11. Iker Alecha:''Ez d**o teknologia bat behar guztiei erantzungo diena''

    Iker Alecharekin osatu dugu "Ingurusfera"ko podcasta, Cidetec ikerketa-zentroko ingeniaria da bera. Hidrogenoaren gaiari heldu nahi izan diogu. Batetik, hidrogeno berdeaz hitz egin dugu; askotan aipatzen den teknologia da, baina errealitate izatetik gertu ote gauden jakin nahi dugu.Bestalde, erregai pilei buruz ere hitz egin dugu, alegia, hidrogenoz funtzionatzen duen motor bati energia ematen dion gailuari buruz.

    30 min

  5. 05/03/2021

    10. Glasgow-ko klimaren inguruko goi bilera prestatzen?

    Lurraren Eguna baliatu du AEBko presidenteak, John Bidenek, klimaren inguruan hitz egiteko eta herrialde esanguratsuak bilerara deitzeko. Parisko akordioetatik at geratu ziren AEB edo Txina elkartu dira bilera horretan.Agian, Glasgowen udazkenean egingo den goi bilerara itzultzen hasteko helburuz gauzatu da bilera, baina beste asmo esanguratsuak ere egon litezke atzetik. Aldaketa Klimatikoaren kontrako borrokaren erabakietan lidergoa hartzea, adibidez.

    5 min

  6. 05/03/2021

    9. Seaspiracy: Itsasoaren kontrako kospirazioa?

    Polemika harrotu du Netflixeko "Seaspiracy" izeneko dokumentalak. “Egungo arrantza-joerek bere horretan jarraitzen badute, 2048rako ozeanoak ia hutsik izango ditugu”, esaldiak laburbiltzen du egoera.Kanadako Dalhousie Unibersityko Boris Worm ikerlariak 2006an egindako ikerketa da abiapuntua. Egileak dio, ordea, datuak orain 20 urteko egoera islatzen dutela eta geroztik, asko aldatu dela arrantzaren ustiapena. Adituek, sensazionalismoa salatu diote "Seaspiracy" dokumentalari, eta hura bezala, datu ez errealetan oinarritzen diren ikerketei.

    2 min

  7. 05/03/2021

    8. Neandertalak eta Homo Sapiens-ak elkarren artean nahastuta

    Dagoeneko ez d**o zalantzarik Svante Pääbo ikertzaile suediarrak garatutako teoria egiazkoa dela esateko. DNAren azterketek egiaztatu dute Neandertalak eta Homo sapiensak nahastu egin zirela urteen joanean. Alegia, Europan ezagutzen ditugun Homo Sapiens zaharrenek ere badute Neandertalen nahasketa material genetikoan.Bulgariako eta Txekiako kobazuloetan hartutako gizaki modernoaren fosilen azterketek erakutsi dute. Azalpenak podcastean.

    3 min

  8. 02/17/2021

    7. Kopiatu ezin diren mapak

    Artelanak faltsutzea ez da gauza erraza: artea, zientzia eta teknologia behar dira. Mapak kopiatzea aldiz, neketsua baina erraza da. Kolore pixka bat aldatu eta aurrera!Jatorrizko mapa egiten dutenek, akats txikiak nahita jartzen dituzte, kopiatzailea agerian uzteko. Bitxiak dira erabiltzen dituzten sistemak.

    8 min
See All (14)

About

Elhuyarren zientzia eta ingurumen edukiak Guillermo Roaren ahotsean.

Information

  • Creator
    EITB Radio Televisión Pública Vasca
  • Years Active
    2K
  • Episodes
    14
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 EITB Media
  • Show Website
    Ingurusfera