Pytajnik

Marcin Drągowski

Pytajnik to przede wszystkim popularnonaukowy kanał na YouTube, odpowiadający na nietuzinkowe albo po prostu dziwne pytania w naukowy sposób. Podcast jest naturalnym rozwinięciem projektu - dzięki niemu widzowie mogą doświadczyć przygotowanych przeze mnie materiałów w formie słuchowiska. Podczas produkcji staram się tak planować materiały, by osoby słuchające nie traciły za dużo w stosunku do materiałów na YouTubie, ale polecam odwiedzić również Pytajnika na YouTubie. Będzie mi bardzo miło. Do zobaczenia/usłyszenia w kolejnych materiałach! https://www.youtube.com/@Pytajnik

  1. FEB 10

    Syndrom ratownika, czyli dlaczego musisz skończyć z uzależnieniem od pomagania?

    Niektóre osoby mają tendencję do dużego poświęcania się dla innych i nawet 30% z nas ma do tego tendencję. W skrajnych przypadkach może zostać to nawet określone jako uzależnienie od pomagania. Dlaczego to problem i jak radzić sobie z syndromem ratownika?W filmie wystąpiła Justyna Pałka! Wielkie dzięki za pomoc!Zerknij na inne social media:Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowskiInstagram: https://www.instagram.com/marcin.pytajnik/TikTok: https://www.tiktok.com/@marcindragowskihttps://facebook.com/Marcin.Pytajnik/https://x.com/MarcinDragowskiSpotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445Timestampy:0:00 Anegdota na wstęp1:06 O przesadnym pomaganiu4:06 Objawy i konsekwencje syndromu10:39 Skąd bierze się syndrom?13:39 Sposoby walki z syndromem16:20 KonkursŹródła:Książka "Syndrom ratownika. Jak zadbać o siebie, gdy pomaga się innym" Jess Baker, Rod Vincent, wydawnictwo Wielka Litera (Historie przytoczone w filmie zostały sparafrazowane i w książce mogą wyglądać nieco inaczej. Część historii pochodzi też z anegdot moich i moich przyjaciół)Maringgele, V. E., Scherr, M., Aichhorn, W., & Kaiser, A. K. (2023). Helper Syndrome and Pathological Altruism in nurses – a study in times of the COVID-19 pandemic. Frontiers in Psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1150150https://nowewidoki.com/syndrom-ratownika-czy-pomagajac-innym-nie-szkodzisz-sobie/https://wylecz.to/psychologia-i-psychiatria/syndrom-zbawicielaHui, B. P. H., Ng, J. C. K., Berzaghi, E., Cunningham-Amos, L. A., & Kogan, A. (2020). Rewards of kindness? A meta-analysis of the link between prosociality and well-being. Psychological Bulletin, 146(12), 1084–1116. https://doi.org/10.1037/bul0000298

    17 min
  2. 11/02/2025

    Ogłoszono laureatów Nagród Nobla - Ekspres Naukowy #2

    Naukowe podsumowanie miesiąca!Ciekawa strona "Co gdyby księżyc miał tylko jeden piksel" - https://www.joshworth.com/dev/pixelspace/pixelspace_solarsystem.htmlNagrania ze zdobywcami nagród Nobla możecie zobaczyć tutaj:https://youtu.be/Viumh9LKKvc?si=6z-V-63AuUHEJISl - Maria Corina MachadoZerknij na inne social media:Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowskiInstagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.ytSpotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445Timestampy:0:00 Wstęp0:10 Ogłoszono laureatów Nagrody Nobla4:53 Nowa metoda zabezpieczenia kart płatniczych?6:22 Przeszczep wątroby od świni8:04 Rzucenie palenia LECZY raka9:45 Witamina B3 chroni przed rakiem10:37 Dłuższe spacery są lepsze11:14 Ciekawa strona internetowaŹródła:https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/popular-information/https://edition.cnn.com/2025/10/07/science/nobel-prize-physics-clarke-devoret-martinis-quantum-mechanics-intlhttps://en.wikipedia.org/wiki/Technological_applications_of_superconductivityhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Noblahttps://www.aljazeera.com/news/2025/10/8/nobel-prize-in-chemistry-awardedhttps://en.wikipedia.org/wiki/2025_Nobel_Peace_Prizehttps://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2025/press-release/Zhang W, Xu Q, Xu K, Jiang R, Wang S, Zheng M, Liu N, Jiao D, Wang Z, Ge J, Lu X, Li G, Huang F, Liu L, Yin Y, Liu Y, Guo J, Liu K, Wei HJ, Sun B. Genetically engineered pig-to-human liver xenotransplantation. Journal of Hepatology. In Press. https://doi.org/10.1016/j.jhep.2025.08.044Bu Li and Robert Xiao. 2025. NFCGest: Contactless Gestural Interactions with NFC Devices. In Proceedings of the 38th Annual ACM Symposium on User Interface Software and Technology (UIST '25). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, Article 192, 1–11. https://doi.org/10.1145/3746059.3747729Tohmasi, S., Chen, L.-S., et al. (2025). "Smoking Cessation and Mortality Risk in Cancer Survivorship: Real-World Data From a National Cancer Institute-Designated Cancer Center." Journal of the National Comprehensive Cancer Network, 23(10), e257059.

    12 min
  3. 10/25/2025

    Dlaczego wciąż nie zrezygnowaliśmy ze zmiany czasu?

    Zmiana czasu to temat, który powraca co pół roku... Czyli przy każdej zmianie czasu. Za każdym razem jednak słyszymy, że to być może już ostatni raz! Nigdy jednak te prognozy się nie sprawdziły i od wielu lat wciąż musimy albo spać godzinę dłużej (to dobrze), albo godzinę krócej (to bardzo źle). Dlaczego więc wciąż nie udało się tego systemu zmienić?Zerknij na inne social media:Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowskiInstagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.ytSpotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445Timestampy:0:00 Wstęp0:50 Historyczne rozważania nt. zmiany czasu3:56 Czy zmiana czasu cokolwiek daje?5:43 Co tracimy na zmianie czasu?8:33 Próby zmiany zmiany czasuŹródła mniej więcej w kolejności pojawiania się na ekranie:Skutki dla gospodarki: https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-dlaczego-zmiana-czasu-nie-ma-sensu-moze-prowadzic-do-problem,nId,7939079Konsultacje Unii Europejskiej: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52018SC0406Esej Beniamina Franklina: Benjamin Franklin's Essay on Daylight Saving, Letter to the Editor of the Journal of Paris, 1784https://www.webexhibits.org/daylightsaving/franklin3.htmlGeorge Vernon Hudson: https://pl.wikipedia.org/wiki/George_Vernon_HudsonBroszura Williama Willeta: William Willett's pamphlet, Sloane Square, London, July, 1907, https://www.webexhibits.org/daylightsaving/willett.htmlhttps://en.wikipedia.org/wiki/William_Willetthttps://en.wikipedia.org/wiki/British_Summer_TimeHistoryczne analizy opłacalności zmiany czasu: https://insight.ieeeusa.org/articles/your-engineering-heritage-daylight-saving-time-in-world-war-i-and-the-electrical-industry/Aries, M.B.C., & Newsham, G.R. (2008). The Effect of Daylight Saving Time on Lighting Energy Use: A Literature Review. Energy Policy, 36(6), 1858–1866. ttps://doi.org/10.1016/j.enpol.2007.05.021[][2]https://energiadirect.pl/aktualnosci/zmiana-czasu-a-oszczednosci-energii-w-firmiehttps://journals.sagepub.com/doi/10.5547/01956574.39.2.thavManfredini R., Fabbian F., Cappadona R., De Giorgi A., Bravi F., Carradori T., Flacco M.E., Manzoli L. (2019). Daylight Saving Time and Acute Myocardial Infarction: A Meta-Analysis. Journal of Clinical Medicine, 8(3), 404. https://doi.org/10.3390/jcm8030404. PMID: 30909587; PMCID: PMC6463000.Sipilä J.O.T., Ruuskanen J.O., Rautava P., Kytö V. (2016). Changes in ischemic stroke occurrence following daylight saving time transitions. Sleep Medicine, 27-28, 20-24. https://doi.org/10.1016/j.sleep.2016.10.009. PMID: 27938913Barnes C.M., Wagner D.T. (2009). Changing to daylight saving time cuts into sleep and increases workplace injuries. Journal of Applied Psychology, 94(5), 1305–1317. https://doi.org/10.1037/a0015320. PMID: 19702372.Weed L., Zeitzer J.M. (2025). Circadian-informed modeling predicts regional variation in obesity and stroke outcomes under different permanent US time policies. Proceedings of the National Academy of Sciences, 122(38), e2508293122. https://doi.org/10.1073/pnas.2508293122.https://www.politico.eu/article/spain-sanchez-restarts-push-eu-finally-end-daylight-saving-time/https://en.wikipedia.org/wiki/Daylight_saving_time

    11 min
  4. 10/07/2025

    Szympansy codziennie piją kieliszek wódki! - Ekspres Naukowy #1

    Pierwszy odcinek nowego formatu newsowego na kanale, w którym prezentuję wam najciekawsze informacje ze świata naukowego z ostatniego miesiąca! Dajcie znać, jak taki format przypada wam do gustu.Zerknij na inne social media:Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowskiInstagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.ytSpotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445Timestampy:0:00 Wstęp0:26 Polak z IgNoblem!2:31 Kolejny argument przeciw zmianie czasu3:41 Sukces Polaków na Konkursie Prac Młodych Naukowców5:28 Witamina D pomaga w skutecznym treningu6:12 Bzdura miesiąca8:09 Dlaczego szympansy chodzą codziennie pijane?9:22 Zakończenie bez RutinoscorbinuUżyte materiały podpisane na filmieKonferencja IgNobli udostępniona została tu: https://youtu.be/z1cP4xKd_L4?si=lXMEWGnvzIDFpS_FŹródła:https://improbable.com/ig/winners/#ig2025https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109618%2Cbadania-polskiego-ig-noblisty-pochwala-za-inteligencje-wzbudza-chwilowyhttps://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109619%2Cusa-polski-psycholog-laureatem-ig-nobla-za-badanie-efektow-pochwalhttps://youtu.be/z1cP4xKd_L4?si=bAEozKRBPXM9tKUYhttps://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109753%2Cpolski-laureat-ig-nobla-w-studiu-pap-dla-mnie-nagroda-za-ciekawoschttps://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2508293122https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109669%2Cpolskie-badanie-witamina-d-moze-byc-kluczem-do-lepszej-formy-pilkarzy.htmlhttps://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109615%2Cszympansy-codziennie-sa-pod-wplywem-alkoholu.htmlhttps://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C109655%2Ctroje-mlodych-ludzi-z-polski-z-nagrodami-w-europejskim-konkursie.htmlhttps://www.instagram.com/p/DPOOTFTCDOW/?img_index=1https://www.national-geographic.pl/nauka/glowna-nagroda-dla-mlodego-polskiego-badacza-18-latek-najlepszym-matematykiem-europy/https://youtu.be/DpcYXfGZwi4?si=FxUUR1fQJ1IDALTLhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3484245/

    10 min
  5. 09/26/2025

    Dlaczego nie jemy drapieżnych zwierząt?

    Każdego dnia zjadamy duże ilości mięsa, ale z jakiegoś powodu jest to zazwyczaj mięso zwierząt roślinożernych. Przecież w dzisiejszych czasach mamy technologie, by nawet codziennie jeść zwierzęta drapieżne. Dlaczego w takim razie tego nie robimy? Zerknij na inne social media: Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowski Instagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/ TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.yt Spotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445 Timestampy: 0:00 Wstęp 1:00 Opłacalność energetyczna 3:34 Ryzyko podczas polowania 4:25 Większa szansa na pasożyty 6:04 Toksyczność drapieżników 9:04 Ale jemy drapieżne ryby... 10:58 Smak mięsa 11:50 Przekonania religijne 12:13 Zakończenie Użyte materiały: https://www.youtube.com/watch?v=F8FIPRD9jvg https://youtu.be/JtTaFpM6SsE?si=E8XS6uCiAea4r8-R Źródła: Trucizna w rozdymce: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4626696/ Wykresy na filmie: Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Rynek Mięsa, nr 42/2024 https://polskie-mieso.pl/badania-ilosciowe-i-jakosciowe/ Zasada 10%: https://en.wikipedia.org/wiki/Ecological_efficiency#Ten_percent_law Włośnica: https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82o%C5%9Bnica_(choroba) https://en.wikipedia.org/wiki/Trichinosishttps://en.wikipedia.org/wiki/Trichinosis 35% lwów i 29% hien ma włośnicę: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7067144/ O biomagnifikacji: https://mostwiedzy.pl/pl/publication/bioakumulacja-rteci-w-lancuchu-troficznym-organizmow-morskich,112220-1 https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.4c05920 Objawy zatrucia rtęcią: https://en.wikipedia.org/wiki/Methylmercury Witamina A u niedźwiedzi polarnych: https://en.wikipedia.org/wiki/Bioaccumulation O drapieżnych rybach: https://www.merieuxnutrisciences.com/pl/zanieczyszczenie-rtecia-tunczyka/ Wpływ kwasów tłuszczowych omega-3 na układ sercowo-naczyniowy, Robert C. Block i Thomas A. Pearson, Preventive Cardiology Program, Department of Community and Preventive Medicine, University of Rochester School of Medicine and Dentistry, Rochester, New York, USA Hodowle ryb: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6480458/ 75% rekiniego mięsa przewyższa normy rtęci: https://news.fiu.edu/2022/mercury Smak mięsa: https://vocal.media/education/why-don-t-we-eat-carnivores Inne źródła: https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.4c05920 https://er.researchfloor.org/environmental-impact-of-pesticides-toxicity-bioaccumulation-and-alternatives/

    13 min
  6. 09/12/2025

    Czy da się przeżyć upadek z samolotu bez spadochronu?

    Wypadnięcie z samolotu to nieprzyjemne doświadczenie, zwłaszcza kiedy orientujesz się, że nie masz ze sobą spadochronu. Czy da się jednak przeżyć taki upadek i jak to zrobić? Zerknij na inne social media: Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowski Instagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/ TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.yt Spotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445 Timestampy: 0:00 Skok kaskaderski 1:29 Ivan Chisov 2:57 Alan Magee 4:37 Juliane Koepke 6:02 Vesna Vulović 8:30 Syndrom ocalałego 9:08 Prędkość graniczna 11:20 Podsumowanie Wykorzystane materiały na mocy prawa cytatu: https://youtu.be/aPC_h9Vmlxw?si=jgTlL1g0fhzYI5kV https://youtu.be/oFFj2hQVQKc?si=h5zyrrwefx_8HYeT https://youtu.be/norNcyKMZ-A?si=kH4ksOixfB1XlL8W https://youtu.be/yEhXKx_3glA?si=_2WcdtqtZF55zSsE https://youtu.be/yEhXKx_3glA?si=5-Un-jEpOazvU7BS https://youtu.be/o7QAiVGfunA?si=drZjdBmfNy9DnXDY https://youtu.be/9NZtCiEumR4?si=mQkCsHmb4u5Ru94q Zdjęcia: https://militaryhistorynow.com/2025/02/27/freefalls-meet-three-allied-airmen-who-fell-to-earth-without-a-parachute-and-survived/ https://www.armenianexplorer.com/article/the-story-of-juliane-koepcke-who-survived-a-plane-crash-and-the-amazon-jungle https://wiadomosci.onet.pl/swiat/stewardesa-przezyla-upadek-z-10-tys-metrow-sprawa-do-dzis-budzi-kontrowersje/0e0slrr Źródła: https://www.redbull.com/pl-pl/luke-aikins-bez-spadochronu-skok-skydiving-siatka https://militaryhistorynow.com/2025/02/27/freefalls-meet-three-allied-airmen-who-fell-to-earth-without-a-parachute-and-survived/ https://www.parachutehistory.com/other/bonusday.html https://en.wikipedia.org/wiki/Ivan_Chisov https://www.wearethemighty.com/popular/this-gunner-fell-22000-feet-without-a-parachute-and-lived/ https://theaviationgeekclub.com/the-story-of-alan-e-magee-the-b-17-belly-gunner-who-survived-a-20000-foot-fall-without-parachute-from-his-damaged-flying-fortress/ https://youtu.be/o7QAiVGfunA?si=drZjdBmfNy9DnXDY https://en.wikipedia.org/wiki/Alan_Magee https://en.wikipedia.org/wiki/Juliane_Koepcke https://youtu.be/i5T6DpLvwhk?si=0Vn4VZyTYeY5uEFn https://en.wikipedia.org/wiki/Vesna_Vulovi%C4%87 https://en.wikipedia.org/wiki/Survivor_guilt https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_graniczna

    12 min
  7. 08/22/2025

    Jak wygląda życie bliźniąt syjamskich

    Bliźnięta nierozdzielone (syjamskie) to nietypowy przypadek zaburzenia okresu ciąży, który powoduje połączenie dwójki osób ze sobą. Często nie da się ich rozdzielić i muszą żyć we wspólnym ciele do końca życia. Jak wygląda życie takich osób? Co jeśli jedno umrze albo pójdzie do więzienia?Cytaty dziewczyn z Reddita przeczytała Agata Grzelczak. Dzięki!Zerknij na inne social media:Drugi kanał: https://www.youtube.com/@marcindragowskiInstagram: https://www.instagram.com/pytajnik.yt/TikTok: https://www.tiktok.com/@pytajnik.ytSpotify: https://open.spotify.com/show/0s8WxDK3MaLNdWkq1arDiB?si=f43b311c9ad24445Timestampy:0:00 Wstęp1:09 Jak powstają bliźnięta syjamskie?3:47 Jak wygląda życie bliźniąt nierozdzielonych?10:52 Czy rodzeństwo może czuć swoje emocje?12:23 Chang i Eng Bunker - oryginalni bracia syjamscy 15:45 ZakończenieUżyte materiały:https://youtu.be/LYNh4dSi3p0?si=ycEACbzQRFrejI7owww.instagram.com/reel/C2crBq2oI8X/https://youtu.be/y4HK5CTVkXM?si=DlJ2tZDDkoDa3zlihttps://youtu.be/eIoPEz8ohho?si=ZvaDhRxKuFoibP_3https://youtu.be/WZ0Lq6WIaok?si=hgsVfDbyhBFGp18-https://youtu.be/d761WSBlqck?si=mu8Fw2mC7jNIbNAIhttps://youtu.be/cwk13myz15I?si=IQh5Efhs6pOYCsAahttps://youtu.be/t275r-G3p3s?si=4Jz53pp_8u38Iys1https://youtu.be/7fzChJWFpqA?si=DshL-EjanANKdxsNhttps://youtu.be/OmxUXZIb1RM?si=PQopeDP4PPivfKMahttps://youtu.be/Bc8e9sABGyY?si=-3k6mLPOu_9lVmhkhttps://youtu.be/h65rttY_ay4?si=P47722t79D4cJrcLhttps://youtu.be/piIAx8HUH-s?si=a-UU0n5Moluj1i7whttps://youtu.be/d78L-xJA68M?si=urM3kq1p127DzOJdhttps://youtu.be/2PR1GI9n5gg?si=OAeEajkdktNuRSu3https://youtu.be/M36jxR_6lIE?si=0luQYps0A5E2isZGhttps://youtu.be/qCmnsg6f4WY?si=n6heidRUx1zxIX2jhttps://youtu.be/EQXc45k8Jbo?si=q7Tmfnbq_lTBlmrJhttps://youtu.be/N1Mac4FeKXg?si=FbLqUvXoOBbEj1Uohttps://youtu.be/ssiTpWSTl5Q?si=wFE5XJPqHWm5OqHzhttps://youtu.be/6TIqyE5MDjo?si=0b1llC5KgRTTj-wDhttps://youtu.be/u7OvVOlS_eE?si=zrt4xbkEzdjEyS7Yhttps://youtu.be/VPi7ApL7ZGo?si=dg88PBr-HLeaIfBZRysunek Chang i Eng: See page for author, CC BY 4.0 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0, via Wikimedia CommonsÉdouard Pingret, CC BY 4.0 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0, via Wikimedia CommonsShadle, CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0, via Wikimedia CommonsŹródła dostępne w opisie filmu na YouTube: https://youtu.be/iUx_VIkWKNg

    17 min

About

Pytajnik to przede wszystkim popularnonaukowy kanał na YouTube, odpowiadający na nietuzinkowe albo po prostu dziwne pytania w naukowy sposób. Podcast jest naturalnym rozwinięciem projektu - dzięki niemu widzowie mogą doświadczyć przygotowanych przeze mnie materiałów w formie słuchowiska. Podczas produkcji staram się tak planować materiały, by osoby słuchające nie traciły za dużo w stosunku do materiałów na YouTubie, ale polecam odwiedzić również Pytajnika na YouTubie. Będzie mi bardzo miło. Do zobaczenia/usłyszenia w kolejnych materiałach! https://www.youtube.com/@Pytajnik