Schaduwoorlog

de Volkskrant
  • 4.0 (1)
  • Politics
  • Updated Biweekly

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?  Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten. In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman  Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

  1. 13h ago

    Een ‘unieke bron’ bij het Kremlin, toch zag de AIVD de Russische invasie niet aankomen

    Hoe konden de Nederlandse inlichtingendiensten er zo faliekant naast zitten? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk ontleden de aanloop naar de Russische invasie in Oekraïne. Uit een onthullende reconstructie van Huib en collega Ben Meindertsma blijkt dat het ‘Ruslandhuis’ (de gezamenlijke eenheid van de AIVD en MIVD) tot op het allerlaatste moment niet geloofde dat Vladimir Poetin daadwerkelijk een oorlog zou beginnen. En dat terwijl de Amerikaanse bondgenoten via een ongekende publieke campagne nadrukkelijk waarschuwden voor een naderende oorlog.De basis voor deze Nederlandse analyse was een unieke bron in de top van het Russische veiligheidsapparaat. Deze beproefde bron van inside information gaf aan dat de enorme troepenopbouw aan de grens bedoeld was als strategisch drukmiddel om westerse concessies af te dwingen, niet om een invasie te starten. In deze aflevering bespreken Huib en Annieke hoe het sterke vertrouwen in deze specifieke informatie onbewust leidde tot een tunnelvisie, waardoor de diensten vasthielden aan hun standpunt, wat tot frictie en irritatie leidde in de ministerraad. Ze blikken terug op de veelzeggende loyaliteitstest waarbij Poetin zijn eigen inlichtingentop live op televisie ondervroeg , en leggen uit hoe de werkelijke radicalisering van de Russische president buiten het reguliere staatsapparaat om plaatsvond.Tot slot kijken we naar de actuele dreiging aan de oostgrens van Europa. Nu er vanuit Polen en de Baltische staten opnieuw dringende waarschuwingen klinken dat Rusland de NAVO wil testen met provocaties, stelt de podcast de vraag hoe de informatiepositie er nu voorstaat. Hebben de Europese diensten door de harde lessen en een hechtere samenwerking inmiddels een steviger gezamenlijk fundament om de huidige risico’s in te schatten? Lees het onderzoek van Huib en Ben hier: ‘Unieke bron’ maakte Nederlandse inlichtingendiensten blind voor Poetins invasie: ‘Wat een f**k-up’ Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Jasper VeenstraArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    43 min

  2. Jun 30

    Crash course Noord-Korea: Kim Jong-un en zijn cybersoldaten

    Noord-Korea staat misschien bekend als een arm en geïsoleerd land, digitaal is het een absolute grootmacht in de hybride oorlog. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de wereld van de beruchte Lazarus-hackers en laten zien hoe het regime van Kim Jong-un cyberaanvallen en digitale bankroven inzet als een doelbewust verdienmodel om zware internationale sancties te omzeilen en het kernwapenprogramma te bekostigen. Van de spraakmakende Sony-hack in 2014 tot de mislukte miljardenroof bij de Nationale Bank van Bangladesh: keer op keer blijkt hoe vernuftig, geduldig en brutaal deze Noord-Koreaanse cybersoldaten te werk gaan. Samen met cybersecurity-expert Pim Takkenberg en oud-AIVD'er Tim Bosch bespreken Huib en Annieke de nieuwste tactieken en onderzoeken ze de vraag welke rol bondgenoten als China en Rusland spelen in het faciliteren van deze digitale soldaten. En hoe reageren de Nederlandse inlichtingendiensten op deze groeiende dreiging voor onze veiligheid en bedrijven? Lees ook: How North Korea almost pulled off a billion-dollar hack BBC-podcast The Lazarus Heist FBI: ‘North Korea Responsible for $1.5 Billion Bybit Hack’ U.S. Accuses North Korea of Mounting WannaCry Cyberattack Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Jasper VeenstraArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    38 min

  3. Jun 23

    AI in handen van hackers: hoe gevaarlijk is dat?

    Hoe verandert AI de wereld van cyberaanvallen? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de razendsnelle opkomst van nieuwe AI-modellen zoals Claude Code en Mythos. Waar hackers vroeger veel handwerk deden, kunnen AI-systemen nu zelfstandig kwetsbaarheden opsporen, accounts aanmaken en delen van aanvallen automatiseren. Beveiligingsexpert Piet Kerkhofs waarschuwt dat deze ontwikkeling leidt tot een explosie aan phishing en digitale aanvallen. Tegelijk speelt er meer: achter de schermen woedt een felle machtsstrijd tussen grote Amerikaanse AI-bedrijven, waarin marketing, invloed en veiligheid door elkaar lopen. AI maakt cyberdreigingen groter én slimmer, maar kan dezelfde technologie ons ook juist beter beschermen?  Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Lotte GrimbergenArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    42 min

  4. Jun 16

    Corruptie en spionage: de schaduwwereld achter het WK

    In deze aflevering onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe wereldkampioenschappen voetbal al decennialang worden gebruikt voor propaganda, politieke beïnvloeding en geopolitieke macht. Zo bespreken ze het WK van 1978 in Argentinië, waar dictator Jorge Videla het toernooi inzette om zijn militaire regime internationaal een vriendelijk gezicht te geven, terwijl in eigen land mensen verdwenen en werden gemarteld. Met schrijver Auke Kok worden ook andere historische voorbeelden besproken, zoals Mussolini’s Italië in 1934 en Hitlers Olympische Spelen van 1936. Daarnaast komt aan bod hoe in deze eeuw Rusland en Qatar hun WK’s binnenhaalden via corruptie, omkoping en spionage. Klokkenluiders en onderzoeksjournalisten onthulden hoe FIFA-functionarissen werden beïnvloed en hoe commerciële inlichtingendiensten werden ingezet om tegenstanders te bespioneren en critici onder druk te zetten. Ook het huidige WK in Noord-Amerika blijft niet buiten schot. De aflevering laat zien hoe sport, politiek en internationale macht steeds sterker met elkaar verweven raken.   Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Lois van den Noort Artwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    35 min

  5. Jun 9

    Varkenskoppen uit Moskou: een kijkje in de keuken van Russische beïnvloeding

    Via psychologische campagnes en fysieke provocaties probeert Rusland de westerse samenleving te ontwrichten. Aan de hand van een omvangrijk datalek van een Russische pr-bureau wordt stap voor stap blootgelegd hoe desinformatiecampagnes (zoals het nepverhaal over een miljoenenappartement van de moeder van Oekraïense president Zelensky) worden opgezet en gefinancierd onder direct toezicht van het Kremlin.Naast digitale ‘cognitieve aanvallen’ komen in deze aflevering ook de fysieke operaties op Europees grondgebied aan bod. Huib en Annieke bespreken hoe westerse media ongewild worden ingezet om Russische sabotageacties, zoals het bekladden van Franse synagogen en het achterlaten van varkenskoppen bij moskeeën, te vergroten. Wat is het achterliggende doel van deze geraffineerde false flag-operaties, en hoe kunnen we als media en kritische burgers voorkomen dat we worden meegesleept in deze tactiek van doelbewuste polarisatie? Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Jasper VeenstraArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    31 min

  6. Jun 2

    Bondgenoot of bully? Hoe de VS Nederlandse tech-handhavers intimideert

    In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de omslag in de relatie met de Verenigde Staten, die onder druk van de techlobby steeds vaker opereert als een agressor in plaats van een bondgenoot. Europese pogingen om Big Tech te reguleren via de Digital Services Act (DSA) worden in Washington geframed als een ideologische strijd tegen ‘censuur’. Samen met Jelle Postma, oprichter van de stichting Justice for Prosperity, bespreekt Huib de harde escalatieladder van deze Amerikaanse intimidatie. Wat zijn de gevolgen als je als Nederlandse handhaver of NGO op een zwarte lijst in Washington belandt, en visumverboden of het bevriezen van banktegoeden plotseling als een zwaard van Damocles boven je hoofd hangen? Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Lotte GrimbergenArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    34 min

  7. May 24

    Van Almere tot Moskou: het netwerk achter Russische cyberaanvallen

    In deze aflevering van Schaduwoorlog bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe een concertpianist uit Almere en een organisatieadviseur uit Enschede betrokken raakten bij pro-Russische cyberoperaties. De FIOD hield beide mannen aan vanwege verdenkingen van het faciliteren van digitale infrastructuur voor Russische hackgroepen en het overtreden van Europese sancties. Aan bod komen DDoS-aanvallen op Europese instellingen, het mysterieuze hostingbedrijf Stark Industries van twee Moldavische broers en de rol van Nederlandse servers in hybride oorlogsvoering. Samen met Deense onderzoeksjournalist Henrik Moltke onderzocht Huib hoe een netwerk van hostingbedrijven mogelijk Russische cyberaanvallen ondersteunde vanuit Nederland.  Dit is het artikel in de Volkskrant over deze zaak. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Lotte GrimbergenArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    31 min

  8. May 19

    Is de term ‘hybride oorlog’ te onschuldig?

    Huib Modderkolk bezocht in de Estse hoofdstad Tallinn een toonaangevende veiligheidsconferentie waar politici, Navo-functionarissen en inlichtingenexperts samenkwamen om de Russische dreiging te bespreken. Tijdens de conferentie klinkt voorzichtig optimisme over de situatie van Rusland: sancties, economische druk en grote verliezen in Oekraïne zouden hun effect beginnen te hebben. Tegelijkertijd overheerst de overtuiging dat Rusland ook op lange termijn een existentiële bedreiging voor Europa blijft. Daarnaast groeit de onzekerheid over de rol van de Verenigde Staten binnen de Navo, met een Amerikaanse onderminister die ontwijkend reageert op vragen over militaire steun aan Europa. Verder komt aan bod waarom Estse veiligheidsdiensten moeite hebben met de term ‘hybride oorlog’: is dat niet wat onschuldig voor wat in werkelijkheid sabotage, cyberaanvallen en staatsterrorisme zijn? Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib ModderkolkMontage en redactie: Tiemen HagemanEindredactie: Corinne van Duin en Jasper VeenstraArtwork: Matteo Bal See omnystudio.com/listener for privacy information.

    31 min
See All (46)

Trailer

Ratings & Reviews

About

Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?  Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten. In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren. Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk Montage en redactie: Tiemen Hageman  Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra Artwork: Matteo Bal

Information

More From de Volkskrant

You Might Also Like