Siber Cehalet

Siber Cehalet

Teknolojiye gülerken kendimize ağladığımız, “cahilce” soruların derin muhabbetlere dönüştüğü bir evren.Her bölümde Barış Sarıalioğlu ile yapay zekadan blok zincire, kuantumdan kablosuz mouse’a kadar teknoloji dünyasının “büyük” buluşlarını ele alıyor, bu buluşların bizdeki sosyokültürel yansımalarını masaya yatırıyoruz.Cahilce sorular, garip tepkiler, mantık dışı çıkarımlar… Hepsi burada.Ciddi gibi durup aslında pek de ciddiye alınmıyoruz.

  1. 15h ago

    Siber Cehalet 36. Bölüm | Deepfake Çağı: Gördüğümüz Şeyler Ne Kadar Gerçek?

    🎙️ Değerli dostlar, Eskiden internette gördüğümüz her şeye inanmamamız gerektiği söylenirdi. Şimdi ise durum biraz daha farklı. Çünkü artık gördüğümüz şey... gerçekten hiç yaşanmamış olabilir. 🎙️ Siber Cehalet 36. Bölüm: AI Deepfake Videolar Yapay zekâ sayesinde artık sadece fotoğraflar değil; Sesler, Videolar, Yüz ifadeleri, Hatta hiç yaşanmamış anılar bile üretilebiliyor. Bir insanın söylemediği sözleri söylemiş gibi göstermek... Hiç bulunmadığı bir yerdeymiş gibi video hazırlamak... Ya da yalnızca birkaç saniyelik ses kaydıyla birebir sesini taklit etmek... Bunların hepsi artık birkaç yıl öncesine göre çok daha kolay. Bu bölümde biraz bunları konuşuyoruz: 🎥 Deepfake videolar nasıl üretiliyor? 🎙️ Ses klonlama teknolojileri ne kadar gelişti? 🏦 Bankalar ve şirketler neden deepfake uyarıları yapıyor? 🗳️ Seçim dönemlerinde AI videoları neden bu kadar tartışılıyor? 📺 Sosyal medya ve televizyon içeriklerinde yapay zekâ nerede devreye giriyor? ⚠️ Gerçeği sahte olandan nasıl ayırabiliriz? Biraz da dikkat çeken verilerden bahsediyoruz. 📈 Son üç yılda finans sektöründe tespit edilen deepfake dolandırıcılık girişimleri %2.137 arttı. 📈 2024 yılında deepfake aktiviteleri bir önceki yıla göre %680 yükseldi. 🎙️ Bugün birçok yapay zekâ modeli, yalnızca 20-30 saniyelik bir ses kaydıyla oldukça gerçekçi ses klonları oluşturabiliyor. 💰 ABD'de yalnızca 2025'in ilk yarısında deepfake kaynaklı dolandırıcılıkların maliyetinin 547 milyon doların üzerine çıktığı tahmin ediliyor. Artık "videoda gördüm." "Sesini duydum." "CNN'de çıktı." Demek tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü teknoloji sadece içerik üretmiyor... Gerçeklik algımızı da yeniden şekillendiriyor. İzleyici sorumuz ise her zamanki gibi konuyu biraz farklı bir yerden ele alıyor. 😄 📩 Kayseri'den Nusret soruyor: "Hocam yapay zekâ sayesinde hanıma çocuklarla ilgilendiğim videolar gönderiyorum. Çocuklarla oyun oynuyorum, ödev yaptırıyorum, parka götürüyorum... Hanım da beni örnek baba sanıyor. Tek sıkıntı, videoların çekildiği saatlerde ben kahvede okey oynuyor oluyorum. Sizce bu teknoloji aile huzurunu artırır mı?" Ve bölüm boyunca şu sorunun peşine düşüyoruz: Bir gün videoları, ses kayıtlarını ve hatta canlı görüntüleri bile kanıt olarak kabul edemeyecek miyiz? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  2. 2d ago

    Siber Cehalet 35. Bölüm | CV'nizi Artık İnsanlar Okumuyor Olabilir

    🎙️ Değerli dostlar, Bu bölümde hepimizin hayatına en az bir kez dokunan bir konuyu konuşuyoruz. İş başvurusu yaparken, CV hazırlarken, mülakata girerken ya da kariyerimizde yeni bir adım atarken... Aslında fark etmeden büyük bir dijital dönüşümün içindeyiz. 🎙️ Siber Cehalet 35. Bölüm: İnsan Kaynaklarında Teknolojinin ve Dijitalliğin Etkinliği Eskiden CV'leri insanlar okuyordu. Bugün ise çoğu zaman ilk değerlendirmeyi algoritmalar yapıyor. Online mülakatlar, yapay zekâ destekli aday analizleri, otomatik CV tarama sistemleri... İşe alım süreçleri her geçen gün daha dijital hâle geliyor. Peki bu gerçekten doğru insanı bulmayı kolaylaştırıyor mu? Yoksa insanı; anahtar kelimelere, puanlara ve filtrelere mi indiriyoruz? Bu bölümde biraz bunları konuşuyoruz: 🤖 Yapay zekânın işe alım süreçlerine etkisi 📄 CV tarama sistemleri gerçekten nasıl çalışıyor? 🎥 Online mülakat kültürü neleri değiştirdi? 📊 Performans yönetiminde veri odaklı yaklaşım 🧠 Son kararı insan mı veriyor, algoritma mı? 🏢 Dijitalleşen İK süreçleri çalışan deneyimini nasıl etkiliyor? Biraz da ilginç verilerden bahsediyoruz. 📈 SHRM'in 2025 araştırmasına göre İK'da yapay zekâ kullanımı sadece bir yılda %26'dan %43'e yükseldi. 🎯 Buna rağmen şirketlerin %69'u hâlâ doğru yeteneği bulmakta zorlandığını söylüyor. 💼 Yapay zekâ kullanan işe alım uzmanlarının %89'u ise zamandan tasarruf ettiklerini ifade ediyor. İşin en ilginç tarafı ise şu... Bir araştırmaya göre yapay zekâ tarafından hazırlanan CV'ler, benzer nitelikteki insan yazımı CV'lere göre %23 ila %60 daha fazla kısa listeye kalabiliyor. Yani aday CV'yi yapay zekâya yazdırıyor... Şirket de o CV'yi yapay zekâya okutuyor... İşe girip girmeye ise çoğu zaman iki algoritmanın birbirini ne kadar beğendiği karar veriyor. İzleyici sorumuz da tam bu noktaya dokunuyor. 📩 Yalova'dan Cansu soruyor: "İK artık adayları algoritmalarla eşleştiriyormuş. Ben CV'me 'takım çalışmasına yatkın, sonuç odaklı, dinamik' yazıyorum ama bunları herkes yazıyor. Algoritmanın beni ayrıştırması için CV'mde nelere yer vermeliyim?" Ve bölüm boyunca şu sorunun peşine düşüyoruz: Teknoloji, İnsan Kaynaklarını gerçekten daha insani mi yapacak? Yoksa insanı veriye, puana ve dashboard'lara dönüştüren daha mekanik bir yapının kapısını mı aralayacak? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  3. Jul 18

    Siber Cehalet 34. Bölüm | Geleceğin En Değerli Meslekleri Hangileri?

    Değerli dostlar, Bu bölümde hepimizin aklındaki sorulardan birini konuşuyoruz. Yapay zekâ gerçekten meslekleri elimizden mi alacak? Yoksa aslında işler ortadan kaybolmuyor da şekil mi değiştiriyor? Bu bölümde önümüzdeki yıllarda çalışma hayatını bekleyen dönüşümü konuşuyoruz. 🤖 Yapay zekânın büyüttüğü yeni meslekler 🧠 İnsan becerilerinin neden daha değerli hale geldiği 💻 Yazılım, veri ve siber güvenlikte yükselen roller 🎨 Yaratıcılık, iletişim ve problem çözmenin önemi 📚 Üniversitelerin yetişmekte zorlandığı yeni ihtiyaçlar 🚀 "Agent Boss" dönemi ve yapay zekâyı yönetmenin yeni bir beceriye dönüşmesi Biraz da rakamlara bakıyoruz. 📊 World Economic Forum'a göre 2030'a kadar 170 milyon yeni iş ortaya çıkarken 92 milyon iş ortadan kalkacak. Yani mesele "işsiz kalacağız" değil. Daha çok, aynı işi bambaşka şekilde yapacağız. Üstelik önümüzdeki birkaç yıl içinde çalışanların mevcut becerilerinin yaklaşık %39'unun, LinkedIn'e göre ise işlerde gereken becerilerin %70'inin değişmesi bekleniyor. Kısacası diploma aynı kalıyor olabilir... Ama mesleğin yazılım güncellemesi geliyor. 📩 Bursa'dan Onur soruyor: "Ben ileride AI Prompt Engineer olmak istiyorum ama aileme anlatamıyorum. Babam 'mühendis dediğin bina yapar, makine yapar' diyor. Ben de 'ben cümle yapıyorum' dedim, daha da sinirlendi. Bu mesleğin aileye açıklamalı versiyonu var mı?" Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  4. Jul 11

    Siber Cehalet 33. Bölüm | Artık Herkes Yazılım Geliştirebilir mi?

    🎙️ Değerli dostlar, Bu bölümde son dönemin teknoloji dünyasını kasıp kavuran bir kavramı konuşuyoruz. Artık yazılım geliştirmek için yazılım bilmek şart mı? Yoksa sadece ne istediğini doğru anlatabilen herkes ürün geliştirebilir mi? Bu bölümde yapay zekâyla kod yazmayı, yani son dönemin popüler kavramı olan "Vibe Coding" yaklaşımını konuşuyoruz. 🤖 Kod yazmadan uygulama geliştirmek mümkün mü? 💻 Yazılım mühendisliği başka bir yere mi evriliyor? ⚡ Hız mı daha önemli, kalite mi? 🧠 Prompt yazmak yeni yazılım dili mi? 🔒 Yapay zekânın yazdığı kodlara ne kadar güvenebiliriz? Biraz da güncel rakamlara bakıyoruz. Bugün ABD'deki yazılımcıların büyük çoğunluğu her gün AI coding araçları kullanıyor. Google'da yazılan yeni kodların önemli bir kısmı yapay zekâ desteğiyle üretiliyor. Öte yandan araştırmalar, AI ile geliştirilen uygulamalarda güvenlik açıklarının da arttığını gösteriyor. Yani soru artık "yapay zekâ kod yazabiliyor mu?" değil. "Yapay zekânın yazdığı kodu kim kontrol edecek?" İzleyici sorumuz da tam bu noktaya dokunuyor. 📩 Nevşehir'den Savaş soruyor: "Yeni bir dijital ürün geliştiriyorum. Fikrini yapay zekâ verdi, kodunu yapay zekâ yazdı, testini de yapay zekâ yaptı. Bu kadar kontrolden geçtiğine göre ürün iyidir değil mi?" Biraz da şu sorunun peşine düşüyoruz: Yazılım geliştirmek gerçekten demokratikleşiyor mu? Yoksa sadece daha hızlı hata üretmeye mi başladık? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  5. Jun 27

    Siber Cehalet 31. Bölüm | Düşünce Gücüyle Oyun Oynanır mı?

    Değerli dostlar, Bu bölümde bilim kurgu filmlerinden çıkıp gerçek hayata gelen bir teknolojiyi konuşuyoruz. Bir bilgisayarı sadece düşünerek kontrol etmek mümkün mü? Kapıyı, robot kolu, bilgisayar faresini hatta bir gün arabayı sadece beynimizle yönetebilir miyiz? Yoksa bunlar hâlâ bilim kurgu mu? Bu bölümde son dönemin en dikkat çekici teknolojilerinden biri olan Brain Computer Interface (BCI) sistemlerini ve Neuralink'i konuşuyoruz. 🧠 Düşünceyle bilgisayar kontrolü nasıl çalışıyor? 🖱️ Neuralink'in ilk kullanıcıları bugün neler yapabiliyor? 🎮 Oyun dünyasında bizi neler bekliyor? 🏥 Bu teknoloji sadece sağlık için mi geliştiriliyor? 🤖 Düşüncelerimiz bir gün okunabilir mi? Biraz da güncel gelişmelere değiniyoruz. Neuralink implantı takılan kişi sayısı 12'ye ulaştı. İlk kullanıcılardan Noland Arbaugh, bilgisayar imlecini sadece düşünerek hareket ettirebildi, satranç oynadı ve saatlerce Civilization VI oynayabildi. BCI teknolojisi artık sadece laboratuvarlarda değil, gerçek insanların hayatında. İzleyici sorumuz da bölümün ruhunu güzel özetliyor: 📩 Edirne'den Furkan soruyor: "Düşünce gücümle kapıyı açmak, televizyonu değiştirmek, mutfaktan cips getirtmek istiyorum. Bu teknolojiye daha çok var mı?" Biraz da şu sorunun peşine düşüyoruz: Teknoloji bedenimizin sınırlarını mı kaldıracak? Yoksa bir gün düşüncelerimizin de mahremiyeti kalmayacak mı? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  6. Jun 20

    Siber Cehalet 30. Bölüm | Yapay Zeka Irkçı Olabilir mi?

    Değerli dostlar, Bu bölümde biraz teknolojiyle sosyal bir konuyu çarpıştırıyoruz. 🎙️ Siber Cehalet 30. Bölüm: Yapay Zeka Irkçı Olabilir mi? Yapay zekânın neler yapabildiğini çok konuştuk. Peki yapay zekâ gerçekten adil mi? Tarafsız mı? Yoksa biz tarafsız olduğunu düşünürken kendi önyargılarımızı makinelerin içine mi aktarıyoruz? Bu bölümde son dönemde giderek daha fazla konuşulan iki kavramı masaya yatırıyoruz: ⚖️ Yapay zekâ etiği nedir? 🧠 Bias yani önyargı tam olarak ne demek? 📄 Bir CV'yi insan mı değerlendirmeli, algoritma mı? 👤 Yüz tanıma sistemleri herkesi eşit tanıyabiliyor mu? 🏛️ Yapay zekâ hata yaptığında sorumlu kim oluyor? Biraz da gerçek dünyadan örneklerle ilerliyoruz. ABD'de bir aday, yapay zekâ destekli işe alım sistemlerinin yaş, ırk ve engellilik konusunda ayrımcılık yaptığını iddia ederek dava açtı. Bir başka örnekte ise yüz tanıma teknolojisinin yanlış eşleştirmesi nedeniyle masum insanlar gözaltına alındı. Yani mesele artık sadece teknoloji değil. Doğrudan insan hayatı. Bir tarafta verimlilik var. Diğer tarafta adalet. Peki dengeyi nasıl kuracağız? İzleyici sorumuz da bölümün ruhunu güzel özetliyor: 📩 Antep'ten Umut soruyor: "Instagram'da tanıştığım biriyle bütün konuşmaları ChatGPT yürüttü. Şiirleri de o yazdı, mesajları da o attı. Kızı çok etkiledim ama şimdi yüz yüze buluşmaya korkuyorum. Ne yapmalıyım?" Biraz da şu sorunun peşine düşüyoruz: Yapay zekâ gerçekten tarafsız olabilir mi? Yoksa onu geliştiren insanlar önyargılıysa, sistemler de kaçınılmaz olarak önyargılı mı olacak? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

  7. Jun 13

    Siber Cehalet 29. Bölüm | Ego Sahibi İnsanlar Daha mı Başarılı?

    Değerli dostlar, Bu bölümde biraz teknolojiden, yapay zekadan ve iş dünyasından çıkıyoruz... Ama aslında hepsinin merkezinde duran bir konuyu konuşuyoruz: 🎙️ Siber Cehalet 29. Bölüm: Ego Sahibi İnsanlar Daha mı Başarılı? İnsanın gelişiminin önündeki en büyük engel gerçekten cehalet mi? Yoksa kendi doğrularına fazla güvenmesi mi? Bu bölümde hem iş hayatında hem de günlük yaşamda sıkça karşımıza çıkan bir kavramı masaya yatırıyoruz: 🧠 Ego nedir? ⚖️ Ego ile özgüven arasındaki fark nedir? 📈 Ego insanı ileri taşır mı, geriye mi çeker? 🎯 Gelişimin önündeki görünmez engeller nelerdir? 🤝 Öğrenmeye kapanmak neden tehlikelidir? Biraz da iki önemli kitaptan yola çıkıyoruz: 📖 Böyle Buyurdu Zerdüşt – Friedrich Nietzsche Nietzsche'ye göre insan tamamlanmış bir varlık değildir. İnsan sürekli kendini aşması gereken bir varlıktır. "İnsan, aşılması gereken bir varlıktır." Ve belki de asıl soru şudur: Bugünkü halimizin ötesine geçmeye ne kadar hazırız? 📖 Ego Is The Enemy – Ryan Holiday Ryan Holiday ise başarıyı engelleyen en büyük unsurun çoğu zaman dış dünya değil, insanın kendi egosu olduğunu söylüyor. "Ego düşmandır." Çünkü bazen insanı başarısız yapan şey bilgi eksikliği değil, öğrenmeye ihtiyaç duymadığına inanmasıdır. İzleyici sorumuz da bu tartışmaya güzel bir giriş yapıyor: 📩 Sinop'tan Mert soruyor: "Kendime çok güveniyorum. Bilgim olmasa bile her işi yapabileceğimi düşünüyorum. Egosu olan insanlar bence daha başarılı oluyor. Siz ne düşünüyorsunuz?" Biraz da şu sorunun peşine düşüyoruz: İnsan doğuştan mı egoludur? Yoksa ego zamanla inşa edilen bir şey midir? Ve gerçekten gelişmek isteyen biri, önce neyi aşmak zorundadır? Her zamanki gibi: Sorular cahil, muhabbet derin.

About

Teknolojiye gülerken kendimize ağladığımız, “cahilce” soruların derin muhabbetlere dönüştüğü bir evren.Her bölümde Barış Sarıalioğlu ile yapay zekadan blok zincire, kuantumdan kablosuz mouse’a kadar teknoloji dünyasının “büyük” buluşlarını ele alıyor, bu buluşların bizdeki sosyokültürel yansımalarını masaya yatırıyoruz.Cahilce sorular, garip tepkiler, mantık dışı çıkarımlar… Hepsi burada.Ciddi gibi durup aslında pek de ciddiye alınmıyoruz.