Estrella Acosta en haar band Esquina 25 vieren de release van hun nieuwe album ‘Caminos’ in het voorjaar van 2026 met een concerttournee, waarmee ze op vrijdag 3 april De Tor in Enschede aandoen. Ze hebben hun horizon verbreed en een breed scala aan Latijns-Amerikaanse muziek laten horen, niet alleen uit Cuba, maar uit heel Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. Aanleiding voor TORcast-host Willem Habers om eens in de wereld van Latijns Amerikaanse muziek te duiken. Playlist: Buena Vista Social Club: Chan Chan; Estrela Acosta & Esquina 25: Baila e Son Con Mi Mulata; Estrella Acosta: Mi Tierra Es Asi; Dizzy Gillespie: Manteeca; Tito Puente: Oye Como Va; Dubbelaar: Mongo Santamaria: Afro Blue; John Coltrane quartet: Afro Blue; Antonio Carlos Jobim: Wave; Elis Regina, Antonio Carlos Jobim: Aguas de Março; Josee Koning, Has Vromans, Nelson Maria, Daniel Pezzotti: Desafinado; Izaline Calister: Mi Pais; Estrella Acosta: Que Viva Chango; Astor Piazzolla: Libertango. Beluister deze TORcast Latijns‑Amerikaanse muziek heeft een enorme invloed gehad op de ontwikkeling van de jazz, vooral via ritmes, percussie‑technieken, dansvormen en nieuwe harmonieën. Hieronder vind je een chronologisch en thematisch overzicht. Cuba: de bakermat van Afro‑Cubaanse ritmes Afro‑Cubaanse basis (19e–20e eeuw) Ontstaan uit de mix van Afrikaanse ritmiek (Yoruba, Congo, Arará) en Spaanse melodie/harmonie. Belangrijke vormen: Rumba, Son, Danzón, Mambo, Cha‑cha‑chá. Cruciaal instrument: clave (2–3 / 3–2 patroon), hét ritmische fundament. Cuban Jazz & Latin Jazz (jaren 40–50) Jongeren in Havana en New York vermengen Son, Mambo en jazzharmonie. Sleutelpersonen: Mario Bauzá, Machito, Dizzy Gillespie, Chano Pozo (o.a. Manteca). Ontstaan van Afro‑Cuban Jazz: krachtige blazers, complexe polyrhythms, montuno‑piano. Later (jaren 70–heden) Salsa ontwikkelt zich (Fania All‑Stars, Willie Colón, Celia Cruz). Moderne Cubaanse jazz: Chucho Valdés, Irakere, Gonzalo Rubalcaba, Roberto Fonseca. Brazilië: ritmische rijkdom & zwoele harmonieën Samba (begin 20e eeuw) Afro‑Braziliaanse wortels, ontwikkeld in Rio. Ritmische kenmerken: 2/4 feel, syncopen, grote percussiegroepen. Bossa Nova (jaren 50–60) Intiemere, harmonisch verfijnde stijl (invloed van jazz). Pioniers: João Gilberto, Tom Jobim, Vinicius de Moraes. Wereldwijde doorbraak met The Girl from Ipanema (Getz/Gilberto). Harmonieën beïnvloeden jazzpianisten & componisten wereldwijd. MPB en beyond MPB (Música Popular Brasileira): Caetano Veloso, Gilberto Gil, Elis Regina. Moderne Brazilian Jazz: Hermeto Pascoal, Egberto Gismonti, Hamilton de Holanda. Argentinië: Tango & Nieuw‑Tango Traditionele Tango (eind 19e–20e eeuw) Ontstaan in Buenos Aires en Montevideo. Melancholisch, dramatisch, bandoneón‑gedreven. Iconische figuur: Carlos Gardel. Nuevo Tango (jaren 50–90) Astor Piazzolla mengt tango met jazz en klassieke muziek. Complexe harmonie en ritmische vrijheid. Invloedrijk in de moderne jazzwereld; talloze jazzarrangementen van Piazzolla’s werk. Andere regio’s & stijlen Mexicaanse invloeden Bolero, Ranchera, Son Jarocho (bv. La Bamba). Minder directe jazzkruising, maar bolero’s worden vaak in jazzsetting gespeeld. Caribisch gebied (Puerto Rico, Dominicaanse Republiek) Plena, Bomba, Merengue, Bachata. Sterk aanwezig in moderne salsa en Latin jazz (bijv. Tito Puente, Eddie Palmieri). De invloed op jazz: een korte lijn door de tijd Jaren 30–40 – Eerste invloeden Duke Ellington en Jelly Roll Morton integreren Latijnse ritmes. Jaren 40–50 – Afro‑Cuban Jazz boom Gillespie & Pozo fuseerden bebop met Cubaanse percussie. Jaren 60 – Bossa Nova in de jazz Stan Getz populariseert Bossa Nova. Pianisten als Bill Evans en Herbie Hancock nemen Braziliaanse harmonieën over. Jaren 70–90 – Salsa & Latin Fusion Latin jazz‑orchestra’s (Puente, Palmieri). Jazz musicians integreren samba, baião, MPB en folkloristische ritmes. 2000–heden – Cross‑genre & global jazz Mix van Afro‑Cuban, Brazilian, elektronische muziek, hiphop en jazz. Voorbeelden: Arturo O’Farrill, Miguel Zenón, Hiromi met Latin‑influences, Snarky Puppy (sterke Braziliaanse invloed). Samenvatting in één oogopslag Stijl Land Kernkenmerken Jazzinvloed Son / Rumba / Mambo Cuba Clave ritme, percussie, montuno Basis Afro‑Cuban jazz Samba Brazilië Energieke percussie, 2/4 feel Jazzdrums & ritmiek Bossa Nova Brazilië Zachte groove, rijke harmonie Grote invloed op jazzstandards Tango Argentinië Dramatische melodieën Avant‑garde/fusion via Piazzolla Salsa Cariben Mambo + son + jazz Big band Latin jazz
