FD Toegevoegde Waarde

Het Financieele Dagblad

In de FD-podcast Toegevoegde Waarde bespreken journalisten Anna Dijkman en Marijn Jongsma de altijd fascinerende wereld van de economie.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en productie: Nelleke van der Heiden Audio-vormgeving: Gijs Friesen

  1. Wat is de stiekeme Haagse belastingknop? En is olie wel zo belangrijk voor de dollar? 

    4 DAYS AGO

    Wat is de stiekeme Haagse belastingknop? En is olie wel zo belangrijk voor de dollar? 

    Volgens econoom Flip de Kam en fiscaal jurist Jan Donders gebeurt er iets merkwaardigs met de sociale fondsen. Fondsen als het arbeidsongeschiktheidsfonds en het Algemeen Werkloosheidsfonds worden gevuld met premies van werkgevers en werknemers en zijn wettelijk verplicht hun vermogen uit te lenen aan het ministerie van Financiën. Daarmee worden de uitkeringen gefinancierd die bij deze fondsen horen.  In de praktijk blijken deze inkomstenstromen echter ook te worden ingezet, en soms zelfs verhoogd, om andere overheidsuitgaven te dekken. Voor ministers is dat aantrekkelijk, omdat deze route buiten de Tweede Kamer om loopt.  In deze aflevering spreekt Anna Dijkman met De Kam en Donders over de vraag of sociale fondsen zo niet zijn verworden tot een flexibele manier om (extra) belasting te heffen. Daarnaast aandacht voor de spanningen in het Midden-Oosten en de mogelijke gevolgen voor de positie van de dollar als wereldmunt. Kort na het uitbreken van de Iran-oorlog werd veel gespeculeerd over die rol. Doordat olie grotendeels in dollars wordt afgerekend, bezitten landen in de regio grote dollarreserves, die vaak worden belegd in Amerikaanse staatsobligaties. Dat versterkt de internationale positie van de dollar.  Nu de vraag rijst of de Verenigde Staten hun bondgenoten in de regio wel effectief kunnen beschermen tegen de Iraanse dreiging, komt ook het ‘afrekenen in dollars’ ter discussie te staan. Zet dit de rol van de dollar als wereldmunt onder druk? FD-journalist Marijn Jongsma nuanceert in deze aflevering het belang van de oliehandel en legt uit welke factoren écht doorslaggevend zijn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    38 min
  2. Een economisch mirakel in Nederland? En gaat China ons kapot concurreren?

    25 APR

    Een economisch mirakel in Nederland? En gaat China ons kapot concurreren?

    In deze Toegevoegde Waarde staan we stil bij het Hollandse mirakel van deze week. Altijd kommer en kwelverhalen over de arbeidsproductiviteit in Nederland, maar nu ineens: een enorme stijging van 2,4%! Nog even voor de duidelijkheid: dit gaat dus over wat we met z’n allen produceren in de economie, gedeeld door het aantal gewerkte uren. Dat aantal gewerkte uren daalde licht, maar de economie groeide en dat betekent dat we dus efficiënter zijn gaan werken.  En dan gaan we het hebben over handelstekorten en -overschotten. Die zijn er altijd, maar als ze groot en langdurig zijn, dan betekent dat opbouw van de industrie in exporterende landen en afbouw in importerende landen. ING luidt de noodklok over Europa: het handelsoverschot zal wegsmelten, en bij een lange oorlog zelfs omslaan in een tekort. Is dat erg? Een handelsoverschot is geen doel op zichzelf. De VS hebben al decennia een tekort, en behoren tot de meest welvarende landen ter wereld. Simpelweg omdat ze veel geld kunnen lenen, mede omdat de dollar de wereldmunt is. Ze kunnen zo dus boven hun stand leven. Maar: het Europese groeimodel is anders, en gericht op industriële export.  En deze week was ook de week van de hoorzitting van Kevin Warsh, de man die Trump heeft aangedragen om de nieuwe voorzitter van de Fed te worden, de Amerikaanse centrale bank. Die hoorzitting was ergens wel vermakelijk. Sommige Democraten gingen er met gestrekt been in en sommige Republikeinen hadden de lauwerkransen mee. Het ging natuurlijk over de onafhankelijkheid van Warsh. Want Trump heeft een aantal keer gezegd dat hij Warsh niet zou hebben gekozen als die de rente niet zou willen verlagen en dat hij erg teleurgesteld zou zijn als hij niet de rente zou verlagen. Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

    41 min
  3. Leidt de oorlog tot een wereldwijde recessie? En wat zijn de tegenkrachten?

    18 APR

    Leidt de oorlog tot een wereldwijde recessie? En wat zijn de tegenkrachten?

    De toekomst van de wereldeconomie voorspellen was altijd al een hachelijke onderneming, maar in deze turbulente tijd lijkt het bijna onmogelijk. Toch presenteerde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deze week, zoals ieder jaar, zijn nieuwste economische prognoses. FD‑redacteur Marijn Jongsma was in Washington om te doorgronden hoe het IMF probeert orde te scheppen in de mondiale chaos.  Vanuit de studio in Amsterdam spreekt Anna Dijkman met hem over de ramingen. Wat betekenen die vooruitzichten voor de wereldeconomie als geheel? Welke landen worden het hardst geraakt door de sterk gestegen olie- en gasprijzen? En is er, ondanks alles, ook nog een sprankje goed nieuws te ontdekken? Dichter bij huis publiceerde ook het Centraal Planbureau (CPB) deze week nieuwe ramingen voor de Nederlandse economie. Het kabinet kondigde bovendien aan €1 mrd uit te trekken om burgers en bedrijven te compenseren voor hogere transport- en energiekosten. Is die steun verstandig? Redactie: Floyd Bonder & Jort Siemes  Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    35 min
  4. Liz Truss-trauma spookt nog rond, en wat moeten we met Tata?

    11 APR

    Liz Truss-trauma spookt nog rond, en wat moeten we met Tata?

    We bestaan een jaar! In onze allereerste aflevering in april 2025 ging het over het Liz Truss-moment van Donald Trump. De obligatiemarkt sloeg op hol en de rente liep snel op toen Trumps plannen voor importheffingen niet zo goed vielen. Dat deed denken aan de toenmalige premier van het Verenigd Koninkrijk Liz Truss, die in 2022 de financiële markten in beweging zette door haar ongedekte belastingplannen. De rente schoot omhoog, pensioenfondsen kwamen in de problemen doordat hun obligaties minder waard werden en er ontstond een soort verkoopspiraal des doods. En nu lijkt de geschiedenis zich te herhalen. De oorlog in Iran laat parallellen zien met de twee eerdere Liz Truss-momenten. En we hebben het deze keer over Tata Steel. Daaraan viel deze week niet te ontkomen. Dinsdag debatteerde de Tweede Kamer over €2 mrd aan overheidssteun voor vergroening van de staalproductie in IJmuiden. Goed idee? Of toch sluiten? We vinden het een moeilijke keuze, maar zetten de verschillende argumenten op een rij.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

    40 min
  5. Hoe komen we van hoge staatsschulden af? En is elektrisch rijden te goedkoop? 

    4 APR

    Hoe komen we van hoge staatsschulden af? En is elektrisch rijden te goedkoop? 

    Nu de brandstofprijs aan de pomp gegarandeerd gemopper oplevert, klinkt de roep om ‘hulp uit Den Haag’ steeds luider. Andere landen hebben al wel besloten burgers financieel ‘op weg te helpen’. Maar die steun is niet gratis en kan leiden tot hogere staatsschulden, die wereldwijd al oplopen.  In deze aflevering van Toegevoegde Waarde bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma hoe overheden zulke schulden op termijn proberen terug te dringen. Een van de middelen die politici zelden hardop noemen, maar wel toepassen, is financiële repressie. Marijn legt uit wat dat is en hoe het in de praktijk werkt. Hogere brandstofprijzen hebben nog een ander effect: de vraag naar elektrische auto’s neemt toe. Een luisteraar vroeg zich af of dat op termijn niet leidt tot lagere accijnsinkomsten voor de overheid — en of dat gat dan elders wordt gedicht. Anna zocht uit hoeveel maatschappelijke kosten elektrische weggebruikers veroorzaken en of zij daar voldoende aan bijdragen. Het antwoord wint waarschijnlijk geen populariteitsprijs. See omnystudio.com/listener for privacy information.

    45 min
  6. Hoe Trumps oorlogen vooral China wat opleveren

    28 MAR

    Hoe Trumps oorlogen vooral China wat opleveren

    In deze Toegevoegde Waarde blikken we terug op Liberation Day. Volgende week is het precies een jaar geleden dat de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe importheffingen aankondigde en daarmee een handelsoorlog ontketende. We zouden het bijna vergeten door die andere 'echte’ oorlog die hij met Iran is begonnen. Kunnen we na dit jaar al zeggen of het Amerika het gewenste resultaat heeft opgeleverd? Of zijn andere landen als winnaars aan te wijzen?  We kijken ook of de handelsoorlog en de Iran-oorlog elkaar versterken. Ja, is het antwoord. Want door een recente uitspraak van het Hooggerechtshof moet Trump voor importheffingen andere wetsartikelen inzetten, die eerst onderzoek vergen en inspraak mogelijk maken. En een mogelijke tijdelijke regeling mag maximaal 10% zijn. Daardoor kan de president nu niet direct dreigen met hogere heffingen tegen landen die niet willen 'helpen’ in de Straat van Hormuz.    En tot slot komen we nog één keer, wel voorlopig voor het laatst wat ons betreft, terug op box 3. Want we kregen er verschillende vragen over en beloofden die deze week te bespreken.   Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

    41 min
  7. Waarom kan Iran de wereldeconomie gijzelen? En hoe erg is de crisis aan de pomp?  

    21 MAR

    Waarom kan Iran de wereldeconomie gijzelen? En hoe erg is de crisis aan de pomp?  

    De gevolgen van de blokkade in de Straat van Hormuz worden steeds beter zicht- en voelbaar. In deze aflevering vragen Anna Dijkman en Marijn Jongsma zich af: hoe nu verder? Beetje bij beetje lijkt het duidelijk te worden dat Iran de tijd aan zijn zijde heeft en inzet op het destabiliseren van de wereldwijde oliemarkt ter verdediging. Heeft Trump zijn tegenstander simpelweg onderschat? De situatie heeft namelijk steeds meer weg van een asymmetrisch gevecht met kenmerken van een guerrillaoorlog. Amerikaanse raketten van soms meer dan een miljoen dollar per stuk nemen het op tegen Iraanse drones van soms slechts twintigduizend dollar.  Wat gaan wij ervan merken? Behalve de voor de hand liggende hogere prijzen aan de pomp en hoge kosten voor energie zijn er tweede-orde effecten. Hogere kosten voor energie maken productieprocessen duurder, met een hogere prijs voor de consument tot gevolg. Vakbonden zullen roepen om loonstijgingen, zodat de consument niet te veel koopkracht verliest. En zo ligt hoge inflatie op de loer. Wat moet Den Haag doen, of is geen actie juist de beste remedie?  See omnystudio.com/listener for privacy information.

    51 min
  8. Is private credit de nieuwe zeepbel? En wat is er mis met een vlaktaks op vermogen?

    14 MAR

    Is private credit de nieuwe zeepbel? En wat is er mis met een vlaktaks op vermogen?

    We beginnen deze Toegevoegde Waarde met private credit. Weet je nog, eind vorig jaar, toen vroeg een van onze luisteraars waar de volgende financiële crisis verstopt zat. We hebben toen in de aflevering van 8 november 2025, Kan onze economie nog groeien? En waar zit de volgende financiële crisis verstopt?, een aantal dingen op een rijtje gezet, zoals de gevaren van een mogelijk AI-bubbel. Maar we hebben het ook gehad over private credit en de waarschuwingen van IMF over schaduwbankieren. We blijken toch enigszins voorspellende gaves te hebben, want de zorgen rond private credit stijgen. Er komen nu allerlei trends samen: stijgende rentes, disruptie door AI, deregulering, geopolitieke chaos. En dan zou Blue Owl, een privatecreditfonds dat nu in zwaar weer verkeert, mogelijk de kanarie in de kolenmijn zijn. Marijn geeft een lesje private credit om te zien of de sector echt in de fik staat.  We gaan het vandaag hebben over de belasting op inkomen uit sparen en beleggen! Ja ja, box 3 houdt de gemoederen altijd bezig en we kregen van drie luisteraars precies dezelfde vraag daarover: waarom is er niet gewoon een vermogensrendementsbelasting zoals we die hadden van 2001 tot 2016? Toen werd er 30% geheven over een forfaitair rendement van 4%. Dat kwam dus in feite neer op 1,2%. Waarom doen we dat niet wéér, dan ben je van alle ingewikkelde administratie, juridische ellende en gedoe af toch? We bellen met econoom Bas Jacobs om te horen waarom we dat toch echt niet zouden moeten willen. Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs Friesen See omnystudio.com/listener for privacy information.

    42 min
See All (67)

Trailer

About

In de FD-podcast Toegevoegde Waarde bespreken journalisten Anna Dijkman en Marijn Jongsma de altijd fascinerende wereld van de economie.  Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en productie: Nelleke van der Heiden Audio-vormgeving: Gijs Friesen

Information

  • Creator
    Het Financieele Dagblad
  • Years Active
    2023 - 2026
  • Episodes
    67
  • Rating
    Clean
  • Copyright
    © 2026 Het Financieele Dagblad
  • Show Website
    FD Toegevoegde Waarde

You Might Also Like