Wetenschap

NRC Onbehaarde Apen

1

NRC Onbehaarde Apen

NRC
De Universiteit van Nederland Podcast

2

De Universiteit van Nederland Podcast

Universiteit van Nederland
Scientias Podcast

3

Scientias Podcast

Scientias
Ondertussen in de kosmos

4

Ondertussen in de kosmos

de Volkskrant
Zimmerman en Space

5

Zimmerman en Space

Hens Zimmerman
The Rest Is Science

6

The Rest Is Science

Goalhanger
Boring History for Sleep

7

Boring History for Sleep

Velvet

2 DGN GELEDEN

1

De nieuwe archeologie van precolumbiaans Amerika: brede wegen, grote steden, bloeiende landbouw

Verborgen ruïnes diep in de jungle, brede wegen van tientallen kilometers lang: geavanceerde technieken zorgen de laatste jaren voor een stroom aan nieuwe archeologische ontdekkingen in Noord- en Zuid-Amerika. Wat betekenen deze vondsten voor de geschiedenis van deze continenten? Wat vertellen ze over de vroegere beschavingen? En hoe veranderen ze ons idee van de wereldgeschiedenis? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Sjoerd de Jong en Hendrik Spiering Reactie en montage: Rosa van Toledo Foto: Roland Blokhuizen Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

2 dgn geleden

•

39 min
2 DGN GELEDEN

2

794. Hoe kan het -30°C worden in Nederland door klimaatverandering? (Betweter Festival)

Toenemende droogte, ijskoude winters in Europa en een meter extra zeespiegelstijging. Dat zouden de gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste golfstromen, de AMOC, stilvalt. Meteoroloog Michiel Baatsen (Universiteit Utrecht) berekende dat dat sneller kan gebeuren dan gedacht. Hij legt op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht uit hoe de golfstroom werkt en waarom het afzwakken en stilvallen een belangrijk kantelpunt in het klimaatsysteem is. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? Wordt het hier over 50 jaar echt min dertig in de winter? Aflevering met groene tips: 410) Kun je in je eentje de wereld redden?: https://open.spotify.com/episode/3MqXzGEKqaphtqh3ZSiLpR?si=0c40cc5813c34d44 Andere afleveringen over duurzame ontwikkelingen: 779) Zeilende vrachtschepen: dit is waarom we die nodig hebben https://open.spotify.com/episode/0B54FLryny4Ojd3ggGVJHR?si=53eadd79dcec4f6a 726) Plas-patat: hoe laat jouw urine aardappels groeien? https://open.spotify.com/episode/1brI690SobtjFxbompfGQU?si=d8f5a480d74c413a 693) Vliegen zonder uitstoot: is dit de oplossing? https://open.spotify.com/episode/5AQQQncK9mEg6XewpQR4gc?si=aa5ef20ac96e43cd 676) Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=8654ab1df99c4466 See omnystudio.com/listener for privacy information.

2 dgn geleden

•

13 min
4 DGN GELEDEN

3

Van marteling naar succesbehandeling: elektroshocks

De filmklassieker One Flew Over the Cuckoo’s Nest gaven elektroshocks een slechte reputatie. Het zou neerkomen op marteling. Maar bij moderne elektroshoktherapie gaat het er héél anders aan toe. En het blijkt verrassend goed te werken bij zware depressies. Kaya Bouma, redacteur psychologie en brein, sprak patiënten, behandelaars en wetenschappers over de voor- en nadelen van deze therapie. Presentatie: Tonie MuddeMontage: Julia van AlemEindredactie: Lotte Grimbergen See omnystudio.com/listener for privacy information.

4 dgn geleden

•

24 min
7 JAN

4

De opkomst en ondergang van de Hanze

Egoïsme en samenwerken: het zijn twee uitersten. Maar in de Middeleeuwen bleek precies die combinatie verrassend effectief. In Noord-Europa ontstond de Hanze: een los netwerk van handelaren en steden, zonder staat, zonder centraal gezag. Juist dit netwerk groeide uit tot een van de machtigste economische systemen van zijn tijd. Hier ontstonden kiemen van een nieuw kapitalisme, met vaste handelsafspraken, een gedeelde cultuur en iets wat we vandaag opnieuw ontdekken: handel is nooit alleen economie - het is óók politiek en cultuur. Hoe komt het dat dit netwerk eeuwenlang standhield? En waardoor viel het uiteindelijk toch uit elkaar? Shownote: In deze aflevering noemt Hendrik Spiering het boek De Hanze van Dick Harrison. Presentatie: Karlijn Saris Gasten: Hendrik Spiering en Bas Blokker Redactie en montage: Liz Dautzenberg Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

7 jan

•

44 min
3 DGN GELEDEN

5

Waaruit ontstond ons zonnestelsel?

De titel is kort gezegd de vraag van de vader van Jan. In deze aflevering zullen we proberen samen te vatten wat onze oorsprong is. We hebben het daar natuurlijk wel vaker over gehad, maar hopelijk wordt het zo wat duidelijker! Periodic Table of the Elements: Origins of the Elements: https://svs.gsfc.nasa.gov/13873/ Synthetic elements: https://en.wikipedia.org/wiki/Synthetic_element Triggered Star Formation Inside The Shell Of A Wolf-Rayet Bubble As The Origin Of The Solar System: https://arxiv.org/pdf/1712.10053 De Zimmerman en Space podcast is gelicenseerd onder een Creative Commons CC0 1.0 licentie. http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0

3 dgn geleden

•

17 min
5 DGN GELEDEN

6

793. Mindfulness: vaag gedoe of serieuze wetenschap?

Mediteren wordt vaak afgedaan als zweverig, maar is dat wel terecht? In deze aflevering onderzoekt psychiater Anne Speckens van het Radboud UMC hoe mindfulness het brein kan veranderen en welke effecten dat heeft op onze gezondheid. Aan de hand van hersenonderzoek en een mindfulnesstraining laat zij zien hoe deze methode kan helpen bij stress, angst en depressie. Ook maakt ze duidelijk waarom het voor iedereen belangrijk kan zijn om af en toe stil te staan en bewust even niets te doen. 00:00 Is mindfulness zweverig, of kan het écht je leven verbeteren? 00:22 Waar helpt mindfulness bij? 01:28 Wat is mindfulness precies? 02:14 De mindfulness-oefening met een rozijn uitgelegd 03:28 Hoe meet je mindfulness wetenschappelijk? 04:23 Wat zegt de wetenschap over mindfulness? 04:47 Wat er in je brein gebeurt door mindfulness-training 05:38 De oorsprong van mindfulness in het boeddhisme 06:30 Hoe mindfulness zijn weg vond naar de zorg en wetenschap 08:26 Mindfulness en emotieregulatie: wat kun je beïnvloeden? 09:21 Hoe jij mindfulness zelf kunt toepassen See omnystudio.com/listener for privacy information.

5 dgn geleden

•

11 min
5 DGN GELEDEN

7

Steenuil, konijnenverhuizing en natuurlijk antivries (11 januari 2026)

De steenuil is de vogel van het jaar 2026 geworden. Met deze benoeming vragen de organisaties om extra aandacht voor het kleinste uiltje van ons land. In de Amsterdamse Waterleidingduinen probeert beheerder Waternet konijnen weer terug te krijgen. Ze doen dat door de konijnen te vangen en te verhuizen. En verder: antivries in insecten, snippen, sporen in de sneeuw, winter onder water en winterse weersverschijnselen. De column is deze week van Dichtwater. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit Hilversum. Lees hier meer over de uitzending. (https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/audio/radio-11-januari-2026-steenuil-sneeuw-anti-vries-insecten-konijn)

5 dgn geleden

•

3 u
9 JAN

8

Evolutie deel 7: Waar komt de aarde vandaan | Scientias Podcast 52

In aflevering 52 duiken Krijn Soeteman en Diederik Jekel in twee grote vragen. Eerst: wat zijn PFAS precies en waarom zijn ze zo hardnekkig? PFAS is een verzamelnaam voor duizenden fluorhoudende koolstofketens met een extreem sterke koolstof-fluor-binding. Daardoor zijn ze water- en vetafstotend en zitten ze in onder meer anti aanbaklagen, textiel en verpakkingen, maar ze breken ook nauwelijks af en kunnen zich ophopen in mens en milieu. Een Japans team laat zien hoe zinkoxide-nanokristallen met UV-licht zelfs PFOS voor een groot deel kunnen afbreken. Daarna gaat het over het ontstaan van aarde en zonnestelsel: een instortende gaswolk, waarschijnlijk getriggerd door een nabije supernova, vormt een draaiende schijf waar stof via “pebble accretion” uitgroeit tot planeten. De jonge aarde koelt sneller af dan lang gedacht en krijgt al vroeg oceanen. https://scientias.nl/licht-en-nanokristallen-breken-eeuwige-chemicalien-af http://dx.doi.org/10.1039/D5SC05781g 00:00:00 Intro00:01:10 PFAS! Kunnen we het toch oplossen?00:29:03 Evolutie deel 7: de aarde, waar komt die vandaan?01:01:10 Afsluiting Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

9 jan

•

1u 2m
4 DGN GELEDEN

9

Is God terug bij Gen Z? - Religie op de Snijtafel

Na decennia van ontkerkelijking gebeurt er iets opmerkelijks. Voor het eerst sinds 1966 neemt het aantal gelovige jongeren in Nederland weer toe. Vooral onder Gen Z groeit de belangstelling voor geloof, spiritualiteit en zingeving. Tegelijkertijd zijn kerkelijke instituties minder vanzelfsprekend dan ooit. Wat zoeken jongeren precies? En waarom lijkt religie – in welke vorm dan ook – opnieuw aantrekkingskracht te hebben? Is geloof een antwoord op een zingevingscrisis? Of zien we vooral dat geloven nieuwe, meer individuele vormen aanneemt? In ‘Op de Snijtafel’ leggen we religie en wetenschap naast elkaar. We onderzoeken waar ze botsen, waar ze elkaar aanvullen en waar ze samen nieuwe inzichten bieden in de meest fundamentele vragen van het bestaan. In deze aflevering – deel één van twee – gaat Lara Billie Rense in gesprek met vier wetenschappers die ieder vanuit hun eigen discipline kijken naar geloof en zingeving. Ze spreken over geloven zonder kerk, zoeken zonder vaste kaders en over wat ‘gelovig zijn’ vandaag eigenlijk betekent. ✍️ Nora Kindermann is postdoctoraal onderzoeker aan Tilburg University en specialiseert zich in religiebeleving onder Gen Z en fundamentalisme. Wat weten we werkelijk over jongeren die zich opnieuw gelovig noemen – en wat vooral nog niet? 🔎 Cok Bakker is religiewetenschapper en onderwijskundige aan de Universiteit Utrecht. Hij onderzoekt hoe zingeving en levensbeschouwing een plek krijgen wanneer traditionele referentiepunten verdwijnen, en wat dat betekent voor jongeren én het onderwijs. 🔭 Margot Brouwer is sterrenkundige en praktiserend christen. Ze vertelt over haar persoonlijke zoektocht naar geloof, nadat de wetenschap geen antwoorden bood op existentiële vragen over leven, dood en betekenis. 🧠 Michiel van Elk is universitair docent aan de Universiteit Leiden en onderzoekt hoe religieuze en spirituele ervaringen ontstaan in het brein. Hij spreekt over mystieke ervaringen, geloof zonder God en de kracht van betekenisgeving. Samen zoeken zij naar antwoorden op de vraag: waar vinden jongeren vandaag zingeving, en welke rol kan geloof daarin spelen? 🎧 Meer luisteren? In deel 2 verdiepen we het gesprek verder: over jongeren die hun weg (terug)vinden naar religieuze instituties, over psychedelica en zingeving, en over hoe wetenschap en geloof zich tot elkaar blijven verhouden. 🧑‍💻 Podcast Focus wordt gemaakt door de NTR‑wetenschapsredactie Host: Lara Billie Rense Redactie: Rijco van Egdom, Saxa da Silva, Syb Faes, Renette Kwakkenbos, Feeke Rensen & Sander Nieuwenhuijsen ✉️ Vragen of opmerkingen? Mail ons via wetenschap@ntr.nl 📷 Volg Focus op Instagram, LinkedIn en TikTok voor video’s van de podcast en het laatste wetenschapsnieuws: @ntrwetenschap

4 dgn geleden

•

25 min
2 DGN GELEDEN

10

179 Oud en nieuw 2.0

Wat zegt het vuurwerkverbod eigenlijk over ons?Ook nu Oud & Nieuw voorbij is, laat het debat zien hoe het gesteld is met vertrouwen in de overheid, hulpverleners en elkaar. In deze aflevering onderzoeken Klaas Dijkhoff en Tom De Bruyne wat er psychologisch gebeurt rond vuurwerk, agressie en normvervaging.Waarom kan een kleine groep de toon bepalen? Hoe verandert vuurwerk van traditie in machtsvertoon? En waarom werkt alleen handhaven zelden genoeg? Het gesprek gaat over vertrouwen, sociale rituelen en wat nodig is om Oud & Nieuw weer van iedereen te maken.Gamechanger van de week: de groeiende zorgen over de AI-bubble. Met inzichten van Jona van Loenen bespreken we waarom er historisch veel geld in AI zit, waarom de investeringen de dotcom-bubbel ver overstijgen en wat er op het spel staat als verwachtingen niet worden waargemaakt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

2 dgn geleden

•

22 min

Gezondheid en fitness

Gezondheid en fitness

Wekelijks bijgewerkt
Wetenschap

Wetenschap

Tweewekelijks
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Complete serie
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Bijgewerkt 20-11-2025
Maatschappij en cultuur

Maatschappij en cultuur

Bijgewerkt 16-12-2025
Geneeskunde

Geneeskunde

Bijgewerkt 10-12-2025
Wetenschap

Wetenschap

Wekelijks bijgewerkt

Astronomie

Astronomie

Wekelijks bijgewerkt
Astronomie

Astronomie

Serie
Astronomie

Astronomie

Tweewekelijks
Astronomie

Astronomie

Wekelijks bijgewerkt
Astronomie

Astronomie

Maandelijks bijgewerkt
Astronomie

Astronomie

Wekelijks bijgewerkt
Astronomie

Astronomie

Tweewekelijks

Scheikunde

Scheikunde

Tweemaal per week
Scheikunde

Scheikunde

Bijgewerkt 27-09-2025
Scheikunde

Scheikunde

Wekelijkse serie
Scheikunde

Scheikunde

Tweewekelijks
Scheikunde

Scheikunde

Wekelijks bijgewerkt
Scheikunde

Scheikunde

Tweewekelijks
Scheikunde

Scheikunde

Bijgewerkt 29-05-2025

Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Tweewekelijks
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Serie
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Tweemaal per maand
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Tweewekelijks
Aardwetenschappen

Aardwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt

Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Complete serie
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Dagelijkse serie
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Bijgewerkt 05-04-2021
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Levenswetenschappen

Levenswetenschappen

Tweemaal per maand

Wiskunde

Wiskunde

Wekelijks bijgewerkt
Wiskunde

Wiskunde

Wekelijks bijgewerkt
Wiskunde

Wiskunde

Tweewekelijks
Wiskunde

Wiskunde

Bijgewerkt 15-07-2025
Wiskunde

Wiskunde

Tweemaal per week
Wiskunde

Wiskunde

Bijgewerkt 27-10-2025
Wiskunde

Wiskunde

Maandelijks bijgewerkt

Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Tweemaandelijks
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Bijgewerkt 1 dag geleden
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Bijgewerkt 26-09-2019
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Natuurwetenschappen

Natuurwetenschappen

Tweemaal per maand

Natuur

Natuur

Tweewekelijks
Natuur

Natuur

Wekelijks bijgewerkt
Natuur

Natuur

Maandelijkse serie
Natuur

Natuur

Bijgewerkt 04-12-2025
Natuur

Natuur

Wekelijkse serie
Natuur

Natuur

Tweewekelijks
Natuur

Natuur

Wekelijks bijgewerkt

Natuurkunde

Natuurkunde

Wekelijks bijgewerkt
Natuurkunde

Natuurkunde

Tweemaal per maand
Natuurkunde

Natuurkunde

Wekelijks bijgewerkt
Natuurkunde

Natuurkunde

Bijgewerkt 16-10-2025
Natuurkunde

Natuurkunde

Tweemaal per maand
Natuurkunde

Natuurkunde

Tweemaandelijks
Natuurkunde

Natuurkunde

Tweewekelijks

Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Maandelijks bijgewerkt
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Bijgewerkt 20-11-2025
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Wekelijks bijgewerkt
Sociale wetenschappen

Sociale wetenschappen

Wekelijks bijgewerkt